Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Włodzimierz Gurba, Protokolant Magdalena Kałuska, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. s.c. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1623/21 w sprawie ze skargi A. s.c. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2021 r. nr 1401-IOV-1.4103.39.2020.EN w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od października 2016 r. do maja 2018 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. s.c. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 5.400 (słownie: pięć tysięcy czterysta ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrok sądu pierwszej instancji

1.1. Wyrokiem z 5 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1623/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sąd pierwszej instancji) oddalił skargę A. s.c. z siedzibą w W. (skarżąca spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 29 kwietnia 2021 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od października 2016 r. do maja 2018 r. (wyrok dostępny jest w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych CBOSA na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

1.2. Z przyjętego przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS, organ pierwszej instancji) postanowieniem z 14 maja 2019 r., doręczonym na adres rejestracyjny spółki w dniu 4 czerwca 2019 r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej: O.p.), wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie prawidłowości rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od dnia 1 października 2016 r. do dnia 28 lutego 2018 r. oraz od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 31 maja 2018 r.

Organ pierwszej instancji wskazał, iż wezwanie spółki do przedłożenia szeregu dokumentów oraz postanowienie o wyznaczeniu spółce siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji zostały uznane za doręczone w trybie art. 151 O.p. w zw. z art. 150 O.p. 30 października 2019 r. NUS wydał kolejne postanowienie o wyznaczeniu spółce siedmiodniowego termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, które zostało przesłane na adres elektroniczny spółki. Spółka nie odebrała tego dokumentu, w związku z czym dokument został uznany za doręczony.

W dniu 4 grudnia 2019 r. spółka skierowała do NUS pismo, w którym wskazała, że "do chwili otrzymania przedmiotowego postanowienia nie otrzymaliśmy jeszcze protokołu kontroli podatkowej za w/w okres (...)".

Decyzją z 31 grudnia 2019 r., NUS określił skarżącej spółce kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik, listopad, grudzień 2016 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2017 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj 2018 r., kwoty różnicy VAT do zwrotu na rachunek spółki za ww. miesiące oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2017 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj 2018 r. Decyzja została przesłana na adres elektroniczny skarżącej spółki i została uznana za doręczoną w dniu 14 stycznia 2020 r.

1.3. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie decyzją z 29 kwietnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że spółka nie brała czynnego udziału zarówno w trakcie prowadzonej w stosunku do niej kontroli podatkowej, jak również prowadzonego postępowania podatkowego. Korespondencja kierowana do skarżącej spółki, na adres aktywny, wskazany w Systemie Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników - ul. [...], [...], w tym wezwania do złożenia dokumentów i postanowienie wydane w trybie art. 200 § 1 i art. 123 § 1 O.p., nie były odbierane i wracały do urzędu z dopiskiem "zwrot nie podjęte w terminie".

Ponadto organ drugiej instancji wyjaśnił, że protokół kontroli podatkowej został wysłany w dniu 30 stycznia 2019 r. na adres elektroniczny [...], wskazany w ww. systemie. Z uwagi na fakt, że dokument nie został odebrany przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD, uznany został za doręczony w dniu 14 lutego 2019 r. (w ocenie DIAS termin doręczenia to 13 lutego 2019 r.). W związku z powyższym DIAS nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej spółki, że nie zapewniono jej czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu podatkowym.

Zdaniem organu odwoławczego, nie doszło do naruszeń procedury, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W opinii organu drugiej instancji materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący.

1.4. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji, mając na uwadze regulacje dotyczące doręczania pism w postępowaniu podatkowym, uznał, że doręczenia dokonywane w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją odbywały się zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego było przesyłane na adres rejestracyjny spółki wynikający ze Zgłoszenia identyfikacyjnego osoby prawnej będącej podatnikiem (NIP-2) tj.: ul. [...], [...]. Adres ten figuruje jako adres aktywny w rejestrze organu - Systemie Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników, jest to też adres siedziby spółki ujawniony w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Kierowanie przez NUS w postępowaniu podatkowym korespondencji na adres rejestracyjny spółki było zdaniem sądu, działaniem prawidłowym i zgodnym z obowiązującymi przepisami prawa. Korespondencja kierowana na powyższy adres nie była odbierana i wracała do urzędu z dopiskiem "zwrot nie podjęte w terminie". W tych okolicznościach, prawidłowo była ona uznawana za doręczoną w trybie art. 151 w zw. z art. 150 O.p. W ocenie sądu pierwszej instancji nie można zarzucić organowi, że uznając nieodebraną przez skarżącą spółkę korespondencję za doręczoną nie zapewnił jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył także, że wobec nieodbierania przez spółkę korespondencji wysyłanej na aktywny adres rejestracyjny, NUS następne postanowienia (tj. postanowienie z 30 października 2019 r. o wyznaczeniu spółce siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy), skierował na adres elektroniczny spółki. Z akt sprawy wynika bowiem, że w postępowaniach o przedłużeniu spółce terminu zwrotu podatku naliczonego nad należnym, korespondencja kierowana na adres elektroniczny choć nie była przez spółkę odbierana, to jednak spółka na tę korespondencję reagowała. Sąd podkreślił, że również wskazana wyżej korespondencja skierowana na adres elektroniczny skarżącej spółki, nie została przez nią odebrana. Pomimo nieodebrania pism wysłanych przez organ na adres elektroniczny, skarżąca spółka zareagowała na wysłaną do niej korespondencję i pismem z 4 grudnia 2019 r. wskazała na niewłaściwość organu, niekompletność materiału dowodowego i naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że wobec zwrócenie się przez spółkę ww. piśmie o kierowanie do niej korespondencji na adres elektroniczny, decyzja NUS z 31 grudnia 2019 r. została wysłana do spółki na adres elektroniczny. Pomimo nieodebrania korespondencji, spółka wniosła w terminie odwołanie od decyzji. Następnie, wezwana do uzupełnia braków formalnych odwołania, pomimo nieodebrania korespondencji, w terminie usunęła braki odwołania i złożyła pełnomocnictwo. Kolejna korespondencja kierowana przez organ odwoławczy na adres elektroniczny pełnomocnika spółki również nie była odbierana, w związku z czym była uznawana za doręczoną.

Zdaniem sądu pierwszej instancji, nie sposób uznać, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów dotyczących sposobu doręczania pism w postępowaniu podatkowym, czy też zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu (art. 123 O.p.). Skarżąca spółka zarzucała organowi kierowanie korespondencji na niewłaściwy adres, jednak jak zauważył sąd pierwszej instancji, w żadnym miejscu nie wskazała, jaki adres jest prawidłowy. Sąd zaznaczył, że w skardze do sądu skarżąca spółka wskazała adres rejestracyjny, tj. [...] ul. [...].

W efekcie powyższego w ocenie sądu pierwszej instancji kierowanie przez NUS korespondencji na adres rejestracyjny, a następnie na adres elektroniczny, było działaniem zgodnym z art. 144 § 1 O.p, a uznawanie nieodebranej przez spółkę korespondencji za doręczoną było prawidłowe.

Zdaniem sądu pierwszej instancji, organy w prowadzonym postępowaniu nie naruszyły przepisów postępowania, w tym przede wszystkim art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 123 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p. oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Organy zapewniły skarżącej spółce czynny udział w postępowaniu, cała korespondencja w toku postępowania była do spółki przesyłana prawidłowo i wobec jej nieodbierania była zgodnie z prawem uznawana za doręczoną. Wszystkie okoliczności istotne, których ustalenie było niezbędne dla właściwego zastosowania norm prawa materialnego, zostały przez organy ustalone prawidłowo na podstawie dostępnych organowi dokumentów źródłowych. W ocenie sądu pierwszej instancji organy podatkowe zestawiając właściwie ustalony stan faktyczny z przepisami prawa, prawidłowo przeprowadziły proces subsumpcji, zasadnie uznając, że wobec nieprzedstawienia przez skarżącą spółkę dokumentów, nie przysługuje jej możliwość skorzystania z preferencyjnej stawki podatku VAT (8%) i prawidłowo zastosowały podstawową stawkę podatku 23%. Organy zasadnie również zakwestionowały spółce prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego w deklaracjach VAT-7 za okres od października 2016 r. od maja 2018 r. oraz wobec stwierdzonych nieprawidłowości ustaliły dodatkowe zobowiązanie podatkowe za okres od stycznia 2017 r. do maja 2018 r. na podstawie art. 112b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm.; dalej: ustawa o VAT). Sąd pierwszej instancji uznał wobec powyższego za niezasadne zarzuty naruszenia art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT w zw. z art. 167 w zw. z art. 63 oraz art. 178 Dyrektywy 112 oraz art. 21 § 3a O.p.

2. Skarga kasacyjna

2.1. Skarżąca spółka od wyroku sądu pierwszej instancji wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą wyrok na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 208 § 1 O.p. poprzez brak uchylenia decyzji organów podatkowych wydanych w sprawie skarżącej spółki oraz braku umorzenia postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie nie została doręczona prawidłowo spółce, a co za tym idzie nie weszła do obiegu prawnego – tym samym postępowanie odwoławcze prowadzone przez organy podatkowe stało się bezprzedmiotowe;

b) art. 151 P.p.s.a. wobec oddalenia skargi pomimo wystąpienia w skarżonej decyzji istotnych naruszeń prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania lub o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

2.2. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, w granicach wyznaczonych jej zarzutami i wnioskami (art. 183 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 P.p.s.a.) biorąc pod uwagę z urzędu przesłanki nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.) stwierdził, że skarga kasacyjna jest niezasadna.

Nie stwierdzono też podstaw do odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09; publ. CBOSA).

3.2. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjna wniesioną w niniejszej sprawie miał na uwadze, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd z urzędu bierze pod uwagę wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania, które w tej sprawie nie wystąpiły. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Oznacza to, że kontrola instancyjna orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego sprawowana jest w ramach zakreślonych przez podstawy kasacyjne, określające rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres, wskazane i uzasadnione w skardze kasacyjnej. Zakres kontroli sprawowanej przez sąd drugiej instancji wyznaczają przyczyny wadliwości wyroku sądu pierwszej instancji, które zostaną wskazane w skardze kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej, w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Na podstawie przytoczonego przepisu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji nie ma odpowiedniego zastosowania art. 134 § 1 P.p.s.a , który nakazuje przy rozpoznaniu skargi uwzględnić wszystkie naruszenia prawa, mogące stanowić podstawę uwzględnienia skargi, także wtedy gdy nie zostały one podniesione w skardze. Sąd drugiej instancji nie może poprawiać podstaw zaskarżenia i wniosków skargi kasacyjnej, gdyż oznaczałoby to działanie z urzędu; niedopuszczalne w świetle prztoczonego przepisu (zob. wyroki NSA: z 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 13/04; z 22 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 356/04 i z 22 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2065/17; publ. CBOSA). Nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie czy uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź poprawianie występujących w niej niedokładności. Wadliwe sformułowanie podstaw kasacyjnych obciąża stronę wnoszącą ułomnie skonstruowany środek zaskarżenia, uniemożliwiając prawidłową ocenę kwestionowanego orzeczenia (zob. np. wyroki NSA: z 8 maja 2014 r., sygn. akt I GSK 1005/12,; z 2 września 2014 r., sygn. akt II OSK 435/13; z 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1420/14; z 19 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1367/13; z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13; publ. CBOSA).

3.3. W rozpoznanej sprawie skarżąca spółka w skardze kasacyjnej sformułowała zarzuty oparte na twierdzeniu, że decyzja organu drugiej instancji nie została doręczona skutecznie skarżącej spółce, konsekwencją czego nie mogło być stwierdzenie przez sąd pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem oraz, że organ zasadnie orzekł zaskarżoną decyzją o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu dokonania przez sąd pierwszej instancji błędnej oceny naruszenia przez organ drugiej instancji, przy doręczaniu zaskarżonej decyzji, konkretnych przepisów postępowania podatkowego, które to naruszenie świadczyłoby o tym, że decyzja ta nie została doręczona stronie i tym samym nie weszła do obrotu prawnego. W skardze kasacyjnej nie wskazano, które przepisy, zdaniem skarżącego, zostały naruszone przez organ w sposób skutkujący brakiem doręczenia spółce zaskarżonej decyzji. Co prawda w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że doręczenie decyzji powinno nastąpić w sposób zgodny z art. 144-154c O.p. oraz, że akceptacja stanowiska, że decyzja niedoręczona w sposób zgodny z powołanymi przepisami wchodzi do obrotu prawnego prowadziłoby do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawa i zasady zaufania do organów państwa (art. 2 Konstytucji) a także zasady praworządności (art. 7 Konstytucji). Stwierdzenia te zostały zawarte w skardze kasacyjnej, jako część szerszego wywodu, który skupiał się na wykazaniu, że na podstawie art. 212 O.p. decyzja administracyjna, która nie została prawidłowo doręczona stronie nie wywołuje skutków prawnych. Te stwierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej dotyczą kwestii wejścia decyzji do obrotu prawnego, jednakże nie odnoszą się bezpośrednio do braku doręczenia decyzji organu drugiej instancji, która została wydana w rozpoznanej sprawie w stosunku do strony skarżącej. Z tak sformułowanego uzasadnienia skargi kasacyjnej nie można było wywieść, że skarżąca spółka zarzucił bezzasadne oddalenie skargi przez sąd pierwszej instancji, pomimo tego, że w sprawie doszło do naruszenia konkretnych przepisów O.p., regulujących doręczenie decyzji, którego konsekwencją było niedoręczenie skarżącej spółce decyzji organu instancji.

3.4. W świetle powyższych wniosków należało stwierdzić, że w rozpoznanej sprawie w skardze kasacyjnej poprzez podniesienie zarzutu związanego z brakiem doręczenia decyzji organu drugiej instancji nie sformułowano prawidłowej podstawy prawnej spełniającej wymogi wynikające z art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

3.5. Niezależnie od powyższych konstatacji należy wskazać, że gdyby nawet w rozpoznanej sprawie nie doszło do doręczenia stronie decyzji organu drugiej instancji, to okoliczność ta nie stanowiłaby przesłanki umorzenia postępowania podatkowego na podstawie powołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 208 § 1 O.p. W skardze kasacyjnej nie uzasadniono jak, zdaniem autora skargi kasacyjnej brak doręczenia decyzji organu drugiej instancji można powiązać z przesłanką zastosowania art. 208 § 1 O.p., którą jest bezprzedmiotowość postępowania. Umorzenie postępowania w świetle przepisu art. 208 § 1 O.p. następuje wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozumieniu art. 208 § 1 O.p. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej/postanowienia, ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego wywołuje jedynie skutki procesowe (nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy). Organ nie orzeka więc o prawach i obowiązkach strony, nie ma również kompetencji do formułowania ocen prawnych względem zdziałanych wcześniej czynności procesowych (zob. wyrok: NSA z 5 lutego 2025 r., sygn. akt III FSK 1413/23; z 13 czerwca 2024 r., sygn. akt III FSK 1093/22 publ. CBOSA). W świetle tych wniosków oczywistym jest, że sam brak skutecznego doręczenia decyzji stronie nie oznacza, że na skutek tej wady postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji nadal istnieją przesłanki do merytorycznego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, lecz nie następuje to, wskutek niedoręczenia decyzji.

3.6. W rozpoznanej sprawie pomimo tego, że w skardze kasacyjnej nie została sformułowana prawidłowa podstawa kasacyjna odnosząca się do skuteczności doręczenia decyzji organu drugiej instancji, to kwestię należało zbadać z urzędu z uwagi na art. 189 P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09 (publ. CBOSA) wskazano, że od zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 183 § 1 P.p.s.a., istnieją odstępstwa. Jedno z nich przewidziane zostało w art. 189 P.p.s.a. Ustalenie zatem, że istniały przesłanki do odrzucenia skargi przez sąd pierwszej instancji, zobowiązuje Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku i odrzucenia skargi. Oceny wystąpienia przesłanek odrzucenia skargi Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje z urzędu, niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej. Powyższe wynika z punktu pierwszego powołanej uchwały, w którym wskazano, że w świetle art. 183 § 1 oraz art. 134 § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a. jest dopuszczalne zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu art. 189 tej ustawy, polegające na uchyleniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i odrzuceniu skargi, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i przy braku przesłanek nieważności postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1147/16).

3.7. Brak doręczenia decyzji stronie postępowania powoduje niedopuszczalność wniesienia na tę decyzję skargi do sądu. Niedopuszczalność skargi spowodowana brakiem doręczenia decyzji ma oczywisty charakter, gdyż przedmiotem oceny przez sąd zgodność z prawem nie może być akt, który na podstawie art. 212 O.p. nie może być uznany za funkcjonujący w obrocie prawnym. Niedopuszczalność skargi kasacyjnej stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. stanowi podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej. Zatem stwierdzić należało, że w rozpoznanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 P.p.s.a. z miał obowiązek z urzędu zbadać skuteczność doręczenia zaskarżonej decyzji. Wykonując ten obowiązek Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że prawidłowe było skierowanie zaskarżonej decyzji na adres, którym organy podatkowe dysponowały w toku postępowania i pod którym skarżąca odbierała pisma w toku postępowania. Adres ten wynikał z dokumentów złożonych przez skarżącą do organu podatkowego. Doręczenie decyzji na ten adres dokonane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami. O skuteczności doręczenia decyzji organu drugiej instancji świadczy także okoliczność wniesienia przez skarżącą spółkę skargi do sądu na tę decyzję.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne i na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a.

| Sędzia WSA (del.) | Sędzia NSA | Sędzia NSA |

|Włodzimierz Gurba |Małgorzata Niezgódka-Medek |Sylwester Golec |