Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Wa 1706/25, o odrzuceniu skargi M.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 sierpnia 2025 r., nr DZ/1014372352, w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania obniżenia opłaty za pobyt dziecka w żłobku postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "Sądem I instancji", postanowieniem z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Wa 1706/25, odrzucił skargę M.P., zwanej dalej "skarżącą", na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 sierpnia 2025 r., nr DZ/1014372352, w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania obniżenia opłaty za pobyt dziecka w żłobku.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca złożyła skargę w piśmie z dnia 11 września 2025 r. przesłanym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jednakże załączona do pisma przewodniego skarga nie została przez skarżącą podpisana zgodnie z art. 46 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", tj. kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

Wobec powyższego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 28 października 2025 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi i wskazanie numeru PESEL. W wezwaniu wyznaczono termin 7 dni na jego wykonanie, pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

W odpowiedzi na powyższe skarżąca w dniu 4 listopada 2025 r. złożyła w formie elektronicznej pismo ponownie dołączając do niego niepodpisany egzemplarz skargi, podając jednak swój numer PESEL.

Z tego względu w dniu 18 listopada 2025 r. Sąd I instancji ponownie skierował do skarżącej wezwanie, w którym zwrócił się o usunięcie braku formalnego skargi w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, poprzez nadesłanie egzemplarza skargi własnoręcznie podpisanego (za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A.) lub skargi podpisanej przepisem kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym (za pośrednictwem ePUAP) wraz z załączonym certyfikatem prawidłowości złożonego podpisu. W przedmiotowym wezwaniu wskazano, że skarżąca opatrzyła podpisem jedynie pismo ogólne, przekazujące skargę na decyzję, natomiast załącznik do tego pisma nie został własnoręcznie podpisany, tj. brak jest własnoręcznego podpisu pod załącznikiem, który stanowi właściwą skargę. W wezwaniu wyznaczono termin 7 dni na jego wykonanie, pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła w formie dokumentu elektronicznego pismo z dnia 27 listopada 2025 r., do którego dołączyła nieopatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym czy podpisem osobistym skan skargi z dnia 11 września 2025 r., podpisanej odręcznie.

Sąd I instancji wskazał, że gdy skarga wnoszona jest w formie dokumentu elektronicznego, zgodnie z art. 46 § 2a P.p.s.a., powinno zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Powyższa zasada dotyczy także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (art. 46 § 2b P.p.s.a.). Na gruncie obecnie obowiązującego prawa dopuszczalne są trzy, powyżej wskazane, formy podpisywania pism wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.

Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że skarżąca w wyznaczonym czasie nie uzupełniła braku formalnego skargi dotyczącego podpisania wniesionej przez nią drogą elektroniczną skargi kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym, co uniemożliwiało nadanie dalszego biegu skardze. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., odrzucono skargę.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości, nadanie skardze dalszego biegu; ewentualnie, w przypadku uznania, że braki formalne skargi nie zostały skutecznie usunięte w terminie, przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi.

Argumentując swoje stanowisko skarżąca wskazała, że nie kwestionuje, że pierwotnie wniesiona skarga zawierała brak formalny w zakresie podpisu. Po otrzymaniu wezwania skarżąca podjęła jednakże działania zmierzające do jego usunięcia w wyznaczonym terminie. W odpowiedzi na wezwanie Sądu złożyła w dniu 27 listopada 2025 r. pismo opatrzone podpisem elektronicznym, do którego załączyła skan skargi zawierającej jej własnoręczny podpis. Zaznaczyła, że działała w przekonaniu, iż podpis elektroniczny złożony pod pismem przewodnim obejmuje również załączony dokument oraz, że tym samym skutecznie wykonuje zobowiązanie wynikające z wezwania Sądu.

Skarżąca podkreśliła, że uchybienie miało charakter wyłącznie techniczny i wynikało z braku profesjonalnej wiedzy prawniczej oraz trudności w posługiwaniu się systemem ePUAP. Wskazała, że nie korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Nie działała w celu obejścia przepisów, ani w zamiarze zignorowania wezwania Sądu, lecz w przeświadczeniu, że obowiązek został prawidłowo wykonany.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie - przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a (art. 12b § 1 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 46 § 2a P.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W myśl art. 46 § 2b P.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a. skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (zob. uchwała NSA z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, ONSAiWSA).

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, skarżąca wniosła skargę na opisaną na wstępie decyzję drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy teleinformatycznej ePUAP. Wniesiona skarga stanowiła załącznik do pisma przewodniego z dnia 11 września 2025 r. Kwalifikowany podpis elektroniczny został złożony wyłącznie pod pismem przewodnim, skarga nie została nim opatrzona stosownie do wymogów wynikających z przywołanych powyżej przepisów. W tym stanie sprawy Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarga posiadała nieuzupełnione braki formalne w postaci jej podpisu elektronicznego i w sposób właściwy wezwał skarżącą do ich uzupełnienia w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi w oparciu o treść art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

W zakreślonym terminie skarżąca nie złożyła skargi podpisanej stosownie do wymogów wynikających z przytoczonych powyżej przepisów. Skoro zaś skarżąca nie uzupełniła ww. braku w wyznaczonym terminie, co uniemożliwiało nadanie skardze dalszego biegu, to zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. należało uznać za prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w zażaleniu wskazać należy, że Sąd I instancji dwukrotnie w sposób właściwy i zrozumiały dokonał odpowiednich pouczeń wskazując jednoznacznie, że w celu wykonania uzupełnienia przedmiotowego braku formalnego należy nadesłać egzemplarz skargi własnoręcznie podpisany za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A., bądź też należy podpisać skargę kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym, za pośrednictwem platformy ePUAP wraz z certyfikatem potwierdzającym prawidłowość złożonego podpisu. Sąd w sposób wyraźny zaznaczył w pouczeniu, że skarżąca opatrzyła podpisem jedynie pismo ogólne, przekazujące skargę, natomiast załącznik do tego pisma, stanowiący właściwą skargę, nie został własnoręcznie podpisany. Skarżąca, korzystająca przecież z platformy ePUAP, nie powinna mieć problemów z wygenerowaniem tego podpisu i w konsekwencji uzupełnienia braków formalnych skargi. Decydując się na złożenie skargi w tej formie należało uznać, że posiada ona wystarczające rozeznanie w korzystaniu z tego typu narzędzi teleinformatycznych, co więcej Sąd I instancji w wezwaniu do uzupełnienia braków dał skarżącej możliwość uzupełnienia braków skargi metodą tradycyjną z wykorzystaniem operatora pocztowego. Pomimo tego brak skargi nie został uzupełniony przez skarżącą.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.