Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi B S.A. w A. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 maja 2025 r., nr NP.9081.2.18.2024 w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.

Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: MPWIS), decyzją z dnia 19 maja 2025 r. znak NP.9081.2.18.2024 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "k.p.a. "w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 416) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 1836), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 21 maja 2024 r. (data wpływu do MPWIS: 4 czerwca 2024 r.), wniesionego przez stronę skarżącą – A. S. A. w A., od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chrzanowie (dalej: PPIS w Chrzanowie) Nr 14/24 z dnia 26 kwietnia 2024 r., znak: HP.9081.I.37.2023 w przedmiocie stwierdzenia u J. M. choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ ustalił, co następuje, że J. M. był zatrudniony w następujących zakładach pracy:

[...] Przedsiębiorstwie Budowlanym w C. w okresie od 21 czerwca 1982 r. do 30 kwietnia 1989 r., gdzie na stanowiskach: uczeń praktycznej nauki zawodu (1 września 1979 r. - 20 czerwca 1982 r.) oraz spawacz (21 czerwca 1982 r. – 30 kwietnia 1989 r.) wykonywał montaże wielkiej płyty w blokach przy użyciu spawarki i elektronarzędzi (młotki, szlifierki), a także cięcie palnikiem gazowym elementów stalowych i żelbetowych. Wyniki pomiarów przeprowadzonych na jego stanowisku pracy wykazały występowanie hałasu o natężeniach od 80,0 do 83,0 dB;

Spółdzielni Kółek Rolniczych Placówka Agencyjna w R. (dalej SKR w R.)

w okresie od 2 maja 1989 r. do 30 września 1989 r., gdzie spawał konstrukcje stalowe (wiaty, magazyny) przy użyciu spawarki elektrycznej. Podczas pracy wykorzystywał również narzędzia ręczne: młotki, szlifierki kątowe, itp.;

Spółdzielni Kółek Rolniczych w C. (dalej SKR w C.) w okresie od 19 października 1989 r. do 30 czerwca 1991 r., gdzie J. M. spawał konstrukcje stalowe przy użyciu spawarki elektrycznej. Podczas pracy wykorzystywał również narzędzia ręczne: młotki, szlifierki kątowe, itp.

Z okresu zatrudnienia J. M. w SKR w R. i C. brak jest badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Jednak mając na uwadze powyższe ustalenia nie można wykluczyć pracy w ekspozycji, bądź narażeniu na hałas.

- A. S.A. w A. w okresie od 10 grudnia 1992 r. do nadal, na stanowiskach - aparatowy: Oddziału Trój polifosforan u Sodu, Związków Fosforu w Wytwórni Związków Fosforowych oraz Procesów Nieorganicznych w Wytwórni Związków Fosforowych. Do obowiązków J. M. należy obsługa trzech instalacji, tj. instalacja kwasu fosforowego, węzeł neutralizacji soli fosforowych oraz instalacja fosforanów sodu.

Pomiary środowiskowe przeprowadzone przez Laboratorium Ochrony Środowiska przy Zakładach A. S.A. w A. (obecnie: Laboratorium Ochrony Środowiska i Pracownia ICP A. S.A. w A.) na jego stanowiskach pracy wykazały

występowanie hałasu o natężeniach od 57,5 dB do 88,0 dB (badania przeprowadzane w latach 2001-2023). Opisane wyżej warunki pracy stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej.

MOMP w Krakowie w dniu 13 marca 2024 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u J. M. pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i3 kHz (poz. 21 wykazu chorób zawodowych). W uzasadnieniu jednostka wskazała:

"Pacjent skierowany na badanie w związku z podejrzeniem choroby zawodowej -obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 213 kHz. W trakcie pracy zawodowej od 1979 r. zatrudniony w potencjalnym narażeniu na hałas przekraczający dopuszczalne normatywy higieniczne (85 dB) i wartość progu działania (80 dB). W wywiadzie (sierpień 2023 r.) pacjent podawał występowanie niedosłuchu od około 10 lat z towarzyszącymi szumami usznymi. Wykonana diagnostyka audiologiczna (badanie audiometrii impedancyjnej, badanie otoemisji akustycznej, badanie potencjałów słuchowych wywołanych z pnia mózgu ABR -/atencje) oraz badanie videonystagmograficzne wykazały ślimakowy typ niedosłuchu. Podwyższenie progu słuchu w najlepszym badaniu audiometrii tonalnej, obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz wynosi UP=58 dB, UL=48 dB, Wyżej wymienione dane oraz analiza wywiadu środowiskowego (wieloletni okres narażenia zawodowego na hałas w stopniu, który zgodnie z wiedzą lekarską mógł spowodować uszkodzenie słuchu - czyli przekraczający wartość progu działania) pozwala na uznanie z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy i rozpoznanie choroby zawodowej."

W dniu 3 kwietnia 2024 r. Strony postępowania zostały poinformowane przez PPIS w Chrzanowie o przysługującym im prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W dniu 15 kwietnia 2024 r. pełnomocnik zakładu pracy A. S.A. po zapoznaniu się z dokumentacją zebraną w sprawie wniósł o:

"1. Zwrócenie się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie o ustalenie czy dysponuje wynikami pomiarów czynników szkodliwych w postaci hałasu w Spółdzielni Kółek Rolniczych w R. za 1989 r. oraz w Spółdzielni Kółek Rolniczych w C. za lata 1989-1991 i przekazanie ich jako dowodów do akt niniejszego postępowania, które to pomiary winny być wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i w przypadku likwidacji pracodawcy przekazane do właściwego Inspektora Sanitarnego.

Dopuszczenie dowodu z uzupełniającego przesłuchania uczestnika postępowania J. M. na okoliczność ustalenia warunków w jakich wykonywał pracę u kolejnych pracodawców w tym SKR R. i C. w szczególności dotyczących narażenia na hałas, stosowanych środków profilaktycznych i zabezpieczenia przed hałasem, przeprowadzonych badań lekarskich, udzielanych urlopów, przerw w pracy, przebiegu leczenia niedosłuchu.

Dopuszczenie dowodu z zeznań świadka J. L. na adres uczestnika A. S.A. na okoliczność działań podejmowanych przez pracodawcę w celu zminimalizowania emisji hałasu przez urządzenia produkcyjne, stosowanych środków ochrony osobistej, działań profilaktycznych oraz dostępności tych środków ochrony osobistej dla J. M. i ich stosowania.

4. Zwrócenie się na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (Dz.U. z 2022 r. , poz. 1836) w sprawie chorób zawodowych do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie w celu przeprowadzenia ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia i ponownego przeanalizowania sprawy i wydanie orzeczenia w oparciu o zgromadzony i uzupełniony na wniosek strony skarżącej materiał dowodowy i ustalenia czy J. M. cierpi na choroby zawodową wywołaną działaniem czynników szkodliwych czy też schorzenie to zostało wywołane właściwościami osobistymi, jakie okoliczności stanowią, że stwierdzona u J. M. choroba zawodowa w postaci niedosłuchu pozostaje w związku przyczynowym również z warunkami zatrudnienia u strony skarżącej w sytuacji gdy pracodawca stosuje wszelkie nowoczesne dostępne środki profilaktyczne i ochronne przed hałasem, prowadzi systematyczne szkolenia w tym zakresie, wykonuje badania lekarskie, normy narażenia na czynnik szkodliwy zostały nieznacznie przekroczone w niewielkim zakresie oraz czy stosowanie przez J. M. środków ochrony osobistej wyeliminowałoby ewentualne skutki przekroczenia obowiązujących norm, zaś praca u poprzednich pracodawców odbywała się w innej sytuacji społecznej i gospodarczej, daleko gorszych warunkach higienicznych i profilaktycznych."

PPIS odniósł się do ww. wniosków, uznając, że przedstawione przez skarżącego uwagi nie wnoszą nic nowego do postępowania, nie dają merytorycznych argumentów koniecznych do uzupełnienia materiału dowodowego, a ponadto prowadzą do nadmiernego przedłużenia rozpoznawanej sprawy. Podniósł, iż aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonym do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Wydane na podstawie art. 237 § 1 pkt. 3-6 i § 1 ustawy - Kodeks pracy - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836) określa sposób i tryb postępowania dotyczący rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. W sprawie orzekała jednostka I szczebla diagnostycznego właściwa do rozpoznawania chorób zawodowych tj. Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie, która w wykonanej diagnostyce audiologicznej, wykazała u J. M. ślimakowy typ niedosłuchu, ze średnim uszkodzeniem słuchu w uchu prawym 58 dB i w uchu lewym 48 dB. Wydane w dniu 13 marca 2024 r. orzeczenie lekarskie jednoznacznie wskazało na rozpoznanie choroby zawodowej, wywołanej narażeniem zawodowym J. M. w zakładach pracy wskazanych w niniejszej decyzji.

W dniu 4 czerwca 2024 r. do MPWIS wpłynęło odwołanie wniesione przez stronę skarżącą od decyzji PPIS w Chrzanowie z dnia 26 kwietnia 2024 r. , w którym

strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

art. 7 i 10 oraz art. 77 i 78 "k.p.a. "przez bezzasadne pominięcie wniosków strony skarżącej zgłoszonych w piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2024 r. i odmówienie: zwrócenia się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie i ustalenie, czy dysponuje wynikami pomiarów czynników szkodliwych w postaci hałasu w Spółdzielni Kółek Rolniczych w R. za 1989 r. oraz w Spółdzielni Kółek Rolniczych w C. za lata 1989-1991 i przekazanie ich jako dowodów do akt niniejszego postępowania, które to pomiary winny być wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i w przypadku likwidacji pracodawcy przekazane do właściwego inspektora sanitarnego (organy przyjęły że tam też był narażony na hałas); dopuszczenia dowodu z uzupełniającego przesłuchania uczestnika postępowania J. M. na okoliczność ustalenia warunków, w jakich wykonywał pracę u kolejnych pracodawców w tym SKR w R. i w C. w szczególności dotyczących narażenia na hałas, stosowanych środków profilaktycznych i zabezpieczających przed hałasem, przeprowadzonych badań lekarskich, udzielanych urlopów, przerw w pracy (został przesłuchany); dopuszczenia dowodu z zeznań świadka J. L. na okoliczność działań podejmowanych przez pracodawcę stronę skarżącą w celu zminimalizowania emisji hałasu przez urządzenia produkcyjne, stosowanych środków ochrony osobistej, działań profilaktycznych oraz dostępności tych środków ochrony osobistej dla J. M. i ich stosowania (został przesłuchany); zwrócenia się na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., póz. 1836) w sprawie chorób zawodowych do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy (dalej: MOMP) w Krakowie w celu przeprowadzenia ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia z uwzględnieniem uzupełnionego na wniosek strony skarżącej materiału dowodowego (organ II inst. ustosunkował się).

art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej i sprzecznej z zasadami doświadczenia

życiowego oceny dowodów w szczególności wyników pomiarów czynników szkodliwych w środowisku pracy J. M., karty oceny ryzyka zawodowego z dnia 15 grudnia 2023 r. oraz innych dokumentów zgromadzonych w aktach pracowniczych J. M. i bezkrytyczne przyjęcie, że występuje wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy J. M. u Odwołującego, a powstaniem choroby zawodowej, w sytuacji gdy z wyników pomiarów poziomu hałasu na stanowiskach, na których pracował J. M. przekroczenie poziomu hałasu mogącego wywołać niedosłuch było nieznaczne i to w kilku przypadkach, pracownik był systematycznie kierowany na badania lekarskie i brak było przeciwwskazań medycznych do wykonywania dotychczasowej pracy, natomiast sporządzona karta oceny ryzyka zawodowego okoliczności tych w stosunku do środowiska pracy Odwołującego nie uwzględnia co powoduje, że Odwołujący kwestionuje zawarte w niej ustalenia.

3. art. 84 §1 k.p.a. przez brak wszechstronnej oceny orzeczenia nr [...] Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy o stwierdzeniu choroby zawodowej u J. M., w sytuacji, gdy wnioski opinii co do środowiska pracy Odwołującego nie zostały poparte wnikliwą analizą zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym karty oceny ryzyka zawodowego z dnia 15 grudnia 2023 r. oraz oceną możliwości wystąpienia schorzenia z innych przyczyn niż warunki środowiska pracy pracownika. Niewłaściwe zastosowanie art. 235 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r., poz. 1465 ze zm.) - przez nieuzasadnione przyjęcie, że w środowisku pracy w zakładzie Odwołującego znajdują się czynniki zagrażające zdrowiu pracownika i występuje wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego między tymi czynnikami a powstaniem choroby zawodowej w sytuacji, gdy nie zostało wykazane aby doszło do przekroczenia poziomu hałasu powodującego niedosłuch, zaś dokumenty w postaci karty oceny ryzyka zawodowego z dnia 15 grudnia 2023 r. oraz orzeczenia lekarskiego nr [...] MOMP w Krakowie, na których oparł się organ I instancji budzą poważne wątpliwości merytoryczne co do zasadności zawartych w nich wniosków, w sytuacji gdy norma 85 dB jeszcze przed jej wprowadzeniem na stanowisku pracy J. M. była nieznacznie przekroczona w dwóch przypadkach na badany okres 23 lat natomiast norma 80 dB nieznacznie przekroczona tylko w niektórych okresach i nie na wszystkich stanowiskach.

W zaskarżonej decyzji MPWIS stwierdziło, że wydane w przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie jest wiarygodne i w sposób wyczerpujący uzasadnione dla przyjęcia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Jednostka orzecznicza I stopnia diagnostycznego rozpoznała u J. M. chorobę zawodową narządu słuchu wymienioną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Organ wskazał tez treść § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z obowiązującym wykazem chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., chorobę zawodową narządu słuchu można rozpoznać pod warunkiem wystąpienia w okresie do 2 lat od zakończenia narażenia zawodowego na hałas (kryterium czasowe) udokumentowanych objawów chorobowych spełniających warunki określone w punkcie 21 wykazu, tj.: obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego (kryterium jakościowe) oraz ubytek wynoszący co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym (kryterium ilościowe).

Spełnienie tych trzech kryteriów jednocześnie jest warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu.

W przypadku J. M. zostały spełnione wszystkie ww. przesłanki, stanowiące podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej.

W rozpatrywanym przypadku organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej jak również jednostka orzekająca w przedmiotowej sprawie Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie zgodnie uznały, iż J. M. w trakcie zatrudnienia w latach 1982 do nadal w [...] Przedsiębiorstwie Budowlanym w C., Spółdzielni Kółek Rolniczych Placówka Agencyjna w R., Spółdzielni Kółek Rolniczych w C. oraz w zakładach chemicznych A. S.A. w A., pracował w narażeniu zawodowym na hałas stwarzający ryzyko rozwoju trwałego uszkodzenia słuchu.

Jednostka orzecznicza w wyniku postępowania diagnostyczno-orzeczniczego rozpoznała u uczestnika obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, schorzenie wymienione w poz. 21 wykazu chorób zawodowych.

Organ wskazał, że nie ma kompetencji do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej i podważania ustaleń medycznych poczynionych przez uprawnionych lekarzy orzeczników. Jednostka orzecznicza I stopnia w wydanym orzeczeniu uznała, iż rozpoznany u J. M. ubytek słuchu spełnia kryteria orzecznicze choroby zawodowej z poz. 21 wykazu chorób.

Odnosząc się do wniosków i zarzutów podniesionych w odwołaniu MPWIS z pismem z dnia 21 czerwca 2024 r. wystąpił do PPIS w Chrzanowie z prośbą o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez wskazane czynności.

PPIS w Chrzanowie w odpowiedzi na pismo z dnia 21 czerwca 2024 r. przesłał do MPWIS protokół przesłuchania J. L. z dnia 23 lipca 2024 r. oraz protokół przesłuchania Pana J. M. z dnia 8 października 2024 r.

J. L. przesłuchiwany w charakterze świadka zeznał, że indywidualne warunki pracy J. M. są bardzo dobre jeżeli chodzi o narażenia na hałas. Używa on tylko sam wózek widłowy. W przypadku wystąpienia przekroczeń NDN hałasu miał obowiązek stosowania środków ochrony indywidualnej, w pozostałych przypadkach miał nieograniczony dostęp do ochronników słuchu. Wskazał, że J. M. przez cały okres pracy corocznie był szkolony z zakresu BHP, PPOŹ, zapewnienia systemów jakości, co jest udokumentowane w kartach szkoleń. Szkolenia przeprowadzano, aby przypomnieć podstawowe zasady BHP, zmian prowadzonych na instalacjach oraz w systemach, żeby pracownik był na bieżąco. Każdy pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim, których wyniki są podstawą czy może być dopuszczony do wykonywania pracy. W okresach ustalonych przez lekarza był kierowany na badania. Potwierdzenie tych badań istnieje w postaci orzeczeń, na podstawie których nie było żadnych przeciwwskazań do wykonywania pracy. Pracownik zawsze miał aktualne orzeczenie do wykonywania pracy na danym stanowisku. Zeznał, że nie zostało zmienione stanowisko pracy P. M., ponieważ jego praca polegała na pracy w ochronnikach słuchu do 80 dB. Ponadto każdy pracownik na swoim stanowisku pracy ma zapewnioną półgodzinną przerwę na posiłek, żadne inne przerwy nie były stosowane. W przypadku braku pracy na instalacji J. M. wykonywał prace porządkowe.

J. M. został wezwany w celu złożenia wyjaśnień na okoliczność ustalenia warunków pracy w zakładach pracy, w tym Spółdzielni Kółek Rolniczych w C. i R. Zeznał, że był zatrudniony:

-od 1 września 1979 r. do 20 czerwca 1982 r. (uczeń praktycznej nauki zawodu) i od 21 czerwca 1982 r. do 30 kwietnia 1989 r. w [...] Przedsiębiorstwie Budowlanym w C., ul. O. [...] na stanowisku spawacz, praca podczas montażu elementów żelbetowych przy budowie obiektów mieszkaniowych. Spawanie elementów odbywało się przy użyciu spawarki elektrycznej. Stosowany był również palnik gazowy do odcinania haków technicznych, sporadycznie młotek. Specjalistyczne prace montażu i demontażu płyt żelbetonowych prowadziły niezależne brygady budowlane. J. M. zeznał, iż praca odbywała się wyłącznie na otwartej przestrzeni. Pracodawca udostępniał, a J. M. stosował, środki ochrony osobistej (SOI) między innymi: fartuchy ochronne, obuwie specjalistyczne, hełmy i kaski, okulary i przyłbice oraz ochronniki słuchu typu "stoper". J. M. wskazał, że przed podjęciem pracy w ww. zakładzie został skierowany na specjalistyczne badania z uwzględnieniem prac na wysokości;

od 2 maja 1989 r. do 30 września 1989 r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych w R.

Placówka Agencyjna, [...] R., na stanowisku mechanik - spawacz. Do obowiązków J. M. należały bieżące naprawy (tzw. "pogotowie techniczne") maszyn i urządzeń stosowanych podczas prac polowych przy użyciu narzędzi ręcznych np.: klucze naprawcze. Sporadycznie stosowana była spawarka elektryczna. Remonty i naprawy maszyn zlecane były firmom zewnętrznym. Prace wyłącznie prowadzone były na otwartej przestrzeni;

od 19 października 1989 r. do 30 czerwca 1991 r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych

w C., na stanowisku robotnik budowlany wykwalifikowany - spawacz. W trakcie pracy J. M. wykonywał czynności związane z montażem konstrukcji stalowych - praca w brygadzie montażowej, montaż gotowych konstrukcji stalowych przeznaczonych na wiaty, praca przy użyciu spawarki elektrycznej, palnika gazowego i narzędzi ręcznych typu klucze, młotek. Pracodawca, udostępniał SOI, a J. M. stosował między innymi: fartuchy ochronne, obuwie specjalistyczne, hełmy i kaski, okulary oraz ochronniki słuchu typu nauszniki. J. M. oświadczył, że z uwagi na wykonywanie prac na wysokości był kierowany do badań okresowych i profilaktycznych. Wskazał, że przed podjęciem pracy w ww. zakładzie został skierowany na specjalistyczne badania z uwzględnieniem prac na wysokości. Oświadczył, że w ww. zakładach pracy zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy. Dokumentacja medyczna dotycząca badań profilaktycznych znajdowała się w placówkach medycznych oraz zakładach, które zostały zlikwidowane. Dokumentacja medyczna dotycząca przebiegu leczenia niedosłuchu znajduje się w firmie M. w K.

