Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Magdalena Józefczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości -skargę oddala-

Przedmiotem skargi J. K. reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawego W. W. jest wydana na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 9a ustawy a dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że A. M., B. M., B. R., B. G., D. T., E. K., F. L., I. N., J. K., M. M., M. M., M. M. - działając imieniem własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy małoletniego A. M., M. R., R. M., S. M., T. M., Z. K., B. M. - działając jako przedstawiciel ustawowy małoletnich A. M. i A. M. - wystąpili do Prezydenta Miasta [...] o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 463/2, położonej w obr. [...]-[...].

Wojewoda postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., ([...]) wyłączył Prezydenta Miasta [...] od załatwienia w/w sprawy i równocześnie wyznaczył Starostę [...] do jej rozpatrzenia.

Po rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia

2013 r., nr [...] orzekł w pkt I o zwrocie nieruchomości położonej

w obr. [...]-[...], oznaczonej jako działka nr 463/4 o pow. 0,0560 ha (powstałej z podziału działki nr 463/2) obj. Kw nr [...], natomiast w pkt II orzekł o zwrocie na rzecz Gminy Miasto [...] zwaloryzowanego odszkodowania za zwróconą nieruchomość w łącznej kwocie 1 019,00 zł. Jednocześnie określił, że kwotę zwaloryzowanego odszkodowania, należy wpłacić w terminie 1 miesiąca od daty wykonalności decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w części dotyczącej pkt II, w którym orzeczono o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania za zwracaną nieruchomość w kwocie 1 019 zł oraz o terminie zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Jednocześnie Wojewoda określił, że kwotę zwaloryzowanego odszkodowania należy wpłacić w całości w terminie wykonalności niniejszej decyzji.

Powyższe decyzje były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 732/13 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2013 r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia

2013 r. Sąd wskazał, że decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mianowicie wskazał na konieczność dokładnego wyjaśnienia jaki był cel nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości, z których powstała działka nr 463/2, czy po nabyciu ten cel (cele) został zrealizowany, czy zachodziły zmiany w istniejącym stanie nieruchomości po jej wywłaszczeniu w porównaniu ze stanem aktualnym oraz konieczność wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy mapą, na której RDGW w [...] zaznaczyła linię brzegową, opisem w protokole oględzin oraz ewentualnie z projektem podziału działki nr 463/2.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Starosta [...] orzekł w pkt I o zwrocie nieruchomości położonej w obr. [...]-[...], oznaczonej jako działka nr 463/4 o pow. 0,0560 ha (powstałej z podziału działki nr 463/2) obj. Kw nr [...] na rzecz wskazanych w decyzji osób, w pkt II orzekł o zwrocie na rzecz Gminy Miasto [...] zwaloryzowanego odszkodowania za zwróconą nieruchomość w łącznej kwocie 1 019,00 zł. Określił jednocześnie, że kwotę zwaloryzowanego odszkodowania, należy wpłacić w całości w terminie wykonalności decyzji; w pkt III orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w obr. [...]-[...] stanowiącej działkę nr 463/3 – powstała podziału działki nr 463/2, będącej własnością Gminy Miasto [...], w pkt IV wskazał, że decyzja stanowi podstawę do ujawnienia w księgach wieczystych i ewidencji gruntów.

W odwołaniu od ww. decyzji Gmina Miasto [...] zaskarżyła pkt I i II powyżej opisanej decyzji i w tym zakresie wniosła o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy. Zarzuciła błąd w ustaleniach poprzez przyjęcie, że trwałe zagospodarowanie w postaci ciągu pieszo-rowerowego na działce nr 463/4, wykonane przez podmiot publiczny - Gminę Miasto [...] – i w celu publicznym nie stanowi przeszkody do zwrotu nieruchomości, nadto zarzuciła brak orzeczenia o zwrocie wartości nakładów poczynionych na zwracanej nieruchomości w postaci biegnącej na częściach nieruchomości drogi asfaltowej.

Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Wojewoda, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr 463/3 i nr 463/4 położone w obr. 211 [...] – [...].

W uzasadnieniu wyjaśnił, że problematykę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości reguluje art. 136 ust. 3 u.g.n., który stanowi, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela jeżeli stosownie do art. 137 stała się zbędna na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu nieruchomości. Wymieniony art. 137 ust. 1 zawiera dwie normatywne przesłanki zbędności nieruchomości, a mianowicie pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, albo pomimo upływu 10 lat od dnia,

w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Art. 216 u.g.n. poszerza zakres stosowania wyżej wymienionych przepisów do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów wymienionych w tym artykule, w tym między innymi, nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., nr 18, poz. 94 ze zm.).

W tym trybie, na podstawie aktu notarialnego nr Rep. [...] z dnia [...] maja 1970 r., F. M., E. M., A. K., K. M., K. M. i M. M. zbyli na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość oznaczoną nr 1132/40, 554/5 i 550/8, położoną w gm. kat. [...]. Organ ustalił, że ww. nieruchomości niezbędne były Skarbowi Państwa w związku z budową zalewu na rzece W., którego lokalizację ustalono decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] listopada 1967 r., nr [...]. Ustalono, że dawne parcele nr 1132/40, 545/5 i 550/8, odpowiadają aktualnie istniejącej działce nr 463/2 obr. [...] – [...]. Działka ta następnie uległa podziałowi na działki nr 463/3 i 463/4. Wojewoda zauważył, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na poczynienie ściślejszych ustaleń w zakresie wskazania celu wywłaszczenia, jednakże uznał, że określenie go jako: budowa zalewu na rzece [...] w R. stanowi wystarczająca konkretyzację dla celów zbadania kwestii odpowiedniego wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości.

W dalszej części Wojewoda podał, że wnioskodawcy udokumentowali, że są osobami uprawnionymi do występowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości, wskazując na odpowiednie postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

W rozpoznawanej sprawie istotną dla rozstrzygnięcia jest okoliczność, czy

w stosunku do działki nr 463/2 zachodzą przesłanki określone art. 137 ust. 1 u.g.n. Wojewoda wyjaśnił, że celem wywłaszczenia była budowa zalewu na rzece W. W aktach sprawy zalega natomiast m. in. wyciąg z instrukcji użytkowania stopnia wodnego na rzece [...] w R., która wskazuje jako normalny poziom wody w zbiorniku przystopniowym – 199,50m n.p.m., jako poziom minimalny 195,50m n.p.m., natomiast maksymalny poziom – 202,50m n.p.m. Z zalegającej w aktach kopii mapy zasadniczej obejmującej wywłaszczoną nieruchomość wynika natomiast, że całość powierzchni objętej postepowaniem nieruchomości znajduje się poniżej poziomu 202,50m n.p.m. Tym samym w przypadku wystąpienia dopuszczalnego maksymalnego poziomu wody w zbiorniku, całość objętej postępowaniem nieruchomości znalazłaby się pod poziomem lustra wody. Stanowi zatem część zalewu, nawet jeśli przez większość czasu znajduje się powyżej tego poziomu.

Wojewoda podał, że powyższe ustalenia przesądzają o uznaniu, że cel wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany a to z kolei uniemożliwia dokonanie jej zwrotu. Istotne znaczenie ma także fakt, że stan nieruchomości objętej postepowaniem nie ulegał zmianom w czasie po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, tj. budowy zalewu na rzece W. Pierwotne założenia ani parametry dotyczące maksymalnego poziomu wody nie ulegały zmianie na przestrzeni lat (pismo Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...].05.2014 r., znak: [...]).

W skardze na opisaną na wstępie decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2015 r. J. K. – reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. W. W. zawnioskował o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 137 w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że działka nr 463/4 obr. [....] nie stała się zbędną ze względu na cel wywłaszczenia i stanowi grunt wykorzystany pod budowę zalewu. Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na rozstrzygnięcie, a mianowicie czy wywłaszczona nieruchomość została faktycznie wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, tj. pod budowę stopnia wodnego i zalewu.

Skarżący podkreślił, że w przedmiotowej sprawie zaistniała podstawa do zwrotu na rzecz uprawnionych osób nieruchomości oznaczonej jako działka 463/4

o pow. 0.0560ha objęta KW nr [...], położona obr. [...]-[...], gdyż na działce tej nie został zrealizowany cel związany z jej wywłaszczeniem. Teren tej działki nigdy nie służył do obsługi Zbiornika Wodnego [...]. Znajdujący się na sąsiedniej nieruchomości zbiornik wodny ma charakter przepływowy i ani pierwotne założenia ani parametry dotyczące maksymalnego poziomu piętrzenia nie uległy zmianom na przestrzeni lat. Zbiornik wodny [...] nawet w założeniach nie ma charakteru retencyjnego (przetrzymującego fale powodziowe), ma co najwyżej charakter rekreacyjo-wypoczynkowy. Organ natomiast winien ustalić cel budowy a mianowicie co mieści się w określeniu "budowa stopnia wodnego i zalewu" oraz czy wywłaszczona nieruchomość wykorzystana została zgodnie z celem wywłaszczenia. Zdaniem skarżącego działka nr 463/3 znajdująca się w granicy linii brzegowej zalewu na rzece [...], została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia i zasadna jest odmowa jej zwrotu. Natomiast teren działki nr 463/4 nigdy nie służył do obsługi zbiornika wodnego [...] Organ opierając rozstrzygnięcie na porównaniu maksymalnego poziomu piętrzenia wody i poziomu położenia nieruchomości dokonał w ocenie skarżącego zbyt dalekiego uproszczenia. Tym bardziej, że akta sprawy wskazują, że przedmiotowy zbiornik nie posiada cech zbiornika przeciwpowodziowego. Celem wywłaszczenia była natomiast budowa stopnia wodnego i zalewu na potrzeby stworzenia ośrodka rekreacji i sportów wodnych. Zatem cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Potwierdza to dodatkowo fakt, że pismem z dnia [...].08.2009 r. skarżący został poinformowany o zamiarze użycia przedmiotowej nieruchomości na inny cel niż określony aktem notarialnym Rep [...] z [...].05.1970 r. Skoro działka nr 463/4 nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia zatem stała się ona zbędną na cel jej nabycia przez Skarb Państwa i powinna podlegać zwrotowi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – określanej dalej jako "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji pod względem kryterium ich legalności Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie znajduje ponadto zastosowanie art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone

w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak wyżej opisano w sprawie niniejszej orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 732/13 uchylił decyzję Wojewody z [...] czerwca 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]. Sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w zakresie dostatecznego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, w tym dokładnego wyjaśnienia jaki był cel nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości z których powstała działka nr 463/2, czy po nabyciu ten cel (cele) został zrealizowany, czy zachodziły zmiany w istniejącym stanie nieruchomości po jej wywłaszczeniu w porównaniu ze stanem aktualnym oraz wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy mapą, na której RDGW zaznaczyła linię brzegową, opisem w protokole oględzin oraz ewentualnie z projektem podziału działki nr 463/2.

Kontrolując aktualnie zaskarżone decyzje i poprzedzające je postępowanie

w kontekście art. 153 P.p.s.a. stwierdzić należy, że wytyczne zawarte w wyżej powołanym wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 30 października 2013 r. zostały przez organ w ponownym postępowaniu wykonane i prawidłowo Wojewoda ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ostatecznie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr 463/3 i nr 463/4 położone w obr. [...] – [...]. Organ odwoławczy uznał, że zasadne jest wydanie decyzji odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na fakt, że został na niej zrealizowany cel wywłaszczenia.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że podstawę prawną żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 zwanej dalej "u.g.n."),

w szczególności jej przepis art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. Według art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu, jeżeli:

pkt 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

pkt 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Zgodnie natomiast z art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy o zwrocie nieruchomości (tj. przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n.) stosuje się odpowiednio również m. in. do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na postawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, zwraca również uwagę a co wynika

z ugruntowanego już w tym zakresie stanowiska sądów administracyjnych, że w toku postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, właściwy organ winien zbadać, czy dana wywłaszczona nieruchomość została faktycznie wykorzystana zgodnie z celem wskazanym w umowie (por. wyrok NSA

z 24.04.2003 r., sygn., akt I SA 2374/01, Lex nr 148971 – teza 1).

Analiza akt sprawy, w tym złożonej skargi, wskazuje, że główny zarzut strony skarżącej sprowadza się do zarzucanego organom błędnego ustalenia stanu faktycznego a w zasadzie braku należytego wyjaśnienia sprawy i błędnego przyjęcia przez organy, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a co jest niesporne

w sprawie, wynika, że aktem notarialnym nr Rep. [...] z dnia [...] maja 1970 r. zawartym w Państwowym Biurze Notarialnym w [....] Skarb Państwa nabył od F. M., E. M., A. K., K. M., M. M. i K. M. działki nr 1132/40, nr 554/5 i nr 550/8 o łącznej powierzchni 27,05 arów za kwotę 9 738 zł. W treści § 1 tego aktu wskazano, że Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 1967 r., [...] ustalił lokalizację szczegółową zalewu na rzece [...], między innymi na w/w działkach. W § 3 aktu odwołano się do art. 6 ustawy wywłaszczeniowej – w odniesieniu do płatności ustalonej przez biegłego ceny. Należy zauważyć, że organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie dołączył do akt sprawy potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię wyżej wskazanej decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] listopada 1967 r., na mocy której określona została lokalizacja szczegółowa na budowę stopnia wodnego i zalewu na terenie położonym w R. w rejonie L.

Z akt sprawy wynika ponadto, że parcele gruntowe nr 550/8, nr 554/5 i nr 1132/40 położone w R. objęte dawną księgą wieczystą KW nr [...] zmieniły oznaczenie na działkę nr 38/2 w obr. 96, następnie działka nr 38/2 zmieniła oznaczenie na działkę nr 463 w obr. [...]. Działka nr 463 podzieliła się z kolei na działki nr 463/1 i nr 463/2. Właścicielem działki nr 463/1 (wody stojące) jest Skarb Państwa w zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej.

Pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. Zastępca Dyrektora [...] wniósł o wydanie decyzji administracyjnej o wykreśleniu władania tej jednostki m.in. w odniesieniu do działki nr 463/2. Wskazał, że wymienione w piśmie działki położone są poza granicą Max P.P. zbiornika wodnego w R. Ponadto decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] Wojewoda stwierdził, że Gmina Miasto [...] na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, nabyła z mocy prawa nieodpłatnie prawo własności m.in. działki nr 463/2 o pow. 675 m2. Z protokołu oględzin dokonanych dnia [...] października 2012 r. wynika, że działka nr 463/2 stanowi fragment skarpy przy rzece [...], następnie ciąg pieszy i rowerowy oraz teren zagospodarowany ogródkiem działkowym, ogrodzonym metalowym ogrodzeniem z siatki. Na ogrodzonym terenie znajduje się blaszany budynek gospodarczy. Nawierzchnia asfaltowa (ciąg pieszo – rowerowy) została wykonana w 2007 r. na istniejącej ścieżce ułożonej z płyt betonowych. Płyty te ułożono w czasie prac związanych z odmulaniem zalewu w latach 1995 – 1997 przez [...] Przedsiębiorstwo Budownictwa [...].

W toku prowadzonego postępowania zwrotowego na zlecenie organu została wykonana mapa z projektem podziału nieruchomości: działka nr 463/2 została podzielona na działki nr 463/3 – o pow. 0,0115 ha, na której znajduje się część drogi asfaltowej i działkę nr 463/4 o pow. 0,0550 ha z pozostałą częścią drogi (pow. 0,0045 ha) i użytkami oznaczonymi symbolem Bp o pow. 0,0515 ha.

Niesporne w niniejszej sprawie jest że wnioski o zwrot w/w nieruchomości złożyli następcy prawni zbywców nieruchomości, którzy wykazali się postanowieniami o stwierdzeniu nabycia spadków. Jak wynika z analizy treści tych postanowień o zwrot nieruchomości z żądaniem wystąpili wszyscy spadkobiercy,

w tym małoletni reprezentowani przez przedstawicieli ustawowych – za zgodą Sądu Rejonowego – Sądu Rodzinnego w [...]

W tej sytuacji, co już wyżej zaznaczono organ winien ustalić czy wnioskowana do zwrotu nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w wyżej opisanym akcie notarialnych.

Jak ustalił Wojewoda, a Sąd ustalenia te uznaje za własne, wskazane powyżej wywłaszczone działki aktualnie odpowiadają działce nr 463/2 obr. [...] – [...] (która następnie uległa podziałowi na działki 463/3 i 463/4). W tak ustalonych okolicznościach orzekające w sprawie organy badały czy w stosunku do wywłaszczonych nieruchomości (odpowiadających aktualnie działce 463/2) zachodzą przesłanki o jakich mowa w art. 137 ust. 1 u.g.n. Przy czym, co wymaga podkreślenia, sam skarżący kwestionuje jedynie ustalenia dotyczące działki nr 463/4, nie kwestionuje natomiast zasadności odmowy zwrotu w części dotyczącej działki nr 463/3.

Wbrew stanowisku skarżącego organ II instancji niewadliwie ustalił, że przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w umowie z dnia 22 maja 1970 r. oraz, że wyżej wymienione nieruchomości nabyto pod budowę zalewu na rzece [...]. Prawidłowo także Wojewoda uznał, że zasadna jest odmowa zwrotu przedmiotowej nieruchomości z uwagi na wykorzystanie jej zgodnie z celem wywłaszczenia. W nadesłanych do tut. Sądu aktach administracyjnych, zalega wyciąg z instrukcji użytkowania stopnia wodnego na rzece [...] w R., która wskazuje jako normalny poziom wody w zbiorniku przystopniowym – 199,50m n.p.m., jako poziom minimalny 195,50m n.p.m., natomiast maksymalny poziom – 202,50m n.p.m. Z zalegającej w aktach kopii mapy zasadniczej obejmującej wywłaszczoną nieruchomość wynika natomiast, że całość powierzchni objętej postępowaniem nieruchomości znajduje się poniżej poziomu 202,50m n.p.m. Zatem w przypadku wystąpienia dopuszczalnego maksymalnego poziomu wody w zbiorniku, całość objętej postępowaniem nieruchomości znalazłaby się pod poziomem lustra wody. Uznać należy, że stanowi zatem część zalewu, nawet jeśli przez większość czasu znajduje się powyżej tego poziomu. Istotne znaczenie ma także fakt, że stan nieruchomości objętej postępowaniem nie ulegał zmianom w czasie po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, tj. budowy zalewu na rzece [...] Pierwotne założenia ani parametry dotyczące maksymalnego poziomu wody nie ulegały zmianie na przestrzeni lat (pismo Regionalnego [...] z dnia [...].05.2014 r., znak: [...] – zalegające w aktach administracyjnych organu I instancji).

W tak ustalonym stanie faktycznym, niebudzącym wątpliwości Sądu, Wojewoda prawidłowo uznał, że na działce nr 463/2 (obecnie działki nr 463/3 i 463/4) zrealizowany został cel wywłaszczenia w postaci budowy zalewu na rzece [...]

w R.

Odnośnie zarzutu skarżącego o nieustaleniu, czy sporna część nieruchomości (działka nr 463/4 obr. [...]-[...]) została faktycznie wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, gdyż istniejący na niej ciąg pieszo-rowerowy (ścieżka rowerowa wykonana w 2007 r.) i leżące w jego sąsiedztwie tereny zielone nie świadczą o zrealizowaniu celu wywłaszczenia, jakim była budowa stopnia wodnego i zalewu, wyjaśnić należy, że przesłanka o jakiem mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. zachodzi w razie pozostawienia nieruchomości w stanie niezmienionym, a więc takim jak w czasie wywłaszczenia, bez rozpoczęcia prac związanych z robotami budowlanymi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, przy czym warunek ten musi odnosić się do całej wywłaszczonej nieruchomości, a nie jej części. Za rozpoczęcie prac w tym znaczeniu uznaje się rozpoczęcie realizacji, choćby w części, inwestycji głównej, jak również zrealizowanie, nawet częściowo, infrastruktury tej inwestycji oraz zainstalowanie urządzeń bez których inwestycja objęta celem wywłaszczenia nie mogłaby spełniać planowanych funkcji. Przez zbędność wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji należy rozumieć niepodjęcie prac w ogóle lub odstąpienie od realizacji celu, dla którego nieruchomość została wywłaszczona, w związku z czym o takiej zbędności nie może świadczyć sam fakt nawet wieloletniego niezagospodarowania wywłaszczonego terenu, na przykład w sytuacji, gdy chodzi o wielką inwestycję, która wymaga długotrwałego procesu realizacji. Ważne jest, aby decyzja lokalizacyjna nie utraciła swej ważności, a plan realizacyjny był ważny do czasu zakończenia inwestycji.

W ocenie tut. Sądu uzasadnione jest także ustalenie w oparciu o parametry wynikające z dokumentów związanych z budową zbiornika (zalewu), czy w sytuacji maksymalnego spiętrzenia wody, wywłaszczona nieruchomość znajdzie się w polu jej oddziaływania. W takim bowiem przypadku uznać należy, że nieruchomość stanowi integralnie związaną z zalewem część zbiornika wodnego. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, na co słusznie zwrócił uwagę Wojewoda wydając decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i jednocześnie orzekając o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczone jako działki nr 463/3 i 463/4 obr. [...]-[...].

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki faktyczne, ani prawne określone w art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.g.n., a tym samym zasadnie Wojewoda orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdyż cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Z tych przyczyn, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.