Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 20 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. G. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania karty pobytu I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 800 (osiemset) złotych; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem skargi – S. G. (dalej: strona, skarżąca) jest bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) w przedmiocie wydania karty pobytu.

Decyzją z 30 marca 2023 r. WD udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Strona w październiku 2023 r. wniosła ponaglenie, a pismem z 25 listopada 2023 r. wniosła skargę do Sądu na bezczynność Wojewody w przedmiocie wydania karty pobytu. Wniosła strona o: stwierdzenie bezczynności o charakterze rażącym w prowadzeniu sprawy, zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania karty pobytu, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 5000 zł, zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że po wydaniu decyzji (z 30 marca 2023 r.) do urzędu wpłynął (4 kwietnia 2023 r.) wniosek strony o przeniesienie sprawy do Wojewody Zachodniopomorskiego. W dniu 7 kwietnia 2023 r. organ przekazał, jak wskazuje omyłkowo wniosek strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do Wojewody Zachodniopomorskiego i w dacie odpowiedzi na skargę – 22 grudnia 2023 r. oczekuje na zwrot akt. w sprawie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Pojęcie "bezczynność" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ("nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1"). Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga zaakcentowania, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić trzeba, że w myśl art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Wydanie karty pobytu jest następstwem wydania decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca. Obowiązek wyrobienia i wydania cudzoziemcowi karty pobytu wynika wprost z art. 226 pkt 1 oraz art. 229 ustawy z 12.12.2013r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2023 poz.519). Pierwsza karta pobytu (art. 3 pkt 11a ustawy o cudzoziemcach) jest wydawana bezpośrednio po udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zgody na pobyt ze względów humanitarnych albo po uzyskaniu statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej). Organ udzielający zezwolenia na pobyt czasowy ma zatem obowiązek wyrobić (spersonalizować) i wydać kartę pobytu cudzoziemcowi bezpośrednio po wydaniu decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy cudzoziemca. Wydanie pierwszej karty pobytu następuje z urzędu (art. 229 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach). Wyrobienie i wydanie cudzoziemcowi pierwszej karty pobytu powinno nastąpić bezpośrednio po udzieleniu zezwolenia na pobyt. Regulacja art. 3 ust. 11a ww. ustawy nakazuje niezwłoczne (bezpośrednio po wydaniu decyzji udzielającej zezwolenia).

Jak wynika z akt strona wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę złożyła 12 maja 2020 r., a decyzja w tej sprawie została wydana 30 marca 2023 r. Z informacji podanych przez organ wynika, że do wydania karty pobytu nie doszło z przyczyn leżących po stronie organu, organ "omyłkowo" przesłał akta do innego Wojewody, co w konsekwencji spowodowało, że do dnia wniesienia skargi i udzielenia odpowiedzi na skargę postępowanie nie zostało zakończone. Tym samym stan bezczynności organu w zakresie czynności materialno-technicznej - wygenerowania i wydania karty pobytu trwał około 8 miesięcy. Czynność tą organ powinien wykonać niezwłocznie zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania w sprawie o wydanie karty pobytu naruszając zasady i terminy określone w art. 35 k.p.a., art. 36 k.p.a., oraz art. 8, art. 12 k.p.a. a w konsekwencji art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a.

Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd wziął pod uwagę fakt wejścia w życie w dniu 15 kwietnia 2022 r. ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), w tym dodany wskazaną ustawą art. 100c ust. 1-4 dotyczący prowadzonych przez wojewodę postępowań w zakresie udzielenia cudzoziemcom zezwoleń na pobyt czasowy, pobyt stały, pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiego oraz zmian i cofnięcia tych zezwoleń. Należy zauważyć, że stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) w ustawie nie zamieszcza się przepisów, które regulowałyby sprawy wykraczające poza wyznaczony przez nią zakres przedmiotowy (stosunki, które reguluje) oraz podmiotowy (krąg podmiotów, do których się odnosi).

Oceniając wprowadzone regulacje Sąd stwierdził, iż wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1-3 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 z późn. zm.; moc obowiązująca od dnia 24 lutego 2022 r.) zakresu podmiotowego i przedmiotowego tej ustawy, jak i braku w tym zakresie zmian w ustawie o cudzoziemcach oraz p.p.s.a., przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą w niniejszej sprawie, jak i w konsekwencji kontroli legalności tego postępowania dokonywanej przez sąd administracyjny. Wskazać należy, że skarżąca nie jest obywatelką Ukrainy, ale F.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowanie w przedmiocie wydania karty pobytu. Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania Sąd uznał, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, według którego kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie bezczynności w prowadzeniu postępowania przez organ do naruszającej prawo w sposób rażący, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 10 marca 2021 r., II OSK 1610/20, Lex nr 3190594). W sprawie niewątpliwie organ dopuścił się wadliwego i niczym nieuzasadnionego działania.

Z uwagi na brak wydania karty pobytu Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 800 zł.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.