I SA/Go 390/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-05	
Data wpływu	2025-11-27	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.	
Sędziowie	Alina Rzepecka
Dariusz Skupień
Jacek Niedzielski /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6110 Podatek od towarów i usług	
Hasła tematyczne	Podatek od towarów i usług	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Administracji Skarbowej	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 2025 nr 0 poz 111; art.70§6 pkt 1, art.70c; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art.145§1 pkt 1 lit a., art.200, art.205§1 i 4; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A spółki komandytowej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2014 r. oraz od lipca do grudnia 2014 r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 17.496 (siedemnaście tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Decyzją z [...] października 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, A Sp. k., od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] kwietnia 2024 określającej w podatku od towarów i usług: - zobowiązanie podlegające wpłacie za: • kwiecień 2014 r. – 340.852 zł, • maj 2014 r. – 28.815 zł, • lipiec 2014 r. -265.297 zł, • październik 2014 r.-122.467 zł; kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za: • styczeń 2014 r. 415.954, • za luty 2014 r. – 294.631 zł, • marzec 2014 r. 114.053 zł, • sierpień 2014 r. – 90.820 zł, • wrzesień 2014 r. – 203.596, • listopad 2014 r.263.040, • grudzień 2014 – 0 zł; kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy: za grudzień – 319.915 zł, po pierwsze uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia w podatku od towarów i usług zobowiązania podlegającego wpłacie za lipiec 2014 r. i określa wysokość tego zobowiązania w kwocie 265.097 zł, po drugie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pozostałym zakresie.

Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:

Organ I instancji ustalił, że w okresie objętym postępowaniem podatkowym A Sp. j. prowadziła hurtową i detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych i bezalkoholowych w [...] przy ul. [...], detaliczną sprzedaż art. spożywczych, rolnych, przemysłowych, alkoholowych i bezalkoholowych w sklepach firmowych zlokalizowanych w [...],[...] i [...] oraz dokonywała dostaw wewnątrzwspólnotowych do Wielkiej Brytanii, przedmiotem których był alkohol. Dokumentacja rachunkowa w tym okresie prowadzona była w siedzibie Spółki przy ul. [...]. Osobą odpowiedzialną za księgi podatkowe oraz rozliczenia podatkowe był wspólnik prowadzący sprawy finansowo-gospodarcze – P. J.. W toku postępowania organ podatkowy I instancji ustalił brak wiążących informacji stawkowych wydanych na rzecz spółki.

W ocenie organu I instancji w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na skutek wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Za okres objęty kontrolą celno- skarbową skarżąca składała do Urzędu Skarbowego deklaracje (korekty deklaracji) dla podatku od towarów i usług VAT- 7, które zasadniczo odpowiadały danym wykazanym w przedłożonych w toku kontroli rejestrach sprzedaży i zakupów VAT - ustalone różnice wynikały z zastosowania przez spółkę niewłaściwych zaokrągleń podatku w niektórych miesiącach lub wykazania podstawy opodatkowania w niewłaściwych pozycjach deklaracji lub w niewłaściwym okresie. Za ten okres skarżącą składała również informacje podsumowujące VAT-UE, w których zadeklarowała wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów na rzecz:• I. A. [...], C. Y., H. H., [...] S. L. W., W. G. (adres zmieniony [...].04.2015 r. z [...] P. R., L., E. L. [...]), G. [...]. Data początku aktywności: [...].12.2011 r. Data końca aktywności: [...].07.2015 r. Rodzaj działalności: 4634-Sprzedaż hurtowa napojów alkoholowych i bezalkoholowych. Podmiot rozwiązany: [...].06.2016 r.; • A. T. [...], M. H. [...], [...] P. R. L., L. [...], G. [...] (adres zmieniony [...].04.2015 r. na C. Y., H. H., [...] S. L. W., W. G.) Data początku aktywności: [...].07.2012 r. Data końca aktywności: [...].07.2015 r. Rodzaj działalności: 4634 - Sprzedaż hurtowa napojów alkoholowych i bezalkoholowych;• Y. [...], [...] H. [...], S. 8. [...], G. [...] Data początku aktywności: [...].02.2014 r. Data końca aktywności: [...].08.2017 r. Rodzaj działalności: 46342-Sprzedaż wina, piwa, spirytusu i innych napojów alkoholowych.

Na podstawie zgromadzonego w toku kontroli celno-skarbowej i postępowania podatkowego materiału dowodowego organ ustalił, że w przypadku dostaw alkoholu do I. A. [...], zadeklarowanych jako wewnątrzwspólnotowe dostawy towaru (WDT) i opodatkowanych stawką podatku VAT w wysokości 0%, alkohol byt wywożony do Wielkiej Brytanii, ale w 2014 r. nie były to dostawy w ramach WDT do I. A. [...]. W przypadku pozostałych firm, organ I instancji nie zakwestionował transakcji WDT.

Z uwagi na powyższe organ I instancji stwierdził, że dostawy na rzecz tego kontrahenta nie spełniają warunków koniecznych do opodatkowania ich stawką 0%. Wbrew zapisom art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, skarżąca nie posiadała w swojej dokumentacji dowodów, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Zgromadzone w sprawie dowody nie pozwoliły na uznanie, że faktycznie miała miejsce dostawa towarów (alkoholu na paletach) do wskazanego w dokumentacji nabywcy brytyjskiego. Organ zaakcentował, że samo przemieszczenie towarów pomiędzy państwami członkowskimi UE, w świetle obowiązujących przepisów, nie jest wystarczające do zastosowania 0 % stawki podatku. W przypadku preferencyjnej stawki podatku niezbędne jest również to, aby podatnik posiadał dowody świadczące o tym, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego, przy czym winien to być bezsprzecznie nabywca wskazany w dokumentach będących w posiadaniu podatnika. W ocenie organu faktury wystawione przez A. Sp. j. na rzecz I. A. [...], nie potwierdzają faktu dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do tego podmiotu, a dokonane w sprawie ustalenia wskazują, że spółka, przy zachowaniu należytej staranności, nie tylko mogła zauważyć nierzetelność transakcji, a wręcz ignorowała sygnały o nierzetelności przedmiotowych transakcji. Sprawdzenie tego kontrahenta miało jedynie charakter formalny. Skarżąca swoją rolę w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów ograniczyła do wydania towaru i przyjęcia zapłaty, pozostając biernym w zakresie rzetelnego rozliczenia transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów zgodnie ze stanem faktycznym i obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Organ zauważył, że ustalenia dokonane w śledztwie prowadzonym przez Prokuraturę Regionalną w [...] Wydział [...] ds. Przestępczości Finansowo-Skarbowej sygn. [...] w zakresie oszustwa podatkowego i prania brudnych pieniędzy, w której zarzuty przedstawiono m.in. P. J., wskazują, że w przypadku spornych transakcji, odbiorcy towaru nie byli rzeczywistymi beneficjentami sprzedawanych głównie wyrobów alkoholowych. Ostatecznie organ stwierdził, że w okolicznościach, gdy towar wykazany na spornych fakturach został wywieziony z kraju, jednakże transakcje nie zostały przeprowadzone pomiędzy wskazanymi na fakturach podmiotami (towar dostarczano do bliżej nieokreślonego odbiorcy w innym państwie unijnym), a dostawca wiedział (powinien był wiedzieć), że transakcja wiąże się z oszustwem podatkowym, dostawy nie spełniają warunków ustawowych koniecznych do prawidłowego opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów stawką 0%.

Ustalenia organu I instancji zawarte zostały w decyzji z [...] kwietnia 2024 r.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżąca odwołania, organ odwoławczy decyzją z [...] października 2025 r. po pierwsze uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia w podatku od towarów i usług zobowiązania podlegającego wpłacie za lipiec 2014 r. i określa wysokość tego zobowiązania w kwocie 265.097 zł, po drugie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pozostałym zakresie.

W zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego organ odwoławczy wskazał, że5-letni termin przedawnienia określony w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej za styczeń-maj 2014 r. i lipiec- listopad 2014 r. upłynąłby 31.12.2019 r., a za grudzień 2014 r. upłynąłby 31.12.2020 r., jeśli nie doszłoby do zawieszenia, czy też przerwania biegu terminu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w ww. art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, może zostać zawieszony lub przerwany na skutek okoliczności, o których mowa w art. 70 § 2 do § 6 ww. ustawy. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zobowiązaniapodatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem: wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Stosownie do art. 70 § 7 pkt 1 powyższej ustawy termin przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej od dnia następującego po dniu: prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Na podstawie art. 70c ustawy, organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji na str. 7-9 dokonał oceny przedawnienia zobowiązania podatkowego wykazując, że do niego nie doszło, gdyż ziściła się powołana wyżej ustawowa przesłanka zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania. W tym zakresie powołał się na postanowienie nr [...] z [...].06.2018 r., którym włączył do akt sprawy wyciąg z pisma Prokuratury Regionalnej w [...]Wydziału [...] do Spraw Przestępczości Finansowo-Skarbowej z [...].06.2018 r. dotyczący zawiadomienia, zgodnie z dyspozycją art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, m. in. A. J. Sp. j., NIP: [...] o toczącym się śledztwie, wszczętym [...].06.2016 r., o przestępstwa z art. 56 § 1 k.k.s. i inne, w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstw polegających na uszczupleniach podatkowych w podatku od towarów i usług. Zakresem śledztwa objęto działalność A.J. Sp. jawna od września 2013 r. do lipca 2017 r. Powyższe nastąpiło w trybie przepisów art. 134 § 1a i art. 134a § 2 k.k.s., z których wynika nałożony na prokuratora obowiązek poinformowania o wszczęciu i prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe właściwych organów podatkowych lub celnych, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego wiąże się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego lub powstaniem długu celnego.

Zgodnie z art. 70c Ordynacji podatkowej, zawiadomieniem z [...].06.2018 r., doręczonym [...] poinformował skarżącą o zawieszeniu z dniem [...].06.2016 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług m. in. za okres od stycznia do grudnia 2014 r. w związku z toczącym się śledztwem wszczętym postanowieniem Prokuratury Regionalnej w [...] o sygn. akt [...] z [...]czerwca 2016 r. o przestępstwa z art. 56 § 1 k.k.s. i inne, w związku z podejrzeniem oszustw podatkowych.

Wskazał, że dokonana przez organ I instancji ocena przedawnienia zobowiązania podatkowego została zakwestionowana w złożonym odwołaniu oraz piśmie z [...].01.2025 r., gdzie podniesiono, że śledztwo Prokuratury Regionalnej w [...] nie wywołało skutku określonego w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a przy tym zawiadomienie nr[...] z [...].06.2018 r. wystosował organ niewłaściwy rzeczowo.

Dokonując ustaleń w zakresie biegu terminu przedawnienia z uwzględnieniem podnoszonych przez skarżąca okoliczności, organ odwoławczy stwierdził, że w tej sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w ww. art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe objęte zaskarżoną decyzją, tj. od stycznia 2014 r. do maja 2014 r. i od lipca 2014 r. do grudnia 2014 r. został skutecznie zawieszony z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym skarżąca została skutecznie zawiadomieni.

Podkreślił, że w toku postępowania odwoławczego pismem z [...].06.2024 r., UNP: [...] wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o przekazanie aktualnych informacji o zdarzeniach powodujących zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do maja 2014 r. i od lipca do grudnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] udzielił odpowiedzi pismem z [...].06.2024 r., znak sprawy [...]i wskazał; (...) na dzień 19 czerwca 2024 r. urząd nie posiada nowych informacji o zdarzeniach powodujących zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2014 r. i od lipca do grudnia 2014 r.

Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] w decyzji nr [...] przedstawił informację o śledztwie o sygn. akt [...] wszczętym [...].06.2016, o którym spółka została powiadomiona pismem z [...].06.2018 odebranym przez stronę 25.06.2018 r. Zakres śledztwa obejmuje działalność w okresie od stycznia do maja 2014 r. i od lipca do grudnia 2014 r. Pismem z [...].06.2023 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] poinformował Urząd Celno-Skarbowy w [...], że śledztwo nie jest zakończone, jest nadal kontynuowane.

W aktach sprawy organu I instancji znajduje się zawiadomienie z [...].06.2018 r., nr [...], którym Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] działając na podstawie art. 70c Ordynacji podatkowej poinformował A. J. sp.j. o zawieszeniu z dniem [...] czerwca 2016 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i sług m.in. za okres od stycznia do grudnia 2014 r. w związku z toczącym się śledztwem wszczętym postanowieniem Prokuratury Regionalnej w [...] o sygn. akt [...] z [...] czerwca 2016 r. o przestępstwa z art. 56 § 1 kks i inne w związku z podejrzeniem popełnienia oszustw podatkowych.

Zawiadomienie przesłane zostało na adres skarżącej i doręczone skutecznie 25.06.2018 r. . Zawiadomienie to poprzedzone było, jak wynika z akt sprawy organu I instancji, pismem Prokuratury Regionalnej w [...] Wydział [...] ds. Przestępczości Finansowo-Skarbowej z [...].06.2018 r., znak [...], w którym Prokuratura informowała Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], m.in. że: Śledztwo RP [...] Prokuratury Regionalnej w [...] wszczęte zostało postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. o przestępstwa z art. 56 § 1 kks i inne w związku z podejrzeniem popełnienia oszustw podatkowych zaistniałych w związku z działalnością (...) Aktualnie postępowanie to obejmuje wszystkie podmioty wskazane w (...) tabeli nr 1 Państwa pisma (...), a przedmiotem śledztwa są przestępstwa polegające na uszczupleniach podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług w związku z działalnością tych podmiotów. Zakres śledztwa obejmuje działalność przedmiotowych przedsiębiorców w następujących okresach:- A. J. Sp. j. (NIP [...]) - od września 2013 r. do lipca 2017 r. Ponadto uprzejmie informuję, że wtoku prowadzonego postępowania przygotowawczego na polecenie tutejszej Prokuratury przeprowadzono szereg czynności procesowych dotyczących podmiotów wymienionych w (...) tabeli nr 1 Państwa pisma (...) w tym przeszukania siedzib podatników, miejsc zamieszkania osób zarządzających nimi oraz biur rachunkowych świadczących na ich rzecz usługi księgowe. Mając na uwadze, że - zgodnie z dyspozycją art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej - bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania, uprzejmie proszę o zawiadomienie niżej wymienionych podatników o toczącym się śledztwie Prokuratury Regionalnej [...] o sygn. akt [...], wszczętym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. o przestępstwa z art. 56 § 1 kks i inne, w związku z podejrzeniem popełnienia oszustw podatkowych: (...) A. J. Sp. j. (NIP [...]) (...).

W toku postępowania odwoławczego pismem z [...].06.2024 r. organ odwoławczy wystąpiłem do Prokuratury Regionalnej w [...] Wydział [...] ds. Przestępczości Finansowo-Skarbowej o przesłanie informacji i dokumentów dotyczących śledztwa prowadzonego pod sygn. akt [...], a dodatkowo pismem z [...].06.2024 r. o wyrażenie zgody na włączenie dokumentów do akt sprawy. Odpowiadając na powyższe Prokuratura Regionalna w [...] Wydział [...] ds. Przestępczości Finansowo-Skarbowe w piśmie z [...].06.2024 r., znak [...] wskazała m.in. W związku z nadzorowanym przez Prokuraturę Regionalną w [...] śledztwem o sygnaturze akt [...] przeciwko (...) i innym podejrzanym o popełnienie przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. i inne oraz w odpowiedzi na pismo z dnia [...] czerwca 2024 roku (znak sprawy [...]) uprzejmie informuję, iż przedmiotowe postępowanie przygotowawcze zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 roku o przestępstwo z art. 299 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz przestępstwo skarbowe z art. 54 § 1 k.k.s. i art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. art. 6 § 1 k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s. W toku śledztwa zgromadzono obszerny materiał dowodowy zamieszczony w ponad stu pięćdziesięciu tomach akt. Poczynione w toku postępowania czynności procesowe oraz pozaprocesowe pozwoliły na przedstawienia zarzutów łącznie 70 osobom. Przedmiotowe śledztwo nadal jest w toku z uwagi na jego wielowątkowy charakter oraz obszerność podmiotową i przedmiotową, a także konieczność przeprowadzenia wielu czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia wszelkich okoliczności w każdym z jego wątków.

Do powyższego pisma Prokuratura Regionalna w [...] dołączyła postanowienie o wszczęciu śledztwa z [...].06.2016 r. oraz listę podejrzanych celem, jak wskazała: "określenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania przygotowawczego [...]". Wyciągi z tych dokumentów postanowieniem z [...].07.2024 r., UNP: [...] włączyłem, za zgodą Prokuratury, do akt tej sprawy wraz z innymi pozyskanymi z tego źródła dowodami, tj.:• wyciągiem z zawiadomienia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura w [...] o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z [...] czerwca 2016 r.; • wyciągiem pisma [...]Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] października 2017 r.; • wyciągiem pisma Prokuratury Regionalnej w [...] Wydział do Spraw Przestępczości Finansowo-Skarbowej z [...] października 2017 r.; • wyciągiem pisma Prokuratury Regionalnej w [...] Wydział do Spraw Przestępczości Finansowo-Skarbowej z [...] października 2017 r.; • kopią pisma Prokuratury Regionalnej w [...] Wydział do Spraw Przestępczości Finansowo-Skarbowej - postanowienie o przeszukaniu z [...] stycznia 2018 r.; • kopią pisma Prokuratury Regionalnej w [...] Wydział do Spraw Przestępczości Finansowo-Skarbowej - postanowienie o przeszukaniu z [...] stycznia 2018 r.; • kopią pisma Prokuratury Regionalnej w [...] Wydział do Spraw Przestępczości Finansowo-Skarbowej - postanowienia o przeszukaniu z [...] stycznia 2018 r.; • wyciągiem pisma Prokuratury Regionalnej w [...] Wydział do Spraw Przestępczości Finansowo-Skarbowej z [...] kwietnia 2024 r.

