![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, Inne, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, Oddalono skargę, I SA/Ke 144/09 - Wyrok WSA w Kielcach z 2009-06-04, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
I SA/Ke 144/09 - Wyrok WSA w Kielcach
|
|
|||
|
2009-04-29 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach | |||
|
Ewa Rojek /przewodniczący/ Maria Grabowska Mirosław Surma /sprawozdawca/ |
|||
|
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych | |||
|
Inne | |||
|
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej | |||
|
Oddalono skargę | |||
|
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908 art. 130a ust. 6, 10 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 110 poz 968 art. 102 par. 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Dz.U. 1964 nr 16 poz 93 art. 836 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Dz.U. 2002 nr 50 poz 449 par. 3 ust. 1 lit. c Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postepownaiu egzekucyjnym w administracji Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdów oddala skargę. |
||||
|
Uzasadnienie
I SA/Ke 144/09 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...]. nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...]. nr [...] w sprawie zwrotu wydatków i wynagrodzenia J. P. za dozór pojazdów w wysokości 3.428,20 zł brutto za okresy od dnia ich przejścia na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy do dnia ich zabrania z parkingu. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że J. P. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą Pomoc Drogowa – Holowanie J. P. i jest właścicielem parkingu, na którym przechowywane były pojazdy m-ki F. [...] nr rej. K. [...] oraz F. [...] nr rej. T. [...]. Pojazdy te były przedmiotem postępowań likwidacyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J.. Po ich zakończeniu J. P. wystawił w dniu 1 grudnia 2008r. dwie faktury VAT o nr [...]i [...], za parking tych pojazdów od dnia powiadomienia organu likwidacyjnego o przejściu ich własności na rzecz Skarbu Państwa do dnia ich odbioru, według stawki 10 zł netto za dobę parkowania na łączną kwotę 6.844,20 zł brutto. Organ przyznał J. P. zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdów za okresy od dnia ich przejścia na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy do dnia zabrania z parkingu w wysokości 3428,20 zł brutto, z wyłączeniem ilości dni uchybienia terminu, wynikającego z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.). Podał, że przepis art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), dotyczący opłat przysługujących za usunięcie i parkowanie usuniętych z drogi pojazdów, nie stanowi, jak zarzucał w odwołaniu J. P., lex specialis w stosunku do przepisu art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), ponieważ przepis ten nie odnosi się do kwestii wysokości wynagrodzenia za dozór pojazdów przyznawanych przez organ egzekucyjny reprezentujący Skarb Państwa. Przepisy Prawa o ruchu drogowym regulujące kwestię wysokości opłat za przechowywanie pojazdów do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie wskazują zdaniem organu, iż jedynym uprawnionym organem do ustalenia opłat za parkowanie usuniętych z drogi pojazdów jest rada powiatu. Zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawa o ruchu drogowym pojazd usunięty w trybie określonym w art. 130a ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy, a zatem następuje zmiana prawa własności pojazdu. W świetle powyższego w ocenie organu w momencie przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, przestają obowiązywać stawki opłat za parkowanie usuniętych z drogi pojazdów, ustalonych przez radę powiatu. Na potwierdzenie powyższej tezy organ powołał orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 1768/06 oraz I OSK 1795/06, w świetle których opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art. 130a cytowanej ustawy i wprost nie mają zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w ust. 10 art. 130a Prawa o ruchu drogowym. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie określenia wysokości opłaty za parkowanie organ wskazał art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zgodnie z którym, organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Przy czym organ podniósł, iż ani ten przepis ani żaden inny przepis powołanej ustawy nie określa jak należy ustalić przedmiotową należność. Zdaniem organu należność ta winna odpowiadać koniecznym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu. Organ dodatkowo wskazał na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie sygn. akt III SA/Lu 51/08, który stwierdził, iż należy się w tym zakresie posiłkować art. 836 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Tym samym, zadaniem organu likwidacyjnego, przy uwzględnieniu faktu, że skoro wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie została określona w umowie, to dozorcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Za okoliczności mające wpływ na wysokość tego wynagrodzenia organ przyjął: czas przechowywania, właściwości i wartość pojazdów, wymagane starania przy strzeżeniu pojazdów, ceny rynkowe notowane przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność. Organ przyjął również, że zwrot należności przysługuje prowadzącemu parking za okres od momentu przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa wskazanego w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, tj. 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi i nieodebrania pojazdu przez osobę uprawnioną do dnia zabrania pojazdu z parkingu. Jednocześnie organ podkreślił, iż nie bez znaczenia dla kwestii wysokości wynagrodzenia dla dozorcy są ustalenia organu likwidacyjnego co do wywiązania się dozorcy z obowiązku dokonania stosownych powiadomień określonych w § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377), zgodnie z którym w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Skarb Państwa nie powinien, zdaniem organu, ponosić konsekwencji zaniedbań jednostek prowadzących parkingi, związanych z niedopełnieniem obowiązków wynikających z § 7 ust. 2 w/w rozporządzenia. W przypadku, gdy jednostka prowadząca parking uchybiła rzeczonemu terminowi powiadomienia, zwrot wydatków i wynagrodzenia należy się dopiero od dnia wpływu do urzędu skarbowego zawiadomienia o fakcie nieodebrania pojazdu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym. Organ uznał zatem, iż w przypadku gdy jednostka prowadząca parking uchybiła powyższemu terminowi powiadomienia, brak jest podstaw do przyznania wynagrodzenia za okres od dnia przejścia pojazdów na rzecz Skarbu Państwa do czasu powiadomienia o tym fakcie naczelnika urzędu skarbowego i podmiotu wydającego dyspozycje usunięcia pojazdu. Wskazał, iż wywiązanie się z obowiązków nałożonych § 7 ust. 2 w/w rozporządzenia ma wpływ zarówno na zachowanie stanu, jak i wartości przechowywanych pojazdów, których sprzedaż jest celem postępowania likwidacyjnego, ale również rzutuje na utrzymywanie przechowania jedynie przez okres konieczny, to jest niezbędny do wdrożenia odpowiednich procedur likwidacyjnych. Organ drugiej instancji ustalił, iż uchybienie terminu w przypadku samochodu m-ki F. [...] o nr rej. K. [...] wyniosło 34 dni (powiadomienie w dniu 5 czerwca 2007r., przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w dniu 30 kwietnia 2007r.), a w przypadku samochodu m-ki F. [...] o nr rej. T. [...] – 7 dni (powiadomienie w dniu 12 sierpnia 2008r., przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w dniu 2 sierpnia 2008r.). Odnośnie cen za tego samego rodzaju usługi u innych, prowadzących tego samego rodzaju działalność przedsiębiorców na terenie powiatu W. i J. organ ustalił, iż wynoszą 5 zł netto za dobę. Wyliczenia kosztów przedstawił w sposób następujący: F. [...] o nr rej. K. [...] - 498 dni (od 5 czerwca 2007r. do 14 października 2008r.); F. [...] o nr rej. T. [...] - 64 dni (od 12 sierpnia 2008r. do 17 października 2008r.). Razem ilość dni do zapłaty: 562 x 5 zł netto = 2.810 zł x 22% VAT = 3428,20 zł brutto. Odnośnie zwłoki organu likwidacyjnego w odebraniu przedmiotowych pojazdów z parkingu organ drugiej instancji podniósł, iż zwłoka podyktowana była koniecznością przeprowadzenia postępowania w sprawie przejęcia pojazdów na rzecz Skarbu Państwa, a co za tym idzie koniecznością posiadania pełnej dokumentacji od dozorcy oraz właściwej jednostki Policji. Odnosząc się do wysokości wynagrodzenia organ dodatkowo wskazał, że żaden z likwidowanych pojazdów nie przedstawiał większej wartości. Według wyceny biegłego skarbowego były one niesprawne technicznie, nie mogły one wypełniać zasadniczych funkcji zgodnie z przeznaczeniem, a ich wartość wynosiła odpowiednio 70 i 80 zł. Prawdopodobieństwo kradzieży takich pojazdów było zatem znikome. Pojazdy nie były garażowane w budynku (co mogłoby powodować ewentualne zwiększenie kosztów ich parkowania), lecz przechowywane na zewnątrz, na przydomowym podwórku, w miejscu zamieszkania właściciela parkingu. Organ wskazał, że inne badane przezeń parkingi posiadały w przeciwieństwie do parkingu J. P., odrębne od miejsca zamieszkania właścicieli place parkingowe, z których utrzymaniem wiążą się dodatkowe koszty. Ponadto podniósł, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. nie jest stroną umowy zawartej z jednostką wykonującą dozór. Nadmienił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. podjął działania zmierzające do zawarcia umowy z J. P., ale nie był on zainteresowany współpracą, co potwierdza treść notatki służbowej z dnia 18 sierpnia 2008r. Odnośnie zarzutu, że organ nie odniósł się do przesłanych z pismem z dnia 24 grudnia 2008r. ofert z najbliższych agencji ochrony mienia, organ zauważył, że pismo, mimo że datowane na 24 grudnia 2008r., zostało nadane na poczcie dopiero 6 stycznia 2009r. (mimo, że J. P. prosił o przesunięcie terminu do 24 grudnia 2008r.), a do Urzędu Skarbowego w J. wpłynęło w dniu 7 stycznia 2009r. Zatem oba zdarzenia: złożenie pisma na poczcie oraz wpływ do urzędu miały miejsce już po wydaniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. w dniu [...]. postanowienia w sprawie zwrotu kosztów dozorowania. Załączone do pisma oferty dozoru nie mogą stanowić dowodu w sprawie, gdyż dozorca, jak podkreślił w piśmie z dnia 24 grudnia 2008r., sam sprawuje pieczę nad samochodami i nie korzysta z usług żadnej agencji. Na powyższe rozstrzygnięcie J. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucił naruszenie przepisu art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz przekroczenie kompetencji i uprawnień poprzez orzeczenie o odszkodowaniu na rzecz Skarbu Państwa i potrącenie z należnych świadczeń na rzecz skarżącego. W uzasadnieniu podniósł, iż Skarb Państwa stał się z mocy prawa właścicielem przedmiotowych pojazdów z chwilą upływu 6 miesięcznego terminu liczonego od dnia usunięcia pojazdu. Zgodnie natomiast z uchwałą Rady Powiatu W. nr XXXVI/200/02 z dnia 9 października 2002r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu należności z tytułu dozorowania wynoszą za motocykle 5 zł netto/dobę, a za samochody osobowe 10 zł netto/dobę. Określając odmiennie wynagrodzenie za dozór organy nie udowodniły poniesionej szkody ani związku przyczynowego między szkodą a zaniechaniem skarżącego oraz winy skarżącego. Zdaniem skarżącego art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym dotyczący opłat przysługujących za usunięcie i parkowanie usuniętych z drogi pojazdów stanowi lex specialis w stosunku do art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ nie ma racji twierdząc, że w momencie przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, przestają obowiązywać stawki opłat za parkowanie usuniętych z drogi pojazdów, ustalonych przez radę powiatu. Taki wniosek nie wynika z żadnego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Ponadto byłby on zdaniem skarżącego niezgodny z ustawą zasadniczą, która określa równość podmiotów wobec prawa. W ocenie skarżącego w przypadku kolizji norm prawnych wynikających z art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., nr 50, poz. 449) należy zastosować regułę interpretacyjną lex superior derogat legi inferiori (ustawa wyższej rangi uchyla ustawę niższą). Zwrócił nadto uwagę, iż organ drugiej instancji powołuje się, jako na źródło prawa, na dwa orzeczenia sądu administracyjnego bez wskazania miejsca ich publikacji. Trudno więc było mu odnieść się do stanu faktycznego w nich przedstawionego oraz do wywodów składów orzekających. Skarżący na poparcie swojej argumentacji powołał się na wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 19 grudnia 2008r. (sygn. RPO-529772-VI/06/KP) do Ministra Infrastruktury i jego twierdzenie, iż dotychczasowa praktyka w podobnych sprawach "może świadczyć o próbie przerzucenia przez państwo kosztów działalności administracyjnej państwa na prywatnych przedsiębiorców. Trudno w takim przypadku mówić o tym, iż przedsiębiorcy powinni finansować koszty usuwania i przechowywania pojazdów na zlecenie Policji w sytuacji, w której nie jest możliwe ustalenie właściciela w ramach ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej. Firmy wykonujące na zlecenie Policji i Straży Miejskiej usługi holowania i parkowania pojazdów powypadkowych są wybierane przez starostę. Usługi te mają zatem charakter zadań zleconych przez organy administracji publicznej". W ocenie skarżącego organy nie mają podstaw prawnych do odliczenia od wynagrodzenia dni zwłoki z tytułu uchybienia przez dozorcę terminu określonego w § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2007r. w sprawie usuwania pojazdów. Żaden bowiem przepis powszechnie obowiązującego prawa nie przyznaje kompetencji lub uprawnienia do jakiegokolwiek karania karą pieniężną lub pozasądowego obciążania należności obywatela, stwierdzania jakiejkolwiek odpowiedzialności finansowej obywatela z powodu jednostronnie stwierdzonej tezy organów, iż Skarb Państwa nie powinien ponosić konsekwencji zaniedbań jednostek prowadzących parkingi, związanych z niedopełnieniem obowiązków wynikających z § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia. Konsekwencje jakich doznał Skarb Państwa w związku z powyższymi okolicznościami można w ocenie skarżącego rozpatrywać ewentualnie w sprawie odszkodowawczej. Kwestię związaną z ewentualnym odszkodowaniem regulują bowiem stosowne przepisy Kodeksu cywilnego, które wyraźnie określają przesłanki odpowiedzialności. Zdaniem skarżącego organy administracji państwowej, jako konstytucyjnie zobowiązane do działania w ramach i w granicach prawa, nie mogą sobie uzurpować kompetencji i uprawnień władzy sądowniczej. Dlatego też nie mogły samowolnie umniejszać należnych skarżącemu świadczeń. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii sposobu ustalenia zwrotu wydatków i wynagrodzenia dozorcy pojazdów, które z mocy prawa przeszły na własność Skarbu Państwa. Zdaniem organu likwidującego te pojazdy to on posiada samodzielne kompetencje do kreowania wysokości należności dozorcy. Zdaniem natomiast skarżącego, który względem przedmiotowych pojazdów realizował obowiązki dozoru parkingowego, wysokość należności z tego tytułu określa właściwa rada powiatu, a organy skarbowe nie mają w tym zakresie żadnych kompetencji, ewentualne roszczenia (w tym odszkodowawcze) względem dozorcy mogą formułować na drodze procesu cywilnego. Stanowisko skarżącego nie jest prawidłowe. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy bezspornie wskazują, że przedmiotowe pojazdy przechowywane na parkingu prowadzonym przez J. P. stały się własnością Skarbu Państwa z mocy prawa z uwagi na wystąpienie przesłanek określonych normą art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej jako Prawo o ruchu drogowym). W takim wypadku wraz z przejściem prawa własności na Skarb Państwa, opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, nie będą mieć wprost zastosowania do Skarbu Państwa. Opłaty te dotyczą bowiem właścicieli, którym pojazdy są odbierane. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2007r., sygn. I OSK 1795/06, publ. Lex nr 344505; wyrok NSA z dnia 21 lutego 2007r., sygn. I OSK 1765/06, publ. Lex nr 344067; wyrok NSA z dnia 15 maja 2007r., sygn. I OSK 1768/06, publ. Lex nr 347847). Orzecznictwo to, które Sąd w niniejszej sprawie akceptuje, w sposób jednoznaczny wskazuje również, że podstawą dla ustalenia wydatków i wynagrodzenia dozorcy pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa jest przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2002r., nr 110, poz. 968 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) w związku z §3 ust. 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002r.w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 50 poz. 449). Stosownie do tego przepisu organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy przechowującego zajętą ruchomość, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Przy czym należy zgodzić się z organami obu instancji, że ani przepis art. 102 u.p.e.a., ani żaden inny przepis powołanej ustawy nie określa, jak należy ustalić przedmiotową należność (tak też cytowane orzecznictwo). Stąd z uwagi na brak szczegółowych regulacji w zakresie ustalania wysokości omawianych należności rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego będzie mieć swoiście uznaniowy charakter, co nie oznacza, że dowolny. Należność ta powinna bowiem uwzględniać wydatki poniesione przez dozorcę na wykonywanie dozoru, w tym na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowanie dozoru nad przechowywanym na parkingu mieniem. Istotny w tym względzie będzie również zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy oraz stan składowanego przedmiotu. Z kolei sądowej kontroli legalności postanowienia w zakresie ustalenia wysokości opłat za parkowanie podlega prawidłowość przeprowadzenia postępowania w kierunku ustalenia wysokości należnych dozorcy opłat. Jak prawidłowo wyjaśniły to organy orzekające w sprawie, z uwagi na fakt, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór, należy w tym zakresie stosować odpowiednio przepis art. 836 k.c., zgodnie z którym przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach, przy braku regulacji wysokości tego wynagrodzenia w umowie czy taryfie. W przedmiotowej sprawie organy, celem ustalenia wysokości opłat za przechowywanie przez J. P. przedmiotowych pojazdów, dokonały porównania kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór ze stawkami stosowanymi u innych podmiotów prowadzących podobną działalność. Odniosły się w zakresie tych ustaleń do cen rynkowych, za tego samego rodzaju usługi u innych, prowadzących tego samego rodzaju działalność przedsiębiorców na terenie powiatu W. i J.. Uwzględniono też, że żaden z dozorowanych pojazdów nie przedstawiał większej wartości, były one niesprawne technicznie, więc prawdopodobieństwo ich kradzieży było także znikome. Ponadto nie były one garażowane w budynku, lecz przechowywane na zewnątrz, na przydomowym podwórku w miejscu zamieszkania właściciela parkingu, co również obniżało koszty dozoru. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania takiego sposobu ustalenia w sprawie należności za dozór. Powyższa metoda ustalenia wynagrodzenia jest prawidłowa, gdyż zmierza do ustalenia wynagrodzenia za usługę "przyjętego w danych stosunkach". (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 maja 2008r., II SA/Lu 32/08, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2004r., sygn. I SA/Bd 477/04 i wyrok NSA z dnia 16 lutego 1999r., sygn. I SA/Wr 2390/97 oraz z 15 maja 2007r., sygn. I OSK 1768/06; orzeczenia dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, w sytuacji, gdy pomimo wezwania skarżącego do przedstawienia kalkulacji kosztów uzasadniających zapłatę kwot oraz przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone koszty dozorowania, strona nie uzasadnia we właściwy sposób wysokości swoich roszczeń związanych z przechowaniem pojazdów, nie można skutecznie czynić organom zarzutu, iż dokonały one dowolnych ustaleń. Wnioskodawca żądając przyznania wynagrodzenia za parkowanie i zwrotu wydatków winien wskazać, w jaki sposób kwota ta została obliczona i co się na nią składa (tak też NSA w wyroku z dnia 2 lipca 2008r., sygn. I OSK 62/08, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można bowiem nałożyć na organ likwidacyjny nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających prawidłową wysokość żądanej kwoty. Zasadnie też zauważył organ drugiej instancji, iż pismo strony datowane na 24 grudnia 2008r. doręczono organowi pierwszej instancji już po wydaniu postanowienia z dnia 5 stycznia 2009r. oraz że nie zawiera ono treści mających wpływ na dokonywaną wycenę usług skarżącego. Ponadto skarżący nie wykazał w żaden sposób, że wyliczone, przy zastosowaniu wskazanych w zaskarżonym postanowieniu stawek, należności za parkowanie odbiegają od rzeczywistych kosztów parkowania pojazdów Skarbu Państwa. Z tych przyczyn Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wysokości stawek przyjętych przez organy do wyliczenia należnych stronie opłat za parkowanie. Prawidłowe określenie kosztów parkowania wymaga ponadto ustalenia okresu, za jaki należą się one dozorcy. Skarb Państwa staje się właścicielem nieodebranego pojazdu z mocy prawa z chwilą upływu sześciomiesięcznego terminu liczonego od dnia usunięcia pojazdu. Jak słusznie zauważył to organ, terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów parkowania jest moment, w którym upłynął wskazany okres 6 miesięcy liczony od usunięcia pojazdu. Pogląd ten jest również utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo: wyrok NSA z dnia 8 września 2006r., sygn. I OSK 1185/05, Lex nr 321159, wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2008r., sygn. I OSK 924/07, niepubl.). Zatem, co najmniej od dnia, kiedy Skarb Państwa