![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw, Finanse publiczne, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, *Uchylono decyzję I i II instancji, III SA/Wr 223/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2026-04-08, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
III SA/Wr 223/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
|
|
|||
|
2025-06-06 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu | |||
|
Barbara Ciołek Kamila Paszowska-Wojnar Katarzyna Borońska /przewodniczący sprawozdawca/ |
|||
|
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw | |||
|
Finanse publiczne | |||
|
I GZ 429/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-28 | |||
|
Samorządowe Kolegium Odwoławcze | |||
|
*Uchylono decyzję I i II instancji | |||
|
Dz.U. 2022 poz 1634 art. 64 ust. 1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, , Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2025 r. nr SKO 4021.9.2024 w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 19 lutego 2024 r. nr 44/WIM/2024; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz skarżącego kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. |
||||
|
Uzasadnienie
Skarżący W. M. (dalej skarżący, strona) wnioskiem z dnia 11 września 2023 r. zwrócił się o umorzenie w całości należności 2021 w kwocie 1411,60 zł, wynikającej z upomnienia nr [...], z tytułu opłaty dodatkowej za brak opłaty postojowej (abonamentu) za parkowanie samochodu w miejscu zamieszkania w dniach: 29 maja- 9 czerwca 2024 r. We wniosku strona wskazała, że sytuacja miała miejsce na przełomie maja/czerwca 2020r., a więc na początku pandemii COVID-19, kiedy panował strach, chaos, a wiele instytucji było zamkniętych lub miało zmienione godziny funkcjonowania. Skarżący wyjaśnił, że udał się do ZDiUM, aby opłacić abonament za postój ( zawsze dokonywał zapłaty na miejscu), jednak urząd był zamknięty. Dodał, że nie mógł przestawić samochodu, gdyż był on w tym czasie zepsuty. Zakłady mechaniczne były zamknięte, a skarżący bał się wychodzić, ponieważ wszędzie straszono nieznanym wirusem i powikłaniami. W międzyczasie przez kilka dni z rzędu dostał mandaty, każdy po 200 zł. Wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej – nie pracuje i pobiera niską rentę, w związku z czym nie jest w stanie opłacić kary. Podkreślił, że zawsze regularnie opłaca abonament i nie zdarzyło mu się otrzymać mandatu za brak opłaty dodatkowej . Po wezwaniu przez organ strona złożyła wyjaśnienia i przedłożyła dokumentację dotyczącą swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej, w tym osiąganych dochodów. Pismem z dnia 24 listopada 2023 r. organ pierwszej instancji wezwał stronę do przedstawienia informacji, dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej, w tym m.in. wypełnienia oświadczenia o stanie majątkowym i dołączenia dokumentów potwierdzających wiarygodność przedstawionych informacji. W dniu 10 skarżącego, informujące, że mieszka on obecnie w L., przy ul. [...]. B. M. zaznaczyła, że jej miesięczny dochód netto wynosi 3 546,88 zł (zaświadczenie w załączeniu), córka posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, od roku nie pracuje i jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy we Wrocławiu bez prawa do zasiłku. Dodała, że miesięczny czynsz za mieszkanie wynosi 1 034,75 zł, opłata za prąd miesięcznie wynosi 129,69 zł, za gaz co dwa miesięczne wynosi 62,72 zł. Wskazała, że otrzymane pismo przesłała mężowi, więc on dośle brakujące dokumenty. W dniu 14 grudnia 2023 r. strona uzupełniła materiał dowodowy. Powieliła argumentację z wniosku. Stwierdziła, że jej renta wynosiła 735,07 zł, obecnie to kwota 668. 91 zł, kwota przesyłana stronie to 315,56 zł. Skarżący od 2017 spłaca kredyt, który po koniec 2029 wyniesie 33,4 tys. Zł, miesięczna rata wynosiła 500 zł, obecnie po wydłużeniu okresu kredytowania to kwota 330 zł. Opłaca także ubezpieczeniuew PZU w wysokości 1342 zł. Poniósł koszt naprawy samochodu w wysokości 1650 zł w dniu 19 października 2022 r., na ten cel zaciągnęł kredyt w PKO w wysokości 2 400 zł. Strona opłaca ogródek działkowy w wysokości 400 zł, skarżący ponosi ponadto częściowe opłaty eksploatacyjne mieszkania, wraz z żoną mają na utrzymaniu córkę, która straciła pracę. Strona ponosi również częściowe opłaty mieszkania siostry żony na ul. [...] (ponieważ nie zawsze ma pracę). Ponadto od dnia 19 czerwca 2023 r. jest jedynym opiekunem matki, która była w szpitalu, a skarżący zameldował się u niej tymczasowo w L., przy ul. [...], miesięczne opłaty mieszkania to kwota 724,45 zł. Do pisma załączono: dowód wpłaty za mieszkanie w L., informację dotyczącą wymiany turbosprężarki w samochodzie, decyzję o przeliczeniu renty, decyzję o waloryzacji renty, dowód wpłaty składki OC, PIT 40A za 2022 r., zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej dotyczące własności mieszkania w L. (na A. M. i spadkobierców po zmarłym R. M.), zaświadczenie o utracie dowodu osobistego przez stronę, plan spłaty kredytu zaciągniętego 17 listopada 2021 r. na kwotę 33 666,67 zł, wynik badania [...] A. M., zestawienie upomnień. Strona w dniu 14 lutego 2024 r. uzupełniła materiał dowodowy. W piśmie opisała stan zdrowia swojej mamy, wskazała, opłaty za mieszkanie w L., w którym Strona mieszka z mamą wynoszą: czynsz 717,80 zł, telefon 21,99 zł, telewizja 24 zł, prąd 59,05 zł (wyrównanie 148,94 zł.). Opłata za ogródek działkowy wynosi 158,22 zł. Do pisma załączono: wynik badania [...] A. M. - 2 szt., informację od lekarza POZ, recepty- 2 szt., paragon fiskalny dot. zakupu leków, kartę informacyjną opłat zamieszkanie w L., 2 szt. KP opłat za mieszkanie, kartę informacyjną z poradni okulistycznej, fakturę za leki. Decyzją Prezydenta Wrocławia z dnia19 lutego 2024 r., nr WIM-EU-ZA.3150.311.2023 wydaną na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 1634 ze zm., dalej: ufp) odmówiono skarżącemu udzielenia ulgi. Organ I instancji uznał, że w sprawie nie wystąpiły żadne przesłanki umorzenia należności. Oceniając wystąpienie przesłanki ważnego interesu strony organ stwierdził, że fakt posiadania przez stronę stałego źródła dochodu (renta) daje szanse na uregulowanie należności. Podkreślił, że należności publicznoprawne powinny być regulowane i brak podstaw do przyznania pierwszeństwa w spłacie należnościom cywilnoprawnym z tytułu ciążących na skarżącym obciążeń kredytowych. Zapłata przez skarżącego zaległości nie naruszy jej egzystencji, gdyż jej sytuacja bytowa jest chroniona przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ nie stwierdził również, by za umorzeniem zaległości przemawiał interes publiczny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej SKO, Kolegium, organ odwoławczy) utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy omówił przesłanki umorzenia, powołał się przy tym na orzecznictwo sądów i stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek umorzenia. Strona nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa jest na tyle wyjątkowa, żeby istniała potrzeba umorzenia należności. Strona posiada stałe, niezagrożone utratą, źródło utrzymania - rentę w wysokość ok. 1 200 zł miesięcznie. Jedyne miesięczne wydatki jakie podała strona to spłata kredytu - rata w wysokości ok. 315 zł. Strona posiada również inne zobowiązania - pożyczki lecz nie wskazała w jakiej wysokości spłaca miesięczne rat. Zdaniem Kolegium byt skarżacego nie jest zagrożony, a subiektywne przekonanie Strony, w oparciu ojej sytuację finansową, dążące do wyzbycia się obciążenia nałożonej opłaty dodatkowej czy też kosztów upomnienia, nie może stanowić uzasadnienia dla wystąpienia ważnego interesu zobowiązanego. Istotne jest istnienie obiektywnie wyjątkowych okoliczności. Interes ten nie może być wyprowadzony z własnego przekonania, że sytuacja, w jakiej znalazła się strona, w związku z obowiązkiem zapłaty opłaty dodatkowej, jest okolicznością wyczerpującą przesłankę, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. Zasadą jest bowiem zapłata zobowiązania w nałożonej wysokości i w wyznaczonym terminie płatności. Odstąpienie od tej zasady i przyznanie ulgi, z uwagi na to, że odbywa się kosztem środków należnych budżetowi państwa, następuje incydentalnie. Obecny ewentualny brak środków na jednorazową spłatę należności, w świetle okoliczności całokształtu sprawy, nie może przesądzać o pozytywnym załatwieniu żądania i umorzeniu przedmiotowych należności. Powoływanie się na okoliczność z uwagi złej sytuacji finansowej, nie może być sama w sobie przesłanką do zastosowania ulgi. Oznaczałoby to bowiem, iż każdy zobowiązany z tytułu opłaty dodatkowej, znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej, spełniałby warunki do udzielenia ulgi. Podkreślenia wymaga przy tym, że Strona pomimo złej sytuacji finansowej spłaca swoje zobowiązania cywilnoprawne terminowo. Ważny interes zobowiązanego wymaga wykazania okoliczności na które Strona nie miała wpływu lub które były od niej niezależne. Strona stwierdziła, że brak opłaty wynika z ograniczeń związanych z COVID-19 i brakiem możliwości uiszczenia opłaty. Kolegium wyjaśnia, że co prawda w czasie trwania pandemii panowały znaczne ograniczenia lecz urzędu były otwarte w godzinach urzędowania lub miały swoje dyżury. Ponadto taka forma zapłaty nie była jedyną. Strona miała możliwość uiszczenia opłaty za parkowanie w form elektronicznej. Stan pojazdu również nie jest okolicznością na którą strona nie miała wpływu. Wiedząc, że stan pojazdu jest zły winna mieć świadomość, iż stawiając go w strefie płatnego postoju, nie będzie w stanie go przestawić w sytuacji jego zepsucia i będzie musiała korzystać z fachowej pomocy. Zdaniem Kolegium skarżący nie wykazał w sensie obiektywnym istnienia ważnego interesu zobowiązanego warunkującego udzielenie wnioskowanej ulgi. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie decyzji SKO i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub umorzenie należności. Zarzuciła strona niewłaściwą ocenę jej sytuacji przez organ, w szczególności poprzez nieuwzględnienie wyjątkowych warunków i utrudnień wynikających z ogłoszonego 20 marca 2020 r. stanu pandemii COVID-19. Zaznaczył, że z uwagi na rozprzestrzenianie się wirusa nie używał zimą samochodu, który stał zepsuty przed blokiem, więc nie można go było przestawić, a gdy na wiosnę poszedł do warsztatu samochodowego, warsztat był zamknięty. Podkreślił, że nieuiszczenie opłaty abonamentowej nie wynikało z jego złej woli, ale brakiem możliwości dokonania wpłaty w kasie ZDiUM. Zaznaczył, że nie korzysta z innych form płatności, nie potrafi obsługiwać stron internetowych i nie miał możliwości wniesienia opłaty drogą elektroniczną. Natomiast gdy złagodzone zostały restrykcje związane z COVID-19 od razu dopełnił obowiązku wniesienia opłaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W toku kontroli legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postępowania, Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Objęta wnioskiem o umorzenia należność stanowi opłatę (za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania w miejscu wyznaczonym do parkowania), do której ma zastosowanie ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2020r. poz. 470, ze zm., dalej: udp). Art. 13 ust. 1 udp stanowi, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 udp. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 udp, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5). Obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa. Stwierdzenie okoliczności faktycznej, polegającej na nieuiszczeniu opłaty parkingowej jest wystarczające dla ustalenia treści stosunku prawnego - obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w określonej wysokości. Opłata dodatkowa stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022r., 1634 ze zm., dalej: ufp) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2020r., sygn. akt I GSK 2116/19, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Wniosek skarżącego organy prawidłowo rozpatrzyły w oparciu o art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ufp zgodnie, z którym organ może na wniosek zobowiązanego umorzyć w całości taką należność w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. W tym miejscu należy wyjaśnić, że organ rozpoznając wniosek strony o umorzenie należności na podstawie ww. przepisu działa w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że ustawodawca pozostawił organowi swobodę w stosowaniu umorzenia należności, nawet wówczas, gdy przesłanki ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego wystąpią. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zatem o tym, czy należność ma być umorzona, ta kwestia pozostawiona jest decyzji organu. Zastrzec jednak należy, że uznanie nie oznacza dowolności organu w zakresie oceny okoliczności sprawy, które stanowią o ważnym interesie zobowiązanego czy interesie publicznym. Uznaniowy charakter decyzji przesądza o zakresie jej kontroli przez sąd administracyjny, który dokonuje jej oceny pod katem legalności tj. czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa, czy w ich kontekście prawidłowo dokonał ustaleń faktycznych i, czy te ustalenia znajdują oparcie w wystarczającym materiale dowodowym sprawy oraz, czy wyprowadzone z tych ustaleń wnioski w zakresie merytorycznym, a więc dokonana ocena prawna sprawy, nie przekraczają zasady swobodnej oceny dowodów, a podjęte wnioski, czy są logiczne i poprawne. Sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w myśl, której organy zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 19960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a). Nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a), czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a) oraz czy wydane decyzje odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności, czy uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia należności. Ponadto zwraca Sąd uwagę na pogląd, który Sąd podziela, wyrażony w wyroku NSA z dnia 14 października 2016 r., II FSK 2427/14 (dostępny w CBOSA), że zrelatywizowanie zakresu kontroli sądowoadministracyjnej decyzji uznaniowych może być w pewnych sytuacjach niezbędne dla należytego wywiązania się przez sądy administracyjne z wynikającego z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. obowiązku sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mogą bowiem zdarzyć się sytuacje, gdy sposób skorzystania z uznania administracyjnego przez organ administracyjny budzi wątpliwości w kontekście realizacji skodyfikowanej w art. 124 O.p. zasady wyjaśniania (przekonywania) oraz skodyfikowanej w art. 120 O.p. zasady legalizmu, stanowiącej realizację wynikającej z normy zawartej w art. 2 Konstytucji RP zasady państwa prawnego. Niewątpliwie ewentualna ingerencja sądu administracyjnego w prawidłowość zastosowania uznania administracyjnego może być usprawiedliwiona tylko w sytuacjach wyjątkowych, w których rozstrzygnięcie, chociaż podjęte w granicach uznania, budzi zastrzeżenia ze względu na jego obiektywną niesprawiedliwość. Wyjaśnić również trzeba, że ustawodawca w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ufp dla przyznania ulgi wymaga wystąpienia przesłanek "ważnego interesu zobowiązanego" lub "interesu publicznego". Z uwagi na brak legalnych definicji i nieostrość terminów "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego", a przez to ich szeroki zakres, zasadniczy wpływ na sprecyzowanie tych pojęć ma orzecznictwo sądowe. Sądy administracyjne rozpatrując konkretne sprawy wskazują na przesłanki, których wystąpienie świadczyło o istnieniu "ważnego interesu zobowiązanego" lub "interesu publicznego". Przy definiowaniu tych pojęć zasadne jest również odwołanie się do poglądów wyrażanych przez sądy administracyjne na tle instytucji umorzenia uregulowanej w ustawie Ordynacja podatkowa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, który Sąd podziela, że przez ważny interes zobowiązanego należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Z kolei przesłankę "interesu publicznego" interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi także wątpliwości, że interpretując ustawowy termin "interes publiczny" należy uwzględnić zasady konstytucyjne w tym: zasadę zaufania obywatela do państwa (wynikająca z art. 2 Konstytucji RP), zasadę uwzględnienia dobra rodziny, nakazująca państwu szczególną pomoc i opiekę dla rodzin niepełnych czy wielodzietnych, znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP), zasada zabezpieczenia społecznego dla osób, które pozostają bez pracy i bez środków utrzymania bez własnej winy (art. 67 ust. 2 Konstytucji RP). W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zasady te winny być uwzględnione przez organy podatkowe przy badaniu istnienia przesłanki "interesu publicznego" (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2010 r., II FSK 689/09, CBOSA). Nie jest kwestionowane także w orzecznictwie, że przy ocenie istnienia przesłanek "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego" należy uwzględnić nie tylko okoliczności powstania zaległości, ale także również aktualną w dacie orzekania sytuację podatnika, w tym również jego sytuację rodzinną i ekonomiczną (por. wyrok NSA z 31.10.2012 r., II FSK 510/11), a zatem, czy spłata zaległości, o umorzenie której wnosi zobowiązany, nie nastąpi kosztem zaspokojenia podstawowych potrzeb podatnika i jego najbliższych. Przenosząc powyższe rozważania na okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że organy naruszyły prawo nie dokonując dostatecznej analizy i oceny wystąpienia przesłanek umorzenia. W sprawie organy obu instancji stwierdziły, że nie wystąpiła żadna z przesłanek umorzenia. W ocenie Sądu organy podejmując takie wnioski nie uwzględniły materiału dowodowego sprawy i pozostawiły poza swoimi rozważaniami argumenty wskazywane przez stronę. W tym istotne dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie okoliczności powstania należności, sytuacji życiowej i majątkowej strony. _______________ W tym kontekście przede wszystkim należy zauważyć, że dokonując oceny możliwości finansowych strony organ nie dokonał w istocie w ogóle kompleksowej oceny sytuacji majątkowej i życiowej skarżącego ograniczając się do przytoczenia podawanych przez stronę ( w różnych pismach) informacji oraz stwierdzenia, że posiada ona stały dochód z tytułu renty , co daje szanse na spłatę należności. Tymczasem rozważając przesłankę ważnego interesu strony w tym kontekście powinien ustalić na podstawie tych informacji ( których treści – jak stwierdzono w decyzji organu I instancji, nie kwestionował) jakim dochodem strona realnie dysponuje w swoim gospodarstwie domowym po uwzględnieniu niezbędnych wydatków, a następnie dokonać oceny, czy pozwala on na spłatę należności bez narażenia skarżącego i jego rodziny na znalezienie się w sytuacji, w której możliwość zaspokojenia ich niezbędnych życiowych potrzeb byłaby zagrożona. Z decyzji nie wynika jasno, jaką ilość osób w gospodarstwie domowym oraz które ostatecznie dochody i wydatki ( czy również dotyczące żony, utrzymania mieszkania) uwzględniał organ dokonując oceny możliwości spłaty przez skarżącego należności objętych wnioskiem. SKO posługuje się argumentem, że skarżący posiada stałe, niezagrożone utratą źródło utrzymania – rentę w wysokości 1200 zł, zaś jedyne wydatki miesięczne jakie podał, to spłata kredytu w wysokości 315 zł. Nie sposób jednak wyprowadzić z zaskarżonej decyzji ( oraz decyzji ją poprzedzającej), czy organy uznały, że skarżący w ogóle nie ponosi żadnych innych wydatków, choćby związanych z utrzymaniem czy leczeniem. Organ nie odnosi się do okoliczności, że obciążająca skarżącego kwota opłat dodatkowych przewyższa powołane w tej decyzji dochody strony z tytułu renty, zaś skarżący podaje, że nie posiada oszczędności (zostały wyczerpane po utracie pracy przez córkę), zaś naprawy samochodu dokonywał ze środków uzyskanych z pożyczki. W świetle powyższego nie można, zdaniem Sądu, uznać, że organy dokonały rzetelnej i pełnej analizy sytuacji finansowej strony, a wyprowadzone konkluzje co do jej możliwości uregulowania zadłużenia nie zostały przekonująco uzasadnione. Ponadto organy w swoich decyzjach nie odniosły się do powoływanych przez skarżącego okoliczności towarzyszących powstaniu należności z tytułu opłaty dodatkowej. Sąd stoi na stanowisku, znajdującym również odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, że dla oceny przesłanki ważnego interesu strony okoliczności i przyczyny powstania zobowiązania nie są irrelewantne, a tym bardziej powinny być brane pod uwagę w procesie stosowania uznania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie w okresie powstania obowiązku z tytułu opłaty dodatkowej tj. na przełomie maja i czerwca 2020 r. istotnie sytuacja była szczególna wobec wczesnego okresu pandemii COVID-19. W związku z ogłoszonym w marcu stanem epidemii obowiązywały we Wrocławiu liczne obostrzenia, w tym dotyczące wychodzenia z domu, korzystania z transportu publicznego, pracy i dostępu do placówek publicznych i prywatnych. Ograniczenia te były łagodzone i znoszone etapami do końca maja, natomiast bezsprzecznie w tym okresie zalecano szczególną ostrożność w kontaktach z ludźmi oraz unikanie wizyt w miejscach, w których gromadzi się więcej osób co w połączeniu z niepokojącymi informacjami medialnymi o licznych zachorowaniach i możliwym ciężkim przebiegu choroby powodowało o wielu osób zrozumiały strach przed opuszczaniem domu. Organy natomiast, jak wynika z uzasadnień decyzji, w ogóle nie uwzględniły szczególnego charakteru sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący, który – jak podaje – zawsze opłacał abonament postojowy osobiście w placówce ZDiUM, ponieważ nie potrafi korzystać z narzędzi internetowych. Z możliwości opłacenia abonamentu drogą elektroniczną nie można wyprowadzić wniosku, że skarżący miał obowiązek dokonać płatności w ten sposób w sytuacji, gdy utrudnione było załatwienie tej sprawy osobiście w urzędzie. Zauważyć należy, że właśnie z uwagi na utrudnienia w realizacji obowiązków urzędowych regulacje ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wprowadzały regulacje dotyczące przywracania uchybionych terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego (art. 15 zzzzzn²), a w ustawach szczególnych regulacje wydłużające terminy na dokonanie określonych czynności. Powyższe świadczy o tym, że ustawodawca ze zrozumieniem podchodził do uchybień i opóźnień w realizacji obowiązków, na których dopełnienie wpływ miało zagrożenie i obostrzenia w trakcie pandemii wirusa COVID-19. Również powinien mieć to organ na uwadze rozpoznając wniosek strony o umorzenie. W ramach oceny zasadności wniosku w kontekście przesłanek ważnego interesu strony i interesu publicznego organ powinien brać też pod uwagę, czy istotnie obciążenie skarżącego opłatą dodatkową miało charakter incydentalny, powiązany z utrudnieniami w okresie epidemii, bowiem jak wskazywał skarżący, poprzednio zawsze uiszczał abonament za postój w miejscu zamieszkania za 6 miesięcy. Dochodzone obecnie od niego należności z tytułu opłaty dodatkowej były następstwem opóźnienia strony w "przedłużeniu" abonamentu - z uwagi właśnie na powołane we wniosku i pismach strony okoliczności dotyczące zagrożenia COVID-19, a powstały w tym samym, krótkim przedziale czasu, gdy kończył się okres największych obostrzeń związanych z ochroną zdrowia. Natomiast – co istotne - skarżący podaje, że po złagodzeniu obostrzeń niezwłocznie uregulował abonament. W tym miejscu warto wskazać również na cel ustanowienia strefy płatnego parkowania (SPP) i wprowadzenia opłat za parkowanie w strefie w wyznaczonych miejscach. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 2udp wskazał cel ustalania SPP, stanowiąc, że Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. W rozpoznawanej sprawie skarżący parkował pojazd nie rotacyjnie, ale w miejscu zamieszkania. W zakresie oceny braku wystąpienia przesłanki ważnego interesu publicznego organy poza ogólnikowym odwołaniem się do potrzeby respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa wskazały, że przyczyną powstania należności było niezgodne z przepisami działanie strony – w całkowitym oderwaniu od powoływanych przez nią okoliczności, które doprowadziły do takiego działania. Nie wskazały zarazem na żadne wartości oprócz konieczności ponoszenia należności publicznoprawnych. W ocenie Sądu w sprawie niezbędne jest uwzględnienie także zasady sprawiedliwości i poszanowanie prawa do godnego życia. Podsumowując, Sąd stwierdza, że w sprawie doszło do naruszenia zasad procedowania, w tym określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobligowany będzie uwzględnić stanowisko Sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję. |
||||