Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. przy udziale Prokuratora Rejonowego K. –P. w K. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie w zakresie odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Prezydent Miasta decyzją z dnia 5 listopada 2014 r. nr [...] na podstawie

- art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2012.647 ze zm.);

- § 1- 9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U 2003 r. nr 164 poz. 1588);

- § 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U 2003 r. nr 164 poz. 1589);

- art. 104 i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U 2013. 267);

po rozpatrzeniu wniosku M. H. ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z garażami wbudowanymi na działkach nr [...], [...], [...] obr. [...] wraz z drogą wewnętrzną na działkach nr [...], [...] obr. [...], ze zjazdem z działki nr [...] obr. [...] na działkę nr [...] obr. [...] oraz budową sieci wod. - kan. na działkach nr [...], [...] obr. [...] wraz z przebudową drogi dojazdowej na działkach nr [...], [...] obr. [...], przy ul. M. w K.".

Od tej decyzji w dniu 28 listopada 2014 r. odwołania wnieśli Z. B., R. B. oraz Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. K. w K..

Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem przewidzianego dla niego terminu. W uzasadnieniu SKO zwróciło uwagę, że jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru, decyzja została skutecznie doręczona Z. B., R. B., jak i też A. N., reprezentującej Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. K. w K., w dniu 13 listopada 2014 r.

Zgodnie z art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Skoro skarżona decyzja została doręczona odwołującym się stronom w dniu 13 listopada 2014 r., koniec terminu do wniesienia odwołania nastąpił zatem wraz z upływem dnia 27 listopada 2014 r., tymczasem złożenie odwołań nastąpiło w dniu 28 listopada 2014 r., a zatem już po upływie 14 dniowego terminu. Jednocześnie SKO wskazało, że wprawdzie art. 58 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość przywrócenia terminu, jednakże wyłącznie na prośbę zainteresowanego złożoną w nieprzywracanym terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a żadna ze stron odwołujących się prośby takiej we wskazanym wyżej terminie nie złożyła.

W skardze z dnia 31 marca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. K. w K. domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona skarżąca zarzuciła, że postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 40 § 2, art. 42 § 1, art. 43, art. 46 § 1 i 2, art. 80, art. 134 w zw. z art. 129 § 2, art. 107 w zw. z art. 126 k.p.a.

Zdaniem strony skarżącej, doręczenie decyzji było wadliwe, a zatem skutek w postaci doręczenia decyzji nigdy nie nastąpił i w konsekwencji termin do wniesienia odwołania od decyzji nie rozpoczął biegu. Według strony skarżącej błędem było podjęcie próby doręczenia decyzji stronie zamiast jej pełnomocnikowi, który w dniu 12 listopada 2014 r. zgłosił się w niniejszej sprawie jako pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej.

Strona skarżąca zarzuciła także, że doręczenie decyzji było wadliwe, ponieważ organ II instancji nie badając szczegółowo stanu faktycznego błędnie i bez przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego przyjął, że decyzja została skutecznie doręczona A. N. reprezentującej Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. K. w K.. Tymczasem na stanowiącym wyłączną podstawę tych ustaleń, zalegającym w aktach zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, obok nieczytelnego podpisu odbiorcy nie została wskazana data odbioru, a data 13 listopada 2014 r. widnieje obok podpisu osoby doręczającej i została przez nią podana (skarżący powołuje się w tym miejscu na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedzibą w Warszawie z dnia 17 marca 2009 r., VI SA/Wa 146/0, gdzie w ocenie Sądu odbierający przesyłkę obowiązany jest potwierdzić fakt doręczenia własnym podpisem oraz własnoręcznie wskazać datę doręczenia, gdyż tylko wówczas pokwitowanie to będzie spełniało funkcję dowodu potwierdzającego fakt doręczenia w określonej dacie). Co więcej, osoba doręczająca zaznaczyła, że przesyłka została doręczona do rąk dorosłego domownika, tymczasem złożony przez odbierającego przesyłkę podpis nie należy do żadnej z osób zamieszkujących pod adresem ul. K. w K.. Powyższe wskazuje, zdaniem strony skarżącej, na uchybienia SKO przy badaniu zebranego materiału dowodowego i dokonanie błędnych ustaleń faktycznych.

Zdaniem strony skarżącej organ II instancji uwzględniając oczywiste braki odbioru decyzji powinien zebrać wyczerpujący materiał dowodowy co do terminowości wniesienia odwołania i prawidłowości doręczenia decyzji. W ocenie Strony skarżącej, nie można przyjąć, że decyzja została odebrana przez A. N. lub przez dorosłego domownika, ani też że datą odbioru decyzji jest dzień 13 listopada 2014 r. Nadto z uwagi na powyższe, należy dać wiarę twierdzeniom strony skarżącej, że decyzję ze skrzynki oddawczej wyjął mąż A. N. w dniu 14 listopada 2014 r. i że ta data jest datą doręczenia decyzji, a zatem termin do wniesienia odwołania został przez stronę skarżącą dochowany.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi. Organ podniósł, iż strona skarżąca wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości, jednocześnie nie konkretyzując zarzutów dotyczących uchybienia terminu w zakresie odwołań wniesionych przez Z. B. oraz R. B.. Zatem, zdaniem organu II instancji, strona skarżąca w istocie nie kwestionując prawidłowości i skuteczności doręczenia w dniu 13 listopada 2014 r. decyzji Z. B. i R. B., żąda uchylenia postanowienia także w części, która odnosi się do nieterminowości złożonych przez Z. B. i R. B. odwołań. Z powyższych względów organ uważa, że wyrażone w skardze żądanie uchylenia skarżonego postanowienia w całości jest bezpodstawne. W zakresie zarzutów dotyczących postanowienia w części odnoszącej się do uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. K. w K. organ zaznacza, że zwrotne poświadczenie odbioru decyzji adresowanej do A. N. nie zawiera braków, które uprawniałyby twierdzenie o uzasadnionych wątpliwościach co do uprawnień i statusu osoby, która złożyła podpis odbierając przesyłkę, a oznaczonej jako dorosły domownik oraz co do daty, którą przy swoim podpisie podała osoba doręczająca przesyłkę. Wspomniane braki nie były również na tyle istotne, aby uzasadniać podjęcie szczególnego postępowania dowodowego w tym zakresie. Organ stoi na stanowisku, że podniesione przez stronę skarżącą zarzuty nie obalają domniemania prawidłowego doręczenia decyzji. Kwestię prawidłowości doręczenia w związku ze skierowaniem decyzji nie do pełnomocnika strony, który pełnomocnictwo złożył do organu l instancji w dniu 12 listopada 2014 r., już po wydaniu decyzji z dnia 5 listopada 2014 r., ale na dzień przed jej doręczeniem stronie, organ II instancji pozostawił do uznania Sądu.

W piśmie procesowym z dnia 15 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącej doprecyzował zakres zaskarżenia w ten sposób, że wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 19 lutego 2015 r. w zakresie dotyczącym Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. K. w K..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Usunięcie z obrotu prawnego postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem, Sąd badał, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy oraz, czy przepisy te prawidłowo zinterpretował.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są w ocenie Sądu zasadne.

Kwestią bezsporną w sprawie jest fakt, iż decyzja Prezydenta Miast doręczona została A. N. w dniu 13 listopada 2014 r., a więc 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynąłby w dniu 27 listopada 2014 r.

Sporne natomiast jest to, czy doręczenie dokonane było w sposób prawidłowy.

W niniejszej sprawie podstawę prawną wydanego postanowienia stanowią przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013. 267) zwanego dalej k.p.a.

Analizując przedmiotową sprawę wskazać należy, iż postępowanie odwoławcze uruchamiane jest czynnością procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. Warunkiem skuteczności jego wniesienia jest jednak spełnienie określonych prawem wymagań co do formy, treści, terminu i trybu. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 128 k.p.a. wskazuje, iż odwołanie nie wymaga szczególnej formy ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona jest niezadowolona z decyzji. Niemniej jednak warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Zgodnie bowiem z art. 129 k.p.a. odwołanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, przy czym przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję (art. 57 § 1 k.p.a.). Prekluzyjny termin do wniesienia odwołania dotyczy osób, którym decyzja została doręczona.

Z kolei art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Zasadą jest, że pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się adresatowi w mieszkaniu osobiście, względnie - w przypadku nieobecności - dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 42 k.p.a. i art. 43 k.p.a.).

Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.

W orzecznictwie i doktrynie powszechnie panuje pogląd, że bezskuteczne jest doręczenie pisma tylko stronie, jeżeli ustanowiła ona pełnomocnika (G. Łaszczyca, Komentarz do art. 40 k.p.a. w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks Postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze 2005, s. 508).

Doręczenie w swych skutkach oznacza rozpoczęcie biegu terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. do złożenia odwołania.

Kontrolując legalność opartego na przepisie art. 134 k.p.a. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez stronę skarżącą należało zatem stwierdzić czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy prawidłowe było doręczenie decyzji organu I instancji do rąk strony, a nie jej pełnomocnika.

W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma fakt, iż w dniu 12 listopada 2014 r. w Wydziale Architektury i Urbanistyki UM stawiła się M. L. przedstawiając upoważnienie udzielone przez radcę prawnego W. R. do przeglądania akt sprawy. Do upoważnienia dołączone zostało pełnomocnictwo udzielone przez Wspólnotę Mieszkaniową radcy prawnemu W. R.. Podkreślić należy, iż dokumenty te wszyte zostały przed rozdzielnikiem zawierającym adresatów decyzji z 12 listopada 2014 r. (k. 158), a która została następnie doręczona przez pracownika organu w dniu 13 listopada 2014 r. Nie można w tych okolicznościach stwierdzić z całą stanowczością czy pełnomocnictwo wpłynęło przed czy po skierowaniu decyzji do ekspedycji. Miał z tym problem także organ albowiem brak jest w tym przedmiocie jakichkolwiek ustaleń. W tym stanie rzeczy przywołane wątpliwości muszą zostać uwzględnione na korzyść strony skarżącej, a to skutkować musiało uwzględnieniem skargi i przyjęciem za nieprawidłowe stanowisko Kolegium, iż strona skarżąca nie dotrzymała czternastodniowego terminu do złożenia odwołania. Wobec nieprawidłowego doręczenia skarżonej decyzji stronie, nie zaś ustanowionemu pełnomocnikowi, nie rozpoczął w ogóle bieg terminu do wniesienia odwołania.

Na marginesie Sąd podnosi, iż argumenty skargi dotyczące, tego że przedmiotowa przesyłka nie została skutecznie doręczona dorosłemu domownikowi, gdyż podpis widniejący na zwrotce nie należy do męża A. N. oraz brak jest wskazania daty przy podpisie domownika, nie mogłyby odnieść skutku.

Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym stwierdził, iż "w art. 46 § 1 k.p.a. ustawodawca stawia jedynie wymóg własnoręcznego podpisu adresata służącego potwierdzeniu daty doręczenia pisma, natomiast data doręczenia pisma nie musi być własnoręcznie wpisana przez adresata. Przepis art. 46 § 1 k.p.a. nie wyklucza zatem oznaczenia daty doręczenia pisma także w inny sposób, tj. odciskiem datownika, lub wpisaniem tej daty przez inną osobę, jeżeli adresat nie wpisał tej daty." (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2014 r. I OSK 940/13).

Ponadto Sąd podziela również pogląd NSA w kwestii prawidłowego doręczenia zastępczego dokonanego do rąk dorosłego domownika wynikający z postanowienia z dnia 20 maja 2014 r. wydanego w sprawie I OSK 1099/14, w którym stwierdzono, że "dla skutecznego doręczenia pisma wystarczy, aby na podpisywanym przez domownika potwierdzeniu odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Jeżeli na odwrocie poświadczenia odbioru pisma nie podkreślono, że doręczenia dokonano dorosłemu domownikowi zaznaczając lub wskazując jednocześnie, że osoba ta podjęła się oddać przesyłkę adresatowi, to doręczenie nie spełnia wymogów z art. 40 § 1 ani z art. 43 k.p.a." W niniejszej sprawie zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji dla A. N., spełnia powyższe wymogi. Okoliczność natomiast, że podpis na dowodzie doręczenia nie pochodzi od żadnego z domowników mogłaby być przedmiotem badana jedynie w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co w niniejszej sprawie nie mało miejsca.

W konsekwencji zaistniała konieczność uwzględnienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stwierdzające uchybienie do wniesienia przez stronę skarżącą odwołania od decyzji Prezydenta Miasta, jako wydanego z naruszeniem art. 40 § 2 w zw. z art. 134 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. K. w K..

O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a.