VIII SA/Wa 317/09 - Wyrok

Data orzeczenia	2009-09-16	
Data wpływu	2009-05-21	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/
Piotr Piszczek /sprawozdawca/
Sławomir Fularski	
Symbol z opisem	6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze	
Hasła tematyczne	Samorząd terytorialny	
Sygn. powiązane	II OSK 49/10	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591;  art. 91, 98, 98a; Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483;  art. 171 pkt 2;  Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia NSA Piotr Piszczek /sprawozdawca/, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej w M. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.	
Uzasadnienie
VIII Sa/Wa 317/09

Uzasadnienie

Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] marca 2009 r. – stosownie do treści art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r.

Nr 142, poz.1591 ze zm.) – Wojewoda [...] stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w M. sprawowanego przez A.S.

W motywach zwrócił uwagę, iż wyżej wymieniony został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w G. za przestępstwo z art. 287§1 i 5 k.k. (będące występkiem umyślnym); orzeczenie w sprawie [...] zapadło [...] grudnia 2005 r., zaś uprawomocniło się [...] grudnia 2005 r. Ponieważ skazanie nastąpiło przed rozpoczęciem kadencji Rady Miejskiej w M. (a więc przed [...] listopada 2006 r.), to A. S. nie miał prawa wybieralności. Z uwagi na fakt, iż Rada Miejska w M. nie podjęła w związku z tą sytuacją stosownej uchwały, mimo wezwania Wojewody [...] do jej podjęcia, wydanie zarządzenia zastępczego stało się koniecznością.

Od powyższego zarządzenia zastępczego skargę wniosła Rada Miejska

w M. zarzucając:

a) Brak powiadomienia radnego o przysługującym mu prawie złożenia skargi do sądu administracyjnego; w ten sposób wyłączono prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy, co gwarantuje art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz art. 41 pkt 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej,

b) Skierowanie przez Wojewodę [...] do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pisma z dnia [...].02.2009 r. o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego (bez uprzedniego powiadomienia radnego i Rady Miejskiej w M.) "czym ograniczono możliwość obrony radnego i współuczestniczenia w decyzji ważnej dla niego samego i jego wyborców". Tym samym naruszono dostęp radnego do "dokumentów urzędowych" gwarantowany art. 51 Konstytucji art. 41 pkt 2b) Karty praw Podstawowych UE oraz Protokołem brytyjskim (Lizbona 18-19.X.2007 r.).

c) Obrazę art. 171 pkt 2 Konstytucji poprzez zaniechanie zawiadomienia Prezesa Rady Ministrów o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego.

d) Brak ustaleń – w zaskarżonym zarządzeniu zastępczym – iż przypisane radnemu przestępstwo ma charakter umyślny; radny nadto działał

w stanie wyższej konieczności mając na utrzymaniu chorą żonę, która miała wszczepiony defibrylator. Żona wymagała stałej opieki, dla której niezbędna była energia elektryczna. Nadto radny miał na utrzymaniu

[...] synów uczących się w szkole prywatnej. Powołując się na prawo do bezpieczeństwa osobistego radnego wskazano na treść art. 6 Karty Praw Podstawowych i art. 2 Protokołu brytyjskiego.

e) Błędne przyjęcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zastępczego, że radny przyznał, iż został skazany za przestępstwo umyślne.

f) Brak dogłębnej analizy faktów przed wydaniem zarządzenia zastępczego – czym naruszono przepisy Konstytucji oraz innych ustaw oraz Karty Praw Podstawowych UE.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie wskazanego wyżej aktu nadzoru.

W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia podniesiono argumenty zbieżne z motywami zarządzenia zastępczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Po pierwsze (ad a), wskazać należy, że A. S. – pomimo braku stosowanego pouczenia w zarządzeniu zastępczym Wojewody [...] – zrealizował prawo niesienia skargi do sądu administracyjnego. Sprawa VIII SA/Wa 279/09 została merytorycznie rozstrzygnięta wyrokiem z dnia [...] września 2009 r. a zatem nie naruszono tym samym przepisów wskazanych we wniesionym środku zaskarżenia.

Po drugie (ad b), ustawa o samorządzie gminnym w art. 98 a ust 2 wskazuje,

iż Wojewoda przed wydaniem zarządzenia zastępczego, ma obowiązek powiadomić Ministra właściwego do spraw administracji publicznej o potrzebie wydania zarządzenia zastępczego. Organ nadzoru skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pismo z dnia [...] lutego 2009 roku informujące o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego. Zostało ono skutecznie doręczone w dniu [...] lutego 2009 roku. Uznać zatem należy, iż Minister został prawidłowo powiadomiony o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego. Wskazać przy tym należy, iż powyższy przepis, ani także żaden inny, nie przewiduje obowiązku informowania o skierowanym piśmie ani radnego, którego sprawa dotyczy, ani także Rady, do której skierowane było wezwanie do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu, a zatem nie naruszono treści art. 51 Konstytucji. Wobec powyższego zarzut ten jest całkowicie nieuzasadniony także w świetle regulacji zawartych w art. 41 pkt 2 Karty Praw Podstawowych UE, który przewiduje "prawo każdej osoby dostępu do akt jej sprawy". Wystąpienie Wojewody [...] do ministra było zwykłą informacją (czynnością materialno-techniczną) niepowiązaną z jakimikolwiek aktami sprawy.

Po trzecie (ad c), wskazać należy, iż zarzut naruszenia art. 171 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest całkowicie chybiony, jako że obowiązujące przepisy wskazują, iż w sprawach dotyczących uchylenia mandatu właściwy jest Minister właściwy do spraw administracji publicznej, a nie Prezes Rady Ministrów.

Po czwarte (ad d i e), z załączonego do akt sądowych wyroku oraz informacji uzyskanych z Krajowego Rejestru Karnego wynika, iż radny został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 2005 roku (wydanym w sprawie sygn. akt [...]) za to, że w okresie od [...] kwietnia do [...] czerwca 2005 roku

w T. [...] dokonał kradzieży energii elektrycznej o łącznej wartości [...] PLN na szkodę [...] SA Rejonowy Zakład Elektryczny w G.

A. S. popełnił, więc przestępstwo określone w art. 278 § 1 i 5 k.k. i za to w zw. z art. 58 §3, art. 33§1i 3 k.k. wymierzono mu karę grzywny w wymiarze [...] stawek po [...] zł. Ponieważ w czasie wyborów do Rady Miejskiej w M., które odbyły się w dniu [...] listopada 2006 roku, A. Sł.i nie miał prawa wybieralności, to wypełniła się dyspozycja art. 190 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 1998 roku, Nr 95, poz. 602 z późn. zm.). Podnieść należy, że przesłanką wygaśnięcia mandatu jest nie tylko utrata prawa wybieralności po wyborze, ale również brak tego prawa w dniu wyborów. Na koniec wypada dostrzec, że przestępstwo kradzieży można popełnić tylko w ramach konstrukcji winy umyślnej – zamiar bezpośredni i uniemożliwia to jakąkolwiek inną ocenę tych kwestii w postępowaniu sądowo administracyjnym. Wszelkie zaś okoliczności podniesione w uzasadnieniu do skargi, a wskazujące na wyłączenie karalności popełnionego czynu zabronionego przez A. S. są bezprzedmiotowe, gdyż winny zostać podniesione w postępowaniu karnym; aktualnie wyrok Sądu Rejonowego w G.z dnia [...] grudnia 2005 roku jest dla organu nadzoru wiążący.

W zakresie konstrukcji strony podmiotowej kradzieży pozostają nadal aktualne poglądy zawarte w pracy A. Marek, E. Pływaczewski, A. Peczeniuk: Kradzież i paserstwo mienia prywatnego, Warszawa 1995, s. 61 i nast. Zob. też powołaną tam literaturę, z których to prac jednoznacznie wynika, iż przestępstwo kradzieży może być popełnione z winy umyślnej i należy do kategorii kierunkowych, które mogą być dokonane tylko w zamiarze bezpośrednim.

Zwrócić też należy uwagę, iż zarządzenie zastępcze nie narusza art. 6 Karty Praw Podstawowych, gdyż przepis ten stanowi, że "każdy ma prawo do wolności

i bezpieczeństwa osobistego". Przepis ten nie ma żadnego związku z niniejszą sprawą.

Po piąte (ad f), wskazać należy, iż radni, których postępowanie dotyczyło,

w tym A. S., spotkali się osobiście z Wojewodą [...] jeszcze przed wydaniem zarządzenia zastępczego. Z powyższego spotkania sporządzony został protokół, który uczestniczący w spotkaniu podpisali. Radny złożył wobec organu nadzoru wyjaśnienia w sposób formalny, czemu w skardze Rada Miejska w M. zaprzecza. Wobec powyższego również ten zarzut jest całkowicie chybiony.

Podkreślić przy tym należy, iż przepis art. 98a ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym nie przewiduje stosowania w sprawach dotyczących wydania zarządzenia zastępczego odpowiednio przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Taka delegacja do stosowania właściwych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego znajduje się jedynie przy przepisie art. 91 tejże ustawy z dnia 8 marca 1990 roku - w ust 5. Jednakże przepis art. 91 dotyczy tylko

i wyłącznie rozstrzygnięć nadzorczych i postępowania dotyczącego rozstrzygnięć nadzorczych. W art. 98a ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi podstawę prawną do wydania zarządzenia zastępczego, takiej delegacji nie ma, a więc

w sprawach dotyczących zarządzeń zastępczych przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania, skoro ustawodawca wyraźnie tego nie wskazał. Art. 98a w/wym. ustawy odsyła w ust 3 do odpowiedniego stosowania

art. 98 tejże ustawy. Jednakże i w treści art. 98 także brak jest odesłania do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego należy przyjąć, iż w postępowaniach dotyczących zarządzenia zastępczego przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania.

Tak, więc - w świetle powyższych rozważań – wskazać trzeba, iż prowadząc przedmiotowe postępowanie nie naruszono norm, o których mowa w skardze; z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, iż prawidłowo ustalono stan faktyczny

i zastosowano właściwe przepisy. Na koniec wypada też stwierdzić, iż Wojewoda nie naruszył także zapisów Protokołu brytyjskiego (zał. do Traktatu Lizbońskiego) gdyż ten ostatni akt nie został jeszcze przez wszystkie kraje UE ratyfikowany.

Uwzględniając treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.