Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. - R. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 października 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 706/07 odrzucające wniosek M. W. - R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. W.- R. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 706/06 odrzucił skargę M. W. - R. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stwierdzając że skarga ta polegała odrzuceniu, gdyż została złożona po upływie terminu określonego w art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej powoływana jako P.p.s.a.). Zaskarżoną decyzję doręczono M. W. - R. w dniu [...] lipca 2007 r. Skarżąca natomiast nadała skargę dopiero w dniu 4 sierpnia 2007 r. , co wynika z daty stempla pocztowego na kopercie.

Następnie postanowieniem z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 706/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił M. W.- R. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2007 r.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 202/08 uchylił powyższe postanowienie z dnia 20 grudnia 2007 r. W uzasadnieniu NSA zwrócił uwagę, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upływał z dniem 24 października 2007 r., bowiem postanowienie o odrzuceniu skargi, z którego skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminowi, zostało jej doręczone w dniu 17 października 2007 r. Skarżąca wniosła w dniu 19 października 2007 r. bezpośrednio do Sądu wniosek o przywrócenie jej terminu do wniesienia skargi, nie dokonując przy tym czynności, której uchybiła terminowi tj. wraz z wnioskiem nie złożyła skargi (art. 87 § 4 P.p.s.a). Sąd I instancji pomimo uchybień nadał bieg przedmiotowemu wnioskowi i rozpoznał go merytorycznie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że rozstrzygnięcie przez WSA w Gliwicach nieprawidłowo wniesionego do Sądu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jak również wniosku posiadającego braki formalne - było nieprawidłowe. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi bez pośrednictwa organu powinien zostać potraktowany jako niedopuszczalny (w rozumieniu art. 88 P.p.s.a). Zdaniem NSA mając jednak na uwadze fakt, iż wniosek złożyła strona działająca bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, Sąd I instancji powinien pouczyć stronę o wymogu zawartym w art. 87 § 3 P.p.s.a., względnie przesłać wniosek strony do organu, którego decyzja jest przedmiotem skargi.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił - jako spóźniony - wniosek M. W.- R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powołaną decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia podniósł, iż kierując się wytycznymi NSA wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przekazano organowi celem dochowania właściwego trybu jego wniesienia. To zaś oznacza, w ocenie WSA w Gliwicach, że wniosek do właściwego organu złożono w dniu 12 czerwca 2007 r., bowiem w tej dacie Sąd nadał przesyłkę zawierającą wniosek. Sąd I instancji przyjął, że skarżąca o przyczynie uchybienia terminu dowiedziała się z treści otrzymanego odpisu postanowienia Sądu o odrzuceniu jej skargi, a więc w dniu 17 października 2007 r. zatem zgodnie z treścią art. 87 § 1 P.p.s.a. siedmiodniowy termin do prawidłowego nadania biegu w sprawie niniejszej wniosku o przywrócenie terminu upływał z dniem 24 października 2007 r. Sąd dopiero w dniu 12 czerwca 2008 r. nadał przedmiotowemu wnioskowi prawidłowy bieg kierując go do Wojewody Śląskiego. Tym samym uznać należy, iż wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu i jako spóźniony podlegał odrzuceniu jako spóźniony.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. W. - R. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. Skarżąca podniosła, iż o uchybieniu terminu dowiedziała się z postanowienia WSA z dnia 19 września 2007 r. otrzymanego w dniu 17 października 2007 r. Podniosła, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wniosła w dniu 19 października 2007 r., a zatem w ustawowym terminie. Nadto skarżąca wskazała, że doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło osobie, która nie jest domownikiem oraz przyznała, że uchybiła terminowi do wniesienia skargi, lecz uchybienie to było bardzo nieznaczne bowiem tylko 1 dzień.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy, ale z innych przyczyn niż w nim wskazane. Zgodnie z treścią art. 87 § 3 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W sprawie niniejszej nie ma wątpliwości, że skarżąca nie zachowała wymaganego trybu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. Złożyła go bowiem bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wniosek skarżącej złożony do Sądu w dniu 19 października 2007 r. , jako błędnie wniesiony, powinien być przesłany przez Sąd bez jego kontroli formalnej, do właściwego organu (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2006, s. 130), Sąd miał zatem obowiązek przekazania w/w wniosku do właściwego organu tj. Wojewodzie Śląskiemu. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przekazał organowi przedmiotowy wniosek, dopiero w dniu 12 czerwca 2008 r., to jest po otrzymaniu postanowienia z dnia 2 kwietnia 2008 r. W powołanym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że strona dowiedziała się o uchybieniu terminu w dniu 17 października 2007 r., gdyż w tym dniu doręczono jej postanowienie o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że w przypadku strony działającej bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nieprawidłowo złożony bezpośrednio do Sądu, powinien być przez ten Sąd przesłany do organu, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła omawiany wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 19 października 2007 r., a zatem 5 dni przed upływem terminu do jego wniesienia. Sąd I instancji powinien zatem wniosek ten przesłać organowi celem nadania mu prawidłowego biegu niezwłocznie. Podjęcie takich działań umożliwiłoby stronie zachowanie wymaganego terminu. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wniosek M. W. - R. przekazał organowi dopiero w dniu 12 czerwca 2008 r., czyli po upływie 8 miesięcy od wpływu tego wniosku. Taka zwłoka Sądu nie może obciążać strony działającej bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Strona nie może ponosić konsekwencji błędnych działań Sądu. Dlatego nie można uznać by niezachowanie terminu przewidzianego w art. 87 P.p.s.a. było zawinione wyłącznie przez skarżącą. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu należało uchylić.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd I instancji powinien ustosunkować się w pierwszej kolejności do zarzutów skarżącej dotyczących nieprawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak wyżej.