Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D.P. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 59/22 w sprawie ze skargi D.P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 października 2021 r. nr DT-SP.ZS.2019.00488.16.pusz w przedmiocie uznania sprzeciwu w sprawie zgłoszenia znaku towarowego oddala skargę kasacyjną.

I

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 czerwca 2022 r., o sygn. akt VI SA/Wa 59/22, oddalił skargę [...] (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 października 2021 r. w przedmiocie uznania sprzeciwu w sprawie zgłoszenia znaku towarowego.

Sąd I instancji wskazał, że po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego przez [...] (dalej: uczestnik) wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego [...], dokonanego w dniu 17 maja 2019 r. pod numerem [...] przez [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: organ, UP) decyzją z dnia 29 października 2021 r. uznał sprzeciw za zasadny w całości, działając na podstawie art. 152²¹ w związku z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 324; dalej: p.w.p.).

W ocenie Sądu I instancji, organ dokonał prawidłowej analizy podobieństwa towarów, do których oznaczania przeznaczony jest sporny znak towarowy ([...], zgłoszony w dniu 17 maja 2019 r.) oraz przeciwstawiony znak towarowy ([...], z pierwszeństwem od 27 lipca 2015 r.). Sąd wskazał, że oba znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania towarów z klasy 30, a organ prawidłowo pogrupował towary z list spornego oraz przeciwstawionego znaku towarowego podnosząc, że towary te obejmują: 1) wyroby cukiernicze, 2) kawa (różne rodzaje) i substytuty kawy, 3) herbata (różne rodzaje) i substytuty herbaty, 4) kakao i napoje na bazie kakao i czekolady (różne rodzaje). Powyższe grupowanie, jak i szczegółowa analiza list towarów objętych porównywanymi znakami, potwierdza słuszność stwierdzenia UP, że w wykazie znaku wcześniejszego użyto terminów ogólnych obejmujących swoim zakresem szczegółowe terminy występujące w wykazie znaku spornego, co wskazuje na identyczność porównywanych towarów. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo zatem wskazał, że towary zgłoszonego znaku towarowego należą do szerszej kategorii towarów, do których oznaczania przeznaczony jest przeciwstawiony znak towarowy.

Sąd wyjaśnił również, że przy ocenie jednorodzajowości towarów stosuje się kryteria takie jak przeznaczenie towarów, zasadę działania, krąg odbiorców, do których są skierowane towary, sposób działania, sposób sprzedaży (dystrybucji) towarów, czas użytkowania, pomocniczo wygląd towarów, przy czym dokonuje się tego w odniesieniu do wykazu towarów wskazanych w rejestrze znaków towarowych. Nie bierze się natomiast pod uwagę towarów, do których oznaczania są w rzeczywistości znaki towarowe wykorzystywane. Wobec tego Sąd stwierdził, że argumentacja spółki o technice produkcyjnej towarów produkowanych przez skarżącą, dokładnych miejscach ich sprzedaży oraz ich cenach nie może zostać uznana za skuteczną. W ocenie Sądu sprzedaż przez spółkę towarów z katalogu towarów objętych ochroną spornego znaku towarowego w rzemieślniczych "butikowych" cukierniach, produkowanymi najnowszymi technologiami cukierniczymi, wyróżniających się ceną, nie wyklucza sprzedaży przez skarżącą towarów z tego katalogu w sklepach, marketach, na stacjach benzynowych, produkowanych inną techniką w innej cenie.

Zdaniem Sądu ocena podobieństwa towarów porównywanych znaków towarowych, jak i samych oznaczeń ma charakter abstrakcyjny w odniesieniu do towarów wymienionych w wykazie towarów objętych ochroną znaku towarowego, nie konkretny, odnoszący się do specyfiki faktycznej działalności stron postępowania na rynku w branży cukierniczej.

Sąd I instancji podzielił również ocenę UP w zakresie określenia relewantnego kręgu odbiorców usług objętych zgłoszonym znakiem towarowym, wskazując, że jest to ogół społeczeństwa, obejmujący krąg konsumentów z różnych grup społecznych i wiekowych, jednak w miarę dobrze poinformowanych rozważnych i uważnych, wykazujących średni poziom uwagi z uwagi na to, że towary z klasy 30 (artykuły spożywcze) w przeważającym zakresie stanowią przedmiot codziennych zakupów niekiedy dokonywanych bez większego zastanowienia i pogłębionej analizy. Zdaniem Sądu organ słusznie również zauważył, że w odniesieniu do części towarów poziom uwagi odbiorcy może być wyższy jeśli są to produkty kupowane w związku ze szczególnymi wydarzeniami takimi jak uroczystości okolicznościowe, dlatego poziom uwagi przeciętnego odbiorcy towarów z klasy 30 będzie się wahać od średniego (w przeważającym zakresie) do wyższego.

Ponadto Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej analizy porównawczej samych oznaczeń, dochodząc do właściwych wniosków o ich wysokim podobieństwie graniczącym z identycznością na płaszczyźnie wizualnej oraz znaczeniowej i o identyczności na płaszczyźnie fonetycznej. W ocenie Sądu, organ przeprowadził wnikliwą analizę podobieństwa porównywanych znaków rozpatrując ich elementy podobne oraz różnice. Na tej podstawie doszedł do prawidłowego - zdaniem Sądu - wniosku, że różnice w porównywanych znakach nie wyeliminowały podobieństwa tych znaków.

Sąd stwierdził również niezasadność zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ art. 152¹⁹ ust. 1 w zw. z art. 252 p.w.p. w zw. z art. 8, art 10 § 1 k.p.a., polegające na uniemożliwieniu skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium niniejszego postępowania przejawiające się w niedoręczeniu skarżącemu informacji o możliwości ugodowego rozstrzygnięcia sporu. Zdaniem Sądu strony przedmiotowego postępowania przed UP brały bowiem czynny udział w każdej jego fazie przedstawiając swoje stanowisko w sprawie, natomiast skarżący nie wykazał, że zamierzał podjąć działania zmierzające do ugodowego załatwienia sprawy, a uczestnik nie potwierdził, że w ten sposób był skłonny rozstrzygnąć spór w niniejszej sprawie.

Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę spółki.

II

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Jednocześnie spółka wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.:

1) naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała art. 252 p.w.p. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - albowiem organ dokonał tendencyjnej, wybiórczej; nieprawidłowej, sprzecznej z zasadami logiki oraz dowolnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co doprowadziło do błędnego ustalenia, iż w sprawie zaszły przesłanki skutkujące koniecznością uznania wniesionego sprzeciwu za zasadny, w sytuacji której znak towarowy objęty przedmiotowym sprzeciwem nie narusza regulacji oraz wymogów objętych p.w.p. - co powinno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

2) naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała art. 252 p.w.p. w zw. z art. 7, 8 § 1, 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - albowiem organ nie podjął czynności dowodowych niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. zaniechał wszechstronnego zbadania kwestii podobieństwa towarów objętych oznaczeniami stron w szczególności na polach ich warunków produkcyjnych i dystrybucyjnych (technika produkcji, dokładne miejsca sprzedaży, cena), kręgu ich odbiorców, wyglądu oraz powszechności/znajomości zgłaszanego znaku na rynku właściwym (pomimo dostrzeżenia niniejszych czynników), w sytuacji której przy ustalaniu podobieństwa towarów organ winien wziąć pod uwagę wszelkie te kryteria składające się na szeroko rozumiany związek techniczny i ekonomiczny obu spornych oznaczeń - co powinno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

3) naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała art. 152¹⁹ ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 252 p.w.p. w zw. z art. 8, art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - albowiem organ pozbawił skarżącego czynnego udziału w każdym stadium niniejszego postępowania z uwagi na niedoręczenie mu informacji o możliwości ugodowego rozstrzygnięcia sporu z uwagi na fakt, iż przesyłka doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 grudnia 2019 r. zawierała wyłącznie sam egzemplarz odpisu sprzeciwu uczestnika bez informacji o dalszej procedurze działania w sprawie, co w sposób bezkrytyczny - mimo licznych wezwań/próśb zawartych w pismach/wiadomościach mailowych kierowanych przez skarżącego do organu - nie zostało skorygowane, czego konsekwencją była niemożność ugodowego zakończenia niniejszej sprawy - co powinno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

4) naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego w postaci art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p. - albowiem organ w sposób błędny go nie zastosował i nie udzielił prawa ochronnego na wnioskowany przez skarżącego znak towarowy (i uznanie wniesionego sprzeciwu uczestnika w całości) z uwagi na wadliwe uznanie, iż przedmiotowe oznaczenie jest identyczne lub podobne do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz uczestnika, towary objęte obydwoma oznaczeniami są identyczne lub podobne oraz, że w związku z tym zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd z uwagi na istniejące ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym - w sytuacji której znak towarowy objęty przedmiotowym sprzeciwem: (i) nie jest identyczny/podobny do istniejącego oznaczenia stanowiącego przedmiot ochrony, (li) nie dotyczy towarów identycznych/podobnych, a w szczególności (iii) nie wprowadza odbiorców błąd - co powinno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

5) naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała art. 152²¹ p.w.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - albowiem Organ wydał decyzję w przedmiocie uznania sprzeciwu uczestnika w całości, w warunkach naruszenia przepisów prawa procesowego oraz obrazy prawa materialnego - co powinno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Ponadto skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu załączonego do skargi tj. wydruku korespondencji mailowej prowadzonej przez pełnomocnika skarżącego, a przedstawicielami organu, celem wykazania faktów: doręczenia pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 grudnia 2019 r przesyłki zawierających wyłącznie sam egzemplarz odpisu sprzeciwu bez informacji o dalszej procedurze działania w sprawie, bezskutecznych prób pełnomocnika skarżącego uzyskania od organu informacji/zawiadomienia o możliwości zawarcia ugody w niniejszej sprawie, stanowiska przedstawicieli organu względem pism/wiadomości mailowych pełnomocnika skarżącego.

III

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

IV

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 p.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała, z tego też względu przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają wskazane w skardze kasacyjnej naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego albo procesowego.

Wspomniana zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, określona w art. 183 § 1 p.p.s.a., oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Wskazanie podstaw skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny podniesionych zarzutów kasacyjnych, wskazać należy, że sposób zredagowania zarzutów w skardze kasacyjnej zawiera pewne wady konstrukcyjne, albowiem autor skargi nie zidentyfikował ich jako naruszenia prawa materialnego (z podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub naruszenia przepisów postępowania (z podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wymieniając je w zbiorczej, jednej grupie zarzutów, a także zbiorczo je uzasadniając. Należy wskazać, że wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i niebudzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Stawianie zarzutów w niewłaściwej podstawie kasacyjnej bądź bez wskazania podstawy prawnej (jak w kontrolowanej skardze kasacyjnej), to błąd formalny skargi, który może uniemożliwiać jej rozpoznanie (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1262/21).

Pomimo wskazanej wadliwości skargi kasacyjnej, kierując się zaleceniami wynikającymi z uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, prezentującej liberalne stanowisko co do wymogów skargi kasacyjnej, skład orzekający przeprowadzając analizę jej zarzutów wraz z jej uzasadnieniem, stwierdził, iż spośród pięciu zarzutów rozpatrywanej skargi, jeden (wymieniony w pkt 4 petitum) należy uznać jako zarzut naruszenia prawa materialnego, zaś pozostałe cztery (wymienione w pkt 1, 2, 3 i 5 petitum) jako zarzuty proceduralne. Wobec oparcia rozpatrywanej skargi kasacyjnej na obu podstawach kasacyjnych w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04; wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1000/24).

Ponadto, w przypadku spraw dotyczących sprzeciwu wobec zgłoszonego znaku towarowego z powodu przesłanki identyczności lub podobieństwa do wcześniejszego znaku towarowego, określonej w art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p. do których zalicza się rozpatrywana sprawa, w orzecznictwie NSA podkreśla się, że kwestia ustalania podobieństwa znaków nie należy do sfery prawa materialnego, lecz dotyczy stanu faktycznego, co powoduje też, że dopiero zakwestionowanie ustaleń faktycznych umożliwia zasadne postawienie zarzutu błędnej oceny takiego podobieństwa. W rezultacie, ocena podobieństwa przeciwstawionych sobie znaków powinna opierać się na całościowym wrażeniu, przy szczególnym uwzględnieniu ich elementów odróżniających i dominujących (wyrok NSA z dnia 21 lutego 2005 r., sygn. akt II GSK 1364/04; wyrok NSA z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt II GSK 1718/21).

Z wymienionych w skardze kasacyjnej zarzutów proceduralnych jako pierwszy należy rozpoznać najdalej idący zarzut sformułowany w pkt 3 jej petitum w ramach którego spółka zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała art. 152¹⁹ ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 252 p.w.p. w zw. z art. 8, art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - albowiem, zdaniem skarżącej, organ pozbawił ją czynnego udziału w każdym stadium niniejszego postępowania z uwagi na niedoręczenie jej informacji o możliwości ugodowego rozstrzygnięcia sporu. Skarżąca kasacyjnie wskazuje, iż "w dniu 9 grudnia 2019 r. organ skierował do niej przesyłkę zawierającą jedynie sam odpis sprzeciwu uczestnika, bez jakiejkolwiek informacji o dalszej procedurze działania w sprawie - w tym o otwarciu tzw. okresu ugodowego". Powyższy zarzut formułowała także w skardze składanej do WSA, zaś jego rozpatrzenie przez ten Sąd należy uznać za prawidłowe.

W uzasadnieniu kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji, organ w tym zakresie stwierdził, iż: "w piśmie z dnia 4 grudnia 2019 r. Urząd zawiadomił Uprawnionego ze zgłoszenia znaku towarowego [...], nr [...] o wniesieniu sprzeciwu wobec tego zgłoszenia oraz doręczył mu odpis sprzeciwu. Jednocześnie Urząd poinformował strony o możliwości ugodowego rozstrzygnięcia sporu w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia pism z dnia 4 grudnia 2019 r. Oba pisma zostały prawidłowo doręczone stronom w dniu 11 grudnia 2019 r. [zwrotne potwierdzenie odbioru]. Po bezskutecznym upływie okresu przeznaczonego na ugodę, Urząd Patentowy RP pismem z dnia 11 sierpnia 2020 r. wezwał Zgłaszającego sporny znak towarowy do udzielenia odpowiedzi na sprzeciw. Pismo to zostało doręczone Zgłaszającemu w dniu 2 września 2020 r. Zgłaszający nadesłał odpowiedź na sprzeciw w wyznaczonym terminie w piśmie z dnia 15 września 2020 r.".

Powyższy stan faktyczny związany z doręczeniem skarżącej pism informujących o wniesionym sprzeciwie, a także znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy ww. pisma, dowodzą, iż skarżąca spółka brała czynny udział w każdej fazie postępowania przed UP przedstawiając swoje stanowisko w sprawie. Organ zatem nie naruszył określonej w art. 10 k.p.a. zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jak również określonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestników postepowania do władzy publicznej. W odniesieniu do powyższego zarzutu kasacyjnego, należy również zauważyć, iż w postępowaniu zgłoszeniowym spółka była reprezentowana przez adwokata, który jako profesjonalny pełnomocnik niewątpliwie znał art. 152¹⁹ ust. 1 p.w.p., przewidujący możliwość ugodowego rozstrzygnięcia sporu w tej sprawie.

Tym samym zarzut proceduralny sformułowany w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej jest bezzasadny.

Przechodząc do pozostałych zarzutów proceduralnych skargi kasacyjnej (pkt 1, 2 i 5 petitum), należy stwierdzić, iż ich istota opiera się na założeniu, że wyrok Sądu I instancji jest wadliwy, bo akceptuje zaskarżoną decyzję UP wydaną, zdaniem skarżącej, w wyniku dokonania tendencyjnej, wybiórczej, nieprawidłowej, sprzecznej z zasadami logiki oraz dowolnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także nie podjęcia czynności dowodowych niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W ramach tych zarzutów skarżąca podnosi, iż organ zaniechał wszechstronnego zbadania kwestii podobieństwa towarów objętych oznaczeniami stron w szczególności na polach ich warunków produkcyjnych i dystrybucyjnych (technika produkcji, dokładne miejsca sprzedaży, cena), kręgu ich odbiorców, wyglądu oraz powszechności/znajomości zgłaszanego znaku na rynku właściwym.

W pierwszej kolejności, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż niniejsza sprawa prowadzona była w trybie postępowania sprzeciwowego. Postępowanie to ma charakter kontradyktoryjny i toczy się - co do zasady - pomiędzy dwoma podmiotami, których wzajemne twierdzenia oceniane są przez Urząd Patentowy. Inicjatywa dowodowa w tego rodzaju sprawach należy do stron postępowania i w ograniczonym zakresie stosowane są zasady postępowania administracyjnego dotyczące gromadzenia i oceny materiału dowodowego, określone w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Urząd Patentowy RP jest tutaj zobowiązany do wszechstronnej i wyczerpującej oceny przedstawionego przez strony materiału dowodowego. Organ nie ma w przypadku tego rodzaju postępowania inicjatywy co do gromadzenia materiału dowodowego. Konsekwencją przyjętego systemu sprzeciwowego, w którym Urząd Patentowy rozpatruje względne przeszkody określone m.in. w art. 132¹ ust. 1-3 p.w.p. jedynie w drodze sprzeciwu, jest możliwość rozpatrywania przez Urząd Patentowy sprzeciwu wyłącznie w jego granicach i związanie podstawą prawną wskazaną przez wnoszącego sprzeciw.

Analiza zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy materiałów dowodowych (przedstawionych zarówno przez wnoszącego sprzeciw, jak i przez zgłaszającego sporny znak towarowy) oraz ich ocena przeprowadzona przez organ w uzasadnieniu kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji, wskazuje, że nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w tym zakresie, że organ w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne, a WSA trafnie uznał, że w aspekcie procesowym działania te były prawidłowe i zgodne z naczelnymi zasadami tego postępowania.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP przeprowadził zgodnie z zalecaną w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie sekwencją etapów badania przeciwstawionych znaków towarowych (por.: wyrok NSA z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1956/18; M. Trzebiatowski, w: Prawo własności przemysłowej, Komentarz, red. J. Sieńczyło-Chlabicz, C.H.Beck, Warszawa 2020, s. 822). Wskazuje się bowiem, że ocena powstania niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd, o którym mowa w art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p. wymaga spełnienia łącznie następujących trzech przesłanek:

1) identyczności lub podobieństwa towarów lub usług objętych przeciwstawionymi znakami;

2) identyczności lub podobieństwa samych przeciwstawionych znaków, którą należy badać w trzech płaszczyznach: znaczeniowej, fonetycznej i wizualnej, przy czym dokonując porównania należy wziąć pod uwagę rodzaj porównywanych znaków; oraz

3) istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd (ryzyko konfuzji).

W odniesieniu do pierwszego z wymienionych wyżej etapów - badania identyczności lub podobieństwa towarów lub usług objętych przeciwstawionymi znakami - skarżąca kasacyjnie wskazuje, iż organ zaniechał wszechstronnego zbadania kwestii podobieństwa towarów objętych oznaczeniami stron w szczególności na polach ich warunków produkcyjnych i dystrybucyjnych (technika produkcji, dokładne miejsca sprzedaży, cena). Wstępnie należy zaznaczyć, iż w niniejszej sprawie oba przeciwstawione znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania towarów z klasy 30. Sąd I instancji zasadnie w tym zakresie ocenił prawidłowość ustalenia przez organ, iż towary oferowane przez obie strony są identyczne. Przeprowadzając analizę tych towarów organ słusznie dokonał przy tym ich podziału na grupy, tj.: 1) wyroby cukiernicze (rożne rodzaje tj. ciastka, ciasta, torty, lody desery), 2) kawa (rożne rodzaje) i substytuty kawy, 3) herbata (rożne rodzaje) i substytuty herbaty, 4) kakao i napoje na bazie kakao i czekolady (rożne rodzaje), porządkując w ten sposób zakresy zgłoszonych do ochrony towarów, co umożliwiło klarowne porównanie towarów.

Zarówno organ, jak i Sąd I instancji prawidłowo rozpatrzyli zarzut skarżącej dotyczący nieuwzględnienia kwestii techniki produkcyjnej produkowanych przez nią towarów oraz ich sprzedaży w rzemieślniczych "butikowych" cukierniach. Podnoszone przez skarżącą faktyczne warunki sprzedaży towarów oznaczanych spornym znakiem pozostają bez znaczenia w tej sprawie, bowiem badane w niej jest to, co objęte zostało zgłoszeniem (a więc np. obiektywny sposób postrzegania, obrotu zgłoszonymi towarami), nie zaś to w jaki sposób strona w praktyce handlowej dokonuje dystrybucji dóbr. Podkreślić przy tym należy, że zawsze istnieje potencjalna możliwość wprowadzenia innych kanałów dystrybucji towarów objętych zgłoszeniem przez uprawnionego do znaku przeciwstawionego. Jak więc podkreślono, ocena w tym zakresie dokonywana być musi przez pryzmat normalnych warunków zbytu dla towarów wymienionych w zgłoszeniu przy uwzględnieniu możliwych zmian strategii marketingowych (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2599/14).

Bezsprzecznie także w niniejszej sprawie, UP oraz Sąd I instancji poprawnie ocenili relewantny krąg odbiorców towarów objętych zgłoszonym znakiem towarowym, wskazując, że jest to ogół społeczeństwa, obejmujący krąg konsumentów z rożnych grup społecznych i wiekowych, jednak w miarę dobrze poinformowanych rozważnych i uważnych. Należy także dodać, iż wspólną cechą odbiorców zarówno znaku wnoszącego sprzeciw, jak i zgłaszającego sporny znak towarowy jest nieunikanie konsumpcji wyrobów cukierniczych, a te właśnie są podstawowymi towarami oferowanymi przez obie strony w niniejszej sprawie.

Skoro zatem, oferowane przez obie strony towary należą do tej samej klasy 30, kanały ich sprzedaży są lub potencjalnie mogą być takie same, a także relewantny krąg ich odbiorców jest ten sam, to niewątpliwie świadczy to zatem o identyczności towarów objętych przeciwstawionymi znakami. W odniesieniu do kwestii badania w postępowaniu sprzeciwowym podobieństwa do unijnego znaku towarowego w orzecznictwie wskazuje się przy tym, że "dwa produkty są do siebie podobne w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, jeżeli z punktu widzenia właściwego kręgu odbiorców należą do tej samej grupy produktów i uzupełniają się nawzajem" (wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie T-85/02, ECLI:EU:T:2003:288, LEX nr 184031), co w niniejszej sprawie ma miejsce.

Zasadnie także Sąd I instancji skontrolował przeprowadzoną przez UP ocenę porównawczą samych oznaczeń. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela sformułowane przez WSA wnioski z tej oceny, iż przeciwstawione znaki towarowe wykazują się wysokim podobieństwem graniczącym z identycznością na płaszczyźnie wizualnej oraz znaczeniowej oraz identycznością na płaszczyźnie fonetycznej. Należy podkreślić, iż przy przeprowadzaniu oceny podobieństwa porównywanych oznaczeń uwzględnia się podstawową zasadę dokonywania oceny znaków przez pryzmat całościowego i ogólnego wyglądu. Mając wzgląd na realia rynkowe, zasada ta przewiduje, że decydującą rolę w całościowej ocenie podobieństwa znaków odgrywa sposób postrzegania ich przez odbiorców. Odbiorca z reguły nie jest w stanie zapamiętać znaku w sposób dokładny, czyli nie dokonuje analizy poszczególnych detali znaku towarowego, a postrzega go całościowo i ogólnie, a zatem w sposób niedoskonały. I choć sytuacja taka dotyczy raczej znaków kombinowanych, a w każdym razie złożonych, czyli zawierających kilka elementów, to przyjmuje się tak czy inaczej, że każdy znak jest rozpoznawany przez odbiorcę na podstawie jego elementu dominującego, którym w rozpatrywanym przypadku jest słowo [...]. W oparciu o taki element tworzy się bowiem ogólny wygląd znaku, rozpatrywany szerzej jako tzw. ogólne wrażenie wywoływane przez znak w obrocie na odbiorcy towarów lub usług sygnowanych znakiem. Odbiorca jest bowiem w stanie zapamiętać w warunkach rynkowych jedynie tak ustalone oznaczenie.

W przypadku znaków kombinowanych z elementem słownym (słowno-graficznych), w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że głównym wyróżnikiem w praktyce oznaczanych towarów lub usług jest - co do zasady - słowo (a nie grafika, czy też forma towaru). Właśnie na podstawie elementu słownego odbiorcy zazwyczaj zapamiętują znak towarowy i oznaczany towar (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt II GSK 1718/21). Zasada dominującego znaczenia elementów słownych w znakach kombinowanych znajduje pełne zastosowanie zwłaszcza wtedy, gdy elementy graficzne mają słabszą zdolność odróżniającą wobec oznaczanych towarów, co ma miejsce w przypadku spornego znaku towarowego. Słowo [...] (pisane identyczną czcionką co w przeciwstawionym unijnym znaku towarowym) ma więc decydujące znaczenie identyfikacyjne i odróżniające, zaś mniejsze znaczenie mają elementy graficzne, nie nadające obu znakom wyjątkowych cech dystynktywnych, zdolnych do przełamania identyczności warstwy słownej (to samo, wiodące słowo).

Słusznie w tym zakresie organ podkreślił, że w razie stwierdzenia identyczności towarów/usług oznaczanych przeciwstawionymi znakami, podczas badania podobieństwa oznaczeń stosuje się bardziej zaostrzone kryteria. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem unijnym niższy stopień podobieństwa pomiędzy znakami może być równoważony wysokim stopniem podobieństwa towarów/usług lub odwrotnie (wyrok TSUE z dnia 29 września 1998 r. w sprawie C-39/97 ECLI:EU:C:1998:442, LEX nr 112555; wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 9 lipca 2003 r. w sprawie T-162/01, ECLI:EU:T:2003:199, LEX nr 167098). Okoliczności powyższe zachodzą w niniejszej sprawie - wobec stwierdzenia identyczności towarów oferowanych przez obie strony postępowania sprzeciwowego - podczas badania podobieństwa oznaczeń zastosowano bardziej zaostrzone kryteria, jakkolwiek również przy kryteriach mniej zaostrzonych ich podobieństwo jest bardzo wysokie.

Sąd I instancji dokonał także prawidłowej kontroli przeprowadzonej przez organ oceny spornego oznaczenia z punktu widzenia istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, decydujące znaczenie w ocenie ryzyka konfuzji w odniesieniu do spornego znaku towarowego ma niebezpieczeństwo wprowadzenia konsumentów w błąd co do samego źródła pochodzenia towarów. Jak wskazuje orzecznictwo unijne, prawdopodobieństwo, że odbiorcy mogliby uznać, że towary lub usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub, jeśli tak się zdarzy, od przedsiębiorstw powiązanych ekonomicznie, oznacza niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd, które należy oceniać całościowo, biorąc pod uwagę wszystkie czynniki istotne dla stanu faktycznego sprawy. Ta całościowa ocena zakłada pewną współzależność uwzględnianych czynników, a w szczególności podobieństwo znaków towarowych oraz podobieństwo przedmiotowych towarów lub usług (wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 23 października 2002 r., T-6/01, ECLI:EU:T:2002:261, LEX nr 141118). W rozpatrywanej sprawie, uwzględniając fakt, iż obie strony (wnoszący sprzeciw oraz zgłaszający sporny znak towarowy) są przedsiębiorcami branży cukierniczej, relewantny odbiorca ich towarów (wyrobów cukierniczych) istotnie mógłby przyjąć, iż pochodzą one od tego samego przedsiębiorcy lub co najmniej od przedsiębiorców powiązanych ze sobą ekonomicznie lub w innym biznesowym wymiarze.

Oceniając ryzyko konfuzji w odniesieniu do spornego znaku towarowego, organ w uzasadnieniu kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji słusznie zatem stwierdził, iż "pojawienie się w obrocie zgłoszonego znaku bardzo podobnego do oznaczenia, które charakteryzuje już jeden podmiot na rynku, może sugerować, że jest to odmiana znaku wcześniejszego i pochodzi on od tego samego podmiotu gospodarczego. (...) Ponadto funkcją znaku towarowego nie jest wyłącznie pozwolenie konsumentowi na uniknięcie uznania, iż towary lub usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa, ale również zapewnienie możliwości rozpoznania, w interesie konsumenta, samych towarów. W przypadku wskazanych towarów konsument będzie ich poszukiwać po określonej marce, która niejednokrotnie jest eksponowana z udziałem wielu wariantów znaków towarowych, dlatego posiada szczególny interes w tym, aby w takim przypadku pochodziły one z tego samego źródła pochodzenia.".

Przedstawiona powyżej weryfikacja zarzutów proceduralnych rozpatrywanej skargi kasacyjnej potwierdza także bezzasadność zarzutu materialnego, za który należało uznać zarzut wymieniony w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno Sąd I instancji, jak i Urząd Patentowy RP prawidłowo bowiem zastosowali art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p. Organ przeprowadził porównanie obu przeciwstawionych znaków zgodnie z kryteriami określonymi w art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p., doprecyzowanymi przez orzecznictwo i doktrynę, a WSA wyjaśnił, dlaczego podzielił argumentację Urzędu. Stanowisko skarżącej ma jedynie charakter polemiczny i to w odniesieniu do wybranych etapów oceny istnienia identyczności lub podobieństwa między przeciwstawionymi znakami towarowymi oraz istnienia ryzyka wprowadzenia ich odbiorców w błąd.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.