Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia 12 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2016 oddala skargę.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "strona", "skarżąca", "Spółka") na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "organ odwoławczy", "Dyrektor ARiMR") nr [...] z 12 marca 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "organ I instancji", "Kierownik ARiMR") Nr [...] z 12 stycznia 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2016 rok.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 15.06.2016 r., Spółka [...] Sp. z o.o. (wcześniej [...] Sp. z o.o.), złożyła do Biura Powiatowego ARiMR [...] wniosek o przyznanie płatności na rok 2016 wraz z załącznikami.

Następnie w dniu 16.07.2016 r., do Biura Powiatowego ARiMR [...] wpłynęła zmiana do (uprzednio złożonego) wniosku o przyznanie płatności na rok 2016. Uwzględniając ww. dokumenty, przedmiotem deklaracji wnioskodawcy były grunty rolne położone na działkach ewidencyjnych o powierzchni łącznej wynoszącej 337,96 ha, zadeklarowane w ramach pakietów:

- pakiet 2.1, powierzchnia deklarowana 7,80 ha;

- pakiet 2.3, powierzchnia deklarowana 144,45 ha;

- pakiet 3.1.1, powierzchnia deklarowana 19,38 ha;

- pakiet 3.1.2, powierzchnia deklarowana 5,72 ha;

- pakiet 4.1, powierzchnia deklarowana 57,61 ha;

- pakiet 5.1, powierzchnia deklarowana 204,94 ha;

- pakiet 6.1, powierzchnia deklarowana 7,80 ha;

W dniu 02.08.2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR [...] wpłynęło oświadczenie wnioskodawcy o wystąpieniu szkody w uprawach.

Podczas przeprowadzonej kontroli administracyjnej, wykryto konflikt tzw. "kontroli krzyżowej", tj. zadeklarowania do płatności w roku 2016, działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] przez dwóch wnioskodawców.

W dniu 31.10.2016 r., do Biura Powiatowego ARiMR [...] wpłynęła kolejna zmiana do (uprzednio złożonego) wniosku o przyznanie płatności na rok 2016.

W dniu 07.11.2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR [...] wpłynęło pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie w zakresie kontroli krzyżowej. Do przedmiotowego pisma załączono korektę do wniosku, którą Strona postępowania podtrzymała uprzednią deklarację we wniosku.

W dniu 21.09.2017 r. w związku ze złożoną zmianą danych we wniosku o wpis do ewidencji producentów (zmiana adresu siedziby spółki) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] przekazał akta sprawy Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w [...], jako organowi właściwemu miejscowo.

W dniu 06.02.2018 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wystosował do strony postępowania wezwanie nr [...], dotyczące przedstawienia wyjaśnień i dokumentów potwierdzających posiadanie i zarządzanie przez stronę postępowania gospodarstwem rolnym w roku 2016.

Na wniosek złożony przez wnioskodawcę, Kierownik ARiMR postanowieniem nr [...] z dnia 01.03.2018 r. zawiesił prowadzone postępowanie, które następnie podjął, zgodnie z wnioskiem strony, postanowieniem nr [...] z 21.05.2021 r.,

Decyzją z 02.01.2023 r. Nr [...] organ I instancji odmówił stronie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016. Jako podstawę rozstrzygnięcia Kierownik ARiMR wskazał następujące przepisy tj.:

- art. 20 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 173, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą PROW 2007-2013",

- § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm.), zwanego dalej "Rozporządzeniem rolnośrodowiskowym PROW 2007-2013"

- art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L 1995.312.1), zwane dalej "rozporządzeniem nr 2988/95",

- art. 60 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1306/2013 dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013";

- art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013";

- art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: "k.p.a.").

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ I instancji, co przedstawiono w obszernym uzasadnieniu decyzji, że wnioskodawca tj. [...] Sp. z o.o. (tak jak pozostali - zarówno osoby fizyczne jak i prawne wnioskujące odrębnie tj. D. M., M. M., [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o.), w roku 2016 zadeklarowała do płatności grunty, które nie stanowią wyodrębnionego zarówno pod względem technicznym jak i ekonomicznym gospodarstwa rolnego, którymi faktycznie zarządzała, a zatem nie mieści się w definicji rolnika (wskazanej w § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013), posiadającego gospodarstwo rolne, w którym w roku 2016 prowadzi działalność rolniczą. Ponadto wzajemne powiązania, zdaniem Kierownika ARiMR, dają podstawy do twierdzenia, że [...] Sp. z o.o. (jak i pozostałe analizowane podmioty) zostały zawiązane jedynie w celu stworzenia sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. W tej sytuacji ww. okoliczności, a w szczególności mechanizm tworzenia spółek przez tę samą grupę osób, które występują o te same płatności w tym samym roku oraz zamierzona koordynacja pomiędzy tymi podmiotami (już na etapie rejestracji poszczególnych podmiotów), pozwalają na stwierdzenie istnienia obu elementów (obiektywnego i subiektywnego) stworzenia sztucznych warunków, o których mowa w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C - 434/12.

Odwołanie na powołaną decyzję złożyła Spółka, zarzucając: - kwalifikowane naruszenie prawa tj. wydanie rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem prawa oraz oparcie rozstrzygnięcia na nieistniejącej w obrocie prawnym normie, stworzenie wymogów określających definicję rolnika, które nie istnieją w systemie prawnym; - brak rzetelności w prowadzeniu postępowania, brak obiektywizmu, arbitralną ocenę zebranego materiału dowodowego.

Decyzją Nr [...] z 12.03.2023 r. Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy przytoczył brzmienie przepisów mających zastosowanie w sprawie tj.

§ 2, § 15.1, § 15.2, § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, jak i przedstawił wykładnię pojęcia sztucznych warunków dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości UE odnosząc się do wyroku TSUE z 12 września 2013r. w sprawie C-434/12.

Dyrektor ARiMR wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, że według stanu na rok 2016 ustalono, iż ta sam grupa osób fizycznych tj., M. M., D. M., M. P., T. F., będąc w posiadaniu odrębnie nadanych numerów identyfikacyjnych w ewidencji producentów, dodatkowo była wspólnikiem 3 podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o. o. oraz [...] Sp. z o.o., które również w roku 2016 złożyły odrębne wnioski o przyznanie płatności. Organ odwoławczy przedstawił strukturę własnościową spółek [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o. o. oraz [...] Sp. z o.o. na rok 2016, dokonując analizy względem powiazań osobowych i prawnych wnioskodawcy z innymi podmiotami, które również w tym samym roku kalendarzowym ubiegały się o te same płatności (k. 10-13 decyzji z 12.03.2023r.). Z analizy struktury własnościowej przedstawionych podmiotów wynika, iż bezpośrednio jako wspólnicy wszystkich analizowanych spółek występują M. M. oraz D. M. Ponadto, w większości występują również M. P. oraz T. F., wieloletni współpracownicy (fakt znany organowi z urzędu) ojca strony postępowania – P. M. Ponadto, większość analizowanych podmiotów wskazała jako swoją siedzibę ul. [...], [...] - tożsamy z adresem zamieszkania P., M. oraz D. M. Ustalił także, iż wszystkie analizowane podmioty są ze sobą powiązane, a powiązania te mają zarówno charakter osobowy, jak i kapitałowy bezpośrednio poprzez D. M. oraz M. M., względnie pośrednio, gdy wspólnikiem jest spółka z o.o., w której jedno lub oboje z rodziny M. pełnią "funkcję kontrolną". Bez znaczenia nie pozostaje również fakt, iż w części z analizowanych podmiotów ([...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o.), P. M., zbywając udziały lub tracąc funkcje Prezesa Zarządu, pozostał pełnomocnikiem tych spółek. Organ ARiMR stwierdził, że podmioty te są jedynie inną formą prawną posiadanego przez rodzinę M. oraz ich współpracowników gospodarstwa, a wykazane wyżej powiązania osobowe umożliwiają sprawowanie kontroli nad tymi podmiotami, prowadzącą do zamierzonej koordynacji, umożliwiającej uzyskanie nienależnych płatności.

Dyrektor ARiMR zauważył, iż z analizy użytkowania gruntów w latach 2005-2016, wykazanych w roku 2016 jako składnik gospodarstwa [...] Sp. z o.o., wynika, że poszczególne działki ewidencyjne, były swobodnie przekazywane pomiędzy analizowaną grupą osób fizycznych i prawnych, które łączą ci sami wspólnicy. Powyższa analiza została przez organ odwoławczy zobrazowana w sposób tabelaryczny, przedstawiając dane za okres 2005-2010, jak 2011-2016

(k. 15-24 decyzji z 12.03.2023r.). Jego zdaniem, wykazane swobodne przekazywanie poszczególnych gruntów pomiędzy podmiotami nie wskazuje, że były one posiadane przez Stronę postępowania, gdyż posiadanie powinno mieć charakter trwały. Dalej organ odwoławczy zauważył, iż z danych posiadanych przez ARiMR wynika, iż w analizowanym okresie, o płatności do powyższych gruntów ubiegało się kilkanaście odrębnie zarejestrowanych podmiotów, nie zmienia to jednak faktu, że tak czy inaczej działalność na przedmiotowych gruntach nadzorowana i zarządzana (kontrolowana) była przez tą samą grupę (uprzednio P. M., później D. M. oraz M. M.), jako wspólników wszystkich wykazanych podmiotów. Ponadto zmiany posiadacza następowały na podstawie "umowy przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych" zawartych przez zainteresowane strony, przy czym żadna ze stron nie była posiadaczem samoistnym gruntu.

Dyrektor ARiMR zgodził się z oceną organu I instancji, iż umowy przeniesienia posiadania przedmiotowych gruntów zawierane pomiędzy ww. podmiotami miały stanowić jedynie uzyskanie formalnego tytułu do pozornego wydzielenia gruntów.

Dyrektor ARiMR wskazał na wyrok TSUE z 12.09.2013r. w sprawie C-432/12, jak i powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące problematyki tworzenia sztucznych warunków, cytując wyroki w sprawach o sygn. akt: V SA/Wa 1732/11; VIII SA/Wa 168/14; II SA/Go 158/15; V SA/Wa 299/12. Zauważył, że pomimo wystosowanych przez organy ARiMR wezwań (z dnia 26.10.2016 r. oraz z dnia 06.02.2018 r.), Strona postępowania, w żaden sposób nie wykazała faktu rzeczywistego posiadania w roku 2016 gospodarstwa rolnego oraz prowadzenia w nim odrębnej działalności rolniczej. Ponadto nie wniosła ona jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej posiadanie gruntów objętych deklaracją i odrębne zarządzanie nimi, nie okazano również żadnej dokumentacji dotyczącej posiadania maszyn rolniczych czy też budynków wykorzystywanych do prowadzenia działalności rolnej. Zarówno Strona przedmiotowego postępowania, jak i pozostałe analizowane podmioty nie okazały także żadnego dokumentu mogącego świadczyć o relacjach handlowych związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (sprzedaż/zakup usług lub płodów rolnych) z jakimkolwiek podmiotem spoza grupy podmiotów, które łączą wspólnicy. Zdaniem organu odwoławczego, znamiennym i nieprzypadkowym jest również dokonanie przez wszystkie analizowane podmioty, zmiany składu wspólników charakteryzujących się wyzbyciem udziałów przez P. M., zmiany adresów siedzib poszczególnych podmiotów, zmiany kont bankowych z jednego współdzielonego na własne dla każdej spółki, których dokonano mniej więcej w jednym okresie (ok. połowy roku 2013), po podjęciu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] postępowań wyjaśniających na okoliczność tworzenia przez P. M. sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnych płatności (pierwsze wezwania na tą okoliczność wystosowano do poszczególnych spółek pod koniec 2012 roku, w ramach wniosków o przyznanie płatności na rok 2012).

Reasumując, Dyrektor ARiMR wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wynika, iż Strona nie wykazała, że posiada oraz angażuje niezbędne, odrębne środki do prowadzenia działalności rolniczej. Przeciwnie, jak wynika z akt sprawy, to wskazana wyżej grupa osób fizycznych i prawnych jest w posiadaniu jednego gospodarstwa, podzielonego w sposób sztuczny. Ponadto wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy w zakresie sposobu prowadzenia działalności rolniczej wskazuje, że gospodarstwa deklarowane przez Spółkę [...] Sp. z o.o. oraz pozostałe analizowane podmioty, mają wspólne źródło decyzyjne i nie przejawiają odrębności w kluczowych aspektach dotyczących prowadzenia działalności rolniczej.

Organ odwoławczy podkreślił, iż zarówno on, jak i organ I instancji w żaden sposób nie podważają obowiązującej w prawie polskim zasady odrębności podmiotów, jednak przy tak stworzonej strukturze własnościowej analizowanych podmiotów, nie jest możliwa ich odrębność gospodarcza. Zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych, jednakże ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i kapitałowej, a także sposobu prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w takiej samej lokalizacji, korzystając ze wspólnego zaplecza, oraz parku maszynowego prowadzi do stwierdzenia, iż zarówno Strona przedmiotowego postępowania jak i pozostałe podmioty, znajdują się w grupie osób fizycznych lub prawnych prowadzących jedno gospodarstwo.

Konkludując Dyrektor ARiMR stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie najistotniejszym jest fakt, iż sposób prowadzenia działalności rolniczej przez [...] Sp. z o.o., charakteryzuje to samo kierownictwo z analizowaną grupą osób fizycznych i prawnych (zgłaszających w roku 2016 odrębne wnioski o przyznanie płatności), praktycznie ta sama siedziba oraz zakres działalności, bezpośrednie sąsiedztwo gruntów rolnych zgłaszanych do płatności, wzajemne zlecenia prac rolnych w ramach tych samych podmiotów powiązanych rodzinnie i kapitałowo, a przede wszystkim brak samowystarczalności w obszarze majątku trwałego np. budynków, maszyn czy urządzeń wykorzystywanych do prowadzenia działalności rolniczej, zasobów ludzkich koniecznych do prowadzenia działalności rolniczej na znacznym areale. Ponadto wzajemne powiązania dają podstawy do twierdzenia, że Spółka [...] Sp. z o.o. (jak i pozostałe analizowane podmioty) zostały zawiązane jedynie w celu stworzenia sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. W tej sytuacji ww. okoliczności, a w szczególności mechanizm tworzenia spółek przez tę samą grupę osób, które występują o te same płatności w tym samym roku oraz zamierzona koordynacja pomiędzy tymi podmiotami (już na etapie rejestracji poszczególnych podmiotów), pozwalają, zdaniem Dyrektora ARiMR, na stwierdzenie istnienia obu elementów (obiektywnego i subiektywnego) stworzenia sztucznych warunków, o których mowa w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C - 434/12.

Skargę na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego złożyła Spółka, wnioskując o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wydanemu rozstrzygnięciu, jak decyzjom nr [...] i [...] z dnia 12 marca 2023r. skarżąca zarzuciła:

1) niewłaściwe zastosowania art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95;

2) art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 w przypadku, gdy celem skarżącego nie było uzyskanie korzyści z systemu wsparcia, a w każdym razie nie był to ani główny, ani jedyny jego cel, co wyłącza zastosowanie klauzuli "sztucznych warunków" w świetle orzecznictwa TSUE oraz NSA;

3) art. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 w przypadku, gdy celem skarżącego nie było uzyskanie korzyści z systemu wsparcia, a w każdym razie nie był to ani główny, ani jedyny jego cel, co wyłącza zastosowanie klauzuli "sztucznych warunków" w świetle orzecznictwa TSUE oraz NSA;

4) art. 20 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. w sprawie rozwoju obszarów wiejskich;

5) § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "program rolno-środowiskowy" objętego PROW na lata 2010-2013;

6) art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 3 ust.1 pkt 12 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w przypadku, gdy wnioskowane przez skarżącego płatności nie doprowadziły do ominięcia limitów płatności wnioskowanych z systemu wsparcia oraz przy błędnym uznaniu konkurencyjności jako celu uregulowania sfery płatności rolnośrodowiskowej;

7) § 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami" objętego PROW na lata 2014 -2020;

8) wydanie decyzji bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało nie wskazaniem zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na jakich dowodach oparto ustalenia faktyczne w sprawie, a także dowolnej, powierzchownej ocenie materiału dowodowego, wyrażającej się zwłaszcza na:

- błędnym ustaleniu, że działania skarżącego były nakierowane na "uzyskanie maksymalnego wnioskowanego dofinansowania" poprzez stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania płatności;

- błędnym ustaleniu, że skarżący stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności wobec tworzenie podmiotów prawa handlowego spółek powiązanych osobowo i kapitałowo z jego osobą

- błędnym przyjęciu, że skarżący nie prowadzi działalności rolniczej samodzielnie i na własny rachunek;

- organ oparł się na ogólnych, powierzchownych ustaleniach i nie wykazały w sposób staranny, wszechstronny i przekonywujący, nie pozostawiający żadnych wątpliwości, że w przypadku Skarżącego miało miejsce sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności;

- wadliwe ustalenie, że powiązania osobowe między wspólnikami spółek tworzonych przez P. M. wskazują, że pomimo wielości występujących podmiotów, w proces pozyskiwania płatności z Unii Europejskiej zaangażowane były te same osoby, a poprzez ich powiązania organizacyjne (przez osobę P. M.) nie można mówić o samodzielnym prowadzeniu deklarowanych gospodarstw rolnych;

- uznanie przez organ, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy był uprawniony do postawienia skarżącemu zarzutu stworzenia sztucznych warunków gospodarowania, podczas gdy żaden z dowodów nie wskazywał wprost, jakoby działania skarżącego miały na celu uzyskanie przez skarżącego korzyści sprzecznych z systemami danego wsparcia, ani też nie zostało wskazane jak poszczególne powiązania pomiędzy skarżącym, a innymi podmiotami miałyby świadczyć o stworzeniu sztucznych warunków gospodarowania;

- uznania, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, iż takich warunków nie stworzyła podczas gdy z w/w przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne; należy zauważyć, iż zarówno orzecznictwo polskich sądów administracyjnych, jak i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stoi na ugruntowanym stanowisku, iż w przypadku, w jakim beneficjentowi stawia się w/w zarzut, to jego udowodnienie spoczywa na organie;

- błędną wykładnię w/w przepisów, a następnie błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, że w przypadku gdyby skarżący starał się tworzyć sztuczne warunki dla uzyskania pomocy z systemu wsparcia, wykluczałoby to osiągnięcie jakiegokolwiek celu tego wsparcia, a beneficjent uzyskałaby wyłącznie korzyść sprzeczną z celami wsparcia prawodawstwa europejskiego (tego systemu wsparcia);

- błędną wykładnię w/w przepisów sprzeczną z treścią wyroku TSUE C-434/12, priorytetu stosowania prawa Unii przyjęcie, że do oceny istnienia korzyści i zgodności tej korzyści z celami wsparcia, przy badaniu czy zostały stworzone sztuczne warunki wymagane do otrzymania wsparcia, konieczna jest ocena działania nie w roku , którego dotyczy wniosek ale także na etapie tworzenia beneficjentów, jak również pominięcie jakiejkolwiek analizy subiektywnego i obiektywnego komponentu zarzutu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności skutkujące zupełnie bezzasadnym przyjęciem, iż skarżący wraz z innymi podmiotami wymienionymi w decyzji dokonali sztucznego podziału gospodarstw celem uzyskania płatności PROW, z zupełnym pominięciem uwzględnienia samodzielności kierowniczej, ekonomicznej i technicznej gospodarstw, jak również celów poszczególnych systemów wsparcia;

9) art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 poprzez:

- ich nieprawidłowe zastosowanie, jak również pominięcie jakiejkolwiek analizy subiektywnego i obiektywnego komponentu zarzutu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności - skutkujące zupełnie bezzasadnym przyjęciem, iż skarżąca wraz z innymi podmiotami wymienionymi w decyzji dokonali sztucznego podziału gospodarstw celem uzyskania płatności PROW, z zupełnym pominięciem uwzględnienia samodzielności kierowniczej, ekonomicznej i technicznej gospodarstw, jak również celów poszczególnych systemów wsparcia;

- naruszenia w/w przepisów prawa wskutek ich nieprawidłowego zastosowania i uznania, że te same przesłanki warunkują uznanie stworzenia sztucznych warunków uzyskania płatności do wszystkich systemów wsparcia w ramach EFRROW, bez konieczności badania przesłanek dla każdego systemu wsparcia z osobna.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wystąpił o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 18 października 2023 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko procesowe strony w sprawie. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej "p.p.s.a.") wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci prawomocnych decyzji administracyjnych wydanych wobec skarżącej przez Kierownika ARiMR o numerach [...]; [...]; [...]; [...]; [...] albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienie istotnych wątpliwości odnośnie rzekomego stworzenia przez skarżącą sztucznych warunków w roku 2016, braku zastrzeżeń organów ARiMR do skarżącej w 2017-2019 wobec nie zidentyfikowania stworzenia sztucznych warunków; działania organów ARiMR wbrew zasadom z art. 8 § 1 i 2 k.p.a.

Na rozprawie w dniu 19 października 2023r. Sąd postanowił oddalić, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniosek dowodowy zawarty w piśmie procesowym z 18 października 2023r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Przepis ten jest interpretowany z uwzględnieniem treści art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, stanowiącym, że działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Z przepisów tych wynika, że celem stworzenia sztucznych warunków jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Pomimo braku definicji pojęcia warunków sztucznie stworzonych, przyjmuje się, że dotyczy ono takich sytuacji, w których można przyjąć na podstawie istniejących okoliczności faktycznych, że nie miałyby one miejsca gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia (por. wyroki NSA: z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 563/19 i z 18 listopada 2022 r., sygn. akt I GSK 2148/18).

W uzasadnieniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, dotyczącego wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, który ze względu na zbieżność z treścią art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 pozostaje w dalszym ciągu aktualny (por. wyroki NSA z 23 listopada 2022 r., sygn. akt I GSK 29/19 oraz z 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2852/18), wskazano, że organ, dokonując oceny sprawy w konkretnych jej okolicznościach, jest obowiązany wykazać, że doszło do łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogół obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i elementu subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań unijnych poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Ponadto, dokonując wykładni pojęcia "stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności", Trybunał wskazał, że sąd krajowy może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W najnowszym orzecznictwie dotyczącym wykładni art. 60 rozporządzenia 1306/2013, tj. w wyroku z 7 kwietnia 2022 r., w sprawie C-176/20 Trybunał wyjaśnił, że ze sztucznymi warunkami w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy "z jednej strony z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych we właściwym uregulowaniu cel realizowany przez to uregulowanie nie został osiągnięty, a z drugiej strony wykazano wolę uzyskania korzyści wynikającej z uregulowania Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania". W wyroku tym Trybunał nie odwołał się już do kierunkowego działania wnioskodawcy, a więc do wyłącznego celu jego działania. Oznacza to, że obecny pogląd został złagodzony w porównaniu do poprzedniego wyroku TSUE z 12 września 2013 r., C-434/12, gdzie o sztucznym tworzeniu warunków można było mówić jedynie wówczas, gdy wyłącznym celem działania wnioskodawcy było uzyskanie nienależnej pomocy.

W ocenie Sądu, organ – wbrew zarzutom skargi – prawidłowo zastosował art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 i w tym kontekście w sposób właściwy wyinterpretował przesłanki sztucznych warunków w rozumieniu tych przepisów, nie uzależniając ich wystąpienia od takiego zamiaru skarżącej, który skierowany był wyłącznie na uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia.

Sąd podziela oceny organu, że dogłębna analiza sprawy wykazała, iż gospodarstwo rolne prowadzone przez [...] Sp. z o.o. nie stanowi samodzielnej jednostki gospodarczej (pod względem technicznym, ekonomicznym i kierowniczym). Mimo, że z formalnego punktu widzenia Spółka [...] Sp. z o.o. jest podmiotem odrębnym od spółek: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o. o. oraz [...] Sp. z o.o., to z gospodarczego punktu widzenia jest jednostką silnie powiązaną z ww. spółkami osobowo i kapitałowo poprzez P. M., jego syna – D. M. oraz córkę – M. M. Składanie wniosków o płatności przez spółki oraz ich wspólników nie miało na celu optymalizacji i zracjonalizowania prowadzonej działalności gospodarczej, a jedynie obejście przepisów prawa w celu osiągnięcia określonych korzyści, jakimi było otrzymanie wyższych płatności z pominięciem stawek degresywnych w różnych konfiguracjach.

Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do argumentu skarżącej, że w latach wcześniejszych płatności były jej przyznawane i nie było zastrzeżeń do prowadzonej przez nią działalności rolnej, Sąd podziela stanowisko organu w tym zakresie, że oceny, czy nie doszło do stworzenia sztucznych warunków dokonuje się z pewnej perspektywy czasowej na podstawie szeregu okoliczności. Oznacza to, że pojedyncze okoliczności z jednego wniosku o płatność mogą nie stwarzać podejrzenia stworzenia sztucznych warunków, lecz całokształt ustaleń sprawy daje zupełny inny obraz prawidłowości ubiegania się o poszczególne płatności. Tak więc to ogólna klauzula "stworzenia sztucznych warunków" z natury musi zawierać kryteria oceny ex post działań już przeprowadzonych przez beneficjenta. Kryteria te umożliwiają ustalenie, które ze wskazanych działań nie są akceptowane i jaki jest skutek nieakceptacji postępowania beneficjenta. Dlatego fakt, że organy w latach poprzednich przyznawały skarżącej płatności, oznacza tylko tyle, że wówczas nie dokonywały analizy takiej sprawy pod kątem stworzenia sztucznych warunków. Nie istnieje konstrukcja prawna, która nakazywałaby przyznawać płatności za dany rok tylko z tego powodu, że były one przyznane w latach poprzednich. Każda sprawa administracyjna stanowi jedną odrębną całość, co oznacza, że decyzje w zakresie przyznania płatności za poprzednie lata nie mają wpływu na wynik sprawy danej, będącej przedmiotem kontroli administracyjnej (por. wyrok NSA z 22 października 2019 r., sygn. akt I GSK 499/19).

Ustalenie bowiem mechanizmów działania mającego na celu stworzenie sztucznych warunków może nastąpić dopiero po pewnym czasie, po analizie składanych wniosków, a ustalenie stworzenia sztucznych warunków jest zagadnieniem skomplikowanym i czasochłonnym. W momencie wydawania pierwotnych decyzji w sprawie skarżącej, która składała wnioski już od 2009 r. ( spółka [...] wcześniej [...] została bowiem zawiązana z dn. 6.05.2009 r.), organy takich ustaleń jeszcze nie posiadały, nie dokonały jeszcze szczegółowego porównania wniosku będącego przedmiotem rozstrzygania z wnioskami innych osób, gdzie szczegółowa analiza tych porównań w sensie powiązań osobowych, prawnych, funkcjonalnych, technicznych doprowadziła do ustaleń stworzenia sztucznych warunków. Przy ocenie sztucznego stworzenia warunków organ nie ograniczył się do sprawdzenia działań samej skarżącej. Ustalił, że powiązania osobowe i kapitałowe dotyczyły także innych beneficjentów.

W ocenie Sądu organy przeanalizowały i wykazały w kontekście ustalonego w sprawie stanu faktycznego, że według stanu na rok 2016 ta sam grupa osób fizycznych tj., M. M., D. M., M. P., T. F., będąc w posiadaniu odrębnie nadanych numerów identyfikacyjnych w ewidencji producentów, dodatkowo była wspólnikiem 3 podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o. o. oraz [...] Sp. z o.o., które również w roku 2016 złożyły odrębne wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich. Jednakże nie tylko powiązania osobowe czy kapitałowe wskazują na brak odrębności wskazanych powyżej podmiotów.

Bez znaczenia nie pozostaje również fakt, iż w części z analizowanych podmiotów ([...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o), P. M., zbywając udziały lub tracąc funkcje Prezesa Zarządu, pozostał pełnomocnikiem tych spółek.

Wskazać należy, iż analizując wykazane wyżej zależności, organ ARiMR stwierdził, że podmioty te są jedynie inną formą prawną posiadanego przez rodzinę M. oraz ich współpracowników gospodarstwa, a wykazane wyżej powiązania osobowe umożliwiają sprawowanie kontroli nad tymi podmiotami, prowadzącą do zamierzonej koordynacji, umożliwiającej uzyskanie nienależnych płatności. Należy wskazać, że przedmiotem ustaleń organu nie jest jednak sam fakt ustalenia składu osobowego i praw własności, lecz faktyczne posiadanie przez Stronę niniejszego postępowania w roku 2016 gruntów rolnych, oraz rzeczywiste prowadzeni na nich odrębnego, samodzielnego gospodarstwa rolnego.

Trafnie, w ocenie Sądu, organy podnoszą że zasadnicze wątpliwości, wzbudza fakt, że wszystkie podmioty, w których głównym udziałowcem jest M. M. oraz D. M., w tym [...] śp. z o.o. (przekształcona na skarżącą Spółkę), zajmując praktycznie tą samą siedzibę (np. w 2014 roku Spółka [...] Sp. z o.o., która później zmieniła nazwę na [...] Sp. z o.o. (Skarżąca Spółka) zarejestrowana była pod adresem ul. [...], [...]. Obecnie zarówno M. M., D. M. jak i Skarżąca Spółka wskazują adres ul. [...], [...]), zadeklarowały do płatności grunty rolne położone w kilku innych województwach, dodatkowo w gospodarstwie rozproszonym na kilka powiatów, co oceniając jednostkowo, ze względu na odległość od siedziby, znacząco zwiększa ponoszone koszty ogólne prowadzenia gospodarstwa ekologicznego (ze swojej natury wysokonakładowego) i podważa sens ekonomiczny takiej działalności.

Jednocześnie pomimo (pozornego - oceniając jeden podmiot) rozproszenia, analiza gruntów zadeklarowanych przez całą grupę podmiotów związanych z P. M. trafnie w ocenie organu wykazuje nieprzypadkową zbieżność ich położenia (zobrazowaną w zamieszczonej w skarżonej decyzji w tabeli nr 2 i 3).

W kontekście powyższych ustaleń faktycznych odnoszących się do statusu skarżącej [...] i prowadzonej przez nią działalności w związku ze składanymi na 2016 r. wnioskami płatnościowymi, nie przekonuje Sądu argumentacja skarżącej, że wydzierżawia nieruchomości w innym województwie dla znanych jej spółek/podmiotów, co wpływa na bezpieczeństwo relacji pomiędzy wydzierżawiającym a dzierżawcą i tym samym zmniejsza ryzyko konfliktów na tle umowy dzierżawy oraz że istnieje większa pewność i stabilność w wykonywaniu umów dzierżawy. Argument ten nie przekonuje w kontekście składanych przez te podmioty wniosków o przyznanie pomocy finansowej na wydzierżawiane grunty. Nie ma znaczenia kiedy powstały ww. spółki, znaczenie ma kiedy zaczęły wnioskować o przyznanie pomocy finansowej. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że każde z tych gospodarstw rozpoczęło uczestnictwo w ramach tego samego pakietu i wariantu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Powierzchnia zgłaszana do płatności była natomiast w różnych schematach pomocowych. Składanie bowiem kilku odrębnych wniosków miało na celu ominięcie przepisów modulacyjnych. W tym kontekście zasadny jest argument organu, że składanie wniosków przez te podmioty miało na celu obejście przepisów prawa celem osiągnięcia określonych korzyści, jakimi było otrzymanie wyższych płatności z pominięciem stawek degresywnych.

Zdaniem Sądu, utworzenie podmiotów, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo i organizacyjnie, a następnie złożenie kilku odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje bowiem to, że skarżąca formalnie mogła wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiadała wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że mamy do czynienia z podjęciem przez podmioty czynności prawnych i faktycznych wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo.

Okoliczność powiązania osobowo-kapitałowego ww. podmiotów świadcząca o stworzeniu sztucznych warunków nie wynika wprost z przepisów, co zarzuca skarżąca – jednak okoliczność ta wynika z orzecznictwa sądów krajowych, jak również orzecznictwa unijnego. W powołanym wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 TSUE stwierdził, że sąd krajowy może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. W ocenie Sądu, ta więź personalna, jak również zamierzona koordynacja w niniejszej sprawie wystąpiły.

W przedmiotowej sprawie wykazana została zatem przesłanka obiektywna, gdyż jedynie w formalny sposób spełnione zostały przez skarżącą (i pozostałych wnioskodawców, którzy dzierżawią od skarżącej grunty) warunki przyznania wnioskowanej płatności. Wydzierżawienie gruntów należących do skarżącej pomiędzy kilku beneficjentów i utworzenie tym samym kilku mniejszych gospodarstw miało jedynie na celu wyłącznie uniknięcie skutków ograniczenia płatności dla dużych beneficjentów i to nie tylko przysługujących w ramach danej płatności, lecz również płatności z innych tytułów. Natomiast w kwestii subiektywnej przesłanki stworzenia sztucznych warunków, wykazane zostało w postępowaniu administracyjnym, że przyczyną stworzenia sztucznych warunków była wola uzyskania korzyści poprzez dążenie do uzyskania wsparcia ze środków pomocowych w wysokości wyższej niż byłaby należna w sytuacji, gdyby skarżąca złożyła jeden wniosek o przyznanie płatności do całego gospodarstwa. Sąd uznał, że w wystarczający sposób organ zobrazował powiązania osobowe i organizacyjne pomiędzy skarżącą i pozostałymi podmiotami, którym skarżąca wydzierżawiła grunty rolne na przestrzeni 2016 r. oraz w latach wcześniejszych. W ten sposób organ ujawnił koordynację działań w celu pozyskania wyższego wsparcia niż to, które przysługiwałoby w sytuacji niewystąpienia stworzenia sztucznych warunków.

Tym samym niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia pozostałych przepisów prawa materialnego, bowiem w świetle przedstawionych okoliczności wskazujących na zaistnienie sztucznych warunków w rozumieniu, powołanych na wstępie rozważań, przepisów unijnych, spełnienie formalno-prawnych przesłanek do przyznania wnioskowanej płatności, o których mowa w powołanych przepisach ustawy, nie ma znaczenia. Istota bowiem wystąpienia sztucznych warunków polega właśnie na tym, że mimo formalnego przestrzegania wymogów stawianych przez przepisy prawa warunkujących przyznanie wnioskowanej pomocy (na które to przesłanki powołuje się skarżąca), cel tych rozwiązań prawnych nie zostaje osiągnięty, co też miało miejsce w niniejszej sprawie.

Odnosząc się natomiast do naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać, że w art. 3 ust. 1 ustawy (oraz w art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - Dz.U. z 2022 poz. 1234, dalej: "ustawa PROW") zawarto klauzulę ograniczającą zakres stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tymi przepisami, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ograniczenie stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynika odpowiednio, z art. 3 ust. 2 ustawy i z art. 27 ust. 1 ustawy PROW, w których w pkt od 1 do 4 przyjęto, że: 1) organ stoi straży praworządności; 2) jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z zastrzeżeniem, że nie stosuje się wtedy art. 79a i art. 81 kpa. Zaś w art. 3 ust. 3 ustawy (błędnie wskazanym w zarzutach skargi jako przepis prawa materialnego) oraz w art. 27 ust. 2 ustawy PROW przyjęto, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z powyższego wynika, że ustawodawca w istotny sposób ograniczył zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego unormowanych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Odstąpił bowiem od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy nie są natomiast zobowiązane do działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak, jak tego wymaga art. 7 k.p.a. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W sprawie z wniosku o płatność to na osobie ubiegającej się o jej przyznanie ciąży obowiązek wykazania spełnienia, w rzeczywisty sposób, warunków do jej otrzymania, zaś organ, odmawiając przyznania płatności, tj. wywodząc skutki prawne w związku ze sztucznym tworzeniem warunków, jest zobowiązany wykazać, że doszło do stworzenia sztucznych warunków. W sprawach dotyczących stworzenia sztucznych warunków zastosowanie mają przepisy dwóch omówionych na wstępie rozważań rozporządzeń unijnych nr 2988/95 i nr 1306/2013, które interpretowane są w ten sposób, że na organie spoczywa obowiązek wykazania okoliczności potwierdzających przyjmowaną przez niego tezę, że doszło do stworzenia sztucznych warunków, zaś strona postępowania ma obowiązek przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Wykazanie przez organ stworzenia sztucznych warunków może być kwestionowane przez stronę i wówczas na niej spoczywa ciężar wykazania materiałem dowodowym niezasadności stanowiska organu.

W ocenie Sądu, przeprowadzone w tym zakresie przez organ postępowanie dowodowe potwierdziło w sposób nie budzący wątpliwości fakt stworzenia sztucznych warunków do uzyskania wsparcia. W uzasadnieniu decyzji organ wykazał, że chronologia zdarzeń dotycząca skarżącej, jednoznacznie wskazuje na stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania wsparcia. Skarżąca w skardze nie wskazała natomiast na żadne okoliczności faktyczne, które skutecznie podważałyby wiarygodność ustaleń poczynionych przez organ. Organy przeprowadziły w tym zakresie wyczerpujące postępowanie dowodowe w sposób odpowiadający procedurze administracyjnej, jak również prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie, co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ) na rok 2016.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), skargę oddalił.