Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzania niedopuszczalność odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z [...] października 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej powoływana jako kpa) po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej określana jako Skarżąca) od pisma działającego z upoważnienia Wójta Gminy L., Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] września 2020 r. (znak: [...]) - stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzją z [...] sierpnia 2020 r., nr: [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy L. Kierownik GOPS w L. uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] lipca dotyczącą przyznania Skarżącej zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności, decyzją z [...] sierpnia 2020 r., nr: [...], uchylającą decyzję nr [...] z [...] lipca 2020 r. dotyczącą świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu"; decyzją z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] uchylającą decyzję przyznającą świadczenie w formie zasiłku stałego nr [...] z [...] sierpnia 2018 r., zmienioną decyzją nr [...] z [...] .10.2018 r. i uchylającą prawo do składek na ubezpieczenie zdrowotne dla Skarżącej. Ww. decyzje Skarżąca odebrała osobiście 28 sierpnia 2020 r. 1 września 2020 r. Skarżąca nadała pismo do SKO w T., które nie było nazwane jako odwołanie, ani też jako skarga, dlatego też SKO 24 września 2020 r. pismem znak: [...] , wezwało ją do sprecyzowania swojego żądania zawartego w ww. piśmie z 30 sierpnia 2020 r. Skarżąca 30 września 2020 r. odpowiedziała, że jej pismo z 30 sierpnia 2020 r. jest odwołaniem od decyzji z [...] września 2020 r., znak: [...], oraz skargą na działania Kierownik GOPS w L. Wobec powyższego Kolegium, działając na podstawie art. 229 w zw. z art. 231 kpa, przekazało skargę do Rady Gminy L. Pozostało natomiast do rozpatrzenia "odwołanie" od "decyzji" wskazanej ww. piśmie. SKO wskazało, że nie może uwzględnić pisma Skarżącej jako odwołania decyzji, gdyż nie pozwalają na to przepisy powszechnie obowiązującego prawa. Art. 134 kpa stanowi podstawę prawną do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania wówczas, gdy strona zaskarżą pismo w sprawie a nie rozstrzygnięcie w formie decyzji lub postanowienia albo zaświadczenia. Pismo, które Skarżąca wskazała jako decyzję, jest w istocie pismem przewodnim, którym organ I instancji przesyła komplet dokumentów zgromadzonych w sprawie do organu odwoławczego i nie przysługuje od niego odwołanie.

Skargę na powyższe postanowienie złożyła Skarżąca, zarzucając mu:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa polegające na nierozpatrzeniu w całości materiału dowodowego, jak i nieprzeprowadzenie wszechstronnie postępowania dowodowego w sprawie;

- naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 kpa poprzez błędne ustalenie, że złożyła do SKO środek odwoławczy od pisma Kierownika GOPS z [...] września 2020 r., [...] , kiedy to w istocie 1 września 2020 r. złożyła odwołanie od niżej wymienionych decyzji.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że decyzjami z [...] .08.2020 r. [...], [...] oraz [...] działająca z upoważnienia Wójta Gminy L. Kierownik GOPS w L. uchyliła decyzje kolejno przyznającą Skarżącej zasiłek okresowy z powodu niepełnosprawności dotyczącą świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu Posiłek w szkole i domu, a także dot. prawa do składek na ubezpieczenie zdrowotne. Decyzje te doręczono zbiorczo 28.08.2020 r. Od powyższych decyzji Skarżąca złożyła zbiorcze odwołanie 30.08.2020 r. (nadane 1.09.2020 r.) - pismo to nie zostało jednak odpowiednio zatytułowane. W związku z powyższym Skarżąca dostała pismo wzywające do doprecyzowania, czy pismo to jest skargą na decyzje, czy skargą na postępowanie Kierownika GOPS. Równolegle ze Skarżącą skontaktował się telefonicznie pracownik Urzędu o doprecyzowanie stanowiska. Skarżąca w rozmowie telefonicznej wskazała, że jej pismo to zarówno skarga na postępowanie Kierownika GOPS, jak i odwołanie od decyzji wydanych przez tegoż Kierownika. Tożsame wskazała w piśmie procesowym. Z niewiadomych przyczyn SKO niesłusznie uznało, że skarga dotyczyła pisma Kierownika GOPS [...] z [...] września 2020 r. SKO zdaje się nie zwróciło uwagi na fakt, że odwołanie zostało wniesione z datą 1 września 2020 r., więc w dacie, kiedy to pismo Kierownika GOPS z [...] .09.2020 r. w ogóle nie istniało. Nie można wnieść odwołania od pisma, które nie istnieje, dlatego niezrozumiałym jest dla Skarżącej, dlaczego SKO przyjęło za słuszne taki tok rozumowania. Nawet gdyby Skarżąca niesłusznie w późniejszych pismach powoływała się na pismo z [...] września 2020 r., to SKO dla prawidłowego toku postępowania powinno dopytać o słuszność tego rozumowania. SKO winno zbadać wnikliwie materiał dowodowy, tym bardziej że Skarżąca nie jest profesjonalistą, nie zawsze prawidłowo rozumie i interpretuje zawiłe pisma procesowe. SKO, gdy miało wątpliwości co do doprecyzowania skargi, winno przeprowadzić dodatkowe czynności wyjaśniające, np. poprzez osobiste przesłuchanie Skarżącej, dostosowane do jej możliwości. Zachowanie, kiedy to SKO dokonuje nadinterpretacji stanowiska Skarżącej, jest niedopuszczalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Organ odwoławczy, stwierdzając w niniejszej sprawie niedopuszczalność odwołania złożonego przez Skarżącą, wyszło z błędnego założenia, że przedmiotem odwołania było pismo Kierownika GOPS w L. z [...] .09.2020 r., znak [...]. Wskazać trzeba, że słusznie początkowo SKO wezwało Skarżącą pismem z 24.09.2020 r. do doprecyzowania treści jej pisma z 30.08.2020 r., ponieważ z jego treści nie wynikało, jakie konkretnie jest żądanie strony. Chociaż treść ww. pisma SKO z 24.09.2020 r. była precyzyjna, Skarżąca nie zrozumiała jednak w prawidłowy sposób wezwania, wskazując, że jej pismo z 30.08.2020 r. należy traktować jako odwołanie od decyzji GOPS z [...] .09.2020 r., znak [...] oraz jako skargę na działanie Kierownik GOPS w L.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 8 § 1 kpa, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Natomiast w myśl art. 9 kpa, "Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.".

Stwierdzić trzeba, że SKO, wydając zaskarżone postanowienie, naruszyło ww. przepisy. Już tylko zestawiając daty pism, które pojawiły się w toku postępowania, SKO winno nabrać wątpliwości co treści żądania Strony. Jej pismo, którego treść wymagała wyjaśnienia, pochodziło z 30.08.2020 r. Winno zatem wzbudzić wątpliwości organu odwoławczego to, że Skarżąca, odpowiadając na wezwanie organu, wskazała, że pismo to stanowi odwołanie od "decyzji" z [...] .09.2020 r., skoro dokument ten nie istniał jeszcze 30.08.2020 r. Powyższe powinno stanowić asumpt do kolejnego wezwania Skarżącej o doprecyzowanie treści jej pisma z 30.08.2020 r., czego SKO jednak nie uczyniło, i co doprowadziło do pozbawienia Skarżącej możliwości złożenia odwołania od niekorzystnych dla niej decyzji.

Należy oczywiście wskazać, że wezwanie SKO z 24.09.2020 r. było jasne i precyzyjne, tym niemniej już na pierwszy rzut oka widoczne było, że pomimo tego Skarżąca nieprawidłowo zrozumiała jego treść, zatem SKO, kierując się zasadami wyrażonymi w cyt. art. 8 § 1 i art. 9 kpa, winno doprowadzić do uzyskania od Skarżącej wyjaśnienia jej rzeczywistych intencji, a nie poprzestawać na oparciu się o treść jej pisma z 30.09.2020 r.

Mając na uwadze powyższe, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) orzec jak w sentencji.

Na podstawie art. 119 pkt 2 cyt. ustawy sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym.