Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 260/19 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych I. prostuje oczywistą omyłkę w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 260/19 w ten sposób, że w oznaczeniu numeru zaskarżonej decyzji zamiast "[...]" wpisuje "[...]", II. oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 260/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. S. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej chorób zawodowych – astmy oskrzelowej i alergicznego nieżytu nosa wskazanych w poz. 6 i poz. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).

W motywach powyższego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) dalej w skrócie P.p.s.a., związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku tego Sądu z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 348/18, którym uchylono poprzednią decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej w skrócie WPWIS) z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej ww. chorób zawodowych.

Dokonawszy w tym zakresie kontroli uwzględnienia przez organ odwoławczy wytycznych Sądu wynikających z powyższego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zostały one wykonane przez organ prawidłowo. WPWIS przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. Z uzyskanych wyjaśnień Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] września 2018 r. wynika, że lekarska jednostka orzecznicza II stopnia nie przechowuje próbek substancji i preparatów chemicznych pacjentów hospitalizowanych, dlatego też brak jest zestawu ww. preparatów, z którymi kontakt miała skarżąca w okresie pracy zawodowej – przesłanego w październiku 2008 r. przez organ pierwszej instancji. Ponadto w opinii uzupełniającej Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] z dnia [...] października 2018 r. stwierdzono, że z uwagi na wyżej wskazane okoliczności nie jest możliwe uzupełnienie diagnostyki alergologicznej w warunkach klinicznych o wykonanie testów prowokacyjnych z substancjami chemicznymi ze stanowiska pracy A. S., a tym samym uzupełnienie postępowania orzeczniczego. Podkreślono, że skarżąca podczas hospitalizacji ww. Instytucie nie wyraziła zgody na wykonanie próby farmakodynamicznej z metacholiną służącej ocenie nieswoistej nadreaktywności skurczowej oskrzeli (która jest elementem definicji astmy). Zwrócono uwagę, że w okresie narażenia zawodowego i do roku od jego ustania nie potwierdzono obiektywnie istnienia astmy oskrzelowej jako jednostki chorobowej, zaś w 2004 r. (ostatni rok zatrudnienia) wykonana u skarżącej dwukrotnie próba z metacholiną w trakcie pobytu w Instytucie Medycyny Pracy w [...]wypadła ujemnie, co wyklucza istnienie w tym czasie aktywnej astmy oskrzelowej. W ocenie lekarskiej jednostki orzeczniczej II stopnia czynniki chemiczne, z którymi odwołująca miała kontakt w trakcie pracy zawodowej (ch[...]wa, oleje, środek antykorozyjny, topnik), wykazują przede wszystkim nieswoiste działanie drażniące m.in. na układ oddechowy, ale nie mają działania alergizującego. Dodatkowo brak przekroczeń normatywów higienicznych w środowisku pracy A. S. wyklucza możliwość powstania skutków zdrowotnych w postaci astmy niealergicznej. Tym samym podtrzymano stanowisko w kwestii braku podstaw do rozpoznania u skarżącej ww. chorób zawodowych zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] września 2017 r.

W piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] odnosząc się do zastrzeżeń skarżącej oraz przedłożonej dokumentacji lekarskiej z 2002 r. wskazał, że nie jest ona czytelna. Wpis lekarza medycyny ogólnej M. B. nie zawiera sugestii co do rozpoznania u pacjentki astmy oskrzelowej; odnosi się do objawów ze strony nosa. Symbol J30 wg Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 dotyczy różnych rodzajów zapaleń błony śluzowej nosa (lekarz nie uszczegółowił rozpoznania). Karty badania okresowego z 2002 r. i 2003 r. zawierają wpisy dotyczące podawanych przez odwołującą skarg, gdzie wpisano cyt.: "astma, nadciśnienie, dyskopatia". Ponadto jest dopisek o rozpoznaniu astmy oskrzelowej w poradni pulmonologicznej w 2002 r., ale równocześnie na karcie badania okresowego z 2003 r. wśród rozpoznań obok astmy widnieje także rozpoznanie alergii na pyłki, co wskazywałoby na pozazawodową jej etiologię. Rozpoznanie astmy oskrzelowej u skarżącej w okresie jej aktywności zawodowej postawione zostało jedynie w oparciu o wywiad odnośnie do podawanych dolegliwości, na co wskazywano już w orzeczeniu lekarskim. Nie wykonano żadnych badań czynnościowych układu oddechowego, obiektywnie potwierdzających takie rozpoznanie. Wpis w kartotece Poradni Gruźlicy i Chorób Płuc z lutego 2002 r. kończy się rozpoznaniem podejrzenia astmy oskrzelowej, lekarz wpisał symbol J98 - wg ICD-10 co oznacza nieokreśloną chorobę oskrzeli lub układu oddechowego. Na zaświadczeniu o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza rodzinnego z dnia [...] lutego 2006 r. widnieje rozpoznanie astmy oskrzelowej, a w opisie przebiegu choroby i dotychczasowego leczenia informacja, że pacjentka jest "leczona z powodu astmy oskrzelowej od kilkunastu lat". Zdaniem Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] jest to stwierdzenie nieprawdziwe w świetle wywiadu uzyskanego od odwołującej dotyczącego wystąpienia u niej po raz pierwszy duszności, również dostępna dokumentacja medyczna leczenia pulmonologicznego nie potwierdza w/w informacji. Wpis lekarza rodzinnego z września 2012 r. dotyczy zaostrzenia astmy oskrzelowej, lecz należy zauważyć, że A. S. zakończyła aktywność zawodową w 2004 r.

W ocenie Sądu pierwszej instancji z przedstawionych uzupełniających opinii jednostek medycyny pracy, a także orzeczeń lekarskich i opinii wydanych na wcześniejszym etapie postępowania (orzeczenie lekarskie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w [...] z dnia [...] marca 2004 r.; wraz z opiniami uzupełniającymi z dnia [...] kwietnia 2008 r., z dnia 20 maja 2008 r. i z dnia [...] listopada 2016 r.; orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] nr [...]z dnia [...] września 2004 r. wraz z opinią uzupełniającą z dnia [...] lipca 2012 r. oraz orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] z dnia [...] września 2017 r.) wynika jednoznaczny wniosek o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej, stosownie do art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, z późn. zm.) dalej w skrócie K.p., chorób zawodowych wskazanych w poz. 6 i 12 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367).

Za niezasadne uznano zarzuty skargi kwestionujące w istocie ustalenia zawarte w orzeczeniach lekarskich wydanych przez lekarzy medycyny pracy w ramach ich wiedzy specjalnej w uprawnionych ośrodkach medycyny pracy. W sytuacji, gdy organy inspekcji sanitarnej trafnie uznały, że ww. materiał dowodowy jest rzeczowy, spójny i logiczny oraz pozostawał on poza merytoryczną ich kontrolą. Specyfika postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych i wynikający z tego fakt związania orzeczeniem lekarskim w danej sprawie, nie uprawnia organów do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia.

Stwierdzając, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, opisanym na wstępie wyrokiem, na podstawie art. 151 P.p.s.a. została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skarga oddalona.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. S., zaskarżając go w całości. Sądowi pierwszej instancji zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 235¹ K.p. poprzez błędne zaaprobowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu poglądu interpretacyjnego organu drugiej instancji sprowadzającego się do wskazania, że w sprawie skarżącej nie zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące stwierdzenie u niej choroby zawodowej, podczas gdy z dokumentacji przedłożonej przez skarżącą wynika, że już w 2002 r. rozpoznano u niej astmę oskrzelową, wymienioną w wykazie chorób zawodowych;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 12, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie K.p.a., poprzez przyjęcie, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sytuacji, w której wbrew twierdzeniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu organ dopuścił się szeregu uchybień przepisów procesowych, w następstwie czego doszło do ustalenia w sposób niedokładny i niewyczerpujący stanu faktycznego sprawy, niewyczerpującego zebrania i wybiórczego podejścia do zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz wyjaśnienia wszelkich wątpliwości na niekorzyść skarżącej, w szczególności poprzez nieuznanie rozpoznania z 2002 r. u skarżącej astmy oskrzelowej i w konsekwencji podważenie tejże diagnozy lekarskiej;

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organu nie zastosował środka określonego w ustawie w sytuacji, gdy organ drugiej instancji orzekł dowolnie i wybiórczo w oparciu o niewszechstronną analizę historii zatrudnienia i choroby skarżącej;

- art. 3 § 1 i 2 pkt 1 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w treści uzasadnienia do wszystkich zarzutów i twierdzeń postawionych w skardze.

W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu kasacyjnym z urzędu, a nieuiszczonych w żadnej, nawet najmniejszej części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opub. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Sprawa ta podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.

Skarga kasacyjna nie jest usprawiedliwiona.

Kontrolując zaskarżony wyrok należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że w tej sprawie już zostały wydane prawomocne wyroki sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 348/18 uchylił zaskarżoną decyzję WPWIS z dnia [...] lutego 2018 r. zobowiązując, zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a., organ administracji sanitarnej do podjęcia następujących czynności: ustalenia, czy w Instytucie Medycyny Pracy w [...] zachował się przesłany przez organ pierwszej instancji w październiku 2008 r. zestaw próbek substancji i preparatów chemicznych, z którymi skarżąca miała kontakt oraz karty charakterystyki i lista substancji i preparatów chemicznych na których oddziaływanie skarżąca była narażona w okresie pracy zawodowej. Jeżeli zachowały się te materiały, to należało je przekazać Instytutowi Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] celem uzyskania odpowiedzi od tego Instytutu, czy materiały te wskazują na celowość uzupełnienia postępowania orzeczniczego. Natomiast w przypadku braku ich zachowania, organ odwoławczy zobowiązany został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do wydania decyzji na podstawie dotychczasowego materiału dowodowego uzupełnionego o odpowiedź z Instytutu Medycyny Pracy w [...].

Takie wyraźnie wskazanie co do dalszego postępowania miało, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, charakter wiążący w tej sprawie. Wskazuje na to treść art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie zarówno organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, jak również sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W tej sprawie przepisy prawa nie uległy zmianie, a więc wyżej przytoczone wskazanie było wiążące zarówno dla WPWIS, jak i jest wiążące dla sądów administracyjnych orzekających w tej sprawie.

W okolicznościach tej sprawy nie jest usprawiedliwionym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 i 2 pkt 1 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez nieodniesienie się w treści uzasadnienia do wszystkich zarzutów i twierdzeń postawionych w skardze.

Art. 3 § 1 P.p.s.a. ma charakter kompetencyjny i określa, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej oraz stosują środki określone w ustawie. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny przeprowadził prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji i zastosował środek znany ustawie, tj. oddalił skargę. Także nie został naruszony art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola sądu administracyjnego obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w sprawie zaskarżonej przez skarżącą decyzji administracyjnej wydanej w dniu [...] stycznia 2019 r. przez WPWIS.

Również nie może odnieść zamierzonego przez skarżącą kasacyjnie skutku zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów i twierdzeń zawartych w skardze. Wbrew temu stanowisku Sąd pierwszej instancji szczegółowo uzasadnił związanie wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 348/18 i zgodnie z tymi wskazaniami skontrolował zaskarżoną decyzję.

Kolejnym zarzutem zawartym w skardze był zarzut naruszenia § 5 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), zwanego dalej rozporządzeniem. Wprawdzie wprost Sąd pierwszej instancji nie wskazał, że dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji także mając na uwadze tak sformułowany zarzut, ale w istocie kontrola ta także i w tym zakresie miała miejsce. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 1 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający stosowne wymagania kwalifikacyjne i zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w tej sprawie uwzględnił opinie i uzupełnienia opinii lekarskich sporządzone przez lekarzy spełniających przesłanki zawarte w ww. przepisie.

Także Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w tej sprawie decyzja została wydana na podstawie prawidłowo przeprowadzonego postępowania uzupełniającego, opartego na danych zawartych w orzeczeniach lekarskich oraz innych dowodach objętych zakresem prowadzonego postępowania przez organy administracji sanitarnej. Spełnia to przesłanki objęte § 8 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Co istotne, zakres postępowania administracyjnego prowadzonego w tej sprawie został ograniczony wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku sądowym które, jak prawidłowo stwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny, zostały wykonane przez WPWIS.

Nie są również zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w zakresie obejmującym naruszenie przez WPWIS art. 7, art. 8, art. 12, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez ustalenie w sposób niedokładny i niewyczerpujący stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące zebranie i wybiórcze podejście do zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego oraz brak wyjaśnienia wszelkich wątpliwości i działanie na niekorzyść skarżącej, w tym poprzez nieuznanie rozpoznania z 2002 r. u skarżącej astmy oskrzelowej i w konsekwencji podważenie tejże diagnozy lekarskiej.

Tak postawiony zarzut w istocie dotyczy wcześniejszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 348/18 którym ten Sąd nie zanegował całości ustaleń stanu faktycznego w tej sprawie, a jedynie uznał, że niezbędnym jest tylko przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. Takie uzupełniające postępowanie w tej sprawie przeprowadził WPWIS. Organ odwoławczy zwrócił się pismem z dnia 6 września 2018 r. do Instytutu Medycyny Pracy w [...]z pytaniem o posiadanie zestawu próbek substancji i preparatów chemicznych, kart charakterystyki oraz listy substancji i preparatów chemicznych na oddziaływanie których skarżąca kasacyjnie była narażona. Instytut ten w odpowiedzi przesłał karty charakterystyki substancji chemicznych oraz listę substancji i preparatów chemicznych, na które skarżąca kasacyjnie była narażona wraz z wyjaśnieniem, że same próbki preparatów i substancji nie zostały zachowane. Organ odwoławczy otrzymane materiały przekazał Instytutowi Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] celem wskazania, czy celowym jest uzupełnianie postępowania orzeczniczego w tej sprawie. Instytut ten w opinii uzupełniającej po zapoznaniu się z aktami sprawy, a także po ponownej analizie dokumentacji otrzymanej od Instytut Medycyny Pracy w [...] stwierdził brak podstaw do uzupełnienia postępowania orzeczniczego. Już ten zakres przeprowadzonego postępowania przez WPWIS wyczerpuje wskazania zawarte w prawomocnym wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 348/18. Podniesiono przy tym na brak wyrażenia przez skarżącą kasacyjnie zgody na ponowne badania w zakresie próby farmakodynamicznej z metacholiną celem ustalenia, czy są przesłanki do stwierdzenia występowania u pacjentki choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zarówno Sąd pierwszej instancji jak i organ odwoławczy administracji sanitarnej szczegółowo ustosunkowały się do zebranego materiału dowodowego w sprawie stwierdzając, że nie tylko uzupełniono materiał dowodowy, ale także żadne z dziewięciu orzeczeń lekarskich lub ich uzasadnień wydanych przez właściwe jednostki orzecznicze w latach 2004-2018 nie stwierdziły występowania chorób zawodowych w postaci astmy oskrzelowej i alergicznego nieżytu nosa u skarżącej kasacyjnie.

Mając powyższe należy stwierdzić, że w tej sprawie prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że materiał dowodowy został zebrany zgodnie z art. 7 i art. 77 K.p.a. i stosownie do art. 80 K.p.a. WPWIS ocenił, że nie można stwierdzić występowania u skarżącej żadnej z ww. dwóch chorób zawodowych. Nie został również naruszony art. 8 K.p.a., ponieważ postępowanie administracyjne było prowadzone bezstronnie i w sposób mogący budzić zaufanie strony do organu administracyjnego. W szczególności w toku postępowania uzupełniającego organ administracyjny z należytym zaangażowaniem oceniał przekazywane przez skarżącą pisma dotyczące jej stanu zdrowia i kierował je do oceny przez Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...]. Nie został również naruszony art. 12 K.p.a., ponieważ w tej sprawie WPWIS działał wnikliwie i we właściwym czasie podejmował czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Tym samym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie niezachowania ww. przepisów postępowania administracyjnego przez WPWIS jest niezasadny.

Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. polegający na błędnym zastosowaniu art. 2351 K.p. poprzez uznanie, że w sprawie nie doszło do ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem istnienia chorób zawodowych u skarżącej, skoro z dokumentacji przedłożonej przez skarżącą wynika, że już w 2002 r. rozpoznano u niej astmę oskrzelową wymienioną w wykazie chorób zawodowych.

Zgodnie z art. 235¹ K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Zgodnie z art. 2352 K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

W tej sprawie trafnie przyjęto, że liczne badania przeprowadzone na przestrzeni kilkunastu lat przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych nie potwierdziły występowania u skarżącej choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej i alergicznego nieżytu nosa. Nie można uznać za rozpoznanie choroby zawodowej ani wypisu z kartoteki Poradni Gruźlicy i Choroby Płuc z lutego 2002 r. wskazującego na podejrzenie astmy oskrzelowej, ani też rozpoznania astmy oskrzelowej w poradni pulmonologicznej w 2002 r. Ta informacja medyczna pochodząca z 2002 r. została szczegółowo omówiona tak przez lekarskie jednostki orzecznicze właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, jak i organy administracji sanitarnej. Trafnie przy tym Sąd pierwszej instancji wskazał, że informacje te nie zostały potwierdzone w kolejnych badaniach lekarskich przeprowadzanych już od 2003 r., a w tym w dwukrotnych badaniach w 2004 r. (ostatnim roku zatrudnienia skarżącej kasacyjnie) w Instytucie Medycyny Pracy w [...]. Także żadne kolejne badania nie potwierdziły istnienia u skarżącej kasacyjnie choroby zawodowej pod nazwą astma oskrzelowa lub alergiczny nieżyt nosa. Co istotne, zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych nie jest każdy lekarz, ale tylko ten, który spełnia wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1155, z późn. zm.) oraz jest zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych wymienionych w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia.

Z powyższych względów należy uznać, że na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego przez organy administracji sanitarnej, a w szczególności materiału, którym dysponował Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uzupełniając postępowanie dowodowe zgodnie z wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 348/18, prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w tej sprawie dokonano zgodnej z prawem wykładni przepisów prawa i oparto zaskarżoną decyzję na należycie zebranym materiale dowodowym.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, a skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił w punkcie drugim skargę kasacyjną.

W punkcie pierwszym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny sprostował, na podstawie art. 156 § 1 i § 3 P.p.s.a. oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w zakresie oznaczenia numeru zaskarżonej przez A. S. decyzji Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2019 r. Prawidłowy numer decyzji to [...], a w zaskarżonym wyroku błędnie wpisano numer jako [...]. Nie budzi jednak najmniejszych wątpliwości, że przedmiotem skargi do Sądu pierwszej instancji była decyzja z dnia [...] stycznia 2019 r. numer [...].

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o zwrocie kosztów pomocy prawnej, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa w oparciu o art. 250 P.p.s.a. przyznawane jest przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 P.p.s.a.