III SA/Po 238/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-04-01	
Data wpływu	2026-01-23	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Monika Świerczak
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	uchylono postanowienia I i II instancji	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 01 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi H. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lutego 2025 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego H. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A., kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 24 listopada 2025 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Organ) – po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez H. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. (dalej: Strona lub Skarżący) – utrzymał w mocy postanowienie własne z 28 lutego 2025 r. ([...]) o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w decyzji.

Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Decyzją z 30 kwietnia 2024 r. ([...]), wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (k. 52 akt sądowych), SKO uchyliło, wydaną przez Zarząd Związku Międzygminnego "[...]" w C. (w skrócie: "Zarząd Związku Międzygminnego), decyzję z 20 listopada 2023 r. ([...]) w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (na H. S.) i przekazało sprawę temu ostatniemu organowi do ponownego rozpoznania. Decyzję tę SKO opatrzyło pouczeniem o możliwości wniesienia na nią "skargi" do sądu administracyjnego.

Przywołanym wyżej postanowieniem z 28 lutego 2025 r. (k. 24 akt sądowych) SKO – przywołując w podstawie prawnej art. 113 § 1 w zw. z art. 121 § 1 k.p.a. – orzekło: "sprostować z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji tut. Kolegium z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt [...] w ten sposób, że w dotychczasowe pouczenie zastąpić następującym: «Strona niezadowolona z niniejszej decyzji (postanowienia) może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (postanowienia) wnieść sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Sprzeciw wnosi się za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. [...]». W uzasadnieniu Organ – przytoczywszy treść art. 113 § 1 k.p.a. – wyjaśnił, że omyłkowo w miejsce pouczenia o możliwości złożenia sprzeciwu pojawiło się pouczenie o możliwości złożenia skargi. Oczywistość tej omyłki wynika z faktu, iż wobec korzystania z edytora tekstu doszło do pomyłkowego skopiowania błędnego pouczenia do przedmiotowej decyzji. "Dokonując sprostowania sentencji swojej decyzji z dnia 30 kwietnia 2024 r. Kolegium miało na uwadze, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie taka sytuacja jednak nie zachodzi."

Składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (błędnie, acz zgodnie z pouczeniem Organu, nazwany "zażaleniem") Strona, reprezentowana przez ad F. – zarzuciwszy ww. postanowieniu naruszenie art. 113 § 1 w zw. z art. 111 § 1a k.p.a. przez błędną wykładnię przepisów i błędne zastosowanie pierwszego z przywołanych przepisów, skutkujące przyjęciem, że błędne pouczenie zawarte w decyzji Organ można sprostować (jako oczywistą omyłkę pisarską), a nie podlega ono uzupełnieniu – wniosła o uchylenie tego postanowienia i niezwłoczne rozpoznanie przez SKO wniosku Skarżącego z 3 czerwca 2024 r. o uzupełnienie decyzji z 30 kwietnia 2024 r. Wniosek ten – jak dalej podkreślił w Skarżący – nie został do tej pory rozpoznany. "Zaskarżone postanowienie nie stanowi rozpoznania wniosku o uzupełnienie decyzji, albowiem nie wskazuje na to uzasadnienie postanowienia. Nierozpoznanie wniosku o uzupełnienie decyzji powoduje, że dla Żalącego nadal – od ponad roku – nie rozpoczął biegu termin na zaskarżenie decyzji Organu". W uzasadnieniu autorka "zażalenia" wyjaśniła, że 30.4.2024 r. SKO wydało decyzję uchylającą w całości decyzję Zarządu Związku Międzygminnego z 26.11.2023 r. w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na Skarżącego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dnia 3 czerwca 2024 r. Skarżący wniósł o uzupełnienie ww. decyzji SKO co do rozstrzygnięcia – poprzez wskazanie terminu, w jakim organ I instancji winien sprawę ponownie rozpatrzyć – oraz co do pouczenia, poprzez wskazanie czy i w jakiej ewentualnie wysokości Skarżący winien wnieść opłatę od sprzeciwu od decyzji. Działając z urzędu – a nie w następstwie ww. wniosku Skarżącego – SKO wydało zaskarżone postanowienie, którym zamiast uzupełnić decyzję z 30.4.2024 r. dokonało sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, którego to działania nie można, zdaniem autorki "zażalenia", uznać za zasadne.

Utrzymując w mocy postanowienie własne z 28.02.2025 r. – przywołanym na wstępie postanowieniem z 24.11.2025 r. – SKO w uzasadnieniu, przedstawiwszy treść oraz przyjęty w orzecznictwie sądowym sposób wykładni art. 113 § 1 k.p.a., stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie "omyłkowo w miejsce pouczenia o możliwości złożenia sprzeciwu pojawiło się pouczenie o możliwości złożenia skargi do WSA. Z racji tego, że strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika omyłka ta w sposób oczywisty została dostrzeżona. W ocenie składu orzekającego sprostowanie powstałej omyłki nie narusza elementów stanu faktycznego sprawy, jako pierwotnie wskazanych, ani też nie zmienia podstawy prawnej decyzji, czy też zastosowanego przepisu prawa, jako pierwotnie wskazanych".

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisane postanowienie SKO z 24 listopada 2025 r. [a nie "23" listopada, jak omyłkowo określono w skardze] wniósł H. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A., reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika, który – zarzuciwszy naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że błędne wskazanie w pouczeniu decyzji środka zaskarżenia przysługującego Skarżącemu stanowi błąd pisarski, podczas gdy brak prawidłowego oznaczenia środka zaskarżenia przysługującego stronie, której dotyczy orzeczenie, stanowi naruszenie praw procesowych strony postępowania – wniósł o uchylenie obu postanowień SKO: z 24.11.2025 r. i z 28.2.2025 r., i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości przewidzianej przepisami prawa. W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesiony zarzut, a ponadto wytknął, że w zaskarżonym postanowieniu Organ w żaden sposób nie odniósł się do sugestii Skarżącego, który wskazał, iż sprawa powinna być rozstrzygnięta na gruncie art. 111 k.p.a., tj. uzupełnienia decyzji administracyjnej. Co więcej, jak dalej wskazał autor skargi, takie rozstrzygnięcie zapadło – postanowienie SKO z 31 marca 2025 r. ([...]). Dlatego dla Skarżącego nie jest do końca zrozumiałe, czemu Organ utrzymał w mocy własne postanowienie z 28.2.2025 r. o sprostowaniu omyłki pisarskiej, skoro Skarżący skutecznie wniósł właściwy środek zaskarżenia, a pouczenie o rodzaju przysługującego środka zaskarżenia nie może być prostowane w taki sposób. W ocenie Skarżącego takie działanie Organu prowadzi jedynie do niepotrzebnego chaosu i przeczy zasadzie zaufania do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.").

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (pkt 2) – a do takich aktów niewątpliwie zalicza się postanowienie w sprawie sprostowania (zob. art. 113 § 3 k.p.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonawszy tak sprawowanej kontroli sądowej zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 24.11.2025 r. ([...]) oraz – na mocy art. 135 p.p.s.a. – poprzedzającego je postanowienia tego organu z 28.2.2025 r. ([...]) o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że postanowienia te nie mogą się ostać w obrocie prawnym, jako wydane w niewłaściwym trybie.

Podstawę prawną obu ww. postanowień stanowił bez wątpienia, przywołany w nich expressis verbis, art. 113 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

Dla prawidłowej wykładni przywołanego art. 113 § 1 k.p.a. niezbędne jest jeszcze jego zestawienie z art. 111 k.p.a., który stanowi, że:

"§ 1. Strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach.

§ 1a. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować z urzędu w zakresie, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji.

§ 1b. Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia.

§ 2. W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia."

Analiza i porównanie art. 113 § 1 k.p.a. z art. 111 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że w zakresie prostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia, przepis art. 111 § 1 k.p.a. stanowi lex specialis względem bardziej ogólnej regulacji art. 113 § 1 k.p.a., wyłączając stosowanie tego ostatniego przepisu w omawianym zakresie.

To zaś oznacza, że – wbrew twierdzeniom Skarżącego – dopuszczalne jest sprostowanie zawartego w decyzji pouczenia o środkach zaskarżenia, ale jedynie na zasadach i w trybie art. 111 k.p.a.

W konsekwencji należy uznać, że organ administracji jest wprawdzie władny prostować z urzędu decyzję w zakresie pouczenia o przysługujących stronie środkach zaskarżenia, jednak tylko w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia (por. art. 111 § 1a k.p.a.).

Już z uwagi na ów zakreślony przez ustawodawcę, 14-dniowy termin, przywołany przepis art. 111 § 1a k.p.a. nie mógł stanowić właściwej podstawy prawnej działania SKO w kontrolowanej sprawie, skoro decyzja SKO z 30.4.2024 r. została doręczona w maju 2024 r., a pierwsze z postanowień w przedmiocie sprostowania jej pouczenia Organ wydał dopiero w lutym 2025 r. To z kolei uniemożliwia uznanie, że zaskarżone postanowienie SKO z 24.11.2025 r. i poprzedzające je postanowienie tego organu z 28.2.2025 r. – pomimo wskazania wadliwej podstawy prawnej oraz błędnego uzasadnienia – odpowiadają prawu,

Poza tym jest jasne – wynika to wszak expressis verbis z treści decyzji i z przywołanej w niej podstawy prawnej – że wydając swe postanowienia w sprawie sprostowania, SKO działało na podstawie ("w trybie") art. 113 § 1 k.p.a.

Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko Skarżącego, że przepis ten nie mógł stanowić właściwej podstawy prawnej działania Organu w kontrolowanej sprawie.

W tym zakresie można odwołać się do trafnych i wyczerpujących rozważań zawartych w wyroku tut. Sądu z 11 marca 2026 r. o sygn. akt II SA/Po 66/26, w którym zasadnie wywiedziono m.in., że:

- w doktrynie i judykaturze przyjmuje się jednolicie, że "błąd pisarski" rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. "Omyłki" to natomiast inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Wyznacznikiem oczywistości omyłki jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Błędy pisarskie i omyłki powinny być zatem oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Wszystkie te wady muszą mieć też charakter techniczny i nieistotny (por. J. Borkowski, B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2024, art. 113 Nb 4, i tam powołane orzecznictwo);

- błędnego pouczenia w zakresie przysługujących stronie środków zaskarżenia nie sposób zaliczyć do tak rozumianych błędów pisarskich lub oczywistych omyłek. Nie jest to bowiem oczywisty błąd możliwy do zweryfikowania przez proste zestawienie treści decyzji, czy postanowienia z aktami administracyjnymi. Weryfikacja prawidłowości pouczenia często wymaga wiedzy prawniczej i nie można oczekiwać, że chociażby strona działająca bez pełnomocnika profesjonalnego wykryje tego rodzaju błąd.

W realiach niniejszej sprawy istotnym jest także to, że jakikolwiek fragment decyzji SKO z 30.4.2024 r. nie wskazuje, choćby pośrednio, na to, że zamiarem Organu było pouczenie strony o prawie wniesienia "sprzeciwu", zaś pouczenie jej o prawie do wniesienia "skargi" stanowiło jedynie oczywistą omyłkę pisarską. Godzi się w tym miejscu podkreślić, że uchybienie SKO nie dotyczyło wyłącznie nazwy przysługującego stronie środka zaskarżenia (jak miało to miejsce np. w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem tut. Sądu z 25.11.2015 r., IV SA/Po 516/15, CBOSA), ale także terminu do jego wniesienia oraz wymogów, jakie środek ten winien spełniać, w tym konieczności dołączenia do skargi jej odpisów w ilości po jednym dla każdej ze stron.

Powyższe okoliczności jednoznacznie dowodzą, iż uchybienie Organu nie miało charakteru oczywistej omyłki pisarskiej, lecz stanowiło ewidentnie wadliwe, choć kompletne, pouczenie Strony o środku zaskarżenia, w postaci skargi do sądu administracyjnego.

Już to przesądzało o niedopuszczalności zastosowania w kontrolowanej sprawie trybu sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, przewidzianego w art. 113 § 1 k.p.a., oraz o istotnej wadliwości obu kontrolowanych tu postanowień SKO, wydanych na podstawie tego przepisu, a także o braku podstaw prawnych do procedowania ówcześnie przez Organ z urzędu w kwestii sprostowania pouczenia jego decyzji z 30.4.2024 r..

Należy zaznaczyć, że poza zakresem niniejszej sprawy pozostawała kwestia sposobu rozpoznania i rozstrzygnięcia przez Organ, wzmiankowanego w skardze, wniosku Skarżącego z 3.6.2024 r. o uzupełnienie decyzji SKO z 30.4.2024 r.

Mając wszystko to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, tj. uchylił oba zakwestionowane postanowienia SKO (z 24.11.2025 r. i z 28.2.2025 r.). jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania – art. 113 § 1 i art. 111 § 1a k.p.a. – które to naruszenia, jak wykazano powyżej, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając: poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi, w wysokości 100 zł; należne jego pełnomocnikowi wynagrodzenie ustalone według stawek minimalnych, zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118), w wysokości 480 zł; a także koszt opłaty skarbowej od złożonego do akt pełnomocnictwa, w wysokości 17 zł – łącznie 597 zł.