Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.F. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 5/22 o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 października 2021 r. nr SKO/Gd/1960/21 w przedmiocie opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia oddalić zażalenie

Zarządzeniem z dnia 14 marca 2022 r. II SA/Gd 5/22 (dalej zarządzenie z 14 marca 2022 r.) Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na podstawie ar. 220 § 1 i 3 ppsa wezwał adwokata D.M., pełnomocnika skarżącej A.F. do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt SKO Gd/1960/21 w kwocie 1.063,00 zł, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. "nr 221 poz. 2193" [winno być "z 2021 r. poz. 535", dalej rozporządzenie), wskazując, że całkowity wpis stosunkowy od skargi wynosi 1.263,00 zł (k. 20 akt sądowych).

Zażalenie na powyższe zarządzenie wywiodła skarżąca, reprezentowana przez adw. D.M., zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzuciła naruszenie: art. 231 zdanie pierwsze ppsa przez niewłaściwe jego zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna; art. 231 zdanie ostatnie ppsa przez jego niezastosowanie; § 1 pkt 2 rozporządzenia przez błędne ustalenie wysokości wpisu; § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenie przez jego niezastosowanie w sytuacji gdy skarga dotyczyła postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, które nie obejmowało należności pieniężnej. Skarżący uzasadnił swoje stanowisko wskazując, że w pouczeniu do zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wskazało, że wpis stały wynosi 200,00 zł i kwota ta została przez stronę wpłacona w terminie (k. 23 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ppsa). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 ppsa). W świetle art. 230 § 1 i 2 ppsa, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym skargi, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w

których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 ppsa). Jeżeli przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy w zależności od wysokości należności objętych zaskarżeniem, to w sprawie należy uiścić wpis stały. W art. 233 ppsa zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu.

W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała w/w rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w

postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 5 tego rozporządzenia, wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z

zakresu nieruchomości wynosi 200 zł.

W niniejszej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 19 października 2021 r. nr SKO Gd/1960/21, (dalej decyzja z 19 października 2021 r.) którą utrzymano w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Gdyni przez Naczelnika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji Urzędu Miasta Gdyni z 12 lutego 2021 r. nr PNL/2/2021 (decyzja z 12 lutego 2021 r.) w sprawie ustalenia wysokości jednorazowej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w Gdyni.

Powołane decyzje zostały wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2020 r. poz. 2040, dalej ustawa z 2018 r.). W myśl tej ustawy (art. 1 ust. 1) z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Podstawę ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi wydawane przez właściwy organ zaświadczenie potwierdzające przekształcenie (art. 4 ust 1).

Art. 4 ust. 4 z 2018 r. stanowi, że w zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty (...). Zgodnie z powołanym przepisem zaświadczenie Prezydenta Miasta Gdyni z 17 października 2019 r. zawierało informacje o wysokości należnej opłaty i terminach jej wnoszenia. Możliwość zakwestionowania opłaty, o której informuje zaświadczenie wynika wprost z art. 6 ust. 1 ustawy z 2018 r., w którym wprowadzono uprawnienie do złożenia wniosku o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia opłaty w drodze decyzji. Wydana w niniejszej sprawie decyzja 12 lutego 2019 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja z 19 października 2021 r. dotyczyły wyłącznie ustalenia wysokości opłaty przekształceniowej. Przedmiotem postępowania sądowego jest zatem decyzja ustalająca wysokość należnej opłaty. Kontrolowana przez sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzja dotyczy wyłącznie należności pieniężnej na rzecz dotychczasowego właściciela z tytułu następującego - z mocy prawa - przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. Ułomna w swej formie skarga (k. 2, 14 akt sądowych) dotyczy całości decyzji z 19 października 2021 r. i decyzji ją poprzedzającej, nie zaś "postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym", jak to błędnie wskazano w zażaleniu (k. 23-23v akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 14/09 uznał, że w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną o wywłaszczaniu nieruchomości i ustaleniu wysokości odszkodowania pobiera się wpis stały także wówczas, gdy skarżący kwestionuje tylko wysokość ustalonego odszkodowania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał dobitnie na podzielność decyzji, mogącej podlegać zaskarżeniu z powodu tylko wadliwego ustalenia kwoty odszkodowania. Nie można uznać, by na gruncie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. możliwa była do zastosowania analogia, co do podstaw uznania wpisu stałego za właściwy - co mogło mieć miejsce (postanowienie NSA z 8. 10.2014 r. I OZ 764/14) w przypadku ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2019 r. poz. 1314). Na gruncie tej ustawy orzeczenie o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności następuje z jednoczesnym ustaleniem odpłatności w wydawanej decyzji, a więc inaczej niż w przypadku ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (postanowienie NSA z 28.2.2020 r. I OZ 140/20, cbosa).

Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku prawidłowo określił wysokość wpisu w kwocie 1.263,00 zł jako wpis stosunkowy i trafnie wezwał do uzupełnienia wpisu sądowego w kwocie 1.063,00 zł (k. 20 akt sądowych). Czyni to zarzuty zażalenia nieusprawiedliwionymi.

Art. 231 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329) wskazuje, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia od należności pieniężnej ponad 10.000 zł do 50.000 zł uiszcza się wpis stosunkowy. Wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwota 42.097,22 zł (s. 3 decyzji z 12 lutego 2021 r.). Z powołanych przyczyn nie można uznać zażalenia na zarządzenie ustalające wpis w oparciu o § 1 pkt 2 rozporządzenia za skuteczne, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny wniesione zażalenie oddalił w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i w zw. z art. 198 ppsa.