Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od wpisu sądowego, w pozostałym zakresie oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

W dniu [..] sierpnia 2007r. J. O. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] wydaną w sprawie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na niski dochód rodziny, duże koszty utrzymania i leczenia. Podnosi, iż jest rencistą I grupy inwalidzkiej. Dwójka dzieci wymaga stałej opieki lekarskiej ze względu na przewlekłe schorzenia.

Zdaniem Sądu, wniosek skarżącego zasługuje w części na uwzględnienie.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz dwójką uczących się dzieci w wieku szkolnym. Skarżący wskazuje, iż podstawą utrzymania rodziny jest dochód z renty wnioskodawcy oraz wynagrodzenia za pracę jego żony w łącznej wysokości 2 372 zł.

Jednocześnie, z oświadczenia skarżącego, zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca posiada udział w domu o pow. 160 m2. Nie wykazuje cennych ruchomości ani oszczędności.

Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowane zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżący wykazał, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość comiesięcznego dochodu w przeliczeniu na członków rodziny, brak oszczędności, wykazywane koszty leczenia i utrzymania, a także wysokość samego wpisu nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i najbliższych ponieść pełnych kosztów wpisu sądowego w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, zwolnienie strony od konieczności uiszczenia wpisu sądowego Sąd uznał za uzasadnione. Tym bardziej, iż zgodnie z treścią art. 246 par. 1 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku zaś okoliczności winny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek zaś utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie okoliczności takie zostały wykazane w stopniu uzasadniającym zwolnienie strony od konieczności uiszczenia wpisu sądowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).