![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego, Inne, Zarząd Powiatu, Uchylono zaskarżony wyrok i stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności, I GSK 62/24 - Wyrok NSA z 2026-07-15, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
I GSK 62/24 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2024-01-12 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Henryk Wach Piotr Kraczowski /sprawozdawca/ Piotr Pietrasz /przewodniczący/ |
|||
|
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego | |||
|
Inne | |||
|
III SA/Wr 846/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-09-06 | |||
|
Zarząd Powiatu | |||
|
Uchylono zaskarżony wyrok i stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności | |||
|
Dz.U. 2021 poz 1930 art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 34 ust. 2, art. 36 ust. 1 Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych Dz.U. 2021 poz 1082 art. 109 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j. Dz.U. 2017 poz 1606 § 70 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania Dz.U. 2026 poz 143 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2024 poz 572 art. 8 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Jakub Praski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. (...) Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 846/22 w sprawie ze skargi C (...) Sp. z o.o. w P. na czynność Zarządu Powiatu Kłodzkiego w przedmiocie ustalenie wysokości i wypłaty dotacji oświatowej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności Zarządu Powiatu Kłodzkiego; 3. zasądza od Zarządu Powiatu Kłodzkiego na rzecz C (...) Sp. z o.o. w P.1257 (tysiąc dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. |
||||
|
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA, sąd) wyrokiem z 6 września 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 846/22 – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: ppsa) – oddalił skargę C (...) sp. z o.o. w P.(dalej: skarżąca, spółka) na czynność Zarządu Powiatu Kłodzkiego (dalej: Zarząd, organ) w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty dotacji oświatowej za sierpień 2022 r. Stan sprawy przedstawia się następująco. Skarżąca – jako organ prowadzący niepubliczną placówkę oświatową D (...) (dalej: DWD) złożyła wniosek o udzielenie dotacji na sierpień 2022 r. W związku z odmową przyznania i wypłaty dotacji oświatowej spółka złożyła skargę do WSA na czynność Zarządu, zarzucając naruszenie art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1930 ze zm.; dalej: ufzo) w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 grudnia 2021 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2022 wraz z załącznikiem – Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2022 (dalej: rozporządzenie MEN z 2021 r.) poprzez ich błędne zastosowanie i nieprzyznanie oraz w skutego tego niewypłacenie przez organ na rzecz skarżącej dotacji za sierpień 2022 r., podczas gdy dotacja na rzecz skarżących powinna zostać przyznana i wypłacona na wskazaną w informacji liczbę wychowanków, z uwzględnieniem wszystkich dzieci, które korzystali z edukacji w DWD; a także naruszenie art. 8 kpa poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa przeprowadzenia postępowania. Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił skargę spółki i wskazał, że była ona dopuszczalna w świetle obowiązujących przepisów prawa a w konsekwencji nie było podstaw do jej odrzucenia. Odnosząc się do kwestii merytorycznych, WSA wskazał, że istota sporu sprowadza się do oceny zasadności odmowy wypłacenia przez organ dotacji oświatowej za okresy feryjne. Następnie sąd poczynił uwagi ogólne dotyczące organizacji kształcenia oraz realizacji obowiązku nauki i obowiązku szkolnego w ramach pobytów w domach wczasów dziecięcych. WSA wskazał, że skoro kształcenie, jako jeden z podstawowych celów systemu oświaty, realizowane jest w wymiarze instytucjonalnym, cel domów wczasów dziecięcych w postaci organizowania i prowadzenia kształcenia dzieci i młodzieży, realizowany w formie organizowania zajęć edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych i specjalistycznych, czy też organizowania zajęć mających na celu rozwijanie zainteresowań i uzdolnień wychowanków, następuje jedynie przez realizację obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki. W ocenie WSA nie sposób utożsamiać organizowania i prowadzenia kształcenia dzieci i młodzieży z odrębnymi od instytucjonalnych, a więc szkolnych, form działalności