Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K.B. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy do załatwienia wniosku K.B. z dnia [...]r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie informacji, o których mowa w tiret 9, 10, 12 i 13 wniosku - w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej K.B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z dnia [...] września 2021 r. (data wpływu do organu – 10 września 2021 r.), powołując się na art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (DZ.U. z 2016 r. poz. 1764, dalej jako - u.d.i.p.) K.B. zwróciła się do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

1. Sporządzenie wykazu aktualnie obowiązujących dokumentów stanowiących o działaniach w zakresie zwalczania, przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się pandemii COVID -19 w roku 2019 oraz w I i II kwartale 2020 r., a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przesłanie ich na adres mailowy wnioskodawcy,

2. Sporządzenie wykazu dokumentów (w tym projektów) stanowiących o działaniach na lata nieobjęte dokumentami wskazanymi w pkt 1 wniosku, w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego organu, względnie przesłanie ich na adres mailowy wnioskodawcy.

Ponadto wnioskodawczyni wniosła w szczególności o udostępnienie szeregu wymienionych we wniosku dokumentów, które w jakikolwiek sposób dotyczyły działalności podczas pandemii COVID - 19 w roku 2019 oraz w I i II kwartale 2020 r. Jako formę załatwienia wniosku wskazano przesłanie informacji na pocztę elektroniczną wnioskodawczyni.

Pismem z dnia [...] września 2021 r. Wójt Gminy zawiadomił K.B. o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy na dzień [...] października 2021 r. Jako powód wyznaczenia danego terminu załatwienia wniosku organ wskazał obszerny zakres informacji do udostępnienia i związany z tym duży nakład pracy, co ma bezpośredni wpływ na pracę Urzędu.

Przy piśmie z dnia [...] listopada 2021 r., w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] września 2021 r. Wójt Gminy przesłał K.B. dokumenty zawierające informacje o działaniach tego organu w zakresie zwalczania, przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się pandemii COVID - 19. Dokumenty zostały przekazane wnioskodawczyni w formie następujących załączników do w.w. pisma:

- załącznik nr 1 - dokumenty zawierające informacje dotyczące ograniczeń nałożonych na przedsiębiorców oraz obywateli, w tym treści wydanych komunikatów wraz z zestawieniem,

- załącznik nr 2 - Zarządzenie nr 4 Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2020 r. w sprawie bezpieczeństwa pracy i działań zapobiegających rozprzestrzenianiu się wirusa COVID - 19 w Urzędzie Gminy,

- załącznik nr 3 - zestawienie kosztów na poniesione działania związane ze zwalczaniem, przeciwdziałaniem i zapobieganiem rozprzestrzeniania się pandemii COVID - 19 wraz z fakturami za I i II kwartał 2020 r.,

- załącznik nr 4 - pisma od Państwowego Inspektora sanitarnego (42 szt.) z okresu od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r.,

- załącznik nr 5 - dokumenty zawierające informacje dotyczące pracy zdalnej pracowników administracji publicznej oraz podmiotów związanych wraz z zestawieniem.

Jednocześnie odnośnie następujących informacji, o które zwróciła się wnioskodawczyni: dokumenty zawierające informacje o ilości osób zmarłych z powodu zakażenia SARS-CoV-2 w.w. okresie; dokumenty zawierające informację o ilości odbytych zgromadzeń w.w. okresie; uchwały Rady Miasta stanowiące reorganizację pracy podmiotów publicznych i/lub prywatnych oraz obostrzeń w dostępie do usług publicznych; informacje o innych, niewymienionych dokumentów o tożsamym znaczeniu i zakresie odnoszących się do działań w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się pandemii COVID - 19 organ udzielił informacji o treści - "nie dotyczy".

Pismem z dnia [...] października 2021 r. K.B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, powołując się na art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy w załatwieniu jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca wskazała, że pomimo upływu terminu wnioskowana informacja nie została jej udostępniona, organ nie poinformował również o braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, nie wskazał na konieczność poniesienia opłaty na poczet kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej, nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej. Wnioskowane informacje są niezbędne do prowadzenia pracy naukowej, a ich brak wiąże się z uniemożliwieniem skutecznego zakończenia projektu badawczego dotyczącego badanego zakresu oraz czyni materiał źródłowy niepełnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2021 r. skarżąca wskazała, że wprawdzie przekazana jej informacja publiczna jest obszerna, to jednak nie odpowiada na wszystkie złożone prze nią pytania. Dotyczy to informacji co do których organ wypowiedział się - "nie dotyczy" nie rozwijając tej odpowiedzi. Ponadto skarżąca wskazała, że organ nie udzielił odpowiedzi w zakresie pomocy udzielonej przedsiębiorcom a polegającej na możliwości zwolnienia z opłacania, względnie zmiany terminu płatności podatku od nieruchomości za lokale gminne, a wskazanych w art. 15p i 15q ustawy z dnia 20 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Sprawa niniejsza, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest między bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy czynności podjęte przez organ w wyniku wniosku o udostępnienie informacji publicznej były zgodne z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i w konsekwencji dokonania oceny, czy zarzut bezczynności organu w załatwieniu wniosku jest zasadny.

W sprawie nie budzi sporu, że podmiot do którego skierowany został wniosek skarżącej z dnia 8 września o udostępnienie informacji publicznej, w świetle przepisów u.d.i.p. (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) jest zobowiązany do udostępnienia informacji o charakterze informacji publicznych. Nie jest również sporne, że informacje o które zwróciła się skarżąca mają charakter informacji publicznej, w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Wobec tychże niespornych ustaleń przyjąć należy, że sposób procedowania i załatwienia wniosku winien nastąpić zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że:

1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni;

2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Z treści przytoczonych przepisów u.d.i.p. wynika zatem, że załatwienie wniosku o udzielenie informacji publicznej może przybrać postać:

1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;

2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;

3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;

4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej;

5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji.