Z ww. postanowienia Prokuratury Regionalnej z [...] czerwca 2016 r., sygn. akt [...] wynika, że: Prokurator Prokuratury Okręgowe] w [...], delegowany do Prokuratury Regionalnej w [...] po rozpoznaniu zawiadomienia Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w [...] z [...] czerwca 2016 r. nr [...] na podstawie art. 303 kpk, art. 305 § 1 kpk oraz art. 309 pkt 1 kpk postanowił wszcząć śledztwo w sprawie: (...) zaistniałego w okresie od września 2013 r. do października 2015 r. w (...) i innych miejscach na terytorium Polski, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu tego samego zamiaru i z wykorzystaniem takiej samej sposobności, uchylania się od opodatkowania poprzez nieujawnienie właściwemu organowi podstawy opodatkowania i nieskładanie deklaracji w zakresie podatku od towarów i usług oraz podania nieprawdy i zatajenia prawdy w deklaracjach podatku od towarów i usług składanych właściwemu organowi podatkowemu w zakresie wewnątrzwspólnotowych dostaw piwa sprzedawanego przez (...) poprzez podanie nieprawdziwych informacji co do rzeczywistego przeznaczenia towarów podlegających opodatkowaniu, bezpodstawne zastosowanie do przedmiotowych wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów stawki 0% podatku od towarów i usług i uszczuplenia w ten sposób podatku od towarów i usług w łącznej kwocie nie mniejszej niż (...), tj. o przestępstwo z art. 54 § 1 kks i art. 56 § 1 kks w zw. z art. 7 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art 38 § 2 pkt 1 kks.

Wyciąg z tego postanowienia włączony został także przez organ I instancji postanowieniem z [...].12.2023 r. Z ww. postanowienia Prokuratury Regionalnej w [...] z [...].01.2018 r. o przeszukaniu miejsca siedziby Spółki, tj. przy ul. [...] (akta sprawy odwoławczej k. 125-126) wynika m.in.: Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] po zapoznaniu złożonego wniosku Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura w [...] w sprawie uszczuplenia należności publicznoprawnej i in. o przestępstwa z art. 56 §1 kks i in. na podstawie art. 219 § 1 i 2 oraz art. 220 § 1 i 2 k.p.k. i art. 113§1 k.k.s. postanowił; 1. dokonać przeszukania pomieszczeń - wraz z przynależnościami- siedzib podmiotów A.J.Sp. j. (NIP: [...], Regon: [...]), PHU J. Sp.j. (NIP: [...], Regon: [...]) i P. J. I. T. (NIP: [...], Regon: [...]) pod adresem ul. [...]1 c, [...], w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie w postaci wszelkich przedmiotów, zwłaszcza dokumentacji księgowej i rachunkowej (także w formie elektronicznej), dotyczących realizacji wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, w tym piwa, przez: A. J. Sp. j. (NIP: [...], Regon: [...]) w okresie od września 2013 r. do lipca 2017 r., PHD J. Sp.j. (NIP; [...], Regon: [...]) w okresie od grudnia 2014 r. do kwietnia 2016 r. i P. J. I.T. (NIP: [...], Regon: [...]) w okresie od stycznia 2015 r. do maja 2016 r., na rzecz podmiotów zagranicznych, w tym K.T.(GB[...]), U. P. [...] (GB[...]), R. {GB[...]), I.A. (GB[...]), T.P. [...] &[...][...] (GB[...]), P. W. [...] {GB[...]), P [...] (GB[...]), A.T. [...] (GB[...]), M. (IE[...]), T. S. (iE[...]), P.(GB[...]), S. [...] {GB[...]), JCK [...] (GB[...]), I. {GB[...]), I. (GB[...]), J. (GB[...]), R.I. F. (GB[...]), M. F. [...] {G[...]), ZP T. [...] {GB[...]), P.P. [...] (GB[...]), B. V. [...] {GB[...]), C. B. [...] (GB[...]), P.- B. [...] (GB[...]), w tym zestawień obrotów i sald, list księgowań w dzienniku i na kontach analitycznych, umów o współpracy i ewentualnych aneksów, faktur VAT, faktur VAT proforma, zamówień towaru, potwierdzeń przekazania towaru, dokumentów WZ, KW i KP, rejestrów VAT, dokumentów przewozowych, w tym listów przewozowych CMR, dokumentów bankowych, potwierdzeń przelewów pieniędzy bądź potwierdzeń dokonywania płatności w formie gotówkowej, wszelkich zapisków, notatek, kalendarzy itp., zawierających informacje w zakresie współpracy i kontaktów z przedstawicielami wskazanych podmiotów gospodarczych, komputerów osobistych, optycznych nośników danych, telefonów komórkowych i satelitarnych, tabletów, smartfonów, kart SIM oraz innych urządzeń elektronicznych mogących zawierać dane objęte zakresem śledztwa. (...) Prokuratura Regionalna w [...] nadzoruje pod sygn. akt [...] postępowanie przygotowawcze w sprawie podawania nieprawdy w deklaracjach podatkowych i uszczuplenia należności publicznoprawnej, tj. o przestępstwo z art. 56§1 kks i in. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że podmioty uczestniczące w przestępczym procederze, deklarując wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów, podawały w deklaracjach podatkowych nieprawdę co do realizacji przedmiotowych dostaw i doprowadzały do bezpodstawnego zaniżenia zobowiązań podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług. Wśród podmiotów uczestniczących w tej działalności były A. J. Sp. j., PHU J. Sp.j. i P. J. I. T. W toku prowadzonego postępowania konieczne jest uzyskanie szczegółowo wymienionych w sentencji niniejszego postanowienia dokumentów i innych przedmiotów dotyczących działalności prowadzonej przez wyżej wymienione podmioty zaangażowane w przestępczy proceder, w tym A. J. Sp. J., PHU J. Sp.j. i P. J. I.T.. Podmioty te mają swoje siedziby przy ul. [...]. Zachodzi zatem uzasadnione podejrzenie, że pod tym adresem, znajdować się mogą rzeczy stanowiące dowód w niniejszym śledztwie.

Podobne zapisy znalazły się w postanowieniu Prokuratury Regionalnej w [...] z [...].01.2018 r. dot. przeszukania pomieszczeń znajdujących się pod adresem ul. [...] 2, [...] (akta sprawy odwoławczej k. 123-124), tj.: Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] po zapoznaniu złożonego wniosku Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura w [...] w sprawie uszczuplenia należności publicznoprawnej i in. o przestępstwa z art. 56 §1 kks i in. na podstawie art. 219 § 1 i 2 oraz art. 220 § 1 i 2 k.p.k. i art. 113§1 k.k.s. postanowił: l. dokonać przeszukania pomieszczeń - wraz z przynależnościami - pod adresem ul. [...] 2, [...], w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie w postaci wszelkich przedmiotów, zwłaszcza dokumentacji księgowej i rachunkowej (także w formie elektronicznej), dotyczących realizacji wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, w tym piwa, przez: A. J. Sp. j. (NIP: [...],Regon: [...]) w okresie od września 2013 r. do lipca 2017 r., PHU J. Sp.j. (NIP: [...], Regon: [...]) w okresie od grudnia 2014 r. do kwietnia 2016 r. i P. J.I.T.(NiP: [...], Regon: [...]) w okresie od stycznia 2015 r. do maja 2016 r., na rzecz podmiotów zagranicznych, w tym K. T.(GB[...]), U. P. [...] (GB[...]), R. (GB[...]), i (GB[...]), T.P. [...] &[...] [...] (GB[...]), P.W. [...] (GB[...]), P. (GB[...]), A. T. [...] {GB[...]), M. (iE[...]), T. S. [...] (iE[...]), P. 1[...] (GB[...]), S. Z [...] (GB[...]), JCK [...] (GB[...]), i. (GB[...]), I. (GB[...]), J. (GB[...]), R. F. (GB[...]), M. F. [...] (GB[...]), ZP T. [...] (GB[...]), P. P. [...] (GB[...]), B.V. [...] (GB[...]), C. B. [...] (GB[...]), P.B. [...] {GB[...]), w tym zestawień obrotów i sald, list księgowań w dzienniku i na kontach analitycznych, umów o współpracy i ewentualnych aneksów, faktur \/AT, faktur \/AT proforma, zamówień towaru, potwierdzeń przekazania towaru, dokumentów WZ, KW i KP, rejestrów VAT, dokumentów przewozowych, w tym listów przewozowych CMR, dokumentów bankowych, potwierdzeń przelewów pieniędzy bądź potwierdzeń dokonywania płatności w formie gotówkowej, wszelkich zapisków, notatek, kalendarzy itp., zawierających informacje w zakresie współpracy i kontaktów z przedstawicielami wskazanych podmiotów gospodarczych, komputerów osobistych, optycznych nośników danych, telefonów komórkowych i satelitarnych, tabletów, smartfonów, kart SIM oraz innych urządzeń elektronicznych mogących zawierać dane objęte zakresem śledztwa(...) Prokuratura Regionalna w [...] nadzoruje pod sygn. akt [...] postępowanie przygotowawcze w sprawie podawania nieprawdy w deklaracjach podatkowych i uszczuplenia należności publicznoprawnej, tj. o przestępstwo z art. 56§1 kks i in. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że podmioty uczestniczące w przestępczym procederze, deklarując wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów, podawały w deklaracjach podatkowych nieprawdę co do realizacji przedmiotowych dostaw i doprowadzały do bezpodstawnego zaniżenia zobowiązań podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług. Wśród podmiotów uczestniczących w tej działalności były A. J. Sp. j., PHU J. Sp.j. i P.J. I. T.. W toku prowadzonego postępowania konieczne jest uzyskanie szczegółowo wymienionych w sentencji niniejszego postanowienia dokumentów i innych przedmiotów dotyczących działalności prowadzonej przez wyżej wymienione podmioty zaangażowane w przestępczy proceder, w tym A. J. Sp. j., PHU J.Sp.j. i P. J.I. T.. Ustalono, że dokumentacja księgowa i rachunkowa wyżej wymienionych podmiotów znajdować się może pod adresem ul. [...]. Zachodzi zatem uzasadnione podejrzenie, że pod tym adresem, znajdować się mogą rzeczy stanowiące dowód w niniejszym śledztwie.

Organ wskazał również, że w postanowieniu Prokuratury Regionalnej w [...] z [...].01.2018 r. dot. przeszukania pomieszczeń znajdujących się pod adresem ul. [...] 81, [...] wskazano: Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] po zapoznaniu złożonego wniosku Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura w [...] w sprawie uszczuplenia należności publicznoprawnej i in. o przestępstwa z art. 56 §1 kks i in. na podstawie art. 219 § 1 i 2 oraz art. 220 § 11 2 k.p.k. i art. 113§1 k.k.s. postanowił: 1.dokonać przeszukania pomieszczeń - wraz z przynależnościami - pod adresem ul. [...] 81, [...] w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie w postaci wszelkich przedmiotów, zwłaszcza dokumentacji księgowej i rachunkowej (także w formie elektronicznej), dotyczących realizacji wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, w tym piwa, przez: A. J. Sp. j. (NIP [...], Regon: [...]) w okresie od września 2013 r. do lipca 2017 r., PHU J. Sp.j. (NIP: [...], Regon: [...]) w okresie od grudnia 2014 r. do kwietnia 2016 r. i P.J. I. T. (NIP: [...], Regon: [...]) w okresie od stycznia 2015 r. do maja 2016 r., na rzecz podmiotów zagranicznych, w tym K T (GB ), U. P. [...] (GB[...]), R. (GB[...]), I. A. {GB[...]), T.P. [...] &[...] [...] {GB[...]), P. W. [...] {GB[...]), P. (GB[...]), A.(GB[...]), M. (IE[...]), T. [...] (IE[...]), P. 1[...][...] (GB[...]), S. Z [...] {GB[...]), JCK B.(GB[...]), I.(GB[...]),I[...] (GB[...]), J. (GB[...]), R. I. F. (GB[...]), M. F. [...] (GB[...]), ZP T. [...] (GB[...]), P.P. [...] (GB[...]), B. V. [...] (GB[...]}, C. B. [...] (GB[...]), P- B [...] (GB[...]), w tym zestawień obrotów i sald, list księgowań w dzienniku i na kontach analitycznych, umów o współpracy i ewentualnych aneksów, faktur VAT, faktur N/AT proforma, zamówień towaru, potwierdzeń przekazania towaru, dokumentów WZ, KW i KP, rejestrów VAT, dokumentów przewozowych, w tym listów przewozowych CMR, dokumentów bankowych, potwierdzeń przelewów pieniędzy bądź potwierdzeń dokonywania płatności w formie gotówkowej, wszelkich zapisków, notatek, kalendarzy itp., zawierających informacje w zakresie współpracy i kontaktów z przedstawicielami wskazanych podmiotów gospodarczych, komputerów osobistych, optycznych nośników danych, telefonów komórkowych i satelitarnych, tabletów, smartfonów, kart SIM oraz innych urządzeń elektronicznych mogących zawierać dane objęte zakresem śledztwa (...) Prokuratura Regionalna w [...] nadzoruje pod sygn. akt [...] postępowanie przygotowawcze w sprawie podawania nieprawdy w deklaracjach podatkowych i uszczuplenia należności publicznoprawnej, tj. o przestępstwo z art. 56§1 kks i in. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że podmioty uczestniczące w przestępczym procederze, deklarując wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów, podawały w deklaracjach podatkowych nieprawdę co do realizacji przedmiotowych dostaw i doprowadzały do bezpodstawnego zaniżenia zobowiązań podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług. Wśród podmiotów uczestniczących w tej działalności były A. J. Sp. j., PHU J. Sp.j. i P. J. I. T.. W toku prowadzonego postępowania konieczne jest uzyskanie szczegółowo wymienionych w sentencji niniejszego postanowienia dokumentów i innych przedmiotów dotyczących działalności prowadzonej przez wyżej wymienione podmioty zaangażowane w przestępczy proceder, w tym A. J. Sp. J., PHU J. Sp.j. i P.J. I.T.. Ustalono, że osoby zarządzające wyżej wymienionymi podmiotami, tj. P. J., P.J., Ba. J.i K. J., zameldowane są pod adresem ul. [...]. Zachodzi zatem uzasadnione podejrzenie, że pod tym adresem znajdować się mogą rzeczy stanowiące dowód w niniejszym śledztwie.

Z kolei z włączonego do akt sprawy odwoławczej pisma Prokuratury Regionalnej w [...] Wydział do Spraw Przestępczości Finansowo-Skarbowej z [...].04.2024 r., [...] wynika m.in.: (...) śledztwo Prokuratury Regionalnej w [...] o sygn. [...], nie zostało dotychczas zakończone i jest kontynuowane, a podstawą jego wszczęcia było zawiadomienie z dnia [...] czerwca 2016 r. (kopia w załączeniu) ówczesnej Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w [...], w którym sygnalizowano, że osoby powiązane z firmami (...)z siedzibą w (...) oraz (...) z siedzibą w (...) mogły uczestniczyć - w okresie od września 2013 r. do października 2015 r. - w procederze oszustw podatkowych pozostających w związku z międzynarodowym obrotem wyrobami alkoholowymi; wyniki analizy cyt. zawiadomienia skutkowały wszczęciem - postanowieniem Prokuratury Regionalnej w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. (kopia w załączeniu) - śledztwa w sprawie o przestępstwo z art. 54 §1 kks i art. 56 §1 kks w zw. z art. 7 §1 kks w zw. z art. 6 §2 kks w zw. z art. 38 §2 pkt 1 kks oraz art. 299 §1 i 5 kk w zw. z art. 12 kk. Jednocześnie nadmieniam, że postępowanie to, na jego początkowym etapie, koncentrowało się na działalności prowadzonej - w okresie od września 2013 r. do października 2015 r. w [...],[...],[...] i innych miejscach na terytorium Polski - przez polskie podmioty gospodarcze konkretnie wskazane w orzeczeniu o wszczęciu śledztwa, w tym firmę (...) oraz firmę (...). W miarę jednak gromadzenia materiału dowodowego i czynienia w sprawie ustaleń faktycznych, zakres tego postępowania ulegał stopniowemu rozszerzaniu, zarówno co do jego ram czasowych, jak i płaszczyzny podmiotowej oraz przedmiotowej, przy czym jednym z kolejnych podmiotów gospodarczych objętych ramami śledztwa była firma (...) z siedziba przy (...), o której powzięto wiedzę w wyniku analizy przeprowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (także Raportu Nr [...] Izby Celnej w [...] z przeprowadzonej analizy kryminalnej - "Polskie firmy transportowe"), który za pismem z dnia [...] października 2017 r. (kopia w załączeniu) przekazał Prokuraturze Regionalnej w [...] wykaz podmiotów wytypowanych do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowych w związku z ujawnionymi transakcjami wyrobami alkoholowymi; pismami o sygn. jw. z dnia [...] października 2017 r. (kopie w załączeniu) prokurator wniósł o wszczęcie i przeprowadzenie takich kontroli — w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług w związku z realizacją wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów za okresy rozliczeniowe od września 2013 r. do października 2017 r. - m.in. wobec firmy (...); skądinąd już postanowieniami z dnia [...] stycznia 2018 r. (kopie w załączeniu) zlecono przeszukanie siedziby tej firmy oraz miejsc przechowywania jej dokumentacji księgowej i rachunkowej, jak i miejsc zameldowania (zamieszkania) osób zarządzających tym podmiotem gospodarczym. Uzupełniająco dodaję, iż stosownie do norm wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury śledztwo lub dochodzenie wszczęte w sprawie prowadzi się w stosunku do wszystkich czynów ujawnionych w jego toku (§ 106); jednym postępowaniem przygotowawczym obejmuje się wszystkie czyny pozostające w związku podmiotowym lub przedmiotowym z czynem stanowiącym podstawę jego wszczęcia, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 34 § 3 kpk (§ 107); w postanowieniu o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia określa się czyn przez zwięzłe wskazanie okoliczności faktycznych należących do znamion przestępstwa, czasu i miejsca jego popełnienia oraz osoby pokrzywdzonej (§ 124 ust. 1).Podkreślam nadto, iż podmiotowe i przedmiotowe (w tym czasowe) granice śledztwa zostają, określone w postanowieniu o jego wszczęciu, a ewentualne rozszerzenie zakresu postępowania - w miarę gromadzenia materiału dowodowego i czynienia kolejnych (nowych) ustaleń faktycznych - ma charakter niesformalizowany, bowiem obowiązująca procedura karna nie przewiduje instytucji zmiany lub uzupełniania postanowienia o wszczęciu postępowania przygotowawczego; objęcie danego podmiotu ramami konkretnego postępowania karnego lub poszerzenie granic okresu tego postępowania jest czynnością faktyczną i wynika z jego biegu, a w sytuacji przekształcenia postępowania w fazę od personom, odzwierciedleniem zakresu podmiotowo-przedmiotowego sprawy jest postanowienie o przedstawieniu zarzutów; skądinąd status podejrzanego w tym postępowaniu posiada P. J.. Reprezentujący w inkryminowanym okresie firmę PHU J. Sp. j., przy czym postanowienie z dnia [...] grudnia 2021 r. o przedstawieniu zarzutów ogłoszono mu w dniu 9 grudnia 2021 r. Reasumując, aktualnie śledztwo o sygn. [...] swoimi ramami obejmuje działalność m.in. firmy (...) z siedzibą przy ul. (...) - choć nie wynika to wprost i częściowo nie może wynikać (co dotyczy okresu późniejszego od daty wszczęcia śledztwa) z treści orzeczenia o wszczęciu postępowania - w takim okresie jej funkcjonowania, jaki pozostaje (pozostawał) w zainteresowaniu kontroli celno-skarbowych prowadzonych przez [...] Urząd Celno-Skarbowy w [...]; okoliczność ta wynika choćby z treści cyt. wniosków Prokuratury Regionalnej w [...] o wszczęcie takich kontroli wobec szczegółowo wskazanych podmiotów gospodarczych, które to wnioski zostały skierowane do tego organu administracji skarbowej w październiku 2017 r.

