Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Rady Miejskiej w Chocianowie na postanowienie Komisarza Wyborczego w Legnicy z dnia 11 stycznia 2024 r. nr 16/2024 w przedmiocie podziału powiatu polkowickiego na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic, numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu oddala skargę.

Postanowieniem Nr 16/2024 z 11 stycznia 2024 r., Komisarz Wyborczy w Legnicy działając na podstawie art. 454 § 1 w zw. z art. 450 ustawy z 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. 2023, poz. 2408, uKw) orzekł w sprawie podziału powiatu polkowickiego na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic, numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu.

W dniu 15 stycznia 2024 r. Rada Miejska podjęła uchwałę Nr LXXV.519/2024 o zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższego postanowienia Komisarza Wyborczego w Legnicy, któremu zarzucono, że dokonuje podziału powiatu polkowickiego na okręgi wyborcze w sposób odbiegający od optymalnego w zakresie zapewnienia równości głosów mieszkańców. Wniesienie skargi powierzono Burmistrzowi Miasta i Gminy Chocianów, za którego z kolei działa fachowy pełnomocnik na podstawie pełnomocnictwa ogólnego, także do działania imieniem Gminy Chocianów. Strona skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komisarzowi Wyborczemu w Legnicy oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zdaniem strony skarżącej możliwym jest inne ustalenie granic okręgów wyborczych i tym samym optymalny rozdział mandatów, którego propozycję przedstawiano tabelarycznie w skardze. Taki podział na okręgi i rozdział mandatów prowadzić ma do wyraźnie lepszego rozkładu głosów. Dodatkowo skarżąca wskazuje, że gmina Chocianów jest największą gminą powiatu polkowickiego pod względem powierzchni. Zajmuje ona prawie 30% obszaru powiatu, co również powinno przekładać się na ilość mandatów, bowiem zadania własne szczebla powiatowego (w tym inwestycje infrastrukturalne) muszą być wykonywane w odniesieniu do większego terytorium.

W odpowiedzi Komisarza Wyborczego w Legnicy na skargę wniesiono o jej oddalenie w całości, podnosząc że zmiana w zakresie stałego podziału okręgów wyborczych musi opierać się na zasadach prawnych wskazanych w uKw oraz wytycznych Państwowej Komisji Wyborczej, nie zaś na argumentach dotyczących optymalizacji równości głosów, czy też możliwości inwestycyjnych gmin, jako kryteriów pozakodeksowych i nie mogących być branymi pod uwagę. Zdaniem tegoż organu jedynie zastosowanie jednolitych norm przedstawicielstwa gwarantuje równość w podziale mandatów, co odpowiada regulacjom prawnym w tym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Stosownie do art. 456 § 1 uKw na postanowienie komisarza wyborczego w sprawach okręgów wyborczych, a tego dotyczy przedmiotowe postanowienie Komisarza Wyborczego w Legnicy, m. in. zainteresowanej radzie gminy przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 3 dni od daty podania do publicznej wiadomości postanowienia, o którym mowa w art. 455. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od dnia jej wpływu i wydaje orzeczenie.

Zachowany został termin do wniesienia skargi, która wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 17 stycznia 2024 r.

Podstawą faktyczną wydania zaskarżonego postanowienia była zmiana liczby mandatów dla powiatu polkowickiego z 19 na 17 na mocy zarządzenia Wojewody Dolnośląskiego z 10 listopada 2023 r. (Dz. Urz. Woj. Dolnośl. 2023, poz. 6116), z uwagi na zmniejszenie liczby mieszkańców do 59 442 osób, a tej okoliczności skarga nie podważa.

Trafnie organ wyborczy wskazuje na regułę stałości podziału na okręgi wyborcze, wynikającą z art. 419 § 1 uKw, a odnoszącą się odpowiednio także do wyborów do rad powiatów (art. 450 uKw). Nie zostały także podważone dane odnośnie do jednolitej normy przedstawicielskiej dla powiatu polkowickiego (3496,59). Organ wyborczy logicznie wyjaśnił przesłanki (s. 4 odpowiedzi na skargę), jakie legły u podstaw ustalenia w swym postanowieniu tych samych granic okręgów wyborczych, a zmieniając tylko liczbę radnych wybieranych w okręgach wyborczych, w których jest to konieczne. To działanie Komisarza Wyborczego w Legnicy polegało na zmniejszeniu liczby mandatów okręgu nr 1 z dotychczasowych 8 na 7 (okręg Miasto i Gmina Polkowice) oraz w okręgu wyborczym nr 2 (Gmina Chocianów) z 4 na 3. Zmiany w tych okręgach wyborczych zostały dokonane w trybie przepisów art. 450 w zw. z art. 419 § 2 uKw.

Równie trafnie organ wyborczy zakwestionował skuteczność argumentacji skargi podnoszącej zarzut nieoptymalnego zapewnienia równości głosów mieszkańców, gdzie do wyliczeń strona skarżąca posłużyła się przelicznikiem liczby wyborców oraz liczby radnych wybieranych w danym okręgu wyborczym, by w ten sposób eksponować "pokrzywdzenie" wyborców z Gminy Chocianów. Słusznie wskazano, że w przepisie art. 419 § 2 uKw, gdy idzie o konstruowanie tzw. jednolitej normy przedstawicielstwa, ustawodawca nie posługuje się liczbą wyborców, ale liczbą mieszkańców. Z tego względu zaprezentowane w skardze wyliczenia strony skarżącej mające obrazować ilość "głosów wybierających mandat" są obarczone błędem i jako takie pozbawione doniosłości prawnej.

Nie mogły także odnieść skutku argumenty skargi dotyczące eksponowania obszaru gminy Chocianów, jako największej powierzchniowo w powiecie polkowickim, skoro to kryterium nie ma znaczenia prawnego w przepisach uKw, gdy idzie o określanie liczby radnych w każdym okręgu wyborczym. Również argument odnośnie do osłabienia możliwości inwestycyjnych strony skarżącej nie mógł mieć znaczenia dla oceny zgodności z prawem przedmiotu skargi.

Z powyższych względów i działając na podstawie art. 3 § 3, art. 15 § 1 pkt 5 oraz art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.) w zw. z art. 420 § 3 uKw orzeczono jak w sentencji.