W badanej sprawie bezspornym jest, że pismem z dnia [...] listopada 2021 r. Wójt Gminy udostępnił skarżącej informację publiczną, przy czym zauważyć trzeba, że żądana informacja została udostępniona za pośrednictwem poczty. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że organ do którego wpłynął wniosek jest związanym jego treścią również co do co do formy udostępnienia informacji publicznej. Słusznie podniesiono w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2021 r., że udostępniona skarżącej informacja publiczna nie była pełna, nie zawierała bowiem wszystkich danych, o które zwróciła się skarżąca w swoim wniosku z dnia [...] września 2021 r. Dotyczy to informacji o na które organ odpowiedział wyrażeniem - "nie dotyczy", a o które skarżąca zwróciła się w tiret 9, 10, 12 i 13 wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przyjęty w tym zakresie przez organ sposób odpowiedzi na wniosek nie stanowi jego załatwienia, bowiem w żadnym wypadku nie wyjaśnia problemu z którym wnioskodawczyni zwróciła się do organu. W kontekście zagadnień zasygnalizowanych przez skarżącą w tiret 9, 10, 12 i 13 wniosku użyte przez organ sformułowanie -" nie dotyczy" nie wyjaśnia powodów, przyczyn oraz znaczenia tej treści odpowiedzi. W rezultacie pismo organu - w omawianym zakresie - nie wyjaśnia ani istoty zasygnalizowanego przez wnioskodawczynię problemu, ani powodów z jakich określone kwestie nie dotyczą danego organu. Z tych też przyczyn należało uznać, że w zakresie, w którym organ udzielił odpowiedzi o treści – "nie dotyczy" - wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej nie został załatwiony, a wobec tego organ pozostaje w bezczynności w ich udostępnieniu ( pkt I i II sentencji wyroku).

Odnosząc się do treści pisma procesowego skarżącej z dnia [...] grudnia 2021 r. należy zauważyć, że wniosek o udostępnienie określonych informacji sformułowany został w sposób ogólny, w szczególności z jego treści nie wynika, aby obejmował on konkretnie dane dotyczące możliwości zwolnienia z opłacania, względnie zmiany terminu płatności podatku od nieruchomości za lokale gminne, a wskazanych w art. 15p i 15q ustawy z dnia 20 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W odpowiedzi na zapytanie zawarte w tiret 4 wniosku, które dotyczy informacji na temat przyznanych środków dla przedsiębiorców w ramach tarczy antykryzysowej organ udzielił odpowiedzi w punkcie 4 pisma z dnia [...] listopada 2021 r. Ze względu na ogólnikowość wniosku w tym zakresie odpowiedź organu należy uznać jako załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Oceniając sposób procedowania organu w niniejszej sprawie należało mieć na uwadze, że ze względu na wielowątkowość podjętej we wniosku problematyki, ilość wnioskowanych dokumentów oraz czasokres którego dotyczyła informacja, zakres wnioskowanej informacji publicznej był znaczny, co mogło mieć wpływ na termin załatwienia wniosku. W ocenie Sądu, ze względu na obszerność wniosku w sprawie należy brać pod uwagę termin jego załatwienia wynikający z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., a wobec tego przekroczenie terminu załatwienia wniosku nie było znaczne.

Ponadto przy ocenie sposobu procedowania organu w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił stanowisko skarżącej zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. z którego wynika, że żądana informacja została już skarżącej udostępniona, jednakże nie była to informacja pełna, gdyż nie uwzględniała wniosku w pełnym jego zakresie. W tej sytuacji należało uznać, że w świetle przepisów u.d.i.p. zachodzi wymóg załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w takim zakresie w jakim żądana informacja na datę orzekania przez Sąd nie została skarżącej udostępniona. Pomimo tego, że udostępniając informację publiczną organ nie zachował formy jej przekazania o jaką wnosiła skarżąca (forma elektroniczna), Sąd przyjął że informacja publiczna - oprócz informacji o których mowa w tiret 9, 10, 12 i 13 wniosku - została jednak skarżącej udostępniona, a wobec tego nie zachodzi wymóg nakładania na organ obowiązku o którym w art. 149 § 1 pkt 1 p.s.s.a., czyli ponownego przekazania informacji publicznej.

Powyższa ocena dotycząca przekroczenia terminu w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej w połączeniu z charakterem oraz obszernością żądanej informacji miały wpływ na ocenę stanu bezczynności organu w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Przystępując do oceny czy bezczynność organu miała charakter rażący wyjaśnić należy, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku, wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Ocena, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, powinna być dokonana w kontekście regulacji art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W przedmiotowej sprawie Wójt Gminy wprawdzie załatwił wniosek skarżącej o udostępnienie żądanej informacji publicznej, jednak de facto nie udostępnił wszystkich wnioskowanych informacji, nadto załatwienie wniosku (w części) nastąpiło z przekroczeniem terminu wynikającego z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Zdaniem Sądu przy ocenie stanu bezczynności należało uwzględnić skomplikowany stan faktyczny sprawy, w tym obszerność i wielowątkowość żądanych informacji publicznych. Te okoliczności stanu faktycznego sprawy pozwalają przyjąć, że działanie organu nie wynikało z lekceważącego stosunku do obowiązków wynikających z przepisów prawa, dlatego nie nosi cech rażącej bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania, na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł pkt 3 sentencji wyroku.