Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 3 marca 2014r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

W dniu 7 sierpnia 2014r. (data prezentaty Sądu) J. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o powierzchni 49 m2. Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Na dochód rodziny skarżącego składa się jedynie renta jego matki.

Zarządzeniem z dnia 17 listopada 2014r., sygn. akt III SA/Kr 734/14 referendarz sądowy pozostawił wniosek J. O. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, gdyż skarżący nie uzupełnił go w wyznaczonym terminie i nie nadesłał wymaganych dokumentów.

Od powyższego zarządzenia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw oświadczając, że się z nim nie zgadza, gdyż jest ono błędne.

Pismem z dnia 30 grudnia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał J. O. o udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem, poprzez nadesłanie kserokopii rachunków i faktur za ostatni okres rozliczeniowy, wyjaśnienie, czy jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, a jeżeli tak to o przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu mu statusu osoby bezrobotnej, i czy pobiera zasiłek dla bezrobotnych, udokumentowanie miesięcznego dochodu matki – I. O., na utrzymaniu której pozostaje, wyjaśnienie, czy korzysta z pomocy opieki społecznej, a jeżeli tak to o nadesłanie stosownych decyzji, wyjaśnienie, czy otrzymuje inną pomoc finansową niż pochodzącą ze środków pomocy społecznej, a jeżeli tak to w jakiej formie i w jakiej wysokości, podanie, czy uzyskuje dochód z prac dorywczych lub zleconych, a jeśli tak to w jakiej wysokości – w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.

W odpowiedzi w dniu 8 stycznia 2015r. (data stempla pocztowego) skarżący nadesłał: decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 8 kwietnia 2013r., zaświadczenie z Grodzkiego Urzędu Pracy, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 marca 2014r. ustalającą wysokość zwaloryzowanej renty I. O. na kwotę 2280,81 zł (kwota do wypłaty – 2095,30 zł) wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie 206,76 zł, orzeczenie z dnia 2 stycznia 2014r. o zaliczeniu skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe, zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 30 sierpnia 2013r. oraz zaświadczenie z dnia 11 lutego 2014r., że skarżący nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Ponadto skarżący nadesłał rachunki i faktury: za czynsz i media (348,83 zł), powiadomienie z dnia 5 stycznia 2015r. o zmianie z dniem 1 stycznia 2015r. opłat za mieszkanie na kwotę 350,78 zł oraz zaliczki na poczet kosztów przyszłych remontów na kwotę 73,82 zł, za telefon (71,39 zł), gaz (69,40 zł), prąd (grudzień 2014r. – 48,28 zł, a w kolejnych miesiącach 2015r. – 78,78 zł).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności:

"Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

§ 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

§ 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

§ 4. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej."

"Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny."

Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o przyznanie prawa pomocy uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy wnioskodawcy.

Sąd zwraca uwagę, iż przyznanie prawa pomocy nie ma charakteru powszechnego i winno być stosowane w szczególności w stosunku do osób bezrobotnych, bez majątku, czy też takich które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Natomiast osoby mające jakiekolwiek środki majątkowe powinny partycypować w kosztach postępowania. Jeżeli natomiast chodzi o sytuację skarżącego to nie ma ona znamion takiej wyjątkowości, która kwalifikowałaby go do zastosowania instytucji prawa pomocy. Skarżący wraz z matką dysponują stałym miesięcznym dochodem w wysokości ok. 2300 zł, na który składa się renta matki skarżącego wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. Z kolei wydatki skarżącego zamykają się w kwocie ok. 640 zł. Przyznanie zatem skarżącemu prawa pomocy w sytuacji, gdy dysponuje on środkami pieniężnymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika nie jest uzasadnione. Skarżący nie wykazał zatem w sposób przekonywujący, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż z przedłożonych przez niego informacji nie wynika, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.