dydaktyczno-wychowawczej określonych w art. 109 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.; dalej: Pr. ośw.). Jedynie zatem prowadzenia określonego rodzaju zajęć edukacyjnych w szkole, w której realizowany jest obowiązek nauki lub obowiązek szkolny, przesądza o uzyskaniu przez ucznia statusu wychowanka domu wczasów dziecięcych w rozumieniu § 70 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania (Dz. U. poz. 1606 ze zm.; dalej: rozporządzenie MEN z 11 sierpnia 2017 r.). Natomiast skoro zajęcia edukacyjne mogą być prowadzone w wymiarze instytucjonalnym jedynie w ścisłym okresie regulowanym przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1211), uwzględniającym w szczególności terminy rozpoczynania i kończenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych, a także przerw świątecznych i ferii szkolnych, uczniów przebywających w tych okresach w domach wczasów dziecięcych nie można uznać za wychowanków, z których pobytami wiąże się uzyskanie dotacji. Natomiast w okresie ferii zimowych i letnich mogą być organizowane pobyty w ramach wypoczynku dzieci i młodzieży, o którym mowa w art. 92a i następnych ustawy o systemie oświaty. Zdaniem sądu nie jest uzasadnione twierdzenie, że sam pobyt w celu, o którym mowa w § 68 ust. 1 rozporządzenia MEN z 2017 r., stanowi wystarczającą podstawę do uznania korzystającego z niego dziecka za wychowanka. Konieczne jest jeszcze powiązanie wskazanego celu ze zorganizowaną, tj. znaną przepisom prawa, formą pobytu w placówce. Oznacza to, że samo zorganizowanie w okresie ferii letnich lub zimowych pobytów o charakterze edukacyjnych, niebędących jednak kształceniem w ścisłym rozumieniu tego pojęcia, nie czyni z ich uczestników wychowanków, zaś podmiot ten wypoczynek organizujący - podmiotem uprawniony do dotacji. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniosła spółka, którą zaskarżyła orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 8 kpa poprzez niezasadne uznanie przez WSA, iż Zarząd dokonał starannego i zgodnego z przepisami prawa przeprowadzenia postępowania w przedmiocie przyznania skarżącej dotacji za sierpień 2022 r., podczas gdy w rzeczywistości postępowanie to zostało przeprowadzone w sposób podważający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i naruszało słuszny interes skarżącej, bez uzasadnionej ku temu podstawy faktycznej oraz prawnej; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 36 ust. 1 ufzo, poprzez niezasadne uznanie przez WSA, iż Zarząd może dokonać weryfikacji złożonej informacji o liczbie wychowanków oraz kwocie należnej dotacji w innym trybie niż poprzez kontrolę prawidłowości jej pobrania, podczas gdy w sprawie przyznania, ustalenia wysokości i wypłaty dotacji nie jest prowadzone postępowanie administracyjne, tym samym nie jest gromadzony materiał dowodowy oraz nie są weryfikowane okoliczności faktyczne i prawne, a tym samym w niniejszej sprawie Zarząd nie wykazał żadnych przesłanek odmowy przyznania, ustalenia wysokości oraz wypłaty dotacji, a wyłącznie a priori przyjął, że dotacja dla domu wczasów dziecięcych w miesiącach wakacyjnych nie jest należna, co niezasadnie zyskało aprobatę WSA; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 34 ust. 2 ufzo w zw. z przepisami rozporządzenia MEN z 2021 r. poprzez ich błędne zastosowanie i nieprawidłowe uznanie przez WSA, że Zarząd w lipcu 2022 r. prawidłowo odmówił przyznania, ustalenia wysokości i wypłaty dotacji na rzecz skarżącej, albowiem dotacja na rzecz skarżących powinna zostać przyznana i wypłacona na wskazaną w informacji liczbę wychowanków, z uwzględnieniem wszystkich dzieci, którzy korzystali z kształcenia w D (...), gdyż nie jest tak jak wskazuje WSA, że pojęcie kształcenia należy interpretować wyłącznie jako kształcenie, które następuje w miesiącach wrzesień - czerwiec danego roku szkolnego; b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z § 70 ust. 1 w zw. z § 68 ust. 1 rozporządzenia MEN z 2017 r. poprzez ich błędne zastosowanie i nieprawidłowe uznanie przez WSA, że prowadzenie kształcenia przez domy wczasów dziecięcych a priori nie jest możliwe, gdyż pojęcie kształcenia należy odnosić wyłącznie do szkolnych form działalności dydaktyczno-wychowawczej, podczas gdy do dotowanych celów domu wczasów dziecięcych nie należy tylko organizowanie i prowadzenie kształcenia dzieci i młodzieży (cel nr 1), lecz również wspieranie i uzupełnianie tego kształcenia (cel nr 2), a oba te cele mogą być spełniane przez cały rok, gdyż domy wczasów dziecięcych