III OSK 1711/22 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-05-28	
Data wpływu	2022-07-13	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/
Maciej Kobak
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy	
Hasła tematyczne	Inne	
Sygn. powiązane	II SA/Gd 737/21	
Skarżony organ	Prezydent Miasta	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną w części	
Powołane przepisy	Dz.U. 2020 nr 0 poz 638; art. 10a ust. 3; Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - t.j.
Dz.U. 2019 nr 0 poz 506; art. 40 ust. 1; Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Dz.U. 2016 nr 0 poz 250; art. 4; Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Miasta Sopotu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 737/21 oraz zażalenia M.P. na postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 737/21 w sprawie ze skargi M.P. na uchwałę Rady Miasta Sopotu z dnia 30 stycznia 2020 r. nr XIII/233/2020 w przedmiocie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Sopotu 1. uchyla zaskarżone postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 737/21, 2. oddala skargę kasacyjną Miasta Sopotu wniesioną w zakresie pkt 1 wyroku.	
Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.P. (dalej: skarżący) stwierdził nieważność § 19 ust. 2 pkt 1 załącznika do uchwały Rady Miasta Sopotu z 30 stycznia 2020 r., Nr XIII/233/2020 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Sopotu. Ponadto Sąd I instancji zasądził na rzecz skarżącego kwotę 797 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł skargę na uchwałę nr XIII/233/2020 Rady Miasta Sopotu z 30 stycznia 2020 r. zaskarżając ją w części, tj. § 19 ust. 2 pkt 1 załącznika do regulaminu w zakresie w jakim przepis przewiduje: "wyprowadzania psa w miejscach publicznych na uwięzi lub w kagańcu, a psy rasy agresywnej w tym wszystkich psów ras wymienionych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie wykazu psów uznawanych za agresywne oraz mieszańce tych ras - wyłącznie na uwięzi i w założonym kagańcu".

Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10a ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2020 r., poz. 638 ze zm. – dalej: u.o.z.) w związku z § 19 ust. 2 pkt 1 załącznika do regulaminu, Ponadto zarzucił naruszenie art. 7 w związku art. 31 ust. 3 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), oraz art. 40 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 506 – dalej: u.s.g.) w związku z ust. 4 u.s.g., a także art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w związku z ust. 4 u.s.g.

Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał na wstępie, że podstawę prawną uchwały stanowiły art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. i art. 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2016 r. poz. 250, dalej: u.c.p.g.) w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały. Wyliczenie wskazane w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. ma charakter wyczerpujący (zamknięty) i stanowi element normy kompetencyjnej, więc być interpretowane ściśle. Przepis art. 4 ust. 2 u.c.p.g. nie daje upoważnienia radzie gminy do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani do podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż w każdym przypadku oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Ponadto art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. powinien być wykładany z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 i 2 pkt 13 u.c.p.g. Wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, że upoważnienie, o którym stanowi art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. obejmuje kompetencję do określenia obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe w miejscach publicznych, w tym terenach do wspólnego użytku.

W ocenie Sądu I instancji, zawarty w § 19 ust. 1 pkt 2 załącznika do regulaminu nakaz ma charakter kategoryczny i niedopuszczający wyjątków oraz nie uwzględnia specyficznych cech biologicznych, wieku, stanu zdrowia, fizjologii danego zwierzęcia i jest bardziej rygorystyczny niż zawarty w art. 10a ust. 3 u.o.z. Generalny nakaz prowadzenia psów na uwięzi, a psów ras uznawanych za agresywne, ich mieszańców oraz innych zagrażających otoczeniu dodatkowo w kagańcu nie uwzględnia indywidualnych potrzeb zwierzęcia, a w konsekwencji prowadzić może do naruszenia zasady humanitaryzmu. Brak zróżnicowania obowiązków osób utrzymujących psy w zakresie ochrony przed zagrożeniem dla innych ze względu na cechy osobnicze psów prowadzić może do przypisywania właścicielowi odpowiedzialności za zachowania obiektywnie niemogące stwarzać jakiegokolwiek zagrożenia dla otoczenia. Wprowadzenie w § 19 ust. 1 pkt 2 załącznika do Regulaminu generalnego nakazu wyprowadzania psów na smyczy (lub z nałożonym kagańcem) nieprzewidującego żadnych wyjątków uzasadniających odstąpienie od tego obowiązku, narusza zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Ponadto przepis ten został uchwalony z przekroczeniem delegacji ustawowej.

Orzekając o kosztach Sąd I instancji wyjaśnił, że na zasądzone koszty złożyły się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), kwota 300 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł). Sąd I instancji nie uwzględnił żądania pełnomocnika w zakresie wskazanej w skardze kwoty zwrotu kosztów sądowych w wysokości 1500 zł, bowiem w ocenie Sądu, ani rodzaj i stopień zawiłości sprawy ani niezbędny nakład pracy radcy prawnego nie uzasadniał zasądzenia zwrotu kosztów w oparciu o § 15 ust. 3 ww. rozporządzenia, tj w wyższej wysokości niż stawka minimalna przewidziana w rozporządzeniu. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zdaniem Sądu I instancji, niezbędny nakład pracy pełnomocnika jest adekwatny do przyznanej kwoty.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc na wstępie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, ewentualnie, w przypadku uznania, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi skarżącego. Organ wniósł również o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W pierwszej kolejności organ zarzucił naruszenie prawa materialnego.

Po pierwsze, art. 4 ust 2 pkt 6 u.c.p.g. przez niewłaściwą interpretację, co skutkowało uznaniem przez Sąd I instancji, że wprowadzenie w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Sopotu nakazu wyprowadzania psa na smyczy lub w kagańcu, a na przedstawicieli niektórych ras nakazu wyprowadzania zwierzęcia zarówno na smyczy, jak i w kagańcu, jest niezgodny z "zapisem w/w ustawy".

Po drugie, art. 10a ust. 3 u.o.z. przez niewłaściwą interpretację, co skutkowało uznaniem przez Sąd I instancji, że wprowadzenie w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Sopotu nakazu wyprowadzania psa na smyczy lub w kagańcu, a na przedstawicieli niektórych ras nakazu wyprowadzania zwierzęcia zarówno na smyczy jak i w kagańcu, jest "zapisem" bardziej rygorystycznym niż przewidzianym w ustawie o ochronie zwierząt, a zatem niezgodnym z prawem.

Po trzecie, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) przez niewłaściwą interpretację i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do uznania przez Sąd I instancji, że wprowadzenie w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Sopotu nakazu wyprowadzania psa na smyczy lub w kagańcu, a na przedstawicieli niektórych ras nakazu wyprowadzania zwierzęcia zarówno na smyczy, jak i w kagańcu, narusza zasadę proporcjonalności oraz przepis ten uchwalony został z przekroczeniem delegacji ustawowej.

Po czwarte, art. 16 ust. 2 w związku z art 165 Konstytucji RP, co doprowadziło do "wytyczenia" przez Sąd I instancji pozaustawowych przesłanek dla ustalania nakazów dotyczących wyprowadzania psów w miejscach publicznych w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Sopotu.

Po piąte, art. 40 u.s.g. w związku z art. 7 oraz art. 94 Konstytucji RP przez niewłaściwą interpretację, co doprowadziło do stwierdzenia przez Sąd I instancji, że gmina przekroczyła upoważnienie ustawowe przy stanowieniu aktu prawa miejscowego obowiązującego na obszarze miasta Sopotu, a materia regulowana podjętym aktem przekraczała zakres upoważnienia.

Ponadto organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), co doprowadziło do sytuacji, w której uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie.

Po drugie, art. 147 § 1 p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi pomimo braku przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu.

Organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto skarżący wniósł zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku z 13 kwietnia 2022 r. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie na jego rzecz kwoty 1500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna organu nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego, na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Oznacza to, że stanowienie przez radę gminy aktów prawa miejscowego wymaga upoważnienia ustawowego, bądź to ogólnego, określonego w ustawie o samorządzie gminnym, bądź to szczegółowego, zawartego w innej ustawie (por. art. 40 ust. 1 u.s.g.), a co za tym idzie, materia uregulowana wydanym aktem normatywnym powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty prawa miejscowego mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest chociażby to, że nie mogą normować materii uregulowanej aktami wyższego rzędu.

Upoważnienie do podjęcia kwestionowanej uchwały wynika z art. 4 ust. 1 u.c.p.g., zgodnie z którym rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Regulamin ten jest aktem prawa miejscowego. Z kolei, zgodnie z art. 4 ust. 2 u.c.p.g., regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące m.in. obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku (pkt 6). Przepis art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach upoważnia więc radę gminy do sformułowania obowiązków wobec właścicieli zwierząt domowych zmierzających do zapewnienia ochrony przed zagrożeniami, uciążliwościami oraz zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, w tym także przewidujących konieczność wyprowadzania psów na smyczy lub w kagańcu. Upoważnia między innymi do określenia obowiązków wobec osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi. Istotą tej regulacji jest zatem określenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta w taki sposób, aby osiągnąć skutki wyznaczone przez cele określone przez ustawodawcę. Zaznaczyć należy, że unormowanie z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. ma konstrukcję imperatywną. W art. 4 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy nie wymieniono bowiem (tak jak w innych punktach art. 4 ust. 2) wymagań lub czynności, które mają być zamieszczone w regulaminie, lecz obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe zakreślono granicami celów wymienionych w przepisie, tj. ochroną przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz ochroną przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.

Postanowienia regulaminu wprowadzające obowiązek wyprowadzania psów na smyczy lub w kagańcu mają niewątpliwie na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi, co oznacza, że co do zasady przepis art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. może stanowić podstawę do nałożenia na właścicieli psów tego rodzaju obowiązków. Nie sposób przy tym uznać, że samo wyprowadzenie psa na spacer na smyczy lub w kagańcu ma charakter zachowania niehumanitarnego. Tego rodzaju przepis aktu prawa miejscowego, nie tylko nie narusza prawa, ale służy osiągnięciu celu, o którym stanowi art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Sprawowana kontrola nad zwierzęciem daje bowiem większe prawdopodobieństwo zniwelowania uciążliwości i zagrożenia osób przebywających na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku niż kontrola werbalna, czy kontrola gestem, przewidując jednak stosowne wyjątki, do których można zakwalifikować cechy osobnicze psa (mała waga, wielkość) lub stan zdrowia (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., II OSK 618/14, LEX nr 1990891). Tego rodzaju wyjątków przedmiotowy regulamin niewątpliwie nie zawiera i jest to zasadniczy powód stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Na uwzględnienie nie zasługiwał zatem zarzut naruszenia art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w związku z art. 40 u.s.g. oraz w związku art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g., ponieważ kwestionowany przepis regulaminu stanowi zagrożenie dla konstytucyjnej zasady proporcjonalności oraz nie przewidując żadnych wyjątków od jego stosowania, może potencjalnie prowadzić do niehumanitarnych działań, a także może stanowić nadmierne ograniczenie praw właścicieli psów. Przyjmuje się bowiem, że brak zróżnicowania obowiązków osób utrzymujących psy w zakresie ochrony przed zagrożeniem dla innych osób ze względu na cechy osobnicze psów, prowadzi do kategorycznego przypisywania odpowiedzialności karnoadministracyjnej za zachowania obiektywnie nie mogące stwarzać jakiegokolwiek zagrożenia dla otoczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2021 r. III OSK 3403/21). Ponadto podkreślenia wymaga, że wszelkie ograniczenia praw jednostki, a więc także ograniczenia uprawnień właściciela psa bądź nałożenie na niego dodatkowych obowiązków, muszą być wprowadzane z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Oznacza to, że wszystkie zarzuty podnoszące naruszenie prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji uwzględnił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło.

Zarzut naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. został błędnie sformułowany. Powołana norma jest normą o charakterze procesowym i może być powołana wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ponadto, norma ta nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jest normą o charakterze wynikowym i określa wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł Sąd I instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. W szczególności zarzut naruszenia tego przepisu, nie może służyć podważeniu oceny Sądu I instancji wyrażonej w zaskarżonym wyroku.

Zażalenie skarżącego zasługiwało na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż w nim wskazano. Jak bowiem wynika z sentencji zaskarżonego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w punkcie 2 orzekł w sposób następujący: "zasądza od na rzecz skarżącego M.P. kwotę 797,00 (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania". Zarówno z zacytowanego wyżej rozstrzygnięcia, jak i z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika zatem, od kogo zostały zasądzone koszty na rzecz skarżącego. Ponownie rozpoznając sprawę w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, Sąd I instancji będzie zobowiązany zasądzić koszty w stosownej wysokości prawidłowo określając strony postępowania, w sposób pozwalający na wykonanie postanowienia o kosztach. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska wyrażonego w zażaleniu w zakresie odnoszącym się do wysokości zasądzonych kosztów. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, o kosztach postępowania Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyły się: wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), kwota 300 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi oraz opłata skarbowa od złożenia dokumentu pełnomocnictwa. Sąd nie uwzględnił żądania pełnomocnika w zakresie wskazanej w skardze kwoty zwrotu kosztów sądowych w wysokości 1500 zł, bowiem ani rodzaj i stopień zawiłości sprawy ani niezbędny nakład pracy radcy prawnego nie uzasadniał zasądzenia kosztów zastępstwa w wyższej wysokości niż stawka minimalna przewidziana w tym rozporządzeniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie. Stosownie do art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Stawki opłat określone w odrębnych przepisach to niewątpliwie stawki wynikające z powołanego wyżej rozporządzenia. Zasadą jest, że opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy (tak jak to miało miejsce w tej sprawie) ustala się w wysokości równej stawce minimalnej (§ 15 ust. 2 rozporządzenia). Opłatę w wysokości przewyższającej stawkę minimalną można zasądzić w ściśle określonych przypadkach, w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy (§ 15 ust. 3 rozporządzenia). Pomijając nawet, że w tej sprawie przeprowadzenie rozprawy nie było konieczne, to Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że nie została spełniona żadna z przesłanek zasądzenia kosztów postępowania w wysokości wyższej niż stawka minimalna. W szczególności nie uzasadniał tego niezbędny nakład pracy radcy prawnego, w szczególności poświęcony czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, [...], jak i wartość przedmiotu sprawy. Uzasadnienia dla zasądzenia kosztów w wysokości przekraczającej stawki minimalne nie stanowił również wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, jak również rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków lub dowodu z dokumentów, o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Wbrew twierdzeniom zażalenia podstawy zasądzenia kosztów w wysokości przekraczającej stawki minimalne nie może również stanowić umowa zawarta z klientem, która w żaden mierze nie jest dla sądu wiążąca. Stanowiska tego nie podważa również treść powołanej w zażaleniu uchwały Sądu Najwyższego z 12 września 2000 r. III CZP 18/00, z której wynika jedynie, że sąd może kontrolować wysokość żądanego przez stronę wynagrodzenia radcy prawnego, zatrudnionego przez nią na podstawie umowy o pracę, w zakresie przekraczającym stawki minimalne określone w przepisach obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 154, poz. 1013 ze zm.). Natomiast nie wynika z tej uchwały obowiązek uwzględnienia umowy zawartej między pełnomocnikiem a stroną, dotyczącej wysokości wynagrodzenia tego pełnomocnika.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Zażalenie Sąd uwzględnił na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.