W dniu 4 listopada 2024 r. strona skarżąca zapoznała się z dokumentacją zebraną w sprawie i w dniu 12 listopada 2024 r. przedstawiła swoje stanowisko na piśmie i wniosła o dokonanie kolejnych czynności.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w ww. stanowisku, MPWIS za bezzasadne uznał ponowne przesłuchanie J. M. na okoliczność ustalenia, czy poza pracą w A. S.A. podejmował inną aktywność zawodową z użyciem maszyn emitujących hałas. Wskazał bowiem, że istotnym jest bowiem, że w trakcie prowadzenia postępowania diagnostyczno-orzeczniczego dotyczącego rozstrzygnięcia etiologii uszkodzenia słuchu ma wpływ całościowa ocena, zarówno w aspekcie istnienia narażenia zawodowego na hałas o poziomach stwarzających ryzyko uszkodzenia słuchu, jak również uwzględnienie innych dodatkowych czynników mających wpływ na rozwój choroby.

W kwestii zwrócenia się do PPIS i ustalenia, czy dysponuje wynikami pomiarów czynników szkodliwych w postaci hałasu w Spółdzielni Kółek Rolniczych w R. za 1989 rok oraz Spółdzielni Kółek Rolniczych w C. za lata 1989-1991, MPWIS poinformował, iż w sporządzonych przez PPIS w Krakowie na prośbę PPIS w Chrzanowie kartach oceny narażenia zawodowego z dnia 27 września 2023 r. z zatrudnienia Pana J. M. w ww. spółdzielniach, zostało jasno wskazane, iż brak jest badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, jednakże PPIS w Krakowie, z uwagi na charakter wykonywanych przez J. M. czynności nie wyklucza pracy w ekspozycji bądź narażeniu na hałas.

Również wniosek o przeprowadzenie dodatkowych badań przez jednostkę orzeczniczą II stopnia w zakresie jednoznacznego wyjaśnienia prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy J. M. u odwołującego, a powstaniem choroby zawodowej, nie może być spełniony. W tej kwestii jasne wytyczne dają przepisy, zgodnie z którymi o ponowne przeprowadzenie badania przez inną jednostkę orzeczniczą, którą jest instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy, może jedynie ubiegać się osoba (pracownik), której dotyczy postępowanie diagnostyczno-orzecznicze (§ 7 ust. 1 rozporządzenia).

Uwzględniając pozostałe żądania odwołującego, MPWIS pismem z dnia 14 listopada 2024 r. wezwał uczestnika do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przekazanie informacji, czy dysponuje dokumentacją dotyczącą przebiegu leczenia niedosłuchu w latach 1979 r. do nadal oraz dokumentacją medyczną zdeponowaną w aktach sprawy znak: [...] w Powiatowym Zespole ds. o Orzekaniu Niepełnosprawności. Uczestnik załączył dokumentację pozyskaną z placówki medycznej M. Sp. z o.o. dotyczącą leczenia niedosłuchu oraz innych schorzeń mogących mieć wpływ na wystąpienie u niego uszkodzenia słuchu.

MPWIS pismem z dnia 11 grudnia 2024 r. zwrócił się do C. sp. z o.o. w K., strony skarżącej oraz Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie z prośbą o przesłanie uwierzytelnionej kserokopii dokumentacji medycznej J. M., której prawdopodobnie są dysponentem. Jednocześnie pismem w tej samej dacie przesłał do MOMP w Krakowie dokumentację medyczną Pana J. M. za okres od 2009 r. z prośbą o jej analizę oraz ewentualną weryfikację wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 13 marca 2024 r.

W dniu 3 stycznia 2025 r. do MPWIS wpłynęło pismo strony skarżącej. Z informacją, iż po likwidacji przyzakładowej przychodni dokumentacja medyczna pracowników, w tym J. M., prawdopodobnie została przekazana do C. Sp. z o.o. w K. C. Sp. z o.o. w K. w dniu 9 stycznia 2025 r. udostępniło organowi dokumentację medyczną z leczenia J. M. z lat 2001-2010. W związku z tym, w dniu 13 stycznia 2025 r. MPWIS przesłał do MOMP w Krakowie dokumentację medyczną J. M. za okres od 2001-2010 r. z prośbą o jej analizę oraz ewentualną weryfikację wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 13 marca 2024 r.

W odpowiedzi na pisma MPWIS z dnia 11 grudnia 2024 r. i 13 stycznia 2025 r. MOMP w Krakowie w dniu 18 lutego 2025 r. wydał opinię medyczną, że po przeanalizowaniu dosłanej dokumentacji nie znajduje postaw do zmiany treści wydanego w sprawie orzeczenia nr [...] z dnia 13 marca 2024 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej narządu słuchu.

W dniu 3 marca 2025 r. do MPWIS wpłynęło pismo z Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie wraz z załączoną dokumentacją medyczną z akt sprawy nr [...] J. M. W związku z powyższym, Inspektor pismem z dnia 7 marca 2025 r. przesłał do MOMP w Krakowie przedmiotową dokumentację medyczną J. M. z prośbą o jej analizę oraz ewentualną weryfikację wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 13 marca 2024 r.

W odpowiedzi na ww. pismo, jednostka orzecznicza I stopnia w dniu 4 kwietnia 2025 r. wydała opinię medyczną, że po przeanalizowaniu dostanej dokumentacji, nie znajduję podstaw do zmiany treści wydanego w sprawie orzeczenia nr [...] z dnia 13 marca 2024 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej narządu słuchu.

MPWIS zgodnie z art. 10 K.p.a. wystosował zawiadomienie do stron o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Dodatkowo, realizując obowiązek wynikający z przepisu art. 79a § 1 K.p.a., poinformował o możliwości dostarczenia przez stronę, dokumentów wskazujących na zasadność podnoszonego w odwołaniu roszczenia, a które na dzień wysłania przedmiotowej informacji, nie są znane organowi.

W dniu 30 kwietnia 2025 r. strona skarżąca przedstawiła swoje stanowisko na piśmie.

Odnosząc się do żądań podniesionych w ww. piśmie odwołującego, MPWIS poinformował, iż wniosek o wydanie dodatkowej opinii przez inną niezależną jednostkę orzeczniczą w zakresie wskazania czy schorzenia, które posiada J. M. mogły wywołać niedosłuch, a także ustosunkowanie się jednostki orzeczniczej II stopnia do wniosków orzeczenia MOMP w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2025 roku stwierdzającego brak podstaw do zmiany orzeczenia z dnia 13 marca 2024 r. nr 182/2024, nie może zostać zrealizowany. Bez wątpienia, zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. 2022 poz. 1836) właściwy państwowy inspektor przed wydaniem decyzji ma możliwość uzyskania dodatkowej opinii od jednostki orzeczniczej II stopnia, ale tylko w przypadku gdy ma wątpliwości co do treści orzeczenia jednostki I stopnia, a takich wątpliwości MPWIS w rozpatrywanej sprawie, nie miał. Ponadto, w każdej sprawie dotyczącej rozstrzygnięcia etiologii uszkodzenia słuchu ma wpływ całościowa ocena, zarówno w aspekcie istnienia narażenia zawodowego na hałas o poziomach stwarzających ryzyko uszkodzenia słuchu, jak i obrazu klinicznego uszkodzenia słuchu z uwzględnieniem innych dodatkowych czynników mających wpływ na rozwój choroby. Zatem, jednostka orzecznicza rozpoznając chorobę zawodową narządu słuchu u Pana J. M. przeanalizowała każdy aspekt i orzekła o rozpoznaniu choroby zawodowej.

Nadto MPWIS nie zgodził się ze stwierdzeniem strony skarżącej, iż przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu na stanowiskach pracy J. M. w zakładach chemicznych A. S.A. w A.: "było nieznaczne i to w kilku przypadkach na przestrzeni 23 lat" Pomiary środowiskowe natężenia hałasu na stanowiskach pracy Pana J. M. wykazały hałas przekraczający dopuszczalne normatywy higieniczne (85 dB) i wartość progu działania (80 dB). Nie sposób określić, czy przekroczenia wystąpiły kilkakrotnie czy po wielokroć na przestrzeni ćwierćwiecza na badanych stanowiskach pracy, jeśli strona skarżąca dysponuje jednym, w najlepszym przypadku dwoma pomiarami w danym roku. Zatem, w tej sytuacji nie ma możliwości stwierdzenia z niezachwianą pewnością, że w okresie prawie trzynastu miesięcy dzielącym oba pomiary, nie wystąpiły przekroczenia dopuszczalnych normatywów higienicznych hałasu.

Dodatkowo MPWIS swoje rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania odwoławczego oparł również na ogólnie dostępnych publikacjach naukowych. Należy podkreślić, iż dopuszczalny poziom hałasu wynosi 85 dB, warto jednak pamiętać, że ta norma jest minimalnym wymaganiem bezpieczeństwa i zdrowia. Każdy wzrost natężenia dźwięku o 3 dB oznacza teoretycznie podwojenie głośności i redukuje bezpieczny czas ekspozycji o połowę. Dlatego już przy poziomie 88 dB czas, w którym można bezpiecznie przebywać w takim środowisku, zmniejsza się do czterech godzin. To szczególnie istotne w przemyśle, gdzie poziomy hałasu mogą szybko przekraczać te wartości, a hałas o niższej intensywności, ale utrzymujący się przez dłuższy czas, także może być szkodliwy, szczególnie jeśli nie jest przerywany okresami ciszy.

Reasumując organ wskazał, że zebrany wyczerpujący materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenie lekarskie wydane przez MOMP w Krakowie o rozpoznaniu choroby zawodowej, opinie uzupełniające wydane przez ww. ośrodek oraz ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez organy Inspekcji Sanitarnej dały podstawę do stwierdzenia u J. M. choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję strona skarżącej - "A." S.A. z siedzibą w A. zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy a to:

a) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez brak prawidłowego odniesienia się przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz zgłoszonych w toku postępowania odwoławczego i brak wnikliwego rozpoznania sprawy, w tym brak rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dowodów pozwalających na ocenę prawidłowości decyzji organu I instancji w szczególności rażącego naruszenia art. 6, 7 i 8 k.p.a. i zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przez to załatwienie sprawy z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli i prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, poprzez nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii Instytutu Medycyny Pracy względnie zlecenia wydania opinii przez jednostkę orzeczniczą II stopnia w celu jednoznacznego wypowiedzenia się czy schorzenia na które cierpi uczestnik postępowania J. M. w szczególności cukrzyca i nadciśnienie tętnicze mogły z wysokim prawdopodobieństwem wywołać niedosłuch, w sytuacji gdy na stanowiskach na których pracował J. M. przekroczenie poziomu hałasu było nieznaczne i to w kilku przypadkach na przestrzeni 23 łat, pracownik był systematycznie kierowany na badania lekarskie i brak było przeciwskazań medycznych do wykonywania dotychczasowej pracy;

b) art. 107 § 3 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy i zakres prowadzonego postępowania uzasadniały odmówienie przez organ II instancji dopuszczenia dowodu z opinii jednostki orzeczniczej II stopnia względnie z opinii Instytutu Medycyny Pracy w sytuacji, gdy jednostka orzecznicza I stopnia Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie pismem z dnia 4 kwietnia 2025 roku stwierdziła brak podstaw do zmiany orzeczenia z dnia 13.03.2924 r. nr [...] i podobnie Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Krakowie w piśmie z dnia 18 lutego 2025 roku zawierała podobne wnioski, mimo, że ze zgromadzonej w postępowaniu odwoławczym dokumentacji lekarskiej dotyczącej J. M. wynika, że uczestnik postępowania od kilkunastu lat cierpi na zaawansowaną cukrzycę insulinową z powikłaniami oraz nadciśnienie tętnicze czego skutkiem są powikłania w postaci niewydolności żyły podudzia wielkiej, żylaków, pogorszenia widzenia, a także wedle wiedzy medycznej może być niedosłuch i przyjęcie w tych okolicznościach wysokiego prawdopodobieństwa, że niedosłuch był wywołany warunkami pracy w zakładzie Skarżącej w których przekroczenie norm hałasu było niewielkie i to w niektórych okresach co powoduje, że stanowisko organu II Instancji jest oczywiście nieuzasadnione i nie poparte wnikliwą analizą zebranego materiału dowodowego;

c) art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej i sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oceny dowodów, w szczególności wyników pomiarów czynników szkodliwych w środowisku pracy J. M., w tym bezzasadne przyjęcie domniemania, że przekroczenie norm hałasu musiało mieć stały charakter gdyż pomiary były wykonywane tylko dwa razy w roku oraz karty oceny ryzyka zawodowego i innych dokumentów zgromadzonych w aktach pracowniczych J. M. i bezkrytyczne przyjęcie, że wstępuje wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy J. M. u Skarżącej a powstaniem choroby zawodowej, w sytuacji gdy z wyników pomiarów poziomu hałasu na stanowiskach na których opracował J. M. przekroczenie poziomu hałasu mogącego wywołać niedosłuch było nieznaczne i to w kilku przypadkach na przestrzeni kilkunastu lat, pracownik był systematycznie kierowany na badania lekarskie i brak było przeciwskazań medycznych do wykonywania dotychczasowej pracy, natomiast sporządzona karta oceny ryzyka zawodowego okoliczności tych w stosunku do środowiska pracy Skarżącej nie uwzględnia, co powoduje, że Skarżąca kwestionuje zawarte w niej ustalenia;

d) art. 84 § 1 k.p.a. przez brak wszechstronnej oceny orzeczenia Małopolskiego Instytutu Medycyny Pracy o stwierdzeniu choroby zawodowej u J. M. w sytuacji, gdy wnioski opinii co środowiska pracy strony skarżącej nie zostały poparte wnikliwa analizą zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym Karty oceny ryzyka zawodowego oraz oceną możliwości wystąpienia schorzenia z innych przyczyn niż warunki środowiska pracy pracownika skoro od kilkunastu lat cierpi on na zaawansowaną cukrzycę insulinową z powikłaniami oraz nadciśnienie tętnicze czego skutkiem są powikłania w postaci niewydolności żyły podudzia wielkiej, żylaków, pogorszenia widzenia a także wedle wiedzy medycznej może być niedosłuch;

II. naruszenie prawa materialnego a to:

1. niewłaściwe zastosowanie art. 235 Kodeksu pracy przez nieuzasadnione przyjęcie, że w środowisku pracy w zakładzie strony skarżącej znajdują się czynniki zagrażające zdrowiu pracownika i występuje wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego między tymi czynnikami a powstaniem choroby zawodowej w sytuacji, gdy nie zostało wykazane aby doszło do przekroczenia poziomu hałasu powodującego niedosłuch, zaś dokumenty w postaci karty oceny ryzyka zawodowego oraz orzeczenia lekarskiego na których oparł się organ II instancji budzą poważne wątpliwości merytoryczne co zasadności zawartych w nich wniosków, w sytuacji gdy norma 85 dB jeszcze przed jej wprowadzeniem na stanowisku pracy J. M. była nieznacznie przekroczona w dwóch przypadkach na badany okres 23 lat natomiast norma 80 dB nieznacznie przekroczona tylko w niektórych okresach i nie na wszystkich stanowiskach, zaś w postępowaniu zostało wykazane, że pracownik cierpi na inne schorzenia w postaci cukrzycy i nadciśnienia tętniczego, których skutkiem ubocznym jest m.in. niedosłuch.

2. niezastosowanie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836) polegające na wydaniu decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, gdy tymczasem zgodnie z ust. 2 tego paragrafu inspektor sanitarny powinien podjąć czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego o co wnioskowała strona skarżąca, a które to wnioski zostały bezzasadnie pominięte przez organ I instancji oraz niewłaściwe zastosowanie § 7 ust. 1 powyższego rozporządzenia przez przyjęcie, że ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia może żądać tylko pracownik, którego dotyczy postępowanie diagnostyczno-orzecznicze.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.

Zdaniem strony skarżącej stwierdzone schorzenia wskazują na wysokie prawdopodobieństwo wywołania powikłania w postaci niedosłuchu zaś inne powikłania w postaci pogorszenia widzenia oraz żylaków i niewydolności żyły zostały już stwierdzone. Skutki cukrzycy i nadciśnienia tętniczego nie są okolicznościami, które nie dają się wyjaśnić w toku toczącego się postępowania.

W sytuacji zatem gdy w postępowaniu odwoławczym zostało wykazane, że pracownik cierpi na inne schorzenia mogące w wysokim prawdopodobieństwem wywołać niedosłuch (cukrzyca, nadciśnienie tętnicze) uzasadnionym było zwrócenie się na podstawie par. 8 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (tj. Dz.U.2022, poz. 1836) w sprawie chorób zawodowych do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie w celu przeprowadzenia ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia i ponownego przeanalizowania sprawy i wydanie orzeczenia w oparciu o zgromadzony i uzupełniony na wniosek skarżącego materiał dowodowy i ustalenia czy J. M. cierpi na chorobę zawodową wywołaną działaniem czynników szkodliwych czy też schorzenie to zostało wywołane stwierdzonymi schorzeniami oraz wyjaśnienia jakie okoliczności stanowią, że stwierdzona u J. M. choroba zawodowa w postaci niedosłuchu pozostaje w związku przyczynowym również z warunkami zatrudnienia u strony skarżącej.

Nie ma wbrew stanowisku organu II instancji ograniczeń co do zakresu postępowania dowodowego i celowym było dopuszczenie dowodu z opinii Instytutu Medycyny Pracy w celu jednoznacznego wypowiedzenia się czy schorzenia, na które cierpi uczestnik postępowania J. M., w szczególności cukrzyca i nadciśnienie tętnicze mogły z wysokim prawdopodobieństwem wywołać niedosłuch. Dokonując ustaleń faktycznych w oparciu o niepełny materiał dowodowy Organ II Instancji naruszył przepis art. 80 k.p.a. dokonując dowolnej i sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oceny dowodów, w szczególności wyników pomiarów czynników szkodliwych w środowisku pracy J. M. ,w tym bezzasadne przyjęcie domniemania, że przekroczenie norm hałasu musiało mieć stały charakter, gdyż pomiary były wykonywane tylko dwa razy w roku, karty oceny ryzyka zawodowego oraz dokumentów zgromadzonych w aktach pracowniczych J. M. i bezkrytyczne przyjęcie, że wstępuje wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy J. M. u Skarżącego a powstaniem choroby zawodowej.

Zdaniem strony skarżącej Organ II Instancji dopuścił się naruszenia art. 2351 k.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że w środowisku pracy w zakładzie strony skarżącej znajdują się czynniki zagrażające zdrowiu pracownika i występuje wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego między tymi czynnikami a powstaniem choroby zawodowej w sytuacji, gdy nie zostało wykazane aby doszło poza incydentalnymi przypadkami do przekroczenia poziomu hałasu powodującego niedosłuch, zaś dokumenty w postaci karty oceny ryzyka zawodowego oraz orzeczenia lekarskiego na których oparł się organ I instancji budzą poważne wątpliwości merytoryczne co do zasadności zawartych w nich wniosków w sytuacji gdy norma 85 dB jeszcze przed jej wprowadzeniem na stanowisku pracy J. M. była nieznacznie przekroczona w dwóch przypadkach na badany okres 23 lat natomiast norma 80 dB i nieznacznie przekroczona tylko w niektórych okresach i nie na wszystkich stanowiskach, zaś w postępowaniu zostało wykazane, że pracownik cierpi na inne schorzenia w postaci cukrzycy i nadciśnienia tętniczego, których skutkiem może być niedosłuch. Nadto Organ II Instancji ustala w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że pracownik wykonując obowiązki pracownicze od 1982 roku do 1992 roku u poprzednich pracodawców w [...] Przedsiębiorstwie Budowlanym w C., Spółdzielni Kółek Rolniczych w R., Spółdzielni Kółek Rolniczych w C. pracował w warunkach narażenia na hałas, przy czym u pierwszego pracodawcy stwierdzono występowanie hałasu o natężeniu od 80,0 do 83,0 dB nie ma powyższych okoliczności na uwadze przyjmując domniemanie, że warunki pracy u skarżącego wywołały chorobę zawodową i pomija aspekt innych czynników chorobotwórczych w postaci cukrzycy i nadciśnienia tętniczego.

Stwierdzenie zatem warunków narażenia na chorobę zawodową nie oznacza całkowitego zwolnienia organów prowadzących postępowanie dowodowe z obowiązku ustalenia istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy. Odrzucenie bądź przyjęcie koncepcji domniemania powinno zależeć od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Są bowiem takie jednostki chorobowe, w przypadku których obecny stan wiedzy medycznej pozwała na niemal jednoznaczne określenie, jakie czynniki i z jakim prawdopodobieństwem mogą je wywołać. Proces decyzyjny powinien w pierwszej kolejności obejmować dokładne ustalenie wszelkich okoliczności, a zasada domniemania związku przyczynowego może zostać zastosowana dopiero wtedy, gdy mimo dokładnego zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy źródło choroby tkwi w zawodowych, czy pozazawodowych czynnikach szkodliwych dla zdrowia. Domniemanie związku przyczynowego nie ma bowiem charakteru niewzruszalnego, możliwe i dopuszczalne jest jego obalenie dowodem przeciwnym. W tym celu konieczne jest wykazanie, że stwierdzona choroba jest skutkiem innej przyczyny aniżeli wykonywanie pracy w warunkach narażania zawodowego. Schorzenia w postaci cukrzycy i nadciśnienia tętniczego są jednostkami chorobowymi, które z wysokim prawdopodobieństwem mogą wywołać niedosłuch. Proces decyzyjny powinien w pierwszej kolejności obejmować dokładne ustalenie wszelkich okoliczności, a zasada domniemania związku przyczynowego może zostać zastosowana dopiero wtedy, gdy mimo dokładnego zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy źródło choroby tkwi w zawodowych, czy pozazawodowych czynnikach szkodliwych dla zdrowia. Ze zgromadzonej w postępowaniu odwoławczym dokumentacji lekarskiej dotyczącej J. M. wynika, że zaawansowana cukrzyca insulinowa z powikłaniami oraz nadciśnienie tętnicze wywołały powikłania w postaci niewydolności żyły podudzia wielkiej, żylaków, pogorszenia widzenia. Wątpliwym jest zatem przyjęcie w tych okolicznościach wysokiego prawdopodobieństwa, że niedosłuch był wywołany warunkami pracy w zakładzie strony skarżącej w których przekroczenie norm hałasu było niewielkie i to w niektórych okresach. Zastosowanie zatem art. 235 k.p. jest oczywiście nieuzasadnione i nie poparte wnikliwą analizą zebranego materiału dowodowego. Nadto Organ II instancji wadliwie nie zastosował przepisu § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych i przedwcześnie wydał decyzję stwierdzającą chorobę zawodową, pomijając czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego o co wnioskowała strona skarżąca a które to wnioski zostały bezzasadnie pominięte przez organ I instancji oraz niewłaściwe zastosowanie § 7 ust.1 powyższego rozporządzenia przez przyjęcie, że, ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia może żądać tylko pracownik, którego dotyczy postępowanie diagnostyczno-orzecznicze. W realiach niniejszej sprawy jak podkreślono wyżej uzasadnionym było zwrócenie do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie w celu przeprowadzenia ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia ewentualnie dopuszczenie dowodu z opinii Instytutu Medycyny Pracy na wnioskowane okoliczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy te dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej - p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania.,

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie do § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Dodatkowo w świetle § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

Z akt sprawy wynika, że organy inspekcji sanitarnej przeprowadziły postępowanie zgodnie z powyższymi uregulowaniami oraz z zachowaniem wymogów ustanowionych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

W trakcie postępowania zebrano kompletny materiał dowodowy w celu ustalenia przebiegu zatrudnienia skarżącego oraz narażenia zawodowego w miejscach jego pracy.

W przedmiotowej sprawie uczestnik był badany w jednostce orzeczniczej właściwej do rozpoznania chorób zawodowych i po wykonanych tam badaniach rozpoznano u niego chorobę zawodową. Podstawą zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej było orzeczenie lekarskie oraz opinie uzupełniające wydane po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną, dołączoną w trakcie postępowania odwoławczego. W ww. orzeczeniu i opiniach jednoznacznie stwierdzono rozpoznanie choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.

W ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego jednostka orzecznicza I stopnia uwzględniła sporządzone karty narażenia zawodowego, przedstawioną dokumentację medyczną, a przede wszystkim wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i laboratoryjnych.

Organy prawidłowo podniosły, że nie mogły orzec o stwierdzeniu choroby zawodowej wbrew orzeczeniu lekarskiemu oraz znajdującemu się w sprawie materiałowi dowodowemu. Organy Inspekcji Sanitarnej nie mają prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, nie mają prawa również podważać zasadności przeprowadzonych badań lekarskich, które zostały przeprowadzone we właściwej do tego jednostce orzeczniczej oraz przez uprawnionych do orzekania lekarzy orzeczników. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. W nin. sprawie, zdaniem Sądu, brak dowodów, ze względu na które organy mogłyby żądać uzupełnienia wydanych orzeczeń lekarskich, czy wyjaśnienia jakiś wątpliwych kwestii. Orzeczenie lekarskie jednoznacznie, po wykonaniu i analizie przeprowadzonych badań, stwierdziły podstawy do rozpoznania u uczestnika postępowania ww. choroby zawodowej.

Zdaniem Sądu, organ I i II instancji podjęły w ramach postępowania wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego dokonały jego prawidłowej oceny oraz wydały prawidłowe rozstrzygnięcia, ustosunkowując się do wszystkich zarzutów i twierdzeń strony skarżącej.

Organy ustaliły stanowiska pracy, jakie zajmował uczestnik, stwierdzając możliwość narażenia na hałas na każdym stanowisku, pomimo braku wyników pomiarów czynników szkodliwych w postaci hałasu w Spółdzielni Kółek Rolniczych w R. za 1989 rok oraz Spółdzielni Kółek Rolniczych w C. za lata 1989- 1991. Wyjaśniły, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej, tj.:

* choroba została rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajduje się w wykazie chorób zawodowych;

* choroba ta została wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy

* wystąpiły udokumentowane objawów chorobowe w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Organ II instancji uzupełnił materiał dowodowy, zgodnie z wnioskami odwołującego się oraz szczegółowo odniósł się do wszystkich wniosków i zarzutów odwołania, podkreślając, że nie miał wątpliwości, które uzasadniałyby zwrócenie się do innej jednostki orzeczniczej. Podkreślić należy, że jak wynika z § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia dowód z dodatkowej konsultacji jednostki orzeczniczej II stopnia może być przeprowadzony jedynie wówczas, gdy jeżeli państwowy inspektor sanitarny (może to być organ I lub II instancji) przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy (w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim) jest niewystarczający do wydania decyzji w sprawie choroby zawodowej, przy czym ewentualne zastosowanie ww. środka dowodowego może nastąpić także w sytuacji, gdy pracownik zgodził się z treścią orzeczenia i nie występował z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzecznicza II stopnia ( § 7).

Wobec jednoznacznego stwierdzenia przez organy czynnika narażenia na stanowiskach pracy uczestnika postępowania, jakim był hałas i wobec jednoznacznego orzeczenia lekarskiego i uzupełniających opinii Sąd stwierdza, że organy nie naruszyły wymienionych w skardze przepisów postępowania. W orzeczeniu lekarskim stwierdzono bowiem, że wykonana diagnostyka audiologiczna (badanie audiometrii impedancyjnej, badanie otoemisji akustycznej, badanie potencjałów słuchowych wywołanych z pnia mózgu ABR-latencje) oraz badanie videonystagmograficzne wykazały ślimakowy typ niedosłuchu. Podwyższenie progu słuchu w najlepszym badaniu audiometrii tonalnej, obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz wynosi UP=58 dB, UL=48 dB. Wyżej wymienione dane oraz analiza wywiadu środowiskowego (wieloletni okres narażenia zawodowego na hałas w stopniu, który zgodnie z wiedzą lekarską mógł spowodować uszkodzenie słuchu - czyli przekraczający wartość progu działania) pozwala na uznanie z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy i rozpoznanie choroby zawodowej (k.40 a.a). Również po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną uczestnika w wydanych opiniach medycznych z dnia 18 lutego 2025 r. (k.235) i z dnia 4 kwietnia 2025 r. (k.243 a.a) stwierdzono, że po przeanalizowaniu dosłanej dokumentacji , nie ma podstaw do zmiany treści wydanego w sprawie orzeczenia nr [...] z dnia 13 marca 2024 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej narządu słuchu.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że chorobę zawodową można stwierdzić nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Ponadto wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika (w tym przypadku - hałasu), który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Bezsporne jest, że uczestnik ze względu na charakter pracy (spawacz) był narażony są na hałas, a indywidualne środki ochrony stosowane nawet prawidłowo, nie zapewniają pełnego bezpieczeństwa i nie gwarantują całkowitej ochrony przed skutkami hałasu. Ponadto choroba nie musi się ujawnić w trakcie zatrudnienia ale także po jego zakończeniu (w ciągu dwóch lat - aby mogła być zakwalifikowana jako choroba zawodowa). Brak zatem przeciwskazań zdrowotnych stwierdzony w trakcie badań pracowniczych nie ma znaczenia dla rozpoznania choroby zawodowej.

W związku z powyższym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd uchyla decyzję na podstawie wyżej powołanego art. 145 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w wypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a uzasadnienie zaskarżonego aktu sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 kpa, ponieważ pozwala zapoznać się z dokonanymi ustaleniami faktycznymi, mającymi zastosowanie przepisami prawa, a także motywami podjętych przez organ rozstrzygnięć.

W skardze strona skarżąca ograniczyła się jedynie do ogólnego zakwestionowania stanowiska organów bez wskazania jakichkolwiek dokumentów, podważających wiarygodność orzeczenia i opinii lekarskich, czy też nie wskazała okoliczności, które, jego zdaniem, nie zostały wzięte pod uwagę. W aktach sprawy również brak takich dowodów. Występowanie innych chorób u uczestnika postępowania nie może podważyć oceny lekarskiej zawartej w orzeczeniu i opiniach uzupełniających po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną uczestnika przesłaną w trakcie postępowania odwoławczego, z których wynikały choroby uczestnika. Ugruntowane jest już orzecznictwo sądowoadministracyjne, z którego wynika, że jakichkolwiek występowanie pozazawodowych okoliczności nie ma znaczenia w przypadku stwierdzenia ww. ustawowych przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej. Ponadto nawet jeżeli współistniejące choroby ogólnoustrojowe mogą w niektórych przypadkach przyspieszyć ujawnienie objawów choroby, bądź nasilić jej stopień zaawansowania, to i tak w obliczu istotnego narażenia zawodowego, istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej. Jak stwierdził NSA np. w wyroku z dnia 26 listopada 2025 r. II GSK 1288/22 - twierdzenia o konieczności prowadzenia dowodów w kierunku ustalenia pozazawodowych źródeł choroby w zupełności ignorują znaczenie, jakie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej prawodawca przypisał orzeczeniom lekarskim właściwych jednostek służby zdrowia, które są dowodami z zakresu wiadomości specjalnych i stanowią dowód w dziedzinie zdrowia człowieka, w tym wpływu środowiska pracy na stan tego zdrowia. W tym samym orzeczeniu NSA wskazał także na wyrok WSA w Poznaniu z 8 października 2025 r., III SA/Po 313/25, stwierdzający, że występowanie w środowisku pracy warunków szkodliwych dla zdrowia, które mogą powodować określone schorzenie, rodzi domniemanie istnienia związku przyczynowego oraz na wyrok NSA z 22 maja 2025 r., II GSK 2537/21, w którym podkreślono, że art. 235¹ k.p. dopuszcza stwierdzenie choroby zawodowej także wtedy, gdy związek z pracą można ustalić z wysokim prawdopodobieństwem, bez konieczności wykluczania wszystkich możliwych czynników pozazawodowych, zwłaszcza gdy warunki pracy jednoznacznie wskazują na zawodową etiologię schorzenia.

Sąd rozpoznający nin. skargę całkowicie zgadza się też ze stwierdzeniem zawartym w ww. wyroku NSA z dnia 26 listopada 2025 r. II GSK 1288/22, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie służy ocenie bieżącej kondycji zdrowotnej, lecz ustaleniu, czy w okresie narażenia zawodowego doszło do rozwoju schorzenia spełniającego kryteria z wykazu chorób zawodowych, przy czym jedyną dopuszczalną podstawą medyczną takiej decyzji jest orzeczenie lekarskie wyspecjalizowanej jednostki, a organ administracji nie ma kompetencji do samodzielnego diagnozowania ani korygowania ocen medycznych.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.