nie są placówkami feryjnymi (wręcz przeciwnie są placówkami nieferyjnymi), a zatem swoje cele realizują także w okresie ferii letnich i zimowych. Z uwagi na powyższe spółka wniosła: o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienie skargi w całości poprzez stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, względem skarżącej w zakresie odmowy przyznania, ustalenia wysokości i wypłaty dotacji za sierpień 2022 r. oraz uznanie uprawnienia do wypłaty na jej rzecz nieprzyznanej w lipcu 2022 r. dotacji wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi zgodnie z art. 48 ust. 1 ufzo, tj. do wypłaty dotacji w prawidłowej wysokości; względnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten sąd oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw wraz z kosztami zastępstwa prawnego przez adwokata według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W pismach procesowych z 4 stycznia 2024 r., 6 i 21 marca 2025 r. skarżąca podtrzymała stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej i dodatkowo wskazała, że WSA we Wrocławiu niejako dokonał reasumpcji swojego uprzednio zajmowanego stanowiska i obecnie rozstrzyga sprawy zgodnie z linią orzeczeniami ukształtowaną orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. wyrok z 17 października 2024 r. w sprawie I GSK 1034/24. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione zarzuty. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podniesione skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące nieuzasadnionej odmowy przyznania skarżącej dotacji oświatowej ze sierpień 2022 r., na dzieci, które korzystały z edukacji w D (...) w okresie feryjnym (wakacyjnym) są zasadne. Wskazać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej i ich argumentacja są zbieżne ze sprawami i zarzutami jakie były przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 17 października 2024 r. sygn. akt I GSK 1034/24, z 6 listopada 2024 r., sygn. akt I GSK 1049/24, z 17 grudnia 2025 r. sygn. akt I GSK 1356/23 oraz sygn. akt I GSK 1361/23 (dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w przywołanych wyrokach i przyjmuje je za własne. Jak wynika z art. 29 ust. 1 ufzo, niepubliczne placówki, o których mowa w art. 2 pkt 7 i 8 ustawy Prawo oświatowe, otrzymują na każdego wychowanka dotację z budżetu powiatu w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego wychowanka w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu. W art. 29 ust. 2 ufzo przewidziano, że wysokość dotacji, o której mowa w ust. 1, dla niepublicznych placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, będących domami wczasów dziecięcych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie 123 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe jest ustalana jako iloczyn kwoty przewidzianej na takiego wychowanka w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu oraz liczby dni pobytu tego wychowanka w tej placówce pomniejszonej o jeden dzień i podzielonej przez liczbę dni w roku budżetowym. W sprawie niespornym jest, że prowadzony przez skarżącą D (...), jest niepubliczną placówką edukacyjną, o której mowa w tych przepisach, czyli skarżąca uprawniona jest, po spełnieniu warunków przewidzianych przepisami prawa, do otrzymania dotacji. Sposób przekazania dotacji został przewidziany w art. 34 ust. 1 ufzo, zgodnie z którym dotacje, o których mowa m.in. w art. 29, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. Zgodnie z art. 34 ust. 2 ufzo dotacje, o których mowa m.in. w art. 29, są przekazywane na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, będącego w danym miesiącu roku budżetowego odpowiednio dzieckiem objętym wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniem, wychowankiem, uczestnikiem zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego odpowiednio w placówce wychowywania przedszkolnego, szkole lub placówce, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy Prawo oświatowe. Z art. 29 ust. 1 ufzo wynika, że dotacja oświatowa jest wypłacana na wychowanka. Warunkiem wypłaty dotacji jest zatem wykazanie w deklaracji osób rzeczywiście będących wychowankami DWD. W art. 29 ust. 2 ufzo wskazano, że dotacja ta przyznawana jest na wychowanka przebywającego w DWD, a funkcjonowanie takiego domu zostało zdefiniowane w przepisach rozporządzenia MEN z 2017 r., które wydane zostało na podstawie art. 123 ust. 1 pkt 1 Pr. ośw. Jak wynika z § 68 tego rozporządzenia, d(...) jest placówką przeznaczoną do okresowego pobytu dzieci i młodzieży w celu organizowania i prowadzenia kształcenia dzieci i młodzieży lub wspierania i uzupełniania tego kształcenia, połączonego z jednoczesnym wspieraniem ich fizycznego i psychicznego rozwoju oraz wzmocnieniem ogólnej kondycji psychofizycznej i kształtowaniem zachowań prozdrowotnych, z wykorzystaniem lokalnych warunków klimatycznych (ust. 1). D (...) prowadzi działalność dla uczniów szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży, liceów ogólnokształcących dla dzieci i młodzieży, techników, branżowych szkół I stopnia oraz szkół specjalnych przysposabiających do pracy (ust. 2). Pojęcie "wychowanka" - wobec przytoczonej treści § 68 (a w szczególności jego ust. 1) rozporządzenia MEN z 2017 r. - zostało zdefiniowane w § 70 ust. 1 tegoż rozporządzenia, w którym wskazano, że wychowankami d (...) są dzieci i młodzież przebywające w d(...) w celu, o którym mowa w § 68 ust. 1, i niekorzystające z pobytu w d(...) w ramach: 1) wypoczynku, o którym mowa w art. 92a-92t ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2020 r. poz. 1327 oraz z 2021 r. poz. 4 dalej: uso); 2) krajoznawstwa i turystyki, organizowanych przez publiczne i niepubliczne szkoły i placówki, do których uczęszczają, inne niż d(...), w którym przebywają. Okres pobytu wychowanka w domu wczasów dziecięcych nie może być krótszy niż 5 dni i dłuższy niż 12 tygodni (ust. 2). Z przytoczonej definicji DWD nie wynika, aby placówka taka nie mogła działać także w okresach wakacji lub ferii. Dla otrzymania dotacji warunkiem koniecznym jest, aby w placówce była realizowana działalność o której mowa w § 68 ust. 1 rozporządzenia MEN z 2017 r. Funkcjonowanie d(...)także w okresach wakacyjnych lub ferii potwierdza dyspozycja § 74 tego rozporządzenia, w którym wyraźnie przewidziano, że d(...) prowadzi działalność przez cały rok kalendarzowy, akcentując jednocześnie, że w organizacji pracy d(...)nie przewiduje się ferii szkolnych. Oznacza to, że realizacja zadań, dla których powołano DWD trwa przez cały rok. Świadczy o tym zwrot normatywny "prowadzi działalność", który to powinien być odnoszony do takiej działalności dla której utworzono DWD, czyli działalności przewidzianej w § 68 ust. 1 rozporządzenia MEN z 2017 r. Przepis § 74 rozporządzenia MEN z 2017 r. wyraźnie akcentuje, że realizacja zadań, dla których przewidziano utworzenie DWD nie jest ograniczona jedynie do okresu roku szkolnego, lecz wykracza poza jego ramy. Podstawowym celem utworzenia DWD, zgodnie z § 68 rozporządzenia MEN z 2017 r., jest organizowanie i prowadzenie kształcenia dzieci lub młodzieży lub wspierania i uzupełniania tego kształcenia. Przewidziano zatem dwa obszary zadań dla realizacji których funkcjonują DWD. Pierwszym z nich jest organizowanie i prowadzenie kształcenia, zaś drugim - wspieranie i uzupełnianie tego kształcenia. W przepisie tym mamy do czynienia z alternatywą zwykłą (o czym świadczy użyty spójnik "lub"). To zaś oznacza, że prowadzone w DWD zajęcia będą realizowały cel, dla którego zostały powołane i tym samym będzie im przysługiwała dotacja, jeżeli będzie realizowany co najmniej jeden obszar, o którym mowa w powyższym przepisie. Wystarczającym będzie wobec tego, że w DWD prowadzone będą zajęcia mające na celu wspieranie i uzupełnianie kształcenia. Prowadzenie zajęć w tym obszarze nie jest uzależnione od trwania roku szkolnego. Każdy uczeń może skorzystać z takiej formy dokształcania w dowolnie wybranym przez siebie terminie (bądź wybranym przez rodziców). Nie wymaga szerszego uzasadnienia, gdyż jest oczywistym, że brak jest zakazu uzupełniania swojej wiedzy poza rokiem szkolnym. Jeżeli jakiś uczeń zamierza uzupełnić swoje kształcenie w okresie wakacji lub ferii, czyli w czasie wolnym od zajęć szkolnych może to uczynić, zaś DWD swoją ofertą umożliwiają takie działanie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oba te cele, tj. zarówno kształcenie (jego organizowanie i prowadzenie), jak też wspieranie i uzupełnianie kształcenia, podlegają dotowaniu w myśl art. 29 ust. 1 i 2 ufzo. Z tych też powodów błędna jest ocena WSA sprowadzająca się do tego, że w okresie wakacji lub ferii, DWD nie realizują celów dla których zostały powołane. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również stanowiska WSA w zakresie definicji wychowanka DWD. Przesłanką pozytywną uznania dzieci i młodzieży za "wychowanków" w rozumieniu przepisu § 70 ust. 1 rozporządzenia MEN z 2017 r. jest przebywanie w DWD w jednym z celów określonym w § 68 ust. 1 tego rozporządzenia. Jeżeli zatem cele te są realizowane, przebywające w DWD dzieci i młodzież będzie uznana za "wychowanków". Jednocześnie w punktach 1 i 2 omawianego przepisu wskazano na dwie przesłanki negatywne, które nie pozwalają uznać takich osób za "wychowanków". Pierwszą z nich jest pobyt w DWD w ramach wypoczynku, o którym mowa w art. 92a-92t uso. Drugą zaś, przebywanie w ramach krajoznawstwa i turystyki organizowanych przez publiczne i niepubliczne szkoły i placówki, do których uczęszczają, inne niż DWD, w którym przebywają. Wyłączenia te korespondują i są konsekwencją określonych w § 68 ust. 1 rozporządzenia MEN z 2017 r. celów funkcjonowania takich placówek. Definicja "wypoczynku" zawarta została w art. 92a ust. 1 uso, w którym wskazano, że ilekroć jest mowa o wypoczynku należy przez to rozumieć wypoczynek organizowany dla dzieci i młodzieży w celach rekreacyjnych lub regeneracji sił fizycznych i psychicznych, połączony ze szkoleniem lub pogłębianiem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań, uzdolnień lub kompetencji społecznych dzieci i młodzieży, trwający nieprzerwanie co najmniej 2 dni, w czasie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej, w kraju lub za granicą, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu i biwaku. Jedynie na tym przepisie skupił się organ i a priori uznał, że sam pobyt w DWD w okresie wakacji i ferii stanowi w istocie wypoczynek dzieci i młodzieży, a zatem uczniowie przebywający w domu wczasów dziecięcych w tym okresie nie mogą być subwencjonowani i dotowani jako wychowankowie tego domu. Stwierdzenie takie wyraźnie wskazuje na przyjęcie poglądu, że w okresie wakacji lub ferii, uczniowie nie mogą się kształcić, bądź też uzupełniać swojego kształcenia. Jak już zostało to wcześniej wskazane, pogląd taki jest błędny. Przede wszystkim jednak błędne było ograniczenie się jedynie do definicji wypoczynku przewidzianej w art. 92a ust. 1 uso, pomijając dalsze regulacje odnoszące się do "wypoczynku", zaś przede wszystkim warunki jakie muszą być spełnione aby pobyt uczniów mógł zostać za taki wypoczynek uznany, co zostało uregulowane w dalszych przepisach tej ustawy, tj. art. 92b -92t. Podkreślić należy, że w § 70 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MEN z 2017 r., znalazło się wyraźne odesłanie do wypoczynku o którym mowa w art. 92a-92t uso, nie zaś jedynie do art. 92a ust. 1. Oznacza to, że jedynie w przypadku, gdy spełnione będą przesłanki wskazane w tych przepisach, będzie można uznać, że mamy do czynienia z "wypoczynkiem", co może uzasadniać odmowę wypłaty dotacji. Nie ma w tym miejscu konieczności powoływania wszystkich warunków, które muszą zostać spełnione, aby można było mówić o wypoczynku, uregulowanym powyższymi przepisami. Przepisy je określające są znacznie rozbudowane i zawierają szczegółowe dane, które organizator wypoczynku jest zobowiązany spełnić. Wskazać jedynie można, że wypoczynek, trwający powyżej trzech dni musi być zgłoszony właściwemu kuratorowi oświaty (art. 92d uso), czy też powinna zostać założona karta kwalifikacyjna (art. 92k uso). Pobyt dzieci i młodzieży w DWD nie może być z założenia uznany za wypoczynek w rozumieniu wyżej powołanych przepisów, jeżeli nie zostaną spełnione wszystkie przesłanki ustawowe. Odmowa przyznania dotacji mogłaby nastąpić jedynie wówczas, gdyby organ ustalił, że skarżąca udostępnia swój obiekt, ewentualnie pracowników, celem zapewnienia wypoczynku, w rozumieniu art. 92a-92t uso (niewystarczające jest jedynie powołanie się na art. 92a ust. 1), dla osób przebywających w DWD. A zatem Zarząd nie mógł odmówić wypłaty dotacji opierając się na założeniu, że w czasie wakacji lub ferii, uczniowie mogą jedynie wypoczywać i tym samym nie mogą być realizowane cele, dla których utworzone zostały DWD. Z tych wszystkich powodów, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądów zaprezentowanych w zaskarżonym wyroku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 146 § 1 oraz art. 193 ppsa uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. O kosztach postępowania w wysokości 1257 zł, obejmujących wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, opłatę za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100 zł, wpis od skargi w wysokości 200 zł, a także zwrot wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej, który występował przed sądem pierwszej instancji, w wysokości 480 zł za pierwszą i 360 zł za drugą instancję oraz zwrot opłaty skarbowej od dokumentu potwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). |
||||