Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Przemysław Iżycki po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych S.M. i Towarzystwa [...] z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 382/22 w sprawie ze skarg A.K., S.M., Towarzystwa [...] z siedzibą w K. oraz R.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2022 r. sygn. SKO.Oś/4170/367/2021 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia oddala skargi kasacyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2022r., sygn. akt II SA/Kr 382/22, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg A.K., S.M., Towarzystwa [...] z siedzibą w K. oraz R.Ł. (dalej jako skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej jako organ odwoławczy, Kolegium lub SKO) z dnia 31 stycznia 2022 r., Nr SKO.Oś/4170/367/2021, w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia oddalił skargi.

Wskazany wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją Burmistrza Gminy K. (dalej jako organ pierwszej instancji lub Burmistrz) z dnia 23 kwietnia 2018 r., Nr ROS.6220.20.2016, na wniosek Kopalni [...] w R. S.A. z siedzibą w R., po przekształceniu KOSD Przedsiębiorstwo Produkcyjne PP sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w R. (dalej jako inwestor) określono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Wydobywanie kopalin ze złoża "D." wraz z instalacją do ich przerobu".

Odwołania od powyższej decyzji złożyło Towarzystwo [...] z siedzibą w K. (dalej również jako stowarzyszenie) oraz R.B., Z.D., W.F., A.K., R.Ł., S.M., B.S. oraz K.Ż. i L.Ż.

Wskutek rozpoznania powyższych odwołań Kolegium decyzją z dnia 27 września 2018 r., Nr SKO.OŚ/4170/190/2018, orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego z odwołań W.F., R.Ł., Z.D., A.K. i B.S. oraz o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji w wyniku rozpatrzenia pozostałych odwołań.

Na powyższą decyzję zostały złożone skargi, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej jako Sąd Wojewódzki lub Sąd pierwszej instancji) wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1548/18, uchylił decyzję Kolegium. Na powyższy wyrok złożona została przez inwestora skarga kasacyjna, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 2183/21.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium wzmiankowaną na wstępie decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza z dnia 23 kwietnia 2018 r., Nr ROS.6220.20.2016, i umorzeniu postępowania odwoławczego z odwołań W.F., R.Ł., A.K. i B.S.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na wydobywaniu kopaliny ze złoża "D." w części nieujętej obecnie jako zasoby przemysłowe dla Obszaru Górniczego "D. III" oraz dla Obszaru Górniczego "D. IV" oraz przeróbce surowca w zakładach mobilnych, urządzeniach powiązanych technologicznie oraz planowanym do budowy stacjonarnym zakładzie przeróbczym, zlokalizowanym w granicach Obszaru Górniczego "D. IV". Przedsięwzięcie zlokalizowane jest na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] obręb D. oraz o nr ewid. [...], [...], [...], [...], 5[...] obręb S., gmina K.

Wskazane przedsięwzięcie, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 26 i pkt 27 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t. jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 71) zakwalifikowane zostało do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest obligatoryjne. Kolegium dostrzegło przy tym, że w chwili orzekania obowiązywało już rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839). Jak jednak wskazano § 4 nowego rozporządzenia stanowi, że: "do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-lb ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe."

Dalej organ odwoławczy wskazał, że do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach załączono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej jako raport), przygotowany przez Fundację [...], działającą przy Wydziale [...] w K., sporządzony przez zespół kilkunastu naukowców.

Kolegium zaznaczyło przy tym, że w toku postępowania uzyskano wymagane prawem uzgodnienia i opinie:

1) Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie, który postanowieniem z dnia 7 lipca 2017 r., znak: 00.4242.68.2016.ASł, pozytywnie uzgodnił w zakresie ochrony środowiska przedmiotowe przedsięwzięcie, określając warunki jego realizacji, które następnie organ pierwszej instancji uwzględnił w sentencji decyzji i w odpowiednim zakresie doprecyzował (pkt II i pkt IV), m. in. poprzez:

- wskazanie terminu przedłożenia analizy porealizacyjnej oraz określenia lokalizacji wykonania pomiarów akustycznych,

- rozszerzenie, na całą dobę, zakazu równoczesnego użytkowania nowego zakładu przeróbczego stacjonarnego i zakładów mobilnych,

- ograniczenie prowadzenia eksploatacji oraz przeróbki w soboty do godz. 6:00 (tj. do zakończenia III zmiany),

- wskazanie, że prace polegające na wylesieniu terenu i zdejmowaniu nadkładu należy prowadzić etapami, co 2-3 lata średniorocznie do 2 ha;

2) Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., który pismem z dnia 31 lipca 2017 r., znak: NZ-PZ-420-134/17 ZL/2017/07/1399, pozytywnie zaopiniował pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia, z zastrzeżeniami, że przy realizacji inwestycji należy uwzględnić uwagi i wnioski zawarte w opracowanym dla przedmiotowego przedsięwzięcia raporcie oddziaływania na środowisko;

3) Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K., które postanowieniem z dnia 6 lutego 2018 r., znak: KR.RZŚ.435.1.2018.AB, uzgodniło przedmiotowe przedsięwzięcie określając warunki jego realizacji.

Jak dalej wskazano Burmistrz, w ramach przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Wydobywanie kopalin ze złoża "D." wraz z instalacją do ich przerobu", przeprowadził ocenę oddziaływania na środowisko, która obejmowała weryfikację Raportu o oddziaływaniu na środowisko wraz z uzupełnieniem, przeprowadzenie konsultacji społecznych w dniach od 23 września 2016 r. do 13 października 2016 r. oraz od 11 maja 2017 r. do 31 maja 2017 r., przeprowadzenie rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa oraz uzyskanie wymaganych opinii i uzgodnień. W trakcie przeprowadzonych konsultacji społecznych zarówno strony postępowania, jak również pozostałe zainteresowane osoby wniosły wiele uwag i wniosków, dotyczących planowanego przedsięwzięcia.

Kolegium zaznaczyło nadto, że w wiążącym wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1548/18, wskazano w pierwszej kolejności na konieczność dokonania ustaleń stanu faktycznego, koniecznego do oceny przymiotu strony podmiotów, co do których umorzono postępowanie odwoławcze, przy uwzględnieniu treści art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ówczesny t. jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm., dalej jako ustawa udostępnieniowa lub w skrócie u.i.o.ś.), a następnie dokonania tej oceny kierując się wytycznymi przedstawionymi przez ten Sąd.

W tym aspekcie Kolegium wyjaśniło, że jakkolwiek art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. został zmieniony mocą ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1712), to ze względu na treść art. 4 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej do niniejszego przedsięwzięcia stosuje się przepisy dotychczasowe.

Dalej organ odwoławczy kierując się wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 5 kwietnia 2019 r. dokonał oceny przymiotu strony podmiotów, co do których umorzono postępowanie odwoławcze. Odwołując się do znajdującej się w aktach "Mapy przewidywanego terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie wraz z przewidywanym obszarem, na który będzie oddziaływać" podniesiono, że zaznaczono na niej nieruchomości, których właścicieli nie uznano za strony, wśród których wskazano A.K., B.S., R.Ł. i W.F. Jak wyjaśniono na powyższej mapie zaznaczono:

- granice aktualnego przedsięwzięcia,

- granice planowanego przedsięwzięcia,

- strefę powietrznej fali uderzeniowej,

- strefę rozrzutu odłamków skalnych,

- strefę drgań parasejsmicznych.

- granice oddziaływania przedsięwzięcia.

Podkreślono, iż analiza raportu wraz z załącznikami graficznymi jednoznacznie wskazuje, iż działki należące do powyższych osób nie uznanych za strony znajdują się poza obszarem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Dalej wskazano, że jak wynika z raportu w przypadku eksploatacji złoża dolomitów "D.", czynnikiem determinującym obszar oddziaływania inwestycji jest oddziaływanie robót górniczych polegające na urabianiu złoża z wykorzystaniem środków strzałowych. Oddziaływanie na jakość powietrza nie wykracza poza projektowaną granicę przedsięwzięcia (obszar górniczy). Natomiast wyznaczony poziom hałasu dla pory dziennej oraz nocnej mieści się w zakresie wartości dopuszczalnych w terenie mniejszym niż wyznaczony teren górniczy. Granice nieruchomości A.K. znajdują się w linii prostej w odległości 30 m (działka nr [...]), 170 m (działka nr [...]), 380 m (działka nr [...]), 320 m (działka nr [...]) i 300 m (działka nr [...]) od granic obszaru oddziaływania inwestycji projektowanego terenu górniczego D. IV, W.F. w odległości ok. 340 m (działki nr [...] i [...]), R.Ł. w odległości ok. 330 m (działka nr [...]), a B.S. w odległości ok. 38 m (działki nr [...] i [...]).

Kolegium podkreśliło przy tym, że Sąd Wojewódzki w wyroku zwrócił uwagę w szczególności na fakt, iż jedna z działek A.K. oraz działki B.S., znajdują się odpowiednio 30 m i 38 m w linii prostej od granic obszaru oddziaływania inwestycji, czyli obiektywnie w niedużej odległości. W tym zakresie SKO potwierdziło, że faktycznie odległość tych działek od granic obszaru oddziaływania inwestycji jest nieduża, jednakże nie bliskość nieruchomości decyduje o tym, czy jej właściciel jest stroną postępowania, a zgodnie z art. 74 ust. 3a pkt 2 u.i.o.ś. decyduje tu ustalenie, czy na działkach tych w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska. W rezultacie tych uwag Kolegium stwierdziło, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z raportu, nie wynika, by oddziaływanie na ww. nieruchomości istniało i by przekroczone zostały standardy jakości środowiska.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, tj. ustalenie aktualnego i potencjalnego przeznaczenia wynikającego z planu miejscowego działek należących do A.K., B.S., R.Ł. i W.F. Dnia 19 stycznia 2022 r. do Kolegium wpłynęło pismo organu pierwszej instancji z którego wynika, że zgodnie z uchwałą nr XLV/532/2014 Rady Miejskiej w K. z dnia 22 października 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw: D., D., S. w Gminie K. (dalej jako plan miejscowy lub m.p.z.p.):

- działka nr [...] znajduje się w terenie: MNR2 - tereny zabudowy mieszkaniowej; ZE - tereny zieleni nieurządzonej, lokalnej ochrony powiązań przyrodniczych,

- działka nr [...] znajduje się w terenie: MNR2 - tereny zabudowy mieszkaniowej; KDW - tereny dróg wewnętrznych, działka nr [...] znajduje się w terenie: MNR2 - tereny zabudowy mieszkaniowej, działka nr [...] znajduje się w terenie: MNR2 - tereny zabudowy mieszkaniowej; KDW - tereny dróg wewnętrznych,

- działka nr [...] nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,

- działka nr [...] znajduje się w terenie: MNR2 - tereny zabudowy mieszkaniowej; KDW - tereny dróg wewnętrznych,

- działka nr [...] znajduje się w terenie: MN1.2 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej; KDW - tereny dróg wewnętrznych,

- działka nr [...] znajduje się w terenie: MN1.2 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej; KDW - tereny dróg wewnętrznych.

Kolegium ustaliło, że nieruchomości W.F., R.Ł., A.K. i B.S. nie znajdują się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, ponieważ w ogóle znajdują się poza obszarem oddziaływania inwestycji, dlatego też w takim przypadku nie bada się czy przedsięwzięcie może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. W ocenie SKO ustalenia te wykazały, iż zasadne było umorzenie postępowania odwoławczego wobec A.K., B.S., R.Ł. i W.F., ponieważ nie legitymują się przymiotem strony w przedmiotowym postępowaniu.

W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wyjaśniło także, że w decyzji z dnia 27 września 2018 r. niezasadnie umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania Z.D. SKO wskazało, iż obecnie zgodnie z wykazem stron postępowania Z.D. jest stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin ze złoża "D." wraz z instalacją do ich przerobu.

Kolegium wskazało również, iż podziela zaprezentowane przez pełnomocnika Inwestora w piśmie z dnia 23 lipca 2018 r. stanowisko w sprawie odwołania od decyzji, ponieważ jest kompletne i znajduje potwierdzenie w zgromadzonych aktach spraw.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę złożyli: A.K. (sygn. akt II SA/Kr 382/22), S.M. (sygn. akt II SA/Kr 383/22), Towarzystwo [...] z siedzibą w K. (sygn. akt II SA/Kr 653/22) oraz R.Ł. (sygn. akt II SA/Kr 669/22). Sąd Wojewódzki postanowieniami z dnia 22 czerwca 2022 r., wydanymi w sprawach o sygn. akt II SA/Kr 383/22, II SA/Kr 653/22 i II SA/Kr 669/22, zarządził połączenie spraw do wspólnego rozpoznania pod sygn. akt II SA/Kr 382/22.

Wzmiankowanym na wstępie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2023 r. Sąd Wojewódzki oddalił skargi, uznając je za bezzasadne. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu tego wyroku celem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie możliwych negatywnych skutków dla środowiska związanych z realizacją przedsięwzięć. Sąd Wojewódzki podkreślił, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie było już przedmiotem kontroli tego Sądu. W wyniku dokonanej kontroli zapadł wyrok z dnia 5 kwietnia 2019 r., sygn. II SA/Kr 1548/18, a skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. III OSK 2183/21. W tym zakresie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została skontrolowana pod kątem zgodności z wymogami wynikającymi z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako u.p.p.s.a.). Dokonując wstępnej oceny skarżonej decyzji pod kątem spełnienia tych wymagań stwierdzono, że z akt sprawy, jak i z treści samej decyzji wynika, że w toku postępowania wyjaśniono status odwołujących się jako stron postępowania oraz ustosunkowano się do zarzutów odwołania.

Dalej wyjaśniono, że w celu ustalenia kręgu stron postępowania zgodnie ze wskazaniami Sądu Wojewódzkiego w wyroku z dnia 5 kwietnia 2019 r. SKO zwróciło się do Burmistrza o przeprowadzenie postępowania uzupełniającego oraz wskazanie przeznaczenia działek odwołujących. Na podstawie przekazanych dokumentów oraz wyjaśnień inwestora organ odwoławczy stwierdził brak przymiotu strony tych osób.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego nie można przy tym zaprzeczyć, że organ odwoławczy uwzględnił zgodnie z zaleceniami przeznaczenie działek oraz ich umiejscowienie względem terenu inwestycji, przy czym zakres czynności zmierzających do wyjaśnienia kwestii posiadania statusu strony należało uznać za zadowalający. Podkreślono przy tym, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że bezsprzecznie właściciele nieruchomości – działek oznaczonych nr [...], [...], [...], [...], [...] (D.), [...] i [...] (D.), [...] (S.) oraz [...] i [...] znajdują się poza granicami projektowanego obszaru górniczego "D. IV" oraz obszaru w odległości 100 m od tego terenu. Sąd Wojewódzki wskazał także, iż z raportu wynika, że działki te nie są zagrożone przekroczeniem standardów jakości środowiska ani też – pozostając poza granicami terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, jak również 100 m poza nim – nie znajdują się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Odnosząc się z kolei do kwestii zgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajdują się rozważania dotyczące zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym. W tym aspekcie wskazano, że poza sporem pozostawało, że planowane zamierzenie inwestycyjne znajduje się w granicach m.p.z.p. W tym kontekście zwrócono uwagę, że w § 9 m.p.z.p. odwołano się do zasad ochrony środowiska i przyrody wynikających z odrębnych przepisów. Na rysunku planu zaznaczono m.in. złoża udokumentowanych złóż dolomitu (D.), obszar rezerwatu przyrody "[...]", obszar sieci Natura 2000 – "PLH120005 [...]", tereny położone w granicach i otulinie Parku Krajobrazowego [...] oraz w otulinie [...] Parku Krajobrazowego (§ 9 części tekstowej i załącznik graficzny do planu miejscowego).

Dalej wskazano, że zasady ochrony terenów położonych w granicach Parku Krajobrazowego [...] są ujęte w uchwale XV/247/11 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 28 listopada 2011 r., natomiast w odniesieniu do terenów wydobywczych w obszarze prowadzenia działalności wydobywczej ze złoża "D.", w myśl § 9 ust. 8 pkt 3 m.p.z.p., obowiązują przepisy zawarte w koncesji nr 12/98 z dnia 7 sierpnia 1998 r. (zmiana: ŚR.V.KŻ.7415-86-04 z dnia 30 listopada 2004r.). Na rysunku planu zaznaczone są granice terenu i obszaru górniczego dla eksploatowanego złoża "D.", przy czym we wskazanych granicach obowiązują przepisy, które zabezpieczają:

1) wykonywanie czynności związanych z eksploatacją złóż, zgodnie z uprawnieniami określonymi w koncesjach;

2) bezpieczeństwo powszechne;

3) ochronę środowiska, w tym obiektów budowlanych.

Sąd Wojewódzki podkreślił ponadto, że kluczowe są postanowienia § 24 m.p.z.p. odnoszące się wprost do terenów przemysłu wydobywczego, eksploatacji górniczej (oznaczonych jako tereny PG2) oraz terenów projektowanego przemysłu wydobywczego i eksploatacji górniczej (oznaczone jako PG2.1). Wskazano w nich nie tylko przeznaczenie podstawowe i towarzyszące tych terenów, ale także w zakresie przeznaczenia oraz sposobu zagospodarowania ustalono nakazy:

a) prowadzenia wydobycia surowców zgodnie z aktualną koncesją oraz przepisami odrębnymi,

b) zabezpieczenia krawędzi wyrobisk zgodnie z przepisami odrębnymi,

c) zabezpieczeń rejonów eksploatacji podczas prac wydobywczych przed osuwaniem się mas ziemnych zgodnie z przepisami odrębnymi,

d) zapewnienia drożności istniejących cieków wodnych, w tym okresowych, i prawidłowego ich utrzymania; dopuszcza się techniczne umocnienia koryt cieków wodnych w zakresie wynikającym z realizacji zadań związanych z utrzymaniem wód oraz ochroną przeciwpowodziową i eksploatacją złoża,

e) ochrony powietrza przed zanieczyszczeniem i emisją niezorganizowaną;

jak też zakaz lokalizacji jakiejkolwiek zabudowy, obiektów i urządzeń oraz infrastruktury technicznej nie związanych z wydobywaniem surowców do czasu zakończenia eksploatacji górniczej i przeprowadzenia rekultywacji terenu.

Dodatkowo w obszarze planowanego poszerzenia eksploatacji złoża, oznaczonego symbolem PG.2.1 na rysunku planu, na którym występują chronione gatunki roślin i zwierząt, wprowadzono zasadę, iż realizacja ustaleń planu winna być zgodna z przepisami dotyczącymi ochrony gatunkowej określonymi w przepisach odrębnych, tj. ustawie o ochronie przyrody i jej aktach wykonawczych.

Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w świetle zarzutów skargi Towarzystwa na Rzecz Ochrony Przyrody niezgodność zamierzenia z m.p.z.p. miałaby dotyczyć lokalizacji zakładu przeróbczego. W ocenie skarżącego stowarzyszenia zakład przeróbczy nie jest niezbędny do eksploatacji górniczej złoża, bowiem zgodnie z przepisami art. 6 ust. 1 pkt 12 i 18 prawa geologicznego i górniczego eksploatacja górnicza, jak i zakład górniczy nie obejmują przeróbki kopalin. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w § 24 ust. 3 pkt 2 m.p.z.p., opisując przeznaczenie towarzyszące, wskazano inne działania związane z eksploatacją górniczą złóż, zgodnie z przepisami odrębnymi, w tym obiekty i urządzenia budowlane służące wydobyciu, transportowi i przeróbce kopalin, a tym samym już sama treść powołanego przepisu wskazuje na dopuszczalność obiektów i urządzeń służących przeróbce kopalin. Sąd Wojewódzki zwrócił nadto uwagę, że w decyzji organu odwoławczego odniesiono się do treści tego przepisu, a także do argumentów podnoszonych przez odwołującego się od decyzji organu pierwszej instancji.

Odnośnie zgodności inwestycji z § 8 ust. 1 pkt 2 lit. c, § 9 pkt 11 i § 15 ust. 3 i § 8 ust. 1 pkt 1 lit. b m.p.z.p w zakresie rozwiązania odprowadzania wód opadowych. skarżące stowarzyszenie zarzuciło, że decyzja środowiskowa, jak i postanowienia i opinie uzgadniające, w sentencjach nie nakazują inwestorowi obligatoryjnego oczyszczania wód opadowych, zaś samo wspomnienie w uzasadnieniu decyzji, że inwestor przewiduje pewne działania w tym zakresie jest niewystarczające.

Sąd Wojewódzki, odnosząc się do tego zarzutu, wskazał, że w § 8 ust. 1 pkt 2 lit. c m.p.z.p. ustanowiono zakaz odprowadzania nieoczyszczonych ścieków do gruntu, rzek i powierzchniowych zbiorników wód. W § 8 ust. 1 pkt 1 lit. b m.p.z.p. wprowadzono nakaz ochrony przed osuszeniem małych i okresowych zbiorników wodnych. Zgodnie z § 9 m.p.z.p. cały obszar planu objęty jest strefą ochrony pośredniej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki R., ustanowioną rozporządzeniem nr 1/2011 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki R. Na terenie ochrony pośredniej obowiązują zakazy zgodnie z powołanym rozporządzeniem oraz wprowadzonymi do niego zmianami:, tj. rozporządzeniem nr 4/2011 z dnia 12 października 2011 r. oraz rozporządzeniem nr 2/2012 z dnia 18 lipca 2012 r. Dodatkowo z kolei w § 15 ust. 3 m.p.z.p. wprowadzono następujące zasady odprowadzania i oczyszczania ścieków oraz wód opadowych:

1) na całym obszarze planu możliwe jest odprowadzenie ścieków:

a) do systemu zbiorczej kanalizacji,

b) w przypadku realizacji zabudowy na terenach wchodzących w skład aglomeracji, do czasu realizacji kanalizacji zbiorczej możliwe jest odprowadzenie ścieków do szczelnych zbiorników na nieczystości;

2) dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własną działkę zgodnie z przepisami odrębnymi;

3) odprowadzenie ścieków z powierzchni dróg powinno się odbywać do kanalizacji zbiorczej; dopuszcza się odwodnienie dróg za pomocą systemu rowów otwartych i osadników bądź innych urządzeń odwodnienia powierzchniowego;

4) w przypadku zabudowy obszarów, przez które prowadzone są urządzenia odprowadzające wody opadowe z urządzeń odwadniających drogi publiczne, ustala się obowiązek zapewnienia możliwości odprowadzania tych wód w porozumieniu z zarządcą drogi.

Sąd pierwszej instancji podkreślił nadto, że w raporcie (na str. 182 i następnych) zawarto analizę dotyczącą oceny oddziaływania inwestycji na środowisko wodne. Jak zauważono wskazano tam, że jakość wód powierzchniowych kontrolowana jest przez Zakład Górniczy "D." zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie pozwoleniami wodnoprawnymi opisanymi w załącznikach nr 3 i 4 do raportu (gospodarka wodno-ściekowa zakładu). Regularnym badaniom podlegają zarówno wody z systemu odwodnienia powierzchniowego zrzucane do okresowego potoku w dnie Wąwozu Z., jak i wody podziemne eksploatowane za pomocą studni głębinowej na terenie kopalni. Jakość wody w tej studni podlega monitorowaniu (zał. 6 do raportu). Także jakość wód podziemnych jest kontrolowana z półroczną częstotliwością przez akredytowane laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krakowie. W raporcie na str. 188 wskazano także, że dodatkowej kontroli podlegają wody opadowe pochodzące ze spływu powierzchniowego w obrębie wyrobiska i zlokalizowanego w obrębie wyrobiska stanowiska kruszenia i magazynowania kamienia, odprowadzane przez osadnik i zaporę sorbentową do bezimiennego potoku w dnie Wąwozu Zbrza. Kontrola jest sprawowana m.in. wedle kryterium zawartości węglowodorów ropopochodnych. Nieczystości płynne z terenu kopalni są odprowadzane ze zbiornika bezodpływowego na podstawie umowy dołączonej jako załącznik nr 7 do raportu. Na str. 226 raportu opisano działania mające na celu zapobieganie lub ograniczanie negatywnego odziaływania na środowisko. W pkt 36 decyzji organu pierwszej instancji wskazano z kolei, że przy realizacji inwestycji należy uwzględnić uwagi i wnioski zawarte w raporcie.

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia § 8 ust. 1 pkt 1 lit. b m.p.z.p. to jak wynika z raportu (str.50-51 dot. warunków hydrologicznych oraz str. 57-58 dot. hydrografii) na terenie objętym planowanym przedsięwzięciem nie występują zbiorniki wodne ani warstwy powierzchniowe wód. W konsekwencji Sąd Wojewódzki nie stwierdził, aby planowane zamierzenie inwestycyjne pozostawało w sprzeczności z wymienionymi przepisami planu miejscowego. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów naruszenia tych przepisów w uzasadnieniu decyzji.

Przechodząc do oceny raportu wskazano w pierwszej kolejności, że w kontrolowanej sprawie raport (datowany na lipiec 2016 r.) został opracowany przez zespół ekspertów pod kierownictwem dr inż. J.M. i zawiera wymagane prawem elementy.

Sąd Wojewódzki odnosząc się do zarzutu niekompletności inwentaryzacji przyrodniczej i ograniczenia jej tylko do jednego sezonu wegetacyjnego stwierdził, że zarzut ten jest niezrozumiały w zakresie, w jakim odnosi się do gniazdowania kruszczyka drobnolistnego czy buławnika czerwonego, będących roślinami, a nie zwierzętami. Odnosząc się do zarzutów co do pozostałych braków w raporcie zauważono, że wbrew twierdzeniom skarżących raport zawiera opis inwentaryzacji przyrodniczej (str. 67-76) wraz z załącznikiem nr 15, w którym wskazano m.in. korytarze ekologiczne (mapa nr 17) oraz wpływ na grupę chronionych nietoperzy (mapy 7- 8 i 10-11).

W ocenie Sądu Wojewódzkiego dokumentacja przedłożona przez inwestora został poddana także ocenie organu wyspecjalizowanego w zakresie ochrony środowiska, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który postanowieniem z dnia 7 lipca 2017 r. pozytywnie zaopiniował przedsięwzięcie, formułując jednocześnie zalecenia, które znalazły odzwierciedlenie w decyzji organu pierwszej instancji. W raporcie znajduje się także opis emisji, w tym emisji pyłowych generowanych przez planowane przedsięwzięcie (str. 81 i 157).

W podsumowaniu wskazano, że w stanie docelowym kopalnia nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych stężeń analizowanych substancji w powietrzu, choć porównanie wartości bezwzględnych stężeń powodowanych przez kopalnię w miejscowości D. i S. w stanie aktualnym i docelowym wskazuje na zwiększenie w przyszłości poziomu stężeń analizowanych substancji w powietrzu (str. 157). Dokonując oceny wpływu poszczególnych wariantów na środowisko wskazano, że wariant C (alternatywny w zakresie lokalizacji zakładu przeróbczego – najkorzystniejszy dla środowiska) spowoduje ograniczenie oddziaływania emisji pyłu w porównaniu z poprzednimi wariantami (str. 248).

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego nie jest zatem tak jak twierdzą skarżący, że podnoszone przez nich kwestie nie zostały uwzględnione. Jak bowiem wskazano organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów w zakresie braku pełnej ewidencji roślin ściśle i częściowo chronionych odnosząc się do raportu i jego załączników. Nawet jeśli, na co wskazują skarżący, w inwentaryzacji brak jest jakiegoś gatunku, to w ocenie Sądu Wojewódzkiego brak ten nie stanowi podstawy do uchylenia skarżonej decyzji albowiem samoistnie nie ma wpływu na wynik sprawy.

W dalszej części podkreślono, że organ odwoławczy odniósł się także do istotnej części zarzutów podnoszonych w skardze przez Towarzystwo [...] dotyczących braku określenia odziaływania przedsięwzięcia na każdym etapie przedsięwzięcia, braku wskazania propagacji drgań parasejsmicznych, braku wskazania współczynników tłumienia hałasu oraz nieokreślenia położenia źródeł hałasu, braku wskazania parametrów emisji pyłu, braku rozpatrzenia różniących się od siebie wariantów, braku analizy skumulowanego odziaływania, braku oceny krajobrazu, braku właściwej analizy wpływu przedsięwzięcia na obszar Rezerwatu Przyrody [...], oddziaływania na obszar Natura 2000 i jego spójność, braku odziaływania na Rezerwat [...], braku analizy na zdrowie ludzi i zabytki. Analiza stanowiska SKO w tym zakresie doprowadziła Sąd Wojewódzki do wniosku, że niezależnie od tego, czy kwestie te są powieleniem stanowiska organu pierwszej instancji, czy stanowiska inwestora, to w odniesieniu do każdej z tych kwestii odwołano się – co kluczowe dla oceny zgodności z prawem skarżonej decyzji - do raportu, wskazując konkretne jego postanowienia odnoszące się do powyższych zagadnień. W konsekwencji ewentualne zarzuty dotyczące braku szczegółowości w odnoszeniu się do tych zagadnień nie mają w tym konkretnym wypadku wpływu na wynik sprawy. Sąd Wojewódzki zaznaczył przy tym, że nie można tracić z pola widzenia decyzji organu pierwszej instancji, która skarżoną decyzja została utrzymana w mocy, a która zawiera szereg warunków mających zagwarantować zminimalizowanie negatywnego wpływu zamierzenia inwestycyjnego na środowisko.

Odnosząc się w dalszej części uzasadnienia do zarzutów skarżącego .K., iż organy nie zweryfikowały merytorycznie faktycznego oddziaływania na środowisko, a oparły się wyłącznie na dokumentacji przedłożonej przez przedsiębiorcę, Sąd Wojewódzki wskazał, że z istoty postępowania w przedmiocie oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że podstawowym dokumentem ilustrującym skalę i zakres tego odziaływania jest dokument przedłożony przez inwestora w postaci raportu. Raport jest jednak sporządzany nie przez samego inwestora, lecz przez osoby mające wiedzę specjalistyczną. Zatem przepisy prawa nie stoją na przeszkodzie sięganiu do raportu w celu wykazania istnienia czy braku szkodliwego wpływu na środowisko. Dodatkowo zauważono, że raport w toku postępowania był przedmiotem oceny organów uzgadniających, w tym m.in. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie. Dodatkowo wskazano, że pozostałe zarzuty mają charakter ogólny, ponieważ nie wskazują na czym konkretnie polegała błędna wykładnia i naruszenie obowiązujących w trakcie postępowania zapisów ustawy udostępnieniowej, zapisów m.p.z.p. oraz zapisów uchwały Nr XV/247/11 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 28 listopada 2011 r. w sprawie zasad ochrony i działań zakazanych na obszarze Parku Krajobrazowego [...]kie.

Odnosząc się z kolei do zarzutów S.M. Sąd Wojewódzki stwierdził, że nie dostrzegł, aby organ odwoławczy naruszył art. 153 u.p.p.s.a. Jak bowiem wskazano organ odwoławczy poczynił ustalenia zarówno w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania, zwracając się w tym zakresie m.in. do organu pierwszej instancji, jak również ustosunkował się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Jakkolwiek uzasadnienie organu odwoławczego budziło pewne zastrzeżenia Sądu Wojewódzkiego, z uwagi na brak odwołania się do administracyjnych akt sprawy i dokumentów zgromadzonych w sprawie, to jednak w tym zakresie, stwierdzając naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., Sąd ten jednocześnie nie stwierdził by naruszenie to było istotne i miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących oceny wpływu zamierzenia inwestycyjnego na mieszkańców stwierdzono, że kwestie te poruszono w raporcie na str. 220-221. Nie stwierdzono tam istotniejszego wpływu na życie i zdrowie ludzi, natomiast okoliczność ewentualnego spadku wartości nieruchomości nie mieści się w ramach ocen odziaływania na środowisko. Uwzględniając fakt, że planowana jest długofalowa eksploatacja złoża Sąd pierwszej instancji wskazał, że w tym kontekście zabezpieczeniu interesów mieszkańców służy nałożony na inwestora obowiązek prowadzenia analizy porealizacyjnej związanej z wykonaniem nowego zakładu przeróbczego (pkt IV decyzji organu pierwszej instancji) oraz coroczny monitoring w zakresie hałasu (pkt II. 25 decyzji organu pierwszej instancji).

Jeśli chodzi zaś o zarzuty dotyczące wariantów raportu Sąd Wojewódzki wskazał, że w przedmiotowej sprawie zostały przedstawione w raporcie skutki w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia (str. 26-27 raportu) oraz trzy warianty w przypadku kontynuacji eksploatacji złoża. Warianty te nie są identyczne, gdyż wariant A, jako podstawowy proponowany przez inwestora (str. 28), różni się od alternatywnego wariantu B w zakresie technologii urabiania złoża (str. 29-30), a z kolei wariant C jest najkorzystniejszy dla środowiska w zakresie lokalizacji zakładu przeróbczego (str. 31). Podkreślono przy tym, że na str. 247-249 raportu zawarto uzasadnienie wyboru wariantu.

W zakresie zarzutu dotyczącego wariantowania, jakoby inwestor "nie dochował odpowiednich proporcji pomiędzy jego partykularnym interesem, a ochroną środowiska i interesem publicznym" Sąd Wojewódzki określił go jako bardzo ogólny i odnoszący się w istocie do subiektywnego postrzegania optymalnego wariantu, przez co nie mógł wywołać zamierzonego skutku.

Odnośnie natomiast zarzutów S.M. w zakresie możliwości przekroczenia norm związanych z zanieczyszczeniem powietrza lub hałasem zwrócono uwagę, że w raporcie zagadnieniom hałasu i zanieczyszczenia powietrza poświęcone zostały odpowiednio rozdziały 14 i 15. Opisano tam metodykę obliczeń emisji (str.83), a dla badania natężenia hałasu przedstawiono pomiary akustyczne oraz przeanalizowano źródła dźwięku aktualne i prognozowane, uwzględniając zabezpieczenia akustyczne (str. 180 raportu). Dodatkowo Sąd Wojewódzki podkreślił, że w pkt 25 decyzji organu pierwszej instancji nałożono na inwestora obowiązek prowadzenie corocznego monitoringu w zakresie poziomu hałasu i jego propagacji na obszarach chronionych, zaś w pkt 36 nakazano uwzględnić wnioski zawarte w raporcie, w tym konkluzje na str. 154-157 oraz na s. 180-182 w zakresie emisji zanieczyszczeń.

W dalszej części Sąd Wojewódzki odniósł się do zarzutów dotyczących wpływu zamierzenia inwestycyjnego na krajobraz. W tym zakresie wyjaśniono, że skarżący S.M. wskazał na przedwczesność i subiektywność oceny inwestora, że kamieniołom po eksploatacji może stać się atrakcją turystyczną, jednakże zarzut ten, będący wyrazem subiektywnej oceny stanowiska inwestora przez skarżącego, pozostawał bez wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się z kolei do zarzutu błędnej oceny, wyrażającej się w stwierdzeniu braku skumulowanego odziaływania kopalni C. i D., w uzasadnieniu wyjaśniono, że w raporcie na str. 234-235 dokonano analizy potencjalnego skumulowanego odziaływania mając na uwadze złoża "C." oraz "D." i "D. I", które znajdują się w niedalekim sąsiedztwie. Na podstawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanych dla tych przedsięwzięć związanych z eksploatacja złóż eksperci sporządzający raport, mając na uwadze poziom wydobycia, doszli do wniosku o braku skumulowanego odziaływania. W rezultacie zarzuty te – w ocenie Sądu Wojewódzkiego – pozostawały bez wpływu na wynik sprawy.

Odnośnie zarzutu S.M. o braku należytego uwzględnienia interesu publicznego stwierdzono, że z raportu bezsprzecznie wynika, iż różne interesy, indywidualne i publiczny, były brane pod uwagę w trakcie jego sporządzania. W raporcie zwracano uwagę na aspekty środowiskowe, gospodarcze i społeczne w opisie rozpatrywanych wariantów (str. 26-27), jak też przy ocenie wpływu przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi (str. 220). Jak wskazano zabezpieczeniu interesu publicznego służy także szeroki udział społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu m.in. konsultacje społeczne i rozprawa administracyjna (k. 484-506, k. 443-450 administracyjnych akt sprawy).

Odnosząc się do zarzutów R.Ł. Sąd Wojewódzki stwierdził, że w świetle administracyjnych akt sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem raportu oraz opinii m.in. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, brak było przesłanek do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w treści decyzji Burmistrza sformułowano szereg obowiązków inwestora mających na celu zabezpieczenie szkodliwego wpływu zamierzenia na środowisko. Jak wskazano oceny formułowane w raporcie z istoty oceny odziaływania na środowisko mają charakter symulacji oraz bazują na wiedzy specjalistycznej i doświadczeniu zawodowym osób sporządzających raport albowiem zwykle chodzi o przedsięwzięcie, które ma dopiero zostać zrealizowane.

W zakresie zarzutu bezkrytycznego podzielenia przez organ odwoławczy stanowiska inwestora stwierdzono, że jakkolwiek należałoby oczekiwać w tym zakresie wywodów w większym stopniu nawiązujących do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, to jednak przychylenie się do stanowiska inwestora, jeśli znajduje ono oparcie w raporcie i dokumentacji, nie może być uznane za naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Podsumowując ocenę zgodności z prawem kontrolowanej decyzji Sąd Wojewódzki stwierdził, że podważenie ustaleń raportu mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora. Warunków kontrraportu nie spełnia natomiast pismo zawierające krytyczne uwagi do wybranych tylko elementów sporządzonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Reasumując swoje rozważania Sąd Wojewódzki stwierdził, że brak było takich naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, jak również takich naruszeń prawa procesowego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy.

Od powyższego wyroku wniesiono dwie skargi kasacyjne. W skardze kasacyjnej Towarzystwa [...] zaskarżono wyrok Sądu Wojewódzkiego w całości, zarzucając:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t. jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze. zm., dalej jako u.p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) § 7 ust. 8 w zw. z § 24 ust 2 i ust. 3 m.p.z.p. poprzez wadliwą wykładnię skutkującą całkowitym pominięciem dyspozycji § 7 ust. 8 m.p.z.p. statuującego zakaz realizacji działalności i usług mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w sytuacji, kiedy tego rodzaju przedsięwzięciem jest przedsięwzięcie objęte wnioskiem, co w konsekwencji powoduje niezgodność planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu miejscowego, uniemożliwiającym wobec brzmienia art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 2373 ze zm., dalej jako u.i.o.ś.) wydanie wnioskowanej decyzji, a co zostało wadliwie pominięte przez Sąd pierwszej instancji;

b) art. 66 ust. 1 u.i.o.ś., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż sporządzenie raportu przez specjalistę zgodnie z art. 74 ust. 2 u.i.o.ś. a priori przemawia za kompletnością i zupełnością tego dokumentu, a wyprowadzenie wniosków odmiennych jest możliwe tylko i wyłącznie poprzez przedłożenie kontrraportu, w sytuacji kiedy norma art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. takiego wymogu nie stawia, a co błędnie przyjął Sąd pierwszej instancji;

2. w oparciu o art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć zarzucono istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 u.p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż organ odwoławczy dokonał pełnej i samodzielnej realizacji wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1548/18, utrzymanym w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 2183/21, a dotyczącym samodzielnego ustalenia przez SKO i zweryfikowania wszelkich okoliczności sprawy, w szczególności weryfikacji raportu w zestawieniu z zarzutami stawianymi przez skarżącego, podczas gdy obowiązkiem organu odwoławczego jest samodzielne, kompleksowe i merytoryczne ocenienie wszelkich aspektów (faktycznych i prawnych) sprawy, a czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji i co miało istotny wpływ na jej wynik, skutkujący wydaniem wadliwego orzeczenia;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez Sąd Wojewódzki braków w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ pierwszej instancji i powielonych przez SKO, a to brak kompleksowego ustalenia stanu faktycznego i przeprowadzenia wszelkich dowodów, umożliwiających prawidłowe ustalenie okoliczności sprawy, podczas gdy obowiązkiem orzekających w sprawie organów było nie oparcie się na wybiórczym materiale dowodowym, ale całościowe ustalenie stanu faktycznego, w szczególności nie tylko w oparciu o dokumenty przedstawione przez inwestora, ale także na podstawie własnych ustaleń, pozwalających na krytyczną analizę rzeczywistych założeń planowanego przedsięwzięcia, w tym wobec licznych zarzutów wobec treści raportu i wynikającej z tegoż konieczności ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, a czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji i co miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujący wydaniem wadliwego orzeczenia;

c) art. 141 § 4 u.p.p.s.a poprzez brak całościowego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w szczególności pominięcia uzasadnienia rozpoznania zarzutów skarżącego w zakresie braków raportu, jak braku zgodności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu miejscowego w postaci § 8 ust. pkt 2c, § 9 pkt 11 i § 15 ust. 3 m.p.z.p. w zakresie odprowadzenia ścieków i wód opadowych, czy § 8 ust. 1 pkt 1.b m.p.z.p. w zakresie nakazu ochrony przed osuszeniem okresowych i małych zbiorników wody.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten Sąd, uchylenie decyzji SKO z dnia 31 stycznia 2022 r. w zakresie pkt II oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza w całości, rozpoznanie przedmiotowej skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej od SKO kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Z kolei w skardze kasacyjnej S.M. zaskarżono wyrok Sądu pierwszej instancji w całości i zarzucono:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:

a) art. 80 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś., poprzez wadliwe przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, w ślad za SKO oraz Burmistrzem, że raport spełnia wymogi art. 66 u.i.o.ś., a planowane przedsięwzięcie jest zgodne z postanowieniami m.p.z.p. w sytuacji, kiedy szczegółowa analiza raportu i wykładnia m.p.z.p. prowadzą do odmiennych wniosków;

b) art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. poprzez mylne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż przedłożony przez inwestora raport spełnia warunki tego typu dokumentu, a więc spełnia wymóg wariantowości zamierzenia inwestycyjnego, obejmując wymagane normatywnie przedstawienie wariantów alternatywnych, podczas gdy w raporcie nie przedstawiono żadnego wariantu alternatywnego, który ograniczałby oddziaływanie na środowisko, a to np. eksploatację od strony S. i jednocześnie zakładał wycięcie mniejszej ilości lasu stanowiącego bufor między kopalnią "D." a okolicznymi sołectwami;

c) art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. poprzez mylne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż przedłożony przez inwestora raport spełnia przesłanki powyższego przepisu w zakresie przedstawienia wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, podczas gdy inwestor posłużył się w raporcie wariantem oddziałującym na środowisko w znacznym zakresie, a jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska wskazał wariant nieróżniący się od wariantu proponowanego przez inwestora, co należało uznać za działanie niespełniające wymogu przedstawienia wariantu najkorzystniejszego dla środowiska i jego uzasadnienia;

d) art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., poprzez mylne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż przedłożony przez inwestora raport spełnia przesłanki powyższego przepisu w postaci przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego, podczas gdy przedstawiony przez inwestora wariant alternatywny w zakresie lokalizacji zakładu przeróbczego to istotnie wariant pozorny implikujący brak prawidłowości raportu w zakresie wariantowości.

2. w oparciu o art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 u.p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż organ odwoławczy dokonał pełnej i samodzielnej realizacji wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1548/18, utrzymanym w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 2183/21, a dotyczącym samodzielnego ustalenia przez SKO i zweryfikowania wszelkich okoliczności sprawy, w szczególności weryfikacji raportu w zestawieniu z zarzutami stawianymi przez skarżącego, podczas gdy obowiązkiem organu odwoławczego jest samodzielne, kompleksowe i merytoryczne ocenienie wszelkich aspektów (faktycznych i prawnych) sprawy, a czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji i co miało istotny wpływ na jej wynik, skutkujący wydaniem wadliwego orzeczenia;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez Sąd Wojewódzki braków w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ pierwszej instancji i powielonych przez SKO, a to brak kompleksowego ustalenia stanu faktycznego i przeprowadzenia wszelkich dowodów, umożliwiających prawidłowe ustalenie okoliczności sprawy, podczas gdy obowiązkiem orzekających w sprawie organów było nie oparcie się na wybiórczym materiale dowodowym, ale całościowe ustalenie stanu faktycznego, w szczególności nie tylko w oparciu o dokumenty przedstawione przez inwestora, ale także na podstawie własnych ustaleń, pozwalających na krytyczną analizę rzeczywistych założeń planowanego przedsięwzięcia, w tym - wobec licznych zarzutów wobec treści raportu i wynikającej z tegoż konieczności ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego - przeprowadzenie weryfikacji jego treści przy udziale specjalisty (tj. wykonanie kontrraportu), a czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji i co miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujący wydaniem wadliwego orzeczenia,

c) art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez brak całościowego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w szczególności pominięcia uzasadnienia rozpoznania zarzutów skarżącego w zakresie braku zgodności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu miejscowego w postaci § 24 ust. 2, 3, 4 m.p.z.p. w zakresie lokalizacji zakładu przeróbczego, § 8 ust. pkt 2c, § 9 pkt 11 i § 15 ust. 3 m.p.z.p. w zakresie odprowadzenia ścieków i wód opadowych, czy § 8 ust. 1 pkt 1.b m.p.z.p. w zakresie nakazu ochrony przed osuszeniem okresowych i małych zbiorników wody;

d) art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez brak całościowego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w szczególności w zakresie pominięcia uzasadnienia rozpoznania zarzutów skarżącego dotyczących braku spełnienia przez raport wymogów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. w zakresie wskazania wariantu alternatywnego, jak również wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten Sąd, uchylenie decyzji SKO z dnia 31 stycznia 2022 r. w zakresie pkt II oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza w całości, rozpoznanie przedmiotowej skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej od SKO kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Pismami procesowymi z dnia 10 października 2024 r. pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie obu skarg kasacyjnych.

W piśmie z dnia 27 stycznia 2026 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie S.M. przedstawił pisemne stanowisko wobec twierdzeń zawartych w piśmie pełnomocnika inwestora z dnia 10 października 2024 r., wskazując że całkowicie chybione są twierdzenia inwestora co do prawidłowości działania organów i kontroli przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji.

Pełnomocnik inwestora z kolei w piśmie procesowym z dnia 18 lutego 2026 r., będącym odpowiedzią na powyższe pismo pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, podtrzymał wszystkie wnioski i twierdzenia zawarte w piśmie procesowym z dnia 10 października 2024 r., zawierającym obszerne stanowisko inwestora w sprawie skargi kasacyjnej skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia żadnej z wad wymienionych w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., a nadto w związku z niezaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 189 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a.),

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a.).

Skarżący kasacyjnie powołali się na obie podstawy kasacyjne, skutkiem czego w pierwszej kolejności badaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, można przejść do oceny poprawności zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez Sąd pierwszej instancji.

W pierwszej kolejności należy zatem odnieść się do zbliżonych treścią zarzutów skarg kasacyjnych dotyczących naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. Zdaniem skarżących kasacyjnie miało ono polegać na braku całościowego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w szczególności pominięcia uzasadnienia rozpoznania zarzutów skarżących. W tym zakresie wskazano na zarzuty skarżących dotyczące braków raportu, braku zgodności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu miejscowego w postaci § 8 ust. pkt 2c, § 9 pkt 11 i § 15 ust. 3 m.p.z.p. w zakresie odprowadzenia ścieków i wód opadowych, czy § 8 ust. 1 pkt 1.b m.p.z.p. w zakresie nakazu ochrony przed osuszeniem okresowych i małych zbiorników wody, ale także braku spełnienia przez raport wymogów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. w zakresie wskazania wariantu alternatywnego, jak również wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.

Zaznaczyć należy, że przepis art. 141 § 4 u.p.p.s.a. dotyczy elementów uzasadnienia wyroku. Stanowi on bowiem, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji to uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach, a mianowicie gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, oraz gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże jaki i dlaczego taki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Za pomocą wskazanego wyżej zarzutu nie można skutecznie zwalczać ustaleń sądu co do stanu faktycznego ani kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi ze statuowanej tym przepisem normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 u.p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. np. wyrok NSA z dnia 27 września 2024 r., sygn. akt III OSK 2850/22 – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zgodnym zarzutom obu skarżących kasacyjnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 u.p.p.s.a., gdyż w sposób klarowny wyjaśnia motywy podjętego przez Sąd Wojewódzki rozstrzygnięcia i tym samym sprawia, że poddaje się ono kontroli instancyjnej. W szczególności Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał powody, dla których podzielił stanowisko organu. Odmiennie aniżeli wskazują to skarżący kasacyjnie Sąd Wojewódzki odniósł się m.in. do zarzutów dotyczących niezgodności inwestycji z § 8 ust. 1 pkt 2 lit. c, § 9 pkt 11 i § 15 ust. 3 i § 8 ust. 1 pkt 1lit. b m.p.z.p w zakresie rozwiązania odprowadzania wód opadowych. Dokładnie wyjaśniono również stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie zarzutów dotyczących ewentualnych braków raportu, a także zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z m.p.z.p. (o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia).

Jednocześnie wskazać należy na ugruntowane stanowisko judykatury, że: "Fakt, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Co więcej, również brak odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze sam w sobie nie stanowi uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, albowiem jest, czy też może nim być – to jest uchybieniem stanowiącym uzasadnioną podstawę uchylenia wyroku – pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz – co istotne – wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby jednak inaczej orzec w sprawie" (zob. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt II GSK 1073/22). Podzielając wskazany wyżej pogląd, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zarzuty skarg kasacyjnych w zakresie naruszenia art. 141 § 4 u.p.p.s.a. nie mogą wywołać zamierzonego skutku z uwagi jedynie na zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odmienną względem skarżących kasacyjnie ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Nieskuteczne okazały się również jednobrzmiące zarzuty obu skarg kasacyjnych wskazujące na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 u.p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. W tym zakresie należy bowiem zwrócić uwagę, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego aktu. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją zastosowanej normy prawnej. W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. u.p.p.s.a., gdyż podstawą prawną zaskarżonego wyroku był przepis art. 151 u.p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła więc stanowić bezpośredniego argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a.

W dalszej kolejności należy stwierdzić, że Sąd Wojewódzki nie naruszył także art. 153 u.p.p.s.a poprzez stwierdzenie, że organ odwoławczy wypełnił obowiązki wynikające z wyroku z dnia 5 kwietnia 2019 r., sygn. II SA/Kr 1548/18. Przypomnieć zatem należy, że w wyroku tym Sąd Wojewódzki po pierwsze wskazał, że "ustalone przez organ fakty i przedstawione argumenty, nie dają podstaw do wyrażenia oceny, że podmiotom wymienionym w pkt.1 zaskarżonej decyzji, w szczególności A.K. i B.S. nie przysługuje przymiot strony", a po drugie zarzucił brak rozpoznania odwołań, w których znajdowały się istotne merytorycznie zarzuty dotyczących przede wszystkim naruszenia m.p.z.p. w zakresie m.in. lokalizacji zakładu przeróbczego i odprowadzania ścieków i wód opadowych oraz nakazu ochrony przed osuszaniem okresowych i małych zbiorników wody. Formułując zalecenia co do ponownie prowadzonego postępowania wskazano w tym wyroku, że "W ponownym postępowaniu organ II instancji w pierwszej kolejności dokona ustaleń stanu faktycznego, koniecznego do oceny przymiotu strony podmiotów, co do których umorzył postępowanie odwoławcze, przy uwzględnieniu treści art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, a następnie dokona tej oceny kierując się wytycznymi przedstawionymi powyżej przez Sąd. Następnie rozpozna wniesione skutecznie odwołania, dokonując stosownie do wymogów art. 136-140 k.p.a. ponownego rozpoznania sprawy, w tym odnosząc się do podniesionych w odwołaniach zarzutów, a następnie w zależności od dokonanej oceny, stosownie rozstrzygnie sprawę".

Przypomnieć należy zatem, że przepis art. 153 u.p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym sformułowane zostało stanowisko, zgodnie z którym w pojęciu "oceny prawnej", w rozumieniu art. 153 u.p.p.s.a., mieści się tylko to stanowisko sądu na temat interpretacji przepisów prawa i sposobu ich zastosowania w sprawie, które zostało zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia (zob. wyrok NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2562/10). Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 u.p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz do konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2617/11).

Rację ma zatem Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu SKO wypełniło wyżej wymienione wskazania. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji Kolegium poczyniło ustalenia zarówno w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania, zwracając się w tym zakresie o stosowne wyjaśnienia do organu pierwszej instancji, jak również ustosunkowało się do zarzutów podnoszonych w odwołaniach. Jednocześnie dostrzegając pewne mankamenty uzasadnienia decyzji SKO, zwłaszcza odnośnie braku odwołania się do administracyjnych akt sprawy i dokumentów zgromadzonych w sprawie, Sąd Wojewódzki zasadnie stwierdził naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie nie było istotne i tym samym nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny – w składzie orzekającym – podziela wskazaną ocenę Sądu pierwszej instancji, iż w ponownym postępowaniu organ odwoławczy nie sformułował nowych ocen prawnych ani też nie podejmował czynności sprzecznych ze wskazaniami co do dalszego postępowania, a tym samym, że nie doszło w sprawie do naruszenia art. 153 u.p.p.s.a.

Nie zasługiwały na uwzględnienie podniesione również w obu skargach kasacyjnych zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały przez Sąd pierwszej instancji właściwe rozważone i ocenione. Treść uzasadnienia zapadłego w sprawie wyroku potwierdza, że Sąd pierwszej instancji dokonał dokładnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności znajdujących się w aktach sprawy raportu, opinii i uzgodnień.

Ze względu na rozszerzenie, w ramach skargi S.M., uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. dotyczącego konieczności przeprowadzenia przez organy tzw. kontrraportu konieczne jest poczynienie w tym zakresie dodatkowych uwag.

W pierwszej kolejności należy zatem wyjaśnić, że nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że organ administracji nie ma obowiązku przeprowadzać takich dowodów, które nie przyczynią się do wyjaśnienia sprawy. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie ustaleń raportu może nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań indywidualnie oznaczonego przedsięwzięcia (tzw. kontrraportu), sporządzonego przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (zob. wyrok NSA z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II OSK 844/16). W judykaturze utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym jeżeli w danej sprawie złożony został raport oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, że jest on zupełny zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów na podstawie wiedzy specjalistycznej, w sytuacji gdy dysponuje raportem, który uznaje za wiarygodny i zupełny. Nie może przy tym umykać z pola widzenia, że w toku postępowania raport był przedmiotem oceny wyspecjalizowanych organów uzgadniających, w tym m.in. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., w wyniku czego inwestor na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji uzupełnił raport, a ponadto przedłożył wyjaśnienia autorów raportu dotyczące nadrzędności interesu społecznego oraz potencjalnej kumulacji oddziaływań kopalń D. i C. oraz projektowanej kopalni D. na środowisko.

W dalszej kolejności wskazać trzeba, że skoro skarżący kwestionował treść raportu, co do którego organy obu instancji nie miały wątpliwości co do jego kompletności i rzetelności, to na nim ciążył obowiązek zlecenia sporządzenia przez specjalistów kontrraportu w celu skutecznego podważenia raportu opracowanego na zlecenie inwestora. Zgodzić się należy w tym miejscu z poglądem, że "Podważenie raportu wymaga zatem od innych stron postępowania przedłożenia stosownych dowodów, które będą podlegały ocenie w toku postępowania administracyjnego. Strona nie może przenieść swoich obowiązków w tym zakresie na organ, np. przez złożenie wniosku o przeprowadzenie opinii z dowodu biegłego. Skuteczne zakwestionowanie wniosków wynikających z raportu, wymagało wykazania przez skarżących inicjatywy dowodowej i przedłożenia dowodu sporządzonego z uwzględnieniem wiedzy specjalistycznej" (zob. wyrok NSA z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1241/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 395/21).

Należy nadto zaznaczyć, że Sąd pierwszej instancji bardzo szczegółowo odniósł się w ramach swojego uzasadnienia nie tylko do treści raportu, ale i do formułowanych w skargach uwag przeciwko niemu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe jest przy tym stwierdzenie Sądu Wojewódzkiego, że w okolicznościach sprawy nie było wystarczające do obalenia merytorycznych ustaleń raportu pismo zawierające krytyczne uwagi do wybranych tylko elementów sporządzonego raportu.

Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać przyjdzie, że zarzuty naruszenia art. 80 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś., art. 66 ust. 1 u.i.o.ś., art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. sprowadzają się w istocie do kwestionowania prawidłowości postępowania wyjaśniającego, w tym zwłaszcza do sporządzonego w tej sprawie raportu, nie zaś wykładni lub stosowania prawa materialnego.

Przypomnieć należy, że podstawowym elementem postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia jest ocena oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Ocena ta obejmuje weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie, a następnie analizę uzgodnień i opinii pod kątem ich uwzględnienia w decyzji środowiskowej oraz ocenę prawidłowości postępowania mającego zapewnić udział społeczeństwa w tym postępowaniu, jak i w tym zakresie rozpatrzenie uwag i zarzutów do raportu. W postępowaniu w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stanowi podstawowy dowód w sprawie, ponieważ w postępowaniu tym wymagana jest wiedza specjalistyczna. Z tego względu taki raport ma charakter specjalistycznego opracowania uwzględniającego aktualny stan prawny w zakresie jego wymagań formalnych, a autorzy takiego opracowania - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym - powinni posiadać wiedzę specjalistyczną (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 1514/21). Z punktu widzenia zasad postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, raport jest dokumentem prywatnym. Raport nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., lecz jest to dokument, który posiada szczególną moc dowodową, która wynika przede wszystkim z kompleksowej oceny przedsięwzięcia. Ten szczególny charakter raportu wynika z jednej strony z jego celu, jakim jest określenie oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko, z drugiej ze specyfiki postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, które jest postępowaniem z udziałem społeczeństwa, tzn. z udziałem podmiotów, które nie muszą dysponować w tego rodzaju sprawach interesem prawnym ani nawet interesem faktycznym, ale ustawodawca zapewnia im dostęp do informacji o wpływie danego przedsięwzięcia na środowisko. Raport jako dowód podlega ocenie na zasadach określonych w art. 7, art. 77, art. 80 i art. 81 k.p.a. Właściwy organ jest zobowiązany do sprawdzenia treści raportu w kontekście spełnienia przez niego warunków, o jakich stanowi art. 66 u.i.o.ś. oraz jego aktualności i rzetelności sporządzenia. Organ nie jest zatem związany treścią raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co powoduje, że dokonując jego oceny powinien dążyć do wydania orzeczenia odpowiadającego wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest zatem w pierwszej kolejności sprawdzenie raportu pod względem spełnienia wymogów formalnych oraz materialnych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Ponadto, chociaż organ nie jest związany treścią raportu, to ustalenia w nim zawarte mogą kształtować treść osnowy decyzji środowiskowej, jeżeli raport jest rzetelny, spójny, wolny od niejasności i nieścisłości. Raport może być kwestionowany przez strony, jak i również przez przedstawicieli społeczeństwa (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2213/13). Organ ocenia zatem raport pod kątem jego zupełności, rzetelności i spójności. W konsekwencji jednak skuteczne kwestionowanie merytorycznej treści raportu przez strony postępowania możliwe jest wyłącznie na podstawie dokumentu posiadającego taką samą moc dowodową, a więc tzw. kontrraportu, czyli opinii sporządzonej również przez osobę posiadającą wiadomości specjalne.

Nie jest natomiast możliwe zakwestionowanie raportu przez gołosłowne twierdzenia lub odesłanie do ogólnych ustaleń publikacji naukowych, czy też przedstawienia jedynie wyrywkowych ocen i opinii odnoszących się do niewielkich części raportu. Oczywiście nie można wykluczyć, że takie opinie lub oceny mogą stanowić podstawę do zakwestionowania wartości dowodowej raportu w tej części, pamiętać jednak należy, że raport stanowi specjalistyczne opracowanie uwzględniające łącznie wszystkie elementy, o których mowa w art. 66 u.i.o.ś. Stanowi więc kompendium wiedzy o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie kryteriów wskazanych w u.i.o.ś. Jak już jednak wskazywano powyżej, w okolicznościach sprawy nie przedstawiono dokumentu o równoważnej mocy dowodowej względem raportu przedłożonego przez inwestora.

Przypomnieć zatem należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznej zawartości raportu, a może go oceniać tylko pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności raportu z przepisami określającymi sposób jego sporządzenia, logiki wywodów, kompletności i spójności, czyli innymi słowy czy raport spełnia wymagania ustawowe co do jego zawartości (treści) w rozumieniu art. 66 u.i.o.ś.

Jak już wskazywano raport w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jest dowodem prywatnym. Jego swoisty charakter wynika przede wszystkim z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy powiązanych ze sobą aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania. Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, nie musi być szczegółowo oceniany przez organ. Organy administracji publicznej nie są zatem zobowiązane do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną, w sytuacji, gdy dysponują opinią, którą uznają za wiarygodną i zupełną (por. wyroki NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2661/17, i z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1862/11).

W rozpoznawanej sprawie, wobec ustaleń że raport jest kompletny, trafnie uznano, że nie ma potrzeb odwoływania się do innych środków dowodzenia. Nie są jednocześnie uzasadnione twierdzenia, jakoby Sąd pierwszej instancji powiązał fakt sporządzenia raportu przez specjalistę z kompletnością i zupełnością tego dokumentu. W tym zakresie Sąd Wojewódzki wyraźnie wskazał, że "W przedmiotowej sprawie raport został opracowany przez zespół ekspertów pod kierownictwem dr inż. Jerzego Mikołajczyka. Autorzy opracowania zostali wymienieni na str. 2 Raportu. Raport datowany jest na lipiec 2016. Raport zawiera wymagane prawem elementy." Nie można tym samym uznać, ażeby Sąd Wojewódzki, ze względu na sporządzenie raportu przez podmiot specjalistyczny, automatycznie uznawał, że tylko z tego powodu jest on kompletny. Wręcz przeciwnie Sąd pierwszej instancji zweryfikował kompletność raportu, czemu dał wyraz w treści uzasadnienia. Stanowisko to potwierdza dalsza analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd Wojewódzki dokonał m.in. weryfikacji raportu w odniesieniu do poszczególnych zarzutów skarg. W tym zakresie Sąd Wojewódzki wskazał w szczególności, że raport zawiera opis inwentaryzacji przyrodniczej (s. 67-76) wraz z załącznikiem nr 15, w którym m.in. oznaczono korytarze ekologiczne (mapa nr 17) oraz wpływ na grupę chronionych nietoperzy (mapy 7- 8 i 10- 11). Jak wskazano w raporcie znajduje się także opis emisji, w tym emisji pyłowych generowanych przez planowane przedsięwzięcie (str. 81 i 157).

Sąd Wojewódzki zwrócił również uwagę, że dokonując oceny wpływu poszczególnych wariantów na środowisko wskazano, że wariant C (alternatywny w zakresie lokalizacji zakładu przeróbczego i jednocześnie najkorzystniejszy dla środowiska) spowoduje ograniczenie oddziaływania emisji pyłu, w porównaniu z poprzednimi wariantami (str. 248). Co równie istotne Sąd Wojewódzki zasadnie wskazał, że Kolegium ustosunkowało się do zarzutów w zakresie braku pełnej ewidencji roślin ściśle i częściowo chronionych odnosząc się do raportu i jego załączników. Prawidłowa była jednocześnie konstatacja Sądu Wojewódzkiego, zgodnie z którą nawet jeśli, na co wskazują skarżący, w inwentaryzacji brak jest jakiegoś gatunku, to brak ten sam w sobie nie daje podstawy do uchylenia skarżonej decyzji albowiem sam w sobie nie ma wpływu na wynik sprawy. Nie można również pomijać, że organ odwoławczy – w treści swojej decyzji – odniósł się do zarzutów braku określenia odziaływania przedsięwzięcia na każdym etapie przedsięwzięcia, braku wskazania propagacji drgań parasejsmicznych, braku wskazania współczynników tłumienia hałasu oraz nieokreślenia położenia źródeł hałasu, braku wskazania parametrów emisji pyłu, braku rozpatrzenia różniących się od siebie wariantów, braku analizy skumulowanego odziaływania, braku oceny krajobrazu, braku właściwej analizy wpływu przedsięwzięcia na obszar Rezerwatu Przyrody [...], oddziaływania na obszar Natura 2000 i jego spójność, braku odziaływania na Rezerwat [...] oraz braku analizy na zdrowie ludzi i zabytki bazując na konkretnych zapisach raportu.

Nie można również podzielić zarzutów skarżącego kasacyjnie S.M. dotyczących nieprzedstawienia w ramach raportu wariantu alternatywnego, który ograniczałby oddziaływanie na środowisko, a to np. poprzez eksploatację jedynie od strony S. i jednocześnie zakładał wycięcie mniejszej ilości lasu stanowiącego bufor między kopalnią "D." a okolicznymi sołectwami.

W tym kontekście zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis co najmniej trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia, tj. wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, a także uzasadnienie ich wyboru. Raport musi także określać przewidywane oddziaływanie na środowisko każdego z analizowanych wariantów (art. 66 ust. 1 pkt 6 u.i.o.ś.) oraz zawierać opis przewidywanych skutków dla środowiska, jeżeli dane przedsięwzięcie w ogóle nie zostanie zrealizowane (art. 66 § 1 pkt 4 u.i.o.ś.). Niepodejmowanie przedsięwzięcia nie jest przy tym wariantem realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś.

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie orzekającym, podziela pogląd wyrażony już w judykaturze, według którego "Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z instrumentów stosowania zasady prewencji uregulowanej w art. 6 ust. 1 p.o.ś. Zasada prewencji w procedurze ocen oddziaływania na środowisko zakłada obowiązek podejmowania pewnych działań dla zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia, zanim jeszcze ono powstanie. Chodzi tu o podejmowanie czynności poprzedzających moment podjęcia działalności mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko. W tym celu ustawodawca przewidział obowiązek przedstawienia przez inwestora w raporcie 3 wariantów realizacji przedsięwzięcia, które powinny różnić się od siebie. Celem przedstawienia w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia jest niedopuszczenie do powstania przedsięwzięcia w wariancie mogącym negatywnie oddziaływać na środowisko. Skuteczność działań prewencyjnych w indywidualnej ocenie konkretnego przedsięwzięcia uzależniona jest w dużej mierze od jakości opracowanych w raporcie wariantów oraz prawidłowej ich oceny przez organ wydający decyzję środowiskową. Zasada prewencji w ocenie oddziaływania na środowisko wymaga od inwestora stosowania także odpowiednich rozwiązań technicznych i technologicznych, które powinny znaleźć się w opisie wariantów. Tym samym oceniając warianty realizacji przedsięwzięcia, organ powinien dążyć do przeciwdziałania negatywnemu oddziaływaniu przedsięwzięcia w celu jego eliminacji oraz ograniczenia zakresu jego skutków teraz i w przyszłości. Zapobieganie negatywnemu oddziaływaniu poprzez wybór właściwego wariantu wykonania przedsięwzięcia wymaga od organu oceniającego raport nie tylko wiedzy statycznej dotyczącej tego, co jest, ale również wiedzy niejako dynamicznej, dotyczącej tego, co nastąpi w przypadku realizacji przedsięwzięcia zgodnie z danym wariantem. W takim przypadku organ przeprowadzający procedurę oceny oddziaływania na środowisko powinien wezwać wnioskodawcę do przedstawienia pełnej analizy wariantowej planowanego przedsięwzięcia. Jeżeli analiza taka okaże się niewystarczająca, organ powinien wezwać wnioskodawcę do przedstawienia analizy porównawczej wariantu wybranego do realizacji z racjonalnym wariantem alternatywnym, w tym określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko. Opis wariantów przedsięwzięcia musi znajdować swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym postępowania w ten sposób, aby spełniał wymagania określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. W opisach wariantów powinno znaleźć się jednoznaczne wskazanie sposobu funkcjonowania przedsięwzięcia, zgodnie z parametrami technicznymi opisującymi przedsięwzięcie." (zob. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 813/16). Jednocześnie należy podkreślić, że warianty przedsięwzięcia nie mogą odbiegać od siebie w takim stopniu, który np. oznaczałby swoistą zmianę tożsamości tego przedsięwzięcia poprzez przekształcenie jego konstytutywnych, fundamentalnych parametrów i prowadziłby w rezultacie do zaproponowania do realizacji kilku różnych przedsięwzięć tego samego rodzaju. Powinny one poprzestać na korekcie parametrów dokonywanych w ramach jednego przedsięwzięcia.

Sąd Wojewódzki dokonał analizy wariantów realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia przedstawionych w raporcie i wyprowadził z niej racjonalne i uzasadnione wnioski, że wybór pomiędzy uwzględnionymi w raporcie wariantami nie jest pozorny, ponieważ przygotowane trzy warianty w przypadku kontynuacji eksploatacji złoża nie są identyczne, gdyż warianty A i B różnią się od siebie w zakresie technologii urabiania złoża, zaś wariant C jest najkorzystniejszy dla środowiska w zakresie lokalizacji zakładu przeróbczego. Stanowisko Sądu pierwszej instancji z uwagi na swoją logiczność zasługuje w pełni na akceptację Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tym składzie.

Nie mógł skutecznie zadziałać również zgłoszony przez stowarzyszenie zarzut naruszenia § 7 ust. 8 w zw. z § 24 ust 2 i ust. 3 m.p.z.p. W tym zakresie argumentowano, że § 7 ust. 8 m.p.z.p. statuuje zakaz realizacji działalności i usług mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w sytuacji, kiedy tego rodzaju przedsięwzięciem jest przedsięwzięcie objęte wnioskiem, co w konsekwencji powoduje niezgodność planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu miejscowego, uniemożliwiającym wobec brzmienia art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. wydanie wnioskowanej przez inwestora decyzji.

Podnieść w tym miejscu należy, że w § 7 ust. 8 m.p.z.p. przewidziano, iż "Ze względu na położenie całego obszaru planu w granicach objętych ochroną, przywołanych w § 9 oraz wskazanych na rysunku planu, ustala się zakaz realizacji działalności i usług mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko." Jednocześnie podkreślić trzeba, iż nie powinno budzić wątpliwości interpretacyjnych, że w ramach planu miejscowego lokalny prawodawca samorządowy zagwarantował uruchomienie eksploatacji złóż dla złoża D. Jak bowiem stanowi przepis § 9 ust. 7 m.p.z.p.: "Wskazuje się na rysunku planu granice udokumentowanych złóż:

1) "D", złoża kruszywa naturalnego (dolomit);

2) "D", złoża kruszywa naturalnego (wapienie dewońskie);

3) "D I", złoża kruszywa naturalnego (wapienie dewońskie);

4) "S", złoża kruszywa naturalnego - surowce skaleniowe (trachit).

Jeszcze bardziej korzystne uregulowanie dla potencjalnych inwestorów zawiera przepis § 9 ust. 8 m.p.z.p. stanowiąc, że "W terenach udokumentowanych złóż, wymienionych w ust. 7, dla umożliwienia ich obecnej i późniejszej eksploatacji, obowiązuje:

1) zakaz zagospodarowania wskazanych obszarów, w sposób uniemożliwiający uruchomienie eksploatacji złóż;

2) do czasu uruchomienia eksploatacji złóż udokumentowanych i obecnie nie eksploatowanych, bądź nie objętych planami eksploatacji, utrzymuje się dotychczasowy sposób użytkowania terenu, zgodnie z rysunkiem planu;

3) w obszarze prowadzenia działalności wydobywczej ze złoża "D" obowiązują przepisy zawarte w koncesji Nr 12/98 z dnia 07.08.1998 (zmiana: ŚR.V.KŻ.7415-86-04 z dnia 30.11.2004)."

Nadto w ramach § 24 ust. 3 pkt 2 m.p.z.p. prawodawca samorządowy przewidział, że przeznaczeniem towarzyszącym dla terenów PG2 oraz PG 2.1 są m.in. obiekty i urządzenia budowlane służące wydobyciu, transportowi i przeróbce kopalin.

Nie można również pominąć przepisów ustawy udostępnieniowej w zakresie jakim określały one wyjątki od wymogu stwierdzenia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami m.p.z.p. Należy w tym zakresie zauważyć, że w skardze kasacyjnej stowarzyszenia (podobnie zresztą jak w skardze do Sądu Wojewódzkiego) zwracano uwagę, że sprzeczność zamierzenia z m.p.z.p. powinna skutkować odmową wydania decyzji.

Jak zatem wynika z treści art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. "Właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla inwestycji realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszących, dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej realizowanej na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, dla inwestycji w zakresie infrastruktury dostępowej realizowanych na podstawie ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o inwestycjach w zakresie budowy drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską, dla inwestycji w zakresie budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego realizowanej na podstawie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, a także dla inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących realizowanych na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących."

Jednocześnie w art. 80 ust. 3 u.i.o.ś. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 16 października 2023 r.) przewidziano, że: "W przypadku działalności określonej ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze, innej niż przedsięwzięcia wymagające koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, kryterium oceny lokalizacji przedsięwzięcia jest nienaruszenie zamierzoną działalnością przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, oraz w odrębnych przepisach."

W okolicznościach sprawy przedsięwzięciem objętym wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest "Wydobywanie kopalin ze złoża "D." wraz z instalacją do ich przerobu". W art. 6 pkt 18 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (obecnie t. jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 69, dalej jako u.p.g.g.) zdefiniowano, że: "zakładem górniczym - jest wyodrębniony technicznie i organizacyjnie zespół środków służących bezpośrednio do wykonywania działalności regulowanej ustawą w zakresie wydobywania kopalin ze złóż, a w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny wraz z pozostającym w związku technologicznym z wydobyciem kopaliny przygotowaniem wydobytej kopaliny do sprzedaży, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów albo podziemnego składowania dwutlenku węgla, w tym wyrobiska górnicze, obiekty budowlane, urządzenia oraz instalacji".

W konsekwencji w odniesieniu do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i które związane są z poszukiwaniem i rozpoznawaniem kopalin, organ właściwy w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zwolniony z badania zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast dla pozostałych przedsięwzięć realizowanych na podstawie u.p.g.g., a więc także wydobywania takich kopalin, norma z art. 80 ust. 3 u.i.o.ś. wprowadza zmianę kryterium oceny lokalizacji danego przedsięwzięcia.

Powyższe prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie wyjątek określony w art. 80 ust. 3 u.i.o.ś., a tym samym nawet ewentualna sprzeczność z § 7 ust. 8 m.p.z.p. nie mogła determinować wadliwości decyzji SKO w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia.

Niezależnie, weryfikując zgodność przedmiotowego przedsięwzięcia z § 24 ust. 3 pkt 2 m.p.z.p., zauważyć należy, że lokalny prawodawca opisując przeznaczenie towarzyszące dla terenów PG2 oraz PG2.1 wskazał inne działania związane z eksploatacją górniczą złóż, zgodnie z przepisami odrębnymi, w tym obiekty i urządzenia budowlane służące wydobyciu, transportowi i przeróbce kopalin, co wprost wskazuje na dopuszczalność funkcjonowania w ramach przeznaczenia towarzyszącego obiektów i urządzeń służących przeróbce kopalin.

Skoro zatem obie skargi kasacyjne nie zawierały usprawiedliwionych podstaw, gdyż żaden z podniesionych w nich zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie, to Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 u.p.p.s.a., oddalił skargi kasacyjne.