W uzupełnieniu informuję, iż w toku niniejszego postępowania czynności procesowe- w tym analizykryminalne, oględziny i przesłuchania - wykonywane są w sposób permanentny, zważywszy na jego obszerny zakres podmiotowo-przedmiotowy oraz znaczne ramy czasowe (akta sprawy liczą kilkaset tomów); w sprawie analizowana jest działalność w latach 2013-2017 ponad 100 podmiotów gospodarczych, reprezentowanych i zarządzanych także przez P. J., a status podejrzanego posiada w tym śledztwie aktualnie blisko 70 osób.

Z ww. pism z [...].10.2017 r., sygn. [...] i z [...] r., sygn. [...] Prokuratury Regionalnej w [...] skierowanych do [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wynika, że w związku z nadzorowanym przez tę Prokuraturę śledztwem [...] o przestępstwo z art. 56 § 1 kks i inne wniosła ona o przeprowadzenie kontroli celno- skarbowej w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa w związku z realizacją wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów m.in. A. J. Sp. j., ul. [...] IC, [...] (NIP: [...], Regon: [...]). W piśmie z [...].10.2017 r. zakreślono okres kontroli wobec Spółki, tj. od listopada 2013 r. do lipca 2017 r. i dodatkowo wyjaśniono:

(...) śledztwo [...] prowadzone jest o przestępstwa uszczuplenia podatkowego prowadzone w związku z realizacja wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, głównie piwa. Zgromadzony w toku niniejszego postępowania materiał dowodowy wskazuje na to, że wyżej wymienione podmioty stosowały do realizowanych wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów stawkę 0% podatku od towarów i usług, mimo że stanowiący przedmiot tych dostaw alkohol najprawdopodobniej nie trafił do odbiorcy wymienionego w fakturze, lecz był wprowadzany do obrotu na terenie Wielkiej Brytanii z pominięciem opłat podatkowych. Z uwagi na powyższe, nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w art.42 ustawy o podatku od towarów i usług. Tym samym podmioty te nie były uprawnione do zastosowania zerowej stawki podatku VAT. W konsekwencji, w związku z realizacja przedmiotowych dostaw towarów dochodzić miało do uszczupleń w podatku od towarów i usług, a być może także w podatku akcyzowym.

Organ wskazał również, że z akt sprawy organu I instancji wynika, że postanowieniem z [...].12.2021 r. sygn. akt [...] prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] przedstawił P. J. zarzuty o to m.in., że: w okresie od co najmniej października 2013 r. do co najmniej lutego 2017 r. w [...] i innych miejscach na terenie Polski i Wielkiej Brytanii, brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej, w skład której wchodzili także P. J., A. R., M. R.(...), której celem było popełnianie przestępstw i przestępstw skarbowych polegających na oszustwach i oszustwach podatkowych związanych z nierzetelnym wystawianiem faktur VAT i poświadczaniem w nich nieprawdy, sporządzaniu nierzetelnych dokumentów przewozowych, składaniu nierzetelnych deklaracji podatkowych VAT i pozorowaniu realizacji przez polskich przedsiębiorców, w tym A. J. Spółka Jawna, PHU J. Spółka Jawna i I. T. P. J., wewnątrzwspólnotowych dostaw piwa na rzecz kontrahentów zagranicznych, a także nieujawnianiu rzeczywistych transakcji obrotu piwem oraz faktycznym przemycie piwa do Wielkiej Brytanii i wprowadzaniu go na tamtejszy rynek z pominięciem opłat podatkowych, w wyniku czego uszczuplono podatek od towarów i usług wielkiej wartości(...) w dniach od 21 lipca 2014 r. do 16 grudnia 2014 r. pokierował wystawieniem w sposób nierzetelny 31 faktur VAT o numerach od [...] do [...] na kwotę 2.375.429,98 zł tytułem sprzedaży piwa dla firmy zagranicznej I., a następnie poprzez podanie w deklaracji dla podatku od towarów i usług za 2014 nieprawdy co do realizacji wewnątrzwspólnotowych dostaw towaru uszczuplił należność publicznoprawną przez zaniżenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu podatku należnego za okres od lipca do grudnia 2014 r. w łącznej kwocie 444.186,09 zł(...).Postanowienie ogłoszono P. J. [...].12.2021 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że uwzględniając powyższy materiał dowodowy stwierdzam, że w tej sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w ww. art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe objęte zaskarżoną decyzją, tj. od stycznia do maja 2014 r. r. i od lipca do grudnia 2014 r. r. został skutecznie zawieszony z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym spółka została skutecznie zawiadomiona przez właściwy organ.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca, zaskarżając decyzję organu odwoławczego w całości, zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2014 roku o podatku od towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym w 2014 roku; tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177 poz.1054 ze zm., dalej: Ustawa VAT), poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie i odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego; - art. 167 oraz art. 168 pkt a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347/1 - dalej: dyrektywa 2006/112), poprzez jego niezastosowanie oraz art. 42 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 Ustawy VAT poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony ze względu na nieprawidłowości, jakich dopuściły się podmioty nabywające towary, podczas gdy w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) nie można odmówić podatnikowi prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego od dostarczonych przez niego towarów z uwagi na to, iż nabywca nie wywiązał się ze swoich obowiązków, gdy podatnik nie wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć, iż rzeczona dostawa wiązała się z przestępstwem w zakresie podatku od wartości dodanej, co miało miejsce w niniejszej sprawie; - art. 5 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 7 ust. 1 Ustawy VAT, poprzez niezasadne stwierdzenie, że normy z tego przepisu wynikające nie znajdują zastosowania wobec nieuzasadnionego twierdzenia organów podatkowych obu instancji, że faktury wystawione przez Spółkę dokumentujące dostawy wewnątrzwspólnotowe nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, co organy podatkowe obu instancji stwierdziły z pominięciem okoliczności dobrej wiary Spółki; - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Organu podatkowego I instancji nakładają na Spółkę konsekwencje w postaci odpowiedzialności zbiorowej za czyny popełnione przez zupełnie innych podatników;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zmianami, dalej: Ordynacja podatkowa), z uwagi na to, że postępowanie podatkowe było prowadzone w sposób, który nie budzi zaufania do organów podatkowych; - art. 122 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej, z uwagi na to, że organy podatkowe obu instancji nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; - art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, z uwagi na to, że organy podatkowe obu instancji nie zebrały i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, tylko wybiórczo i selektywnie interpretowały dowody na niekorzyść Spółki, z całkowitym pominięciem istniejących wielu elementów wskazujących na dobrą wiarę Spółki w tej sprawie, co w szczególności doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o podjętą na początku postępowania tezę, jakoby Spółce nie przysługiwało prawo do zastosowania stawki 0% z uwagi na nieprawidłowości, jakich dopuścił się jej kontrahent, co z kolei, bez pogłębionej analizy stanu faktycznego i okoliczności, zostało ostatecznie zastąpione zdawkowym stwierdzeniem o transakcjach niepodlegających opodatkowaniu i brakiem prawa do odliczenia podatku naliczonego; - art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej w zakresie uznania, że okoliczności, w których działała Spółka, odbiegały od normalnych stosunków handlowych oraz wskazywały na to, że Podatnik wiedział lub mógł mieć świadomość, że jego kontrahent dopuścił się nieprawidłowości na kolejnych etapach obrotu; - art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie za nierzetelne prowadzonych przez Spółkę ksiąg podatkowych, tj. ewidencji dostaw wewnątrzwspólnotowych VAT oraz ewidencji nabyć za lipiec, październik, listopad i grudzień 2014 r.; art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 w związku z art. 70c i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej oraz w związku żart. 94 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 615); (dalej: Ustawa KAS) poprzez błędne uznanie, iż doszło do skutecznego zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym Spółka została powiadomiona i w konsekwencji wydanie decyzji podatkowych po upływie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych; - art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 1292, dalej: Prawo przedsiębiorców) w zakresie, w jakim organy podatkowe obu instancji nie dochowały nakładanego prawem obowiązku założenia, że Spółka działała zgodnie z prawem (innymi słowy nie wykazały, że Spółka działała niezgodnie z prawem, choć taką tezę w swych decyzjach stawiają) oraz w zakresie, w jakim nie dochowały nakładanego prawem obowiązku rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść podatnika.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżącą wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania podatkowego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wyżej powołanych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania.

