Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2014 r., nr[...] w sprawie ze skargi M. P. i L. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2014 r., nr [...].

Skarżący – M. P. i L. P. złożyli, za pośrednictwem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję tegoż organu z dnia [...] stycznia 2017 r., znak [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w [...] z dnia [...] listopada 2016r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w [...] z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] mocą, której nakazano skarżącym wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem budowlanym poprzez wypełnienie pustakami szklanymi otworów okiennych na parterze budynku w pomieszczeniach: sypialni, spiżarki, łazienki oraz na I piętrze budynku w pomieszczeniu kuchni, znajdujących się w ścianie nośnej granicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w [...] przy ul. [...], bezpośrednio przy granicy z działką nr ewid. gruntów [...], w terminie do dnia 31 sierpnia 2014 r.

W skardze poza zarzutami odnoszącymi się do kwestionowanej decyzji skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji PINB w [...], z uwagi na możliwość wyrządzenia znacznej szkody materialnej oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wskazali ponadto, iż pomieszczenia wymagające przebudowy są pomieszczeniami mieszkalnymi a nie użytkowymi. Dlatego, w ich ocenie wykonanie określonych ww. decyzją robót budowlanych poprzez wypełnienie okien luksferami będzie przebudową w wyniku, której budynek utraci swoje znaczenie użytkowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W rozumieniu art. 61 § 1, § 3 - § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Postanowienia, o których mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (pkt 1); uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (pkt 2).

Kluczowe znaczenie dla zakresu stosowania normy z art. 61 § 3 p.p.s.a. ma pojęcie "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej umożliwia wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia wydanego w trybie zwykłym, w przypadku wniesienia skargi dotyczącej aktu wydanego w trybie nadzwyczajnym (por. postanowienia NSA z dnia 23 września 2016 r. sygn. akt II OZ 937/16, oraz z dnia 9 maja 2014 r. sygn. akt II OZ 873/14).

W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczył właśnie decyzji wydanej "w granicach tej samej sprawy".

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania, zaś wykazanie przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej obciąża stronę skarżącą. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przesłanki te odnoszą się do zdarzeń przyszłych, które mogą stanowić efekt wykonania zaskarżonego aktu. Jedną z wymienionych przez ustawodawcę przesłanek jest spowodowanie wykonaniem zaskarżonego aktu trudnych do odwrócenia skutków. Mogą one mieć zarówno charakter prawny, jak i faktyczny. Pojęcie skutków aktu lub czynności, tym się wyróżniających, że trudno je odwrócić, będzie związane z prawnymi i faktycznymi następstwami rozstrzygnięcia o istocie sprawy, o prawach lub obowiązkach stron. Rodzaj i zakres ich wystąpienia musi być oceniony na podstawie prawa obowiązującego oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znajdują się podmioty uprawnione lub obciążone obowiązkami, a także kompetencji organu do ich egzekwowania w danym czasie (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt I OZ 516/16 – Lex nr 2108401). Z kolei, niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, o którym mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Dla wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest wystarczającym sam wywód strony, dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie, gdyż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony. Lakoniczne uzasadnienie wniosku skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia zatem jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt II GSK 2045/14 - Lex nr 1519096).

Sąd rozpoznając wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania decyzji PINB w [...] nakazującej doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poczynionych wyżej uwag natury ogólnej stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Otóż argumenty przytoczone na poparcie rzeczonego wniosku przez profesjonalnego pełnomocnika skarżących są bardzo lakoniczne i niepoparte jakimikolwiek dodatkowymi dowodami bądź okolicznościami (jak chociażby obliczeniami kosztów demontażu i montażu okien/luksferów w kontekście konkretnie wskazanej wysokości dochodów skarżących). Nie sposób podzielić stanowisko wnioskodawców jakoby wykonanie decyzji wywoływało takie skutki bądź też tak znaczną szkodę, że ewentualne wygranie sprawy sądowej nie doprowadziłoby do ich przywrócenia. Demontaż okien i zamurowanie ich materiałem budowlanym nakazanym w decyzji faktycznie może się wiązać dla skarżących z pewnymi utrudnieniami, jednakże nie można utożsamiać ich ze skutkami, których nie będzie można przywrócić, bądź ewentualnie z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody.