![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym), Opłaty administracyjne, Rada Gminy, Oddalono skargę kasacyjną, III FSK 3103/21 - Wyrok NSA z 2022-05-05, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
III FSK 3103/21 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2021-01-01 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Anna Dalkowska Jacek Pruszyński Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/ |
|||
|
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) |
|||
|
Opłaty administracyjne | |||
|
I SA/Bd 103/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2020-07-13 | |||
|
Rada Gminy | |||
|
Oddalono skargę kasacyjną | |||
|
Dz.U. 2022 poz 559 art. 101 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.) |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia WSA (del.) Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Rady Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 103/20 w sprawie ze skargi B. L. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na uchwałę rady miasta w sprawie opłaty miejscowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Rady Miasta [...] na rzecz T. L. oraz M. L. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. |
||||
|
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 103/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: "WSA") w sprawie ze skargi B. L. stwierdził nieważność w całości uchwałę Rady Miasta T. (dalej: "Rada Miasta") z dnia 22 listopada 2012 r. nr [...] (dalej: "Uchwała") w przedmiocie ustalenia wysokości stawek opłaty miejscowej, terminów płatności oraz zarządzenia poboru opłaty miejscowej. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Rada Miasta zaskarżyła go w całości i wniosła o jego uchylenie w całości oraz rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a ponadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie przepisów procedury, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów: 1) art. 151 w zw. z art. 147 § 1 w zw. z art. 168 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") i w zw. z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi na Uchwałę na tej podstawie, że w ocenie WSA Uchwała została wyeliminowana z obrotu prawnego wobec wydania przez ten Sąd nieprawomocnego wyroku stwierdzającego jej nieważność, chociaż skarga podlegała oddaleniu, gdyż o odpadnięciu podstawy prawnej z mocą ex tunc można mówić dopiero w przypadku prawomocnego stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego (uchwały nr [..] Rady Miasta T.), będącego podstawą wydania Uchwały nr [...]; - uchybienie powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ustalenie, że stanowiący podstawę prawną do podjęcia zaskarżonej uchwały inny akt prawa miejscowego, tj. uchwała nr[...] Rady Miasta T. z dnia 22 listopada 2012 r., w której pobiera się opłatę miejscową, został wyeliminowany z porządku prawnego wskutek wydania w dniu 13 lipca 2012 r. przez WSA wyroku pod sygn. akt. I SA/Bd 104/20, chociaż wyrok ten do dnia wniesienia niniejszej skargi kasacyjnej nie jest prawomocny i nie jest bezpośrednią podstawą do uwzględnienia skargi - podczas, gdy stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego nieważność aktu prawa miejscowego i skarga powinna podlegać oddaleniu, gdyż przedwczesne jest rozstrzyganie o sprzeczności z prawem zaskarżonej Uchwały; 2) art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a., poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do przepisów prawa, które WSA uznał za źródło interesu prawnego Skarżącego do złożenia skargi w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 dalej też: u.s.g.); - zdaniem organu, uchybienie powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż brak rozważenia przepisów prawa, które WSA uznał za źródło interesu prawnego Skarżącego do złożenia skargi w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., skutkowało przyjęciem przez WSA, że interes Skarżącego pochodzi z norm prawa i współkształtowało orzeczenie o uwzględnieniu skargi, która powinna zostać oddalona, gdyż interes prawny Skarżącego nie istniał w chwili złożenia skargi, a jednocześnie brak jakiegokolwiek uzasadnienia w kwestii w wyroku powoduje, że orzeczenie WSA uchyla się od sposobności przeprowadzenia kontroli, gdyż nie sposób domyślić się toku rozumowania Sądu przy przyjęciu ogólnikowego twierdzenia, iż "w niniejszej sprawie Sąd stanął na stanowisku, że Skarżący wykazał, iż posiada legitymację do wniesienia skargi na akt prawa miejscowego"; 3) art. 151 w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. oraz art. 101 u.s.g., poprzez uwzględnienie skargi, chociaż podlegała ona oddaleniu z uwagi na brak interesu prawnego po stronie Skarżącego, gdyż wobec niemożliwości stwierdzenia, że zaskarżona uchwała nie ma podstawy prawnej wynikającej z podjęcia przez Radę Miasta Uchwały nr [...] z dnia 2012 r. w sprawie ustalenia miejscowości posiadającej korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe i warunki umożliwiające pobyt osób w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych, w której pobiera się opłatę miejscową i w związku z tym, że zaskarżona uchwała narusza prawo, nie ma możliwości stwierdzenia, że narusza ona interes Skarżącego, a interes ten zaktualizować się może dopiero w przypadku prawomocnego stwierdzenia nieważności ww. Uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 22 listopada 2012 r.; - zdaniem Organu uchybienie powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ustalenie, że Skarżący ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały, chociaż w chwili wniesienia skargi i w chwili wyrokowania przez WSA nie została prawomocnie stwierdzona nieważność uchwały nr [...] Rady Miasta T. z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia miejscowości posiadającej korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe i warunki umożliwiające pobyt osób w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych, w której pobiera się opłatę miejscową ustaliła, że miasto T. jest miejscowością, w której pobiera się opłatę miejscową, doprowadziło do uwzględnienia skargi, która przy prawidłowym zastosowaniu wskazanych przepisów podlegałaby oddaleniu; 4) art. 151 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g., poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy art. 50 § 1 p.p.s.a. znajdował zastosowanie, gdyż regulacji tego przepisu art. 101 u.s.g. nie wyłącza, lecz uzupełnia, nakazując przyjęcie, że interes prawny Skarżącego uchwałę nie można wywodzić z okoliczności nieistniejących już w momencie wniesienia skargi, w szczególności późniejszego niż skarga nieprawomocnego stwierdzenia przez Sąd nieważności aktu prawa miejscowego będącego podstawa prawną zaskarżonej uchwały, i zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g., uprawnienie do wniesienia skargi jest bezpośrednio powiązane z istniejącym w chwili wnoszenia skargi naruszeniem interesów Skarżącego; - zdaniem Organu, uchybienie powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż na skutek błędnego niezastosowania art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 101 u.s.g., WSA nie wziął pod uwagi konieczności interpretacji art. 50 § 1 p.p.s.a. stanowiącego lex generalis w związku z art. 101 ust. 1 u.s.g., "w którego skarga została wniesiona" i uwzględnił skargę, która w przypadku prawidłowego zastosowania przepisu art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. podlegałaby oddaleniu; 5) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. i art. 101 ust. 1 u.s.g., poprzez to, że WSA wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, na potrzeby ustalenia stwierdzenia istnienia po stronie Skarżącego interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., podczas, gdy brak legitymacji skargowej nie jest konwalidowany przez brak związania sądu zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o którym mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a.; - zdaniem Organu, uchybienie powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uznanie przez WSA, że zaskarżona Uchwała nie narusza przepisów wskazanych w skardze ani innych przepisów na dzień złożenia skargi przez Skarżącego obligowała Sąd do uznania, że Skarżący nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. i oddalenia skargi, która w wyniku błędnego wyjścia poza granice skargi została uwzględniona; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy: 1) art. 101 ust. 1 u.s.g., poprzez wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że interes prawny Skarżącego w rozumieniu tego przepisu nie musi być oparty o obowiązującą normę z zakresu administracji publicznej stanowiącej podstawę prawną zaskarżonej uchwały i o naruszeniu interesu prawnego Skarżącego uchwałę może świadczyć nieprawomocne orzeczenie stwierdzające nieważność innego aktu prawa miejscowego na podstawie, którego podjęta została zaskarżona uchwała - podczas, gdy zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g., interes prawny skarżącego uchwałę rady gminy musi być oparty o obowiązującą normę prawną, a w przypadku, gdy akt prawa miejscowego powołany w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały nie został jeszcze wyeliminowany ex tunc z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem i w związku z tym nie można stwierdzić, że zaskarżona uchwała nie miała podstawy prawnej i narusza prawo zaś Skarżący takiego indywidualnego interesu materialnoprawnego nie posiada, - zdaniem Organu, uchybienie powyższe miało wpływ na wynik sprawy, gdyż na skutek błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwego zastosowania art. 101 ust. 1 u.s.g., które były bezpośrednią podstawą wydania orzeczenia, WSA uwzględnił skargę, która w przypadku prawidłowej wykładni ww. przepisów podlegałaby oddaleniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Skarżący wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa radcowskiego w postępowaniu kasacyjnym, według norm prawem przepisanych. Postanowieniem z 30 listopada 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi kasacyjnej Rady Miasta od wyroku WSA z 13 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 103/20, do czasu zgłoszenia lub wskazania następców prawnych zmarłego Skarżącego. W dniu 28 lutego 2022 r. wpłynął do Naczelnego Sądu Administracyjnego do akt sprawy wypis aktu poświadczenia dziedziczenia, z którego wynika, że następcami prawnymi zmarłego Skarżącego są T.L. (matka) oraz M. L.(ojciec). Postanowieniem z 29 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 3103/21, Naczelny Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 z poźn. zm.) sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne w dniu 5 maja 2022 r., w celu rozpoznania skargi kasacyjnej. Przypomnieć należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroków sądu pierwszej instancji, o czym świadczy właśnie wskazane wyżej związanie podstawami skargi kasacyjnej, sprowadzające się do tego, że zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego określa wnoszący skargę kasacyjną, podnosząc naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania (za wyrokiem NSA z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 3001/17). Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Określenie danej podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Ponadto, co istotne w rozpoznawanej sprawie, pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy podatkowe. Niniejsza sprawa będzie więc rozpoznana w zakresie wyznaczonym przez zarzuty skargi kasacyjnej przy uwzględnieniu jej uzasadnienia. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do trzech kwestii. Po pierwsze, Rada Miasta nie zgadza się co do stwierdzenia istnienia po stronie Skarżącego interesu prawnego do zaskarżenia Uchwały. Zarzuty w tym zakresie - oznaczone w skardze kasacyjnej w punktach 1. 3), 1.4), 1.5 oraz 2 - zostaną rozpoznane łącznie, przy uwzględnieniu ich specyfiki i odniesieniu się do poszczególnych argumentów. Oprócz tego, Rada Miasta zarzuca naruszenie art. 151 w zw. z art. 147 § 1 w zw. z art. 168 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP wobec wydania przez WSA wyroku opierającego się na nieprawomocnym wyroku stwierdzającym nieważność uchwały nr [...] będącej podstawą wydania Uchwały nr [...]. Ponadto Rada Miasta wskazuje na braki w uzasadnieniu wyroku (zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.). Odnosząc się do pierwszej grupy zarzucanych naruszeń, wyjaśnić należy, iż w ocenie Rady Miejskiej, WSA naruszył prawo, poddając Uchwałę merytorycznej kontroli pod kątem jej zgodności z prawem, gdy tymczasem, Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanki określonej w art. 101 ust. 1 u.s.g., tj. że zaskarżony akt narusza jego konkretny interes prawny. Zauważenia wymaga, że analogiczny problem prawny był już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 15 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 3579/17 oraz z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3441/21 w odniesieniu do innych jednostek samorządu terytorialnego. Orzekający w sprawie skład NSA podziela zapatrywania prawne oraz argumentację zaprezentowaną w tym tych wyrokach i wykorzysta je w dalszej części uzasadnienia. Sąd administracyjny może dokonać merytorycznej analizy legalności przepisów prawa miejscowego, wyłącznie po uprzednim zbadaniu, czy podmiot inicjujący postępowanie sądowoadministracyjne wykazał istnienie konkretnego interesu prawnego, który został naruszony przez zaskarżony akt. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że skarga na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2813/15, w przepisie art. 101 ust. 1 u.s.g. chodzi o naruszenie interesu prawnego podmiotu występującego w stosunku administracyjnoprawnym, jako strona podległa władztwu organu administracyjnego, przy pomocy którego organ może oddziaływać na sferę praw i obowiązków podmiotu podległego (...). W postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się w "granicach" interesu prawnego skarżącego. Z kolei w wyroku z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2648/15, NSA wskazał, że tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowanym aktem może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący; powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio pozbawia skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie upoważnia do zaskarżania aktów organów administracji, a który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez określoną regulację normatywną nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy procesowego dotyczącego jego sytuacji prawnej. Skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zaskarżona Uchwała ustaliła wysokość opłaty miejscowej i zasady jej poboru. Zgodnie z jej treścią od dnia 1 stycznia 2013 r. od osób przebywających dłużej niż dobę na terenie miasta T.pobiera się opłatę miejscową w wysokości - 2 zł. Opłata miejscowa pobierana jest przez inkasentów wymienionych w załączniku nr 1 do uchwały. Uchwała ta konkretyzuje więc generalny obowiązek uiszczenia opłaty, określając stawki czy sposób jej poboru. Nie sposób oceniać ów obowiązek inaczej, niż przez pryzmat uchwały Rady Miasta z 22 listopada 2021 r. o nr [...] w sprawie ustalenia miejscowości posiadającej korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe i warunki umożliwiające pobyt w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych, w której pobiera się opłatę miejscową. Tutaj należy stwierdzić, iż słusznie w tym kontekście argumentował Skarżący, że w miejscowości, w której przebywał w celach turystycznych, w ogóle tego typu opłata nie mogła być pobierana, bowiem miejscowość ta nie spełnia określonych warunków klimatycznych normowanych przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Co istotne, tej kluczowej kwestii nie neguje Rada Miasta w skardze kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący miał konkretny interes prawny w zaskarżeniu Uchwały, sprowadzający się do żądania od jednostki samorządu terytorialnego, by nałożona na niego opłata miejscowa, miała podstawę w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, spełniających wymogi koherencji norm w systemie prawa. Skoro wysokość stawki, czy sposób poboru opłaty - stanowiące bezpośrednio o powinnościach nakładanych na Skarżącego pozostają w ścisłym związku z samą konstrukcją przedmiotowej opłaty, możliwość poddania jej merytorycznej kontroli jawi się jako przejaw podstawowych praw jednostki w demokratycznym państwie prawa. To między innymi od zaskarżonej uchwały (a także uchwały o nr [...]) uzależnione jest powstanie po stronie Skarżącego powinności jej uiszczenia, a tym samym jej zgodność z prawem ma kluczowe znaczenie dla interesu prawnego osoby obciążonej opłatą miejscową. Z tego powodu zarzuty skargi kasacyjnej oznaczone w punktach 1. 3), 1.4), 1.5) oraz 2 nie zasługują na uwzględnienie - w sprawie można bowiem mówić o interesie prawnym Skarżącego. Doprecyzować tutaj można, że niezasadność zarzutu opierającego się na wskazaniu art. 134 § 1 p.p.s.a. (zarzut nr 1.5) polega na tym, iż WSA słusznie nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, skoro interes prawny Skarżącego rzeczywiście zachodził. Ów przepis byłby naruszony jedynie gdyby uznać - jak chce tego Rada Miasta - że było inaczej. Rozpatrzeć można przy tym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., w ramach którego Rada Miasta zarzuca brak odpowiedniego odniesienia się do tej kwestii przez WSA. Wyjaśnić należy, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s..a może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 oraz wyroki NSA: z 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09, z 19 marca 2012r., sygn. akt. II GSK 85/11; z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 502/17). Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji w sposób logiczny i wyczerpujący przedstawił argumenty świadczące o źródle interesu prawnego Skarżącego w zaskarżeniu Uchwały. Z motywów wyroku wynika tok rozumowania Sądu pierwszej instancji, pozwalający jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie i tym samym wyrok poddaje się kontroli instancyjnej (por. wyroki NSA z 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09, z 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1761/13, z 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 816/15). Wbrew twierdzeniom zaprezentowanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, WSA przedstawił swoją argumentację dotyczącą interesu prawnego Skarżącego - na stronach 4 oraz 6 uzasadnienia wyroku. WSA połączył te kwestie z wyrokiem w sprawie dotyczącej uchwały nr [...]. Należy stwierdzić, że argumentacja WSA w tym zakresie nie jest rozbudowana, jednak wobec tego, że kwestia ta nie była wcześniej podnoszona przez Radę Miasta, rozważania przedstawione w tym zakresie przez WSA są wystarczające. Do uznania uzasadnienia wojewódzkiego sądu administracyjnego za spełniające wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., wystarczającym jest jedynie wykazanie, jakie motywy skłoniły ten sąd do wydania zaskarżonego orzeczenia. W orzecznictwie podkreśla się, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi (w tym przypadku stanowiska wyrażonego odpowiedzi na skargę) oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2042/16). Z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych kwestii nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2165/17 oraz z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 625/16). Zarzut taki byłby uzasadniony jedynie w sytuacji, gdy taka wadliwość mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli na treść podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2382/17). Jak jednak powyżej wykazano, Skarżącemu przysługiwał w niniejszej sprawie interes prawny, zaś sama zdawkowość argumentacji - wobec, co należy podkreślić, braku argumentacji organu w tym zakresie na wcześniejszych etapach postępowania - nie może przemawiać na rzecz uchylenia skarżonego wyroku. W zarzucie oznaczonym w punkcie 1.1) oraz 2. Rada Miasta wskazuje na brak możliwości oparcia wyroku w sprawie niniejszej na nieprawomocnym wyroku dotyczącym uchwały o nr [...]. Jak to wyjaśnił natomiast NSA w wyroku z 7 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2093/21 (choć w innym kontekście), obowiązek wstrzymania się z rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innej sprawie, zachodzą jedynie w sytuacji bezpośredniego uzależnienia rozstrzygnięcia danej sprawy od rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego, a zatem w sytuacji istnienia pomiędzy tymi kwestiami ścisłego związku. Związek ten nie zachodzi natomiast, kiedy sprawa, co do której rozstrzygać ma organ, jest przedmiotowo związana z inną sprawą toczącą się przed organem administracji bądź sądem czy organami ścigania, ale której brak rozstrzygnięcia nie tamuje (nie uniemożliwia) prawidłowego rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet będzie miał, wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji (tak np. W. Jakimowicz, O kwestii prejudycjalnej w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, Samorząd Terytorialny, 2003, Nr 10, s. 29). Argumentacja Rady Miasta co do uznania, iż WSA pozostawał związany wyrokiem dotyczącym uchwały o nr [...] o tyle również nie może zasługiwać na uwzględnienie, iż skarżąca kasacyjnie nie wskazała przepisów p.p.s.a., które regulują kwestię związania (podobnie nie powołał ich WSA). Zarzutami tego środka odwoławczego pozostaje natomiast związany NSA. Niemniej trudno odmówić racji WSA w zakresie stwierdzenia związku między wskazanymi sprawami, co szczególnie aktualizuje się obecnie, w sytuacji uprawomocnienia się wskazanego wyroku w związku z wyrokiem NSA z 5 maja 2022 r., w sprawie o sygn. akt III FSK 2866/21. NSA odnotowuje natomiast, iż argumentacja WSA w tym zakresie jest w istocie zdawkowa i WSA ten mógł przedstawić szerszy wywód dotyczący przedmiotowej kwestii, co nie wpływa jednak na prawidłowość rozstrzygnięcia. Wobec powyższego wskazane zarzuty uznać należało za nieuzasadnione. Zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Jacek Pruszyński Anna Dalkowska Sławomir Presnarowicz |
||||