II SA/Kr 1169/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-12-19	
Data wpływu	2024-08-29	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)	
Hasła tematyczne	Planowanie przestrzenne
Zagospodarowanie przestrzenne	
Skarżony organ	Rada Gminy	
Treść wyniku	oddalono skargi	
Powołane przepisy	Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270; art 151;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1990 nr 16 poz 95; art 101 ust 1 , art 93 ust 1; Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717; art 3 ust 1  oraz art 1; Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skarg E. Z. i P. Z. oraz Wojewody Małopolskiego na uchwałę Nr LXXIII/554/24 Rady Gminy Łużna z dnia 22 stycznia 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Łużna w miejscowości L., M. i W. oddala skargi.	
Uzasadnienie
Rada Gminy Ł. podjęła w dniu 22 stycznia 2024 r. uchwałę nr LXXI 11/554/24 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. w miejscowości Ł., M. i W. Ł..

W § 1 stwierdzono, że niniejszy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. w miejscowości Ł., M. i W. Ł., nie narusza ustaleń "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł." przyjętego uchwałą Nr XXXIX/300/21 Rady Gminy Ł. z dnia 26 kwietnia 2021 r.

W § 6 pkt 27 ustalono następujące przeznaczenia terenów - tereny rolnictwa z zakazem zabudowy, oznaczone na rysunku planu symbolem: RN.

W § 44 dla terenów oznaczonych na rysunku planu miejscowego symbolami: od 1RN do 226RN, ustala się:

1. Przeznaczenie terenu: tereny rolnictwa z zakazem zabudowy.

2. Dopuszczenie przeznaczenia uzupełniającego:

1) infrastrukturę techniczną z wyłączeniem gruntów rolnych klasy I – III;

2) urządzenia wodne.

Skargę na powyższą uchwałę wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący - E. Z. i P. Z.. Zaskarżyli oni uchwałę w części, tj.:

1) § 1 MPZP Gminy Ł.,

2) § 6 pkt 27 MPZP Gminy Ł.,

3) §44 MPZP Gminy Ł.,

4) części graficznej planu (rysunek planu - załącznik nr 1 do zaskarżonej uchwały) obejmującej teren oznaczony symbolem 175RN, w zakresie, w jakim w/w postanowienia planu miejscowego, określające przeznaczenie, zasady kształtowania oraz ograniczenia zabudowy odnoszą się do nieruchomości gruntowej położonej w W. Ł. (gm. Ł. ), oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,9468 ha, obręb [...] W. Ł. [...]), dla której Sąd Rejonowy w G. V Wydział Ksiąg

Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...], względem której przysługuje skarżącym prawo własności.

Skarżący E. Z. i P. Z. (skarga II SA/Kr 1169/24) zarzucili naruszenie przepisów art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 1 ust. 3, art. 15 ust. 2 pkt 9, art. 28 ust. 1, art. 20 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu podlegającym zastosowaniu do procedury planistycznej zakończonej uchwaleniem spornej uchwały) oraz art. 140 kodeksu cywilnego w zw. z art. 64 ust. 3, art. 21 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej - poprzez istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, a to wobec ustanowienia i wyznaczenia na terenie o przeznaczeniu rolnym (175RN) zakazu zabudowy:

a) w sposób sprzeczny z ustaleniami uchwały nr XXXIX/300/21 Rady Gminy Ł. z dnia 26 kwietnia 2021 r. w sprawie uchwalenia zmiany "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. ",

b) bez adekwatnej podstawy merytorycznej, która sankcjonowałaby wprowadzenie niemalże całkowitego zakazu zabudowy na terenach rolniczych oznaczonych w planie symbolem RN,

c) z rażącym przekroczeniem granic przysługującego gminie władztwa planistycznego - co łącznie skutkowało nadmiernym ograniczeniem uprawnień skarżących, związanych z prawem własności nieruchomości, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,9468 ha, obręb [...] W. Ł. ([...]), położonej w W. Ł. (gm. Ł. ) - w części objętej terenem 175RN o przeznaczeniu określonym w skarżonym planie miejscowym.

Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności części tekstowej i graficznej zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. w miejscowości Ł., M. i W. Ł. w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...] W. Ł. ([...]), położonej w W. Ł. (gm. Ł. ) - w części objętej terenem o oznaczeniu 175RN oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Zdaniem skarżących kwestionowane obecnie zapisy MPZP Gminy Ł., naruszają ich interes prawny są bowiem właścicielami - na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej - gospodarstwa rolnego składającego się z nieruchomości gruntowej, położonej w W. Ł. (gm. Ł. ), utworzonej m. in. z działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,9468 ha, obręb 5 W. Ł. ([...]), dla której Sąd Rejonowy w G. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...] Opisana wyżej działka, podobnie jak i pozostałe działki wchodzące w skład nieruchomości skarżących objętej księgą wieczystą [...], tj. działki nr [...] o pow. 0,6122 ha i nr [...] o pow. 1 ha, objęte są ustaleniami kwestionowanego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru MPZP Gminy Ł..

Naruszenie interesu prawnego skarżących wynika z faktu objęcia należącego do nich gruntu skarżonym planem miejscowym, a ściślej wobec tamże przyjętych zasad kształtowania zabudowy i ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości. Ustalenia MPZP w zakresie dotyczącym przyjętych w § 6 pkt 27 i § 44 uchwały, a następnie odniesionych w części graficznej planu do posesji skarżących, zasad kształtowania oraz ograniczeń zabudowy gruntów o rolniczym przeznaczeniu w planie miejscowym oznaczonych symbolem 175RN, a to w postaci wprowadzenia zakazu zabudowy terenu działki nr [...], w sposób bezpodstawny, niezrozumiały, a także chaotyczny -niepowiązany w żaden sposób z warunkami otoczenia oraz rzeczywistymi potrzebami publicznymi takimi jak: ochrona środowiska, krajobrazu, gruntów rolnych najwyższych klas bonitacyjnych, itp. - ograniczają prawo własności skarżących, z uwagi na nieproporcjonalność ingerencji w to prawo. Co więcej, sama ingerencja pozostaje przy tym niezgodna z treścią studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Ustalenia skarżonego planu dla gruntów o przeznaczeniu rolnym (oznaczonym w planie symbolem 175RN), odnoszące się do ustanowienia m. in. na działce nr [...] należącej do skarżących niemalże całkowitego zakazu zabudowy (§ 44 pkt 1 MPZP) - naruszają interes prawny skarżących, albowiem mają istotny, wręcz przemożny wpływ na możliwość wykorzystania tej działki, w tym jej zabudowy w celach związanych z rolnictwem.

W ocenie skarżących analiza skarżonej uchwały w kontekście kwestionowanych rozwiązań planistycznych odnoszących się do działki skarżących prowadzi do wniosku, że uchwała w zaskarżonej części istotnie narusza prawo. Przemawia za tym zestawienie kwestionowanych postanowień planu z wiążącymi organy planistyczne (vide art. 9 ust. 4 i art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) uregulowaniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł., które w żaden sposób nie postulują zakazu zabudowy terenów rolnych. Studium zawiera zgoła odmienne kierunki zagospodarowania albowiem dopuszcza zabudowę na takich terenach (o czym szerzej będzie mowa niżej). Zarzucono, że MPZP Gminy Ł. w obecnym brzmieniu i w odniesieniu do wprowadzonych na działce skarżących ograniczeń w wykonywaniu przez nich prawa własności, nie spełnia postulatu proporcjonalności. W zakresie bowiem ustalenia określonych zasad kształtowania zabudowy i ograniczeń w zagospodarowaniu działki skarżących nr [...] (całkowity zakaz zabudowy), zostało przekroczone władztwo planistyczne gminy, co oznacza naruszenie zasad sporządzania planu w sposób istotny, wymagający stwierdzenia nieważności w tej części relewantnych postanowień zaskarżonego planu. Zwrócono uwagę na to, że skarżący zostali w zasadniczej mierze pozbawieni możliwości dysponowania swoją własnością, w tym zagospodarowania jej zgodnie z przyjętym w planie przeznaczeniem podstawowym tego terenu. Dalej, że wprowadzone drastyczne ograniczenia, nie znajdują, zdaniem skarżących, racjonalnego uzasadnienia, także przy rozważaniu kolizji dóbr chronionych ustaleniami planu przez pryzmat ochrony interesu społecznego, który in concreto ma wyrażać się w potrzebie ochrony bliżej niezidentyfikowanych walorów terenu, którego dotyczy skarżona uchwała.

Stosownie do ustaleń § 6 ust. 1 MPZP zostały tamże wyspecyfikowane tereny o określonym przeznaczeniu i ustalonych zasadach lub warunkach zagospodarowania, które zostały rozwinięte w dalszej części uchwały. Przytoczony powyżej przepis stanowi o istocie przyznanego gminie władztwa planistycznego, które ogranicza (dookreśla) sposób wykonywania prawa własności nieruchomości położonych na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego. Wskazano, że istota sprawy sprowadza się do zarzutu wprowadzenia w ramach MPZP nadmiernej, nieproporcjonalnej oraz pozbawionej merytorycznego uzasadnienia ingerencji w przysługujące skarżącym prawo własności opisanej wyżej nieruchomości co do części działki nr [...] obr. [...] W. Ł. przeznaczonej w planie na cele rolnicze z zakazem zabudowy (oznaczone na rysunku planu symbolem 175RN - vide § 6 pkt 27 w zw. z art. 44 MPZP Gminy Ł.). Ingerencja planistyczna w sposób wykonywania prawa własności w tym konkretnym przypadku (tj. co do tej części działki) prowadzi do faktycznego pozbawienia uprawnionych możliwości zabudowy posesji na cele związane z gospodarką rolną, a więc zgodnie z wynikającym z MPZP Gminy Ł. rolniczym przeznaczeniem tego terenu. Tymczasem, przy uchwaleniu planu Rada Gminy powinna mieć na uwadze, że teren rolniczy nie powinien być ograniczony wyłącznie do gruntów uprawnych, lecz dopuszczona powinna być zabudowa związana z produkcją rolniczą (w tym m. in. zagrodową)

Zdaniem skarżących analiza przepisów § 1, § 6 pkt 27 w zw. z art. 44 MPZP Gminy Ł. w powiązaniu z korespondującą z nimi zawartością części graficznej zaskarżonego planu, prowadzi do wniosku, że pozostają one niezgodne z zapisami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. i w konsekwencji naruszają one obiektywny porządek prawny, w szczególności art. 9 ust. 4 i art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zgodnie bowiem z ustaleniami uchwały nr XXXIX/300/21 Rady Gminy Ł. z dnia 26 kwietnia 2021 r. w sprawie uchwalenia zmiany "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł.", działka nr [...] w W. Ł. należąca do skarżących, znajduje się w terenach rolnych oznaczonych symbolem "28R". Dokument Studium dla tej części obszaru objętego MPZP Gminy Ł. jako główny kierunek zagospodarowania przestrzennego Gminy (Rozdział II 21.2) przyjmuje m. in. dopuszczalność "nowej zabudowy zagrodowej dla gospodarstw powyżej 40 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP)", a także "w uzasadnionych przypadkach dopuszcza się realizację pojedynczych nowych zagród, związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego". Nadto, żadne ustalenie Studium nie wprowadza generalnego zakazu zabudowy terenów o przeznaczeniu stricte rolniczym, w tym budynkami inwentarskimi i gospodarczymi oraz budowlami rolniczymi, a więc obiektami budowlanymi funkcjonalnie związanymi z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Jak się przy tym wydaje, ustalenia Studium nie przewidują szczególnych potrzeb w zakresie ochrony terenów rolnych przed możliwością zabudowy na cele związane z gospodarką rolną.

W tej sytuacji, wyłączenie objętej zaskarżoną uchwałą części nieruchomości skarżących spod jakiejkolwiek zabudowy (zagrodowej, budynkami inwentarskimi i gospodarczymi oraz budowlami rolniczymi), pozostaje zdaniem skarżących w sposób oczywisty sprzeczne ze Studium. Zostało dokonane w sposób arbitralny w oparciu o bliżej niezidentyfikowane przesłanki, co stanowi naruszenie zasady wynikającej z art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Skarżący zarzucili także, że w tej sprawie granice zasady proporcjonalności zostały naruszone, skoro obszar działki nr [...] podlegał zabudowie na podstawie wcześniej obowiązującego plany miejscowego, a samo Studium przewiduje zabudowę jako kierunek zagospodarowania terenów rolnych. Działka skarżących stanowi część tego obszaru. Absolutny zakaz zabudowy na gruntach rolnych, tj. zakaz wprowadzony § 44 pkt 1 MPZP Gminy Ł., nie wynika ze szczególnych warunków zagospodarowania terenu. Czym innym jest bowiem zakaz wznoszenia obiektów budowlanych, a czym innym jakościowe ograniczenie możliwości zabudowy np. poprzez zakaz lokalizacji inwestycji mogących oddziaływać na środowisko oraz zakaz lokalizowania nowych przedsięwzięć związanych z określoną działalnością rolniczą. In concreto, plan miejscowy w sposób całkowicie arbitralny pozbawia skarżących możliwości wykonywania prawa własności nieruchomości rolnej poprzez zakaz wznoszenia obiektów budowlanych (budynków i budowli) niezbędnych dla prowadzenia gospodarki rolnej.

Na działce nr [...] w części objętej symbolem 175RN, wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez skarżących, zupełnie wykluczono jakąkolwiek zabudowę. Za takim rozwiązaniem nie przemawia ochrona gruntów rolnych wyższych klas bonitacyjnych, czy względy ochrony środowiska, krajobrazu, zwłaszcza, że dla rozważanego obszaru nawet w Studium dopuszczono na terenach rolnych przynajmniej zabudowę zagrodową.

Działka nr [...], która należy do skarżących, jest w całości gruntem o niskiej klasie bonitacyjnej, gdyż w jej granicach znajdują się wyłącznie grunty RIVa. Zwrócono uwagę, że w załączniku nr 2 do zaskarżonego planu, stanowiącym rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu tego planu, wskazano, że podstawowym kryterium przyporządkowania i pozostawienia działki, do której odnosiła się uwaga, w terenie określonym w planie symbolem RZ (terenów zabudowy związanej z rolnictwem), była jej określona klasa bonitacyjna (vide sposób rozpatrzenia uwagi nr 2), gdzie grunty klasy IV zostały przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, a pozostały fragment działki (grunt III klasy bonitacyjnej) pozostawiono w dotychczasowym przeznaczeniu RZ, tj. zabudowy związanej z rolnictwem. W tej sytuacji, jeśli więc argumentem dla uchwałodawcy do pozostawienia części działki na terenie zabudowy związanej z rolnictwem była wyższa klasa bonitacyjna (III), to całkowicie niezrozumiałą pozostaje decyzja, aby działka skarżących z niższą klasą bonitacyjną (IVa), była w całości przeznaczona w planie pod uprawę, w tym w szczególności z zakazem zabudowy (teren 175RN).

Skarżący mają przy tym świadomość, że w skarżonym planie zostały wyznaczone również tereny zabudowy związanej z rolnictwem, oznaczone na rysunku planu symbolem RZ (zob. § 6 pkt 28 w zw. z § 45 MPZP). Ta okoliczność nie umniejsza jednak zasadności postawionego w niniejszej skardze zarzutu nadużycia władztwa planistycznego przy wprowadzaniu generalnego zakazu zabudowy na terenach rolnych oznaczonych symbolem RN.

Skarżący zarzucali, że analiza porównawcza ustaleń skarżonego planu z treścią Studium prowadzi do wniosku o całkowitym braku spójności (a wręcz o chaosie) w ustalaniu kryteriów przyjętych do wyznaczania terenów pod zabudowę związaną z rolnictwem. Tereny o identycznej funkcji w Studium (tj. rola "28R" w Studium), zostały przeznaczone w skarżonym planie albo do terenów o przeznaczeniu rolniczym (RN) albo terenów zabudowy związanej z rolnictwem (RZ).

Skarżący podkreślili, że dodatkowo, działka nr [...] należąca do skarżących, choć wchodzi w skład ich gospodarstwa rolnego obejmującego również inne działki położone w otoczeniu, położona jest poza zwartym kompleksem gruntów ornych. Podkreślono, że także pozostałe działki wchodzące w skład nieruchomości skarżących objętej księgą wieczystą [...], tj. działki nr [...] o pow. 0,6122 ha i nr [...] o pow. 1 ha, znajdują się na terenie 29RN i objęte są w MPZP Gminy Ł. tożsamymi ustaleniami, w tym m. in. zakazem zabudowy. Tym niemniej, tylko działka nr [...] sąsiaduje bezpośrednio z terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (357MN) i wraz z nim wydzielona jest od innych terenów rolnych 29RN (w tym od położonych tam pozostałych działek skarżących nr [...] i nr [...]), terenami dróg lokalnych (19KDL) i terenami komunikacji drogowej wewnętrznej (181KR), które wyznaczone zostały przez sam plan i mającej służyć obsłudze komunikacyjnej terenów mieszkaniowych MN, jak i terenów rolnych RN. Drogi te zostały także przeznaczone dla realizacji urządzeń infrastruktury technicznej (§ 34 i § 36 MPZP). W tym stanie rzeczy, bezwzględne wykluczenie działki nr [...] z zabudowy, w tym także zabudowy związanej z rolnictwem, jest nieuzasadnione. Jak się wydaje, umiejscowienie działki nr [...] na "uboczu" terenów rolniczych, tj. w bezpośrednim sąsiedztwie terenów z dopuszczoną zabudową, tym bardziej nakazywało organowi planistycznemu niuansowanie przeznaczenia terenu 175RN od innych terenów "RN" przez pryzmat podejścia do kwestii zabudowy gruntów rolnych. Takie położenie działki nr [...] dawało podstawy do przyjęcia, że stanowi ona enklawę z dopuszczeniem sytuowania zabudowy na cele rolnicze na podobieństwo terenu zabudowy związanej z rolnictwem oznaczonego symbolem 249RZ, usytuowanego, podobnie jak działka nr [...], na obrzeżu zwartego kompleksu gruntów ornych 29RN.

Z dokumentacji planistycznej nie wynika, aby działka skarżących znajdowała się na obszarze szczególnego znaczenia przez pryzmat ochrony przed zabudową, zwłaszcza związaną z gospodarką rolną (np. zagrodową). Tym bardziej więc, wprowadzenie zakazu zabudowy dla działki nr [...] należącej do skarżących, nie znajdującej się na obszarze szczególnego znaczenia lub ochrony, budzi wątpliwości co do proporcjonalności wprowadzonego zakazu. Dodatkowo, sposób podziału gruntów pomiędzy tereny RN i RZ, pozostaje daleki od racjonalności i stanowi w istocie przejaw naruszenia zasady równości.

Jak wskazują skarżący -w świetle tych uwarunkowań, trudno doszukać się koniecznej wewnętrznej spójności w ustaleniach skarżonego planu, które miały decydować o wprowadzeniu generalnego zakazu zabudowy dla terenów o przeznaczeniu rolniczym (RN) lub o dystynkcji w podziale terenu rolnego w Studium pomiędzy tereny RN i RZ w samym skarżonym planie w sytuacji, w której grunty rolnicze należące do tej samej jednostki strukturalnej "28R" w Studium różnicuje niezwykle surowe kryterium zakazu zabudowy.

W ocenie skarżących, Rada Gminy Ł. , wprowadzając w § 44 zaskarżonego planu zakaz zabudowy m. in. na terenie działki skarżących, popadła w sprzeczność ze Studium. Ich zdaniem w związku z tym stwierdzić należy, że w odniesieniu do ustaleń planu dotyczących działki skarżących doszło zatem do istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, co skutkować winno stwierdzeniem nieważności planu miejscowego w zakresie wskazanym w niniejszej skardze.

Stwierdzenie nieważności skarżonej uchwały wyłącznie poprzez wyeliminowanie zapisu o zakazie zabudowy na terenach rolnictwa (RN) spowoduje - w ocenie skarżących - dezintegrację pozostałych zapisów planu miejscowego w odniesieniu do terenu rolnictwa "RN", skoro zakaz zabudowy stanowi konstrukcyjną cechę zapisów planu dla terenów o tym przeznaczeniu. Skarżący są bowiem zdania, że pozostawienie w obrocie prawnym skarżonego planu w stosunku do działki nr [...] w części objętej terenem o oznaczeniu 175RN poprzez wyeliminowanie samego sformułowania "z zakazem zabudowy" tak z części tekstowej jak i graficznej (rysunek z legendą), jest niecelowe i zbędne. Pozostawienie niekompletnej regulacji dotyczącej sposobu zagospodarowania terenu działki skarżących oznaczałoby w istocie utrzymanie zapisów, które nie mogą funkcjonować w oderwaniu od podstawowego elementu terenu, jakim jest sposób jego zagospodarowania polegający na zakazie jego zabudowy.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Ł. wniosła o jej oddalenie w całości, bowiem jest niezasadna.

Organ wskazał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony Uchwałą nr LXXIII/554/34 jest zgodny z kierunkami rozwoju wyznaczonymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy- Załącznik nr 1 do Uchwały nr XXXIX/300/21 z dnia 26 kwietnia 2021 r. (dalej studium). W MPZP Gminy Ł. działka skarżących znajduje się w jednostce urbanistycznej 175RN, gdzie obowiązuje zakaz zabudowy. Zważyć należy, że ani w trakcie sporządzania studium ani w trakcie sporządzania projektu planu miejscowego, skarżący nie wnieśli żadnych uwag dotyczących możliwości realizacji zabudowy zagrodowej na obszarze działki [...]. Nadto Organ zwrócił uwagę, iż wbrew interpretacji skarżących, MPZP jest zgodny ze studium. Otóż, jak wynika wprost z zapisu: ,,Rola (R ) 1) Na obszarach rolni dopuszcza się: a) istniejącą zabudowę zagrodową (...) 2) nową zabudowę zagrodową dla gospodarstw powyżej 40 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP)". Na gruncie niniejszