Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2022 r. sprawy ze skargi K.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia [...].05.2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego po rozpatrzeniu wniosku K.D., na podstawie art. 58 w zw. z art. 59 § 2 oraz art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735,dalej jako - kpa) postanowiło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...].11.2020 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania K.D. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na C.D. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że wskazaną na wstępie decyzją organ I instancji odmówił przyznania K.D. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (DZ.U.2020 poz. 111) wnioskowanego na małżonka wnioskodawczyni – C.D. W toku postępowania, w dniu [...].01.2021 r. C.D. zmarł. Decyzja I instancji doręczona została stronie w dniu 19 listopada 2021 r. Od powyższej decyzji K.D. złożyła odwołanie w dniu 9.12.2021 r.

Pismem z dnia [...].04.2022 r., na podstawie art. 129 § 2 K.p.a. w związku z art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.z 2021 r. poz. 2095, dalej jako - ustawa COVID-19) Kolegium zawiadomiło stronę, że odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza zostało wniesione z uchybieniem terminu. Termin do złożenia odwołania od ww. decyzji upłynął bowiem stronie z dniem 3.12.2021 r., natomiast odwołująca wniosła odwołanie nadane do Kolegium w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe - w dniu 9.12.2021 r. (vide: data stempla pocztowego). Jednocześnie, działając na podstawie art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19 Kolegium wyznaczyło stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji nr [...] z dnia [...].11.2020 r. Kolegium poinformowało również, że strona powinna uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania

Dalej w uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności Jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie II SA/Wa 1156/17). Kolegium wskazało ponadto, że w orzecznictwie sądowym aktualnym na gruncie ustawy COVID-19, prezentowany jest pogląd zgodnie z którym samo oświadczenie zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania o poddaniu się izolacji, nie jest wystarczające do uprawdopodobnienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez winy wnoszącego środek odwoławczy (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 czerwca 2021 r. w sprawie II SA/Rz 413/21). Dodatkowo Kolegium podkreśliło, że K.D. do wniosku z dnia [...].05.2022 r. nie dołączyła żadnej dokumentacji medycznej potwierdzającej stan zdrowia z okresu w którym upływał termin do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...].11.2020 r. nr [...]. Uwzględniając zatem wszystkie wskazane powyżej okoliczności oraz biorąc pod uwagę fakt, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu wykazując, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się w żaden sposób przezwyciężyć, Kolegium uznało, że w sprawie takie przeszkody nie zaistniały, a przynajmniej nie zostały wykazane. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że wnioskodawczyni nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Kolegium K.D. nie wykazała - nie uprawdopodobniła, że istniały obiektywne przeszkody losowe, pozwalające wykazać jej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...].11.2020 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego C.D. i dlatego postanowiło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Kolegium podniosło, że poza oświadczeniem córki skarżąca nie dołączyła żadnych dokumentów potwierdzających przywołane we wniosku okoliczności. Zdaniem Kolegium K.D. wezwana do uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od ww. decyzji nastąpiło bez winy odwołującej, nie wykazała powyższej okoliczności.

Od powyższego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego K.D. wniosła skargę. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 kpa poprzez zaniechanie ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym wezwania do przedstawienia dowodów na potwierdzenie faktów, na które powoływała się we wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca wskazała że jest osobą schorowaną, cierpi na wiele schorzeń w tym zaćmę wikłającą w obu oczach. Pozostaje zależna od córki przy wykonywaniu wielu codziennych czynności, w tym przy odbiorze i czytaniu bieżącej korespondencji. Z tego też powodu uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Do skargi skarżąca załączyła odpisy dokumentacji lekarskiej tj.: skierowanie na leczenie szpitalne - Oddział okulistyczny z dnia [...].02. 2022 r., recepta z dnia [...].01.2022 r., karty leczenia szpitalnego z dnia [...]. 01. 2022 r. i [...].03.2022 r., zaświadczenie lekarskie z dnia [...] marca 2022 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi zasady procedury administracyjnej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...].11.2020 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania K.D. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Poza sporem pozostaje okoliczność, że odwołanie od decyzji I instancji skarżąca wniosła z uchybieniem 14 - dniowego terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa dla wniesienia odwołania. Jak bowiem wynika z akt sprawy decyzja organu I instancji doręczona została skarżącej w dniu 25 listopada 2021 r., natomiast odwołanie wniesione zostało w dniu 9 grudnia 2021 r., a zatem po upływie terminu. Dokonując prawidłowych ustaleń w zakresie przekroczenia terminu do wniesienia odwołania, na podstawie art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 Kolegium zawiadomiło stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyło stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww decyzji I instancji. Pismem z dnia [...].05.2022 r skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu, jako przyczynę jego uchybienia wskazując zły stan zdrowia.

Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do stanowił art. 58 kpa. Zgodnie z jego treścią w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Jak wynika z treści przytoczonego przepisu termin, któremu uchybiono należy przywrócić jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przez uprawdopodobnienie, o którym mowa w przytoczonym przepisie należy rozumieć okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli tej strony i uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie (por. wyrok sygn. akt II OSK 1101/21). W rozumieniu przywołanego przepisu choroba, która uniemożliwia stronie dokonanie określonej czynności prawnej stanowi przyczynę usprawiedliwiającą przekroczenie terminu. Wobec powyższego, kierując się przyjętą interpretacją omawianego przepisu, uzasadnione jest stanowisko zgodnie z którym okoliczności przywołane przez skarżącą w jej wniosku o przywrócenie terminu mogły stanowić podstawę do przyjęcia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Skarżąca we wniosku wskazała, że choroba oczu na którą cierpi uniemożliwia jej wykonywanie czynności życiowych. Podniesione okoliczności znalazły potwierdzenie w dokumentacji dołączonej do skargi z której wynika, że w miesiącach lutym 2022 r. oraz marcu 2022 r. skarżąca poddana została leczeniu operacyjnemu w związku z rozpoznaniem - retinopatia nieproliferacyjna i zmiany naczyniowe siatkówki. Powyższe, wynikające z dokumentacji lekarskiej okoliczności mogą dowodzić, tego że w okresie poprzedzającym operacje stan zdrowia uniemożliwiał skarżącej wniesienie odwołania. Przedłożona wraz z skargą dokumentacja rzeczywiście nie została dołączona do wniosku do przywrócenie terminu, jednak kierując się treścią art. 79a. § 1 kpa w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu i uzupełnienia w ten sposób wniosku o przywrócenie terminu organ winien wezwać skarżącą do przedłożenia dokumentacji dotyczącej leczenia. Obowiązek organu wydaje się tym bardziej uzasadniony, że wnosząc o przywrócenie terminu skarżąca deklarowała gotowość przedłożenia niezbędnej dokumentacji lekarskiej na żądanie organu. Wbrew treści 79a. § 1 kpa przed rozstrzygnięciem wniosku o przywrócenie terminu Kolegium nie pouczyło skarżącej o konieczności przedłożenia niezbędnej dokumentacji.

Zgodnie z przywołanym powyżej art. 79a. § 1 kpa w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.

W ocenie Sądu, w okolicznościach danej sprawy, z przedstawionych powyżej powodów, rozpoznanie wniosku strony nastąpiło z pominięciem dyspozycji przytoczonego powyżej przepisu, a stwierdzone naruszenie przepisu prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy.

Z powyższych względów zaskarżone postanowienie, na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., zostało uchylone.