reprezentowany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego staje się właścicielem nieodebranego pojazdu, obciążają go wszelkie opłaty związane z przechowywaniem takiego pojazdu, aż do dnia odebrania pojazdu od dozorcy. Niemniej jednak rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377, dalej jako rozporządzenie w sprawie usuwania pojazdów) w §7 ust. 2 nakłada na podmiot prowadzący parking obowiązek powiadomienia o nieodebraniu pojazdu przez jego dotychczasowego właściciela w terminie wynikającym z art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycje usunięcia pojazdu. Obowiązek wystosowania takiego zawiadomienia zgodnie z powołanym przepisem prawa powinien być zrealizowany nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, a zatem bez zbędnej zwłoki. Choć powołane rozporządzenie nie reguluje skutków niewywiązania się przez jednostkę prowadzącą parking strzeżony ze wskazanego obowiązku, to jednak nie można uznać, że to Skarb Państwa ponosić ma konsekwencje nie wywiązania się przez prowadzącego parking z nałożonej prawem powinności. Wprowadzenie omawianej regulacji zawartej w §7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów, wskazuje, że rzeczą właściwego organu skarbowego jest przyjęcie takiego trybu postępowania, aby wszystkie podmioty uczestniczące w takiej sprawie działały bez zbędnej zwłoki w celu niedopuszczenia do ponoszenia przez Skarb Państwa nieuzasadnionych kosztów przechowywania pojazdów (zob. wyrok NSA z dnia 15 maja 2007r., sygn. I OSK 1768/06, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, zgodzić należy się z organem likwidacyjnym i Dyrektorem Izby Skarbowej w K., iż brak jest uzasadnienia dla pokrywania przez Skarb Państwa kosztów parkowania za okres od upływu terminu z §7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów do dokonania takiego zawiadomienia. Dlatego znajduje swoje uzasadnienie odliczenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. od okresu, za jaki przyznane zostały J. P. wydatki i wynagrodzenie za dozór, dni zwłoki związanej z uchybieniem terminu z § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów. Określenie wysokości należności, w tym uwzględnienie zaniedbań ze strony dozorcy, na podstawie art. 102 §2 u.p.e.a. należy do kompetencji organu likwidacyjnego. Dlatego stwierdzić należy, iż w tym zakresie organ likwidacyjny, a następnie organ drugiej instancji utrzymując w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji, nie przekroczyły zakresu swoich uprawnień i wbrew twierdzeniu skargi organy działały w ramach swych ustawowych uprawnień. W związku z powyższym właściwie organy uwzględniły żądanie J. P. jedynie w zakresie kosztów dozorowania w/w pojazdów za okres od dnia zawiadomienia organu. Nie ma racji skarżący, iż Skarb Państwa może na drodze odszkodowawczej dochodzić od dozorcy ewentualnych roszczeń związanych z uchybieniem terminu wskazanego w rozporządzeniu o usuwaniu pojazdów. Niedopuszczalna jest bowiem droga sądowa w sprawie z powództwa cywilnego w kwestii należności za parkowanie pojazdu, którego własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa na podstawie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym. Stosunek prawny, którego przedmiotem jest "parkowanie" usuniętych pojazdów nie ma charakteru cywilnoprawnego. Jest to typowy stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych i w tego rodzaju sprawach obowiązuje tylko droga administracyjna (zob. uchwałę SN z dnia 19 czerwca 2007r., sygn. III CZP 47/07, OSNC 2008/7-8/80 oraz postanowienie SN z 18 listopada 2008r., sygn. akt II CSK 284/08, niepubl.). Organy orzekające w niniejszej sprawie nie przekroczyły przyznanych im uprawnień, a podjęte rozstrzygnięcie zostało w sposób przekonywujący uzasadnione, przyjęta argumentacja znajduje odzwierciedlenie w materiale sprawy i nie nosi cech dowolnej. W świetle powyższego zarzuty skargi nie mogą wywołać zamierzonego przez skarżącego skutku. Odnosząc się do powoływanych w skardze twierdzeń formułowanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich należy wskazać, że dotyczą one kwestii finansowania kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na zlecenie Policji w sytuacji, w której nie jest możliwe ustalenie właściciela. Nie godzi też w zasadę równości ustalanie wysokości wynagrodzenia dozorcy po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. |
||||