Podkreślić na wstępie należy, że kluczowe z perspektywy zarzutów skargi zagadnienie dotyczące kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej było już przedmiotem oceny tutejszego Sądu - w wyroku z 12 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Go 292/24 w sprawie z jej skargi na decyzję wydaną również w przedmiocie podarku VAT, lecz za inny okres rozliczeniowy - (za miesiące od września do grudnia 2013 r.) oraz w wyroku z 23 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Go 120/25 w przedmiocie podatku VAT (za grudzień 2014 r. oraz styczeń, luty, i kwiecień 2115 r.).

Przywołanie wskazanych wyroków jest usprawiedliwione, ponieważ w obu sprawach zaistniała tożsamość stanu faktycznego ze stanem ocenianym w niniejszej sprawie, znaczna tożsamość zarzutów co do naruszenia prawa procesowego jak i materialnego., ale także daleko idąca zbieżność ocen organów podatków orzekających w toku instancji.

Skład orzekający sprawę, oceniając zasadność zgłoszonych zarzutów (w zakresie omówionym poniżej), doszedł do tożsamych wniosków, jak w wyroku I SA/Go 292/24 oraz I SA/Go 120/25,tym samym, sformułowaną tam argumentację Sądu mógł przyjąć za własną i posiłkować się nią w przedmiotowej sprawie.

W pierwszej kolejności należało zatem rozpatrzyć najdalej idący zarzut dotyczący przedawnienia zobowiązania podatkowego za miesiące: od stycznia do maja 2014 oraz od lipca do grudnia 2014 r.

Wskazać należy, że co do zasady zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 O.p.). Zobowiązanie w podatku VAT za przedmiotowe miesiące przedawniłoby się 31 grudnia 20209 r., o ile nie zaistniały okoliczności skutkujące zawieszeniem, bądź przerwaniem biegu terminu przedawnienia.

Jak wskazano w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11 (OTK-A 2012/7/81) zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady, że każde zobowiązanie podatkowe przedawnia się po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 O.p.). Wyjątkowość tej instytucji wynika z tego, że organy podatkowe w pierwszej kolejności powinny dążyć do wyegzekwowania zobowiązania podatkowego przed upływem terminu jego przedawnienia. Na tym etapie dysponują one szeroką gamą różnych instrumentów, takich jak czynności sprawdzające, kontrola podatkowa czy kontrola skarbowa. Organy podatkowe i skarbowe tego rodzaju działania powinny podejmować z odpowiednim wyprzedzeniem, tak by ostateczne wyjaśnienie sprawy wywiązania się podatnika z ciążącego na nim obowiązku podatkowego nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jedynie szczególne okoliczności mogą uzasadniać podejmowanie działań kontrolnych tuż przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i ich kontynuowanie po tym terminie.

Art. 70 § 6 pkt 1 O.p. za taką szczególną okoliczność uznaje wszczęcie przed upływem okresu przedawnienia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

Sąd stoi na stanowisku, że zdarzenia procesowe zawieszające bieg terminu przedawnienia winny dotyczyć podatnika, który ma zaległość podatkową w postaci niewykonania zobowiązania objętego instytucją przedawnienia. Nie można akceptować sytuacji, w której wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie karnej albo w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, których podejrzenie popełnienia nie zasadza się na istnieniu bezpośredniego związku z niewykonaniem konkretnego zobowiązania podatkowego i nie odnosi się do strony podmiotowej tego zobowiązania, tj. konkretnego podatnika, może być postrzegane jako okoliczność powodująca zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które nie zostało wykonane.

W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie zawiadomienie z [...].06 2018 r. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie wywołało skutku, o jakim mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

Zgodnie z ww. przepisem, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Równocześnie art. 70c O.p. wskazuje, że organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 i 1a, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.

Brzmienie art. 70 § 6 pkt 1 w związku z art. 70c O.p. wymaga zatem – dla ziszczenia się skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego – poinformowania podatnika o związku zachodzącym między wszczętym postępowaniem w sprawie karnej skarbowej a niewykonanym zobowiązaniem podatkowym tego podatnika. Ewentualny skutek zawieszający bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może wywoływać jedynie postępowanie karne, czy też postępowanie karnoskarbowe, które odnosi się do wywiązywania się tego podatnika z obowiązków podatkowych. Innymi słowy, postępowanie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe musi dotyczyć niewykonania tego zobowiązania, którego bieg terminu przedawnienia ma zostać zawieszony.

Jak wskazuje się w orzecznictwie NSA, istotne jest aby objęty postępowaniem karnym skarbowym czyn podatnika, pozostawał w związku z danym zobowiązaniem, tj. aby działanie podatnika mogło wpływać na niewykonanie zobowiązania (wyrok NSA z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt I FSK 754/23 - wyrok ten podobnie, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa. gov.pl/.).

Na konieczność ustalenia związku popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, objętego postanowieniem o wszczęciu postępowania w sprawie o takie przestępstwo lub wykroczenie, z niewykonaniem zobowiązania, którego dotyczy przedawnienie wskazuje także uchwała NSA z 24 maja 2021 r., sygn. akt I FPS 1/21. Stwierdzono w niej, że aby doszło do nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie wystarczy w świetle obowiązującej regulacji, w przeciwieństwie do pierwotnego brzmienia analizowanego przepisu wprowadzonego do Ordynacji podatkowej 1 stycznia 2003 r., wszczęcie postępowania o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Konieczne jest także istnienie związku pomiędzy podejrzeniem popełnienia takiego przestępstwa lub wykroczenia ,a niewykonaniem tego zobowiązania, a także zawiadomienie podatnika, spełniające warunki określone w art. 70c O.p.

W szczególności niezbędne jest ustalenie, czy podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego wiąże się z niewykonaniem zobowiązania, co wymaga merytorycznej analizy działań podejmowanych zarówno na gruncie prawa karnego/karnego skarbowego, jak i prawa podatkowego.

Ponieważ nie zostało doprecyzowane w art. 70 § 1 pkt 1 O.p., jakiego rodzaju ma to być związek, powinien to być normalny i typowy związek przyczynowy, przewidywalny dla rzetelnego podatnika, pomiędzy badanym zobowiązaniem podatkowym, a przestępstwem skarbowym. Innymi słowy, popełnienie przestępstwa skarbowego musi mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego (wyrok NSA

z 28 września 2010 r., sygn. akt II FSK 171/11).

Tym samym, dla zaistnienia zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego konieczne jest, by badane zobowiązanie podatkowe i jego wysokość było normalnym i typowym (adekwatnym) następstwem czynu zabronionego będącego przedmiotem postępowania karnego skarbowego (wyrok NSA z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt I FSK 754/23).

Prowadzone postępowanie karno-skarbowe powinno mieć związek z niewykonaniem zobowiązania przez konkretnego podatnika (podkreślenie Sądu). Nie może ono bowiem dotyczyć jakiegokolwiek postępowania i jakiegokolwiek podatnika. Rację ma organ wskazując, że raz wszczęte postępowanie może zostać rozszerzone o nowe podmioty i o nowe czyny. Należy jednak pamiętać, że dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia kluczowe jest poinformowanie podatnika o tym zdarzeniu. W informacji tej należy podać konkretną datę zawieszenia. Przepis art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wiąże tę datę z wszczęciem postępowania.

W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że śledztwo, które było podstawą zawiadomienia Spółki o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, nie dotyczyło w momencie jego wszczęcia, ani Spółki, ani jej zobowiązań.

Ze znajdującego się w aktach sprawy wyciągu z pisma Prokuratora Wydziału [...] do Spraw Przestępczości Finansowo-Skarbowej z [...]czerwca 2018 r. można wyczytać, że "śledztwo [...] wszczęte zostało postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. o przestępstwa z art. 56 § 1 kks i inne w związku z podejrzeniem popełnienia oszustw podatkowych zaistniałych w związku z działalnością (fragment zanonimizowany). Aktualnie (podkreślenie Sądu) postępowanie to obejmuje wszystkie podmioty wskazane (fragment zanonimizowany) tabeli nr 1 Państwa pisma (fragment zanonimizowany), a przedmiotem śledztwa są przestępstwa polegające na uszczupleniach podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług w związku z działalnością tych podmiotu. Zakres śledztwa obejmuje działalność przedmiotowych przedsiębiorców w następujących okresach: (fragment zanonimizowany) – A. J. Sp. j. (...) – od września 2013 r. do lipca 2017 r.".

Powyższe oraz treść m.in.: pisma Prokuratora z [...] kwietnia 2024 r., postanowienia o wszczęciu śledztwa z [...] czerwca 2016 r., pisma NUCS z [...] października 2017 r., pomimo daleko idącej anonimizacji tych dokumentów, wskazuje jednoznacznie, że śledztwo na początkowym etapie nie obejmowało strony skarżącej. "W miarę jednak gromadzenia materiału dowodowego i czynienia w sprawie ustaleń faktycznych, zakres tego postępowania uległ stopniowemu rozszerzeniu, zarówno co do jego ram czasowych, jak i płaszczyzny podmiotowej oraz przedmiotowej". Skarżąca spółka została objęta śledztwem na skutek pisma Naczelnika Urzędu Celno Skarbowego z [...] października 2017 r., bowiem znalazła się pośród podmiotów wytypowanych do przeprowadzenia kontroli celno – skarbowych. Charakteryzowała się ona bowiem "identycznym lub podobnym profilem prowadzenia działalności do (fragment zanonimizowany). W toku analizy punktem odniesienia był w szczególności zdiagnozowany odbiorca wewnątrzunijny towarów oraz występujący różny polscy nadawcy. Typowanie podmiotów do kontroli przeprowadzone zostało wg. powtarzającego się schematu: - odbiorca – firma z UE, - różni, powtarzający się dostawcy towaru – w tym jednym z nadawców była firma z wykazu, w szczególności (fragment zanonimizowany), - krótki okres "aktywności" odbiorcy w UE.".

Lektura wskazanych pism, jak i całości akt nie wskazuje na chociażby potencjalny związek pomiędzy zakresem śledztwa w momencie jego śledztwa a zobowiązaniem, którego dotyczy niniejsze postępowanie (podkreślenie Sądu). Śledztwo zostało poszerzone także o działalność skarżącej z uwagi na identyczny lub podobny profil jej prowadzenia, co innego podmiotu. Zatem skoro podejrzenie popełnienia przestępstwa, skutkujące wszczęciem śledztwa z [...] czerwca 2016 r., nie wiązało się z niewykonaniem zobowiązania skarżącej w podatku VAT za ww. miesiące, to nie mogło wobec tego zobowiązania wywołać skutku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 12 grudnia 2023 r., sygn. akt I FSK 2019/19, zgodnie z którym wszczęcie postępowania karnoskarbowego odnośnie fikcyjnych faktur wystawianych przez kontrahenta podatnika nie stanowi zdarzenia określonego w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. powodującego zawieszenie biegu przedawnienia zobowiązania tego podmiotu, o ile z postanowienia tego jednoznacznie nie wynika, że w momencie wszczęcia tego postępowania karnoskarbowego, obejmuje ono również niewykonanie zobowiązania podatkowego podatnika co do jego określonego zobowiązania podatkowego, będącego przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego.

Istotne jest, aby objęty postępowaniem karnym skarbowym czyn podatnika, pozostawał w związku z danym zobowiązaniem, tj. aby działanie podatnika mogło wpływać na niewykonanie zobowiązania (wyrok NSA z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt I FSK 754/23).

W artykule "Związek podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. - skutki braku spójności powiązanych regulacji prawnych" (Brzeziński Bogumił, Lasiński-Sulecki, Krzysztof Morawski Wojciech, PP 2023/8/19-28), trafnie wskazano, że "Z treści art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wynika dość jasno określony moment, w którym należy dokonać oceny podatkowego skutku wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Tym momentem jest oczywiście dzień wszczęcia postępowania w sprawie. To w tym momencie przecież następuje zawieszenie biegu terminu przedawnienia, zachodzą więc skutki prawne zaistnienia postępowania karnego skarbowego. Przepis jest dość jasny i wbrew pozorom dość logiczny, gdy patrzeć tylko na art. 70 § 6 pkt 1 O.p. W tym dniu bowiem musimy ustalić konsekwencje podatkowe zaistnienia pewnego działania, które jest regulowane przepisami zupełnie innej gałęzi prawa. Nie możemy oczywiście wybiegać w przyszłość i zastanawiać się, co będzie działo się dalej, kogo jeszcze postanowi ścigać organ prowadzący postępowanie karne skarbowe, jakie czyny zauważy on w trakcie podejmowanych przez siebie czynności i jakie obejmie tym postępowanie".

To organ podatkowy musi udowodnić, że w momencie wszczęcia postępowania karnego skarbowego istniało podejrzenie popełnienia przestępstwa, które wiązało się z niewykonaniem przez podatnika zobowiązania podatkowego, będącego przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego. "To podejrzenie nie może powstać później niż w momencie wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sprawie.

Jeżeli po wszczęciu postępowania dochodzi do wymiany korespondencji między prokuratorem a organem podatkowym dotyczącej tego zagadnienia (jak ma to miejsce w tej sprawie), to jest to zdarzenie, do którego dochodzi w momencie późniejszym niż samo wszczęcie postępowania." (Brzeziński Bogumił, Lasiński-Sulecki, Krzysztof Morawski Wojciech, PP 2023/8/19-28).

W świetle art. 70 § 6 pkt 1 O.p. aby doszło do nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie wystarczy wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Konieczne jest także istnienie związku pomiędzy podejrzeniem popełnienia takiego przestępstwa lub wykroczenia, a niewykonaniem tego zobowiązania. W szczególności niezbędne jest ustalenie, czy podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego wiąże się z niewykonaniem zobowiązania. Popełnienie przestępstwa skarbowego musi mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego podatnika (wyrok WSA we Wrocławiu z 9 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 541/23)

Postanowienie o wszczęciu postępowania karnego/ karno-skarbowego wyznacza zakres przedmiotowy procesu karnego, który w dalszym jego toku może ulegać zmianom. Wytycza ono również zasadniczy kierunek przyszłego postępowania karnego, jednak co istotne, przy uwzględnieniu treści art. 34 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997, nr 89, poz. 1997 ze zm.) – zwanej dalej "K.p.k". Z treści art. 34 § 1 K.p.k., określającego zasadę łącznego rozpoznania spraw pozostających ze sobą w ścisłym związku, należy wyprowadzać zasadę łącznego prowadzenia postępowania przygotowawczego w sytuacji przestępstw wielu osób, dotyczących tego samego zdarzenia lub zdarzeń pozostających ze sobą w związku.

Co istotne, wskazane rozwiązanie ustawowe uzupełniają regulacje porządkowe zawarte w § 106 i § 107 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2016 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1115), według których śledztwo lub dochodzenie wszczęte w sprawie prowadzi się w stosunku do wszystkich czynów ujawnionych w jego toku, zaś jednym postępowaniem przygotowawczym obejmuje się wszystkie czyny pozostające w związku przedmiotowym i podmiotowym z czynem stanowiącym podstawę tego wszczęcia, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 34§ 3 K.p.k.. W konsekwencji czynności procesowych może dochodzić do bardziej precyzyjnego określenia przestępstw będących przedmiotem postępowania, jak też do wskazania innych osób za przestępstwa te odpowiedzialnych. W wypadku, gdy czynności postępowania przygotowawczego prowadzone i ukierunkowane na wykrycie sprawcy przestępstwa, o którym mowa w art. 303 K.p.k., doprowadziły do ustalenia sprawcy/sprawców, czy też do ustalenia również innych czynów pozostających w związku z czynem sprawcy/sprawców, jedynym rozwiązaniem przewidzianym w regulacjach procesowych jest wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów konkretnym osobom, bez możliwości poprzedzania tego postanowienia kolejnymi postanowieniami o wszczęciu postępowania w sprawie.

Orzecznictwo sądowoadministracyjne jednolicie przyjmuje, że w takiej sytuacji, gdy osoba sprawcy oraz czyny, za które jest odpowiedzialna, wskazane zostały dopiero w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów (bo nie obejmuje ich bezpośrednio postanowienie o wszczęciu), to datę przedstawienia zarzutów (i rozszerzenia podmiotowego śledztwa) uznaje się za tożsamą z wszczęciem postępowania wobec tego podejrzanego o opisane w takim postanowieniu czyny (tak: NSA w wyrokach z: 8 marca 2022 r., sygn. akt I FSK 2117/21, 8 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 1463/174 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GSK 222/16).

Wskazać również nalży, że w całokształt powyższych uwag wpisuje się też teza wynikająca z wyroku NSA z 1 sierpnia 2024 r. sygn. akt I FSK 624/24 (oddalającego skargę kasacyjną organu) - z której jasno wynika, że poinformowanie podatnika o wszczęciu postępowania w sprawie karnej skarbowej związanej z niewykonaniem przez niego określonego zobowiązania podatkowego, dokonane na podstawie nierzetelnej w tym względzie informacji pozyskanej przez organ podatkowy, a wprowadzającej organ ten w błąd polegający na tym, że wbrew tej informacji przedmiot wszczętego postępowania w sprawie karnej skarbowej w rzeczywistości nie dotyczył tego zobowiązania, nie wywołuje materialnoprawnego skutku zawieszenia biegu terminu jego przedawnienia w rozumieniu art. 70c w związku z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.).

W sytuacji rozszerzenia przedmiotu postępowania w sprawie karnej skarbowej o okoliczności związane z niewykonaniem zobowiązania podatkowego nieobjętego dotychczasowym przedmiotem tego postępowania, dla wywołania skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia, organ podatkowy zobowiązany jest do poinformowania podatnika o tych okolicznościach przed upływem terminu tego przedawnienia.

Przedstawione powyżej stanowisko prawne znajduje również odpowiednie oparcie w najnowszym orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, czego przykładem są: prawomocne wyroki: WSA w Lublinie z 23 października 2024 r. sygn. akt 155/24, WSA we Wrocławiu z 9 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Wr 372/24.

Sąd uznał jednocześnie za właściwe, zwrócenie uwagi na wyroki NSA: z 4 kwietnia2018 r. sygn. akt I FSK 1463/17 oraz z 28 lutego 2022 r. sygn. akt I FSK 1928/21 (co znamienne – mowa w nim o tym samym śledztwie Prokuratury – [...]). Choć w pierwszej chwili dostrzega się, że w tych sprawach zapadły rozstrzygnięcia Sądu kasacyjnego – generalnie korzystne dla organów - to nie może z pola widzenia umykać najistotniejszy fakt. W każdym z tych przypadków do wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów i ich przedstawienia doszło przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Konfrontując stan sprawy z powyższym należy zaznaczyć, że z akt administracyjnych wynika wprost, że zarzuty P. J. przedstawiono dopiero [...] grudnia 2021 r., a zatem - w warunkach tej sprawy - już po upływie terminu przedawnienia.

Przypomnieć należy, że 5-letni termin przedawnienia określony w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej za styczeń-maj 2014 r. i lipiec- listopad 2014 r. upłynąłby 31.12.2019 r., a za grudzień 2014 r. upłynąłby 31.12.2020 r.

Reasumując, zawiadomienie z [...] czerwca 2018 r. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wskazywało na nieprawidłową okoliczność - datę zawieszenia biegu terminu przedawnienia – gdyż [...] czerwca 2016 r., tj. w dacie wszczęcia śledztwa, śledztwo to nie dotyczyło podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego przez skarżącą w podatku od towarów i usług za styczeń-maj 2014 r. i lipiec- listopad 2014 r. oraz grudzień 2014 r.

Dlatego też z podanych przyczyn zawiadomienie to, nie mogło wywołać materialnoprawnego skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 70c O.p.w związku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

Uwzględnić w tym miejscu należy pogląd płynący z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11. Z treści tego wyroku i jego uzasadnienia wynika, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe wówczas, gdy o postępowaniu tym podatnik został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p. Ma to na celu zabezpieczenie interesów podatnika. Przepis ma charakter gwarancyjny.

Co ważne, art. 70 § 6 pkt 1 O.p. nie został wyeliminowany z obrotu prawnego i nie utracił mocy obowiązującej, jednakże nie może zostać zastosowany w sprawach, w których podatnik nie został przed upływem terminu przedawnienia powiadomiony o wszczęciu postępowania przerywającego bieg przedawnienia. Trybunał Konstytucyjny nie określił także formy tego zawiadomienia, pozostawiając to orzecznictwu sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym utrwalony jest pogląd, że z punktu widzenia konstytucyjnego konieczne jest, aby podatnik przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego pozyskał informację na temat przyczyny zawieszenia biegu terminu przedawnienia w postaci wszczętego postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe związane z tym zobowiązaniem.

W wyroku tym wskazano również, że wskutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie ulega ono wygaśnięciu z upływem 5-letniego terminu przedawnienia liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, lecz istnieje nadal i może być egzekwowane przez wierzyciela podatkowego. Podatnikowi wprawdzie nie przysługuje konstytucyjne prawo do przedawnienia, to jednak z uwagi na treść przepisów O.p. dotyczących instytucji przedawnienia ma on prawo oczekiwać, że upływ terminu przedawnienia spowoduje wygaśnięcie ewentualnych nieuregulowanych zobowiązań podatkowych. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia wydłuża ten termin o okres zawieszenia, a tym samym istotnie zmienia sytuację prawną i faktyczną podatnika. Powstaje wówczas stan niepewności co do sytuacji podatnika, który nie wie, czy jego zobowiązanie podatkowe wygasło. Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa wymaga, by podatnik nie tkwił w owym stanie niepewności przez czas bliżej nieokreślony.

Zauważyć również należy, że przepis art. 70c O.p. stanowi jasno, że dla skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia należy o tym fakcie zawiadomić podatnika, lecz najpóźniej z upływem terminu przedawnienia. Niezbędne jest precyzyjne wskazanie daty, od której zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje.

Celem regulacji art. 70c w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. jest realizacja zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, która wymaga, aby podatnik wiedział, że jego zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się z upływem ustawowego terminu oraz znał przyczynę takiego stanu rzeczy, tzn. miał świadomość, że jest to wynikiem wszczęcia, sprecyzowanego pod względem przedmiotowym, postępowania karnego skarbowego wiążącego się z niewykonaniem tego zobowiązania (wyrok WSA w Olsztynie z 26 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 283/24).

Dla poinformowania podatnika będącego osobą prawą (spółką prawa handlowego)o wszczętym postępowaniu w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe za wystarczające może być uznane przedstawienie zarzutów aktualnemu członkowi zarządu takiej osoby prawnej (por. wyroki NSA: z 4 kwietnia 2016 r., sygn. aktI FSK 1871/14; z 15 listopada 2013 r., sygn. akt I FSK 1615/12; z 4 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1470/12).

W rozpoznawanej sprawie termin przedawnienia zobowiązania w podatku VAT jest bezsporny i za wskazane miesiące upływał: za styczeń-maj 2014 r. i lipiec- listopad 2014 r. z dniem 31.12.2019 r., a za grudzień 2014 r. z dniem 31.12.2020 r.

Podobnie bezspornym jest, bo organ to niejednokrotnie stwierdzał, że śledztwo wszczęte postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. na początkowym etapie nie dotyczyło ani skarżącej ani jej zobowiązań w podatku VAT za wskazane okresy.

Ten stan rzeczy, wbrew odmiennemu stanowisku organów i powoływanym przez nie argumentom – spowodował, z wszystkich przyczyn przedstawionych przez Sąd powyżej - że zawiadomienie z [...]czerwca 2018 r. informujące o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia z dniem [...] czerwca 2016 r., nie mogło odnieść skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Spółki.

Sąd jednocześnie zauważa, że z akt sprawy nie wynika także wystąpienie innej, niż określona w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego, ani też, że bieg tego terminu uległ przerwaniu.

Sąd jednak nie umorzył postępowania podatkowego (art. 145 § 3 P.p.s.a.), gdyż organy podatkowe dotychczas w ogóle nie analizowały i nie ustalały faktu, czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Spółki uległ przerwaniu lub zawieszeniu z jakichś innych przyczyn, niż wszczęcie postępowania karnego skarbowego [...] czerwca 2016 r.

Ponownie rozpoznając sprawę organ tę kwestię ustali, a w razie stwierdzenia, że takie inne przyczyny nie zaszły – umorzy postępowanie podatkowe.

Na obecnym etapie sprawy bezprzedmiotowe są pozostałe kwestie prawnoprocesowe, jak i materialnoprawne, będące podstawą sformułowanych w skardze zarzutów. Mogłyby one zostać ocenione przez Sąd tylko przy uprzednim definitywnym stwierdzeniu, że nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Takie stwierdzenie nie może jednak zostać sformułowane.

Z tych też powodów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i § 4 P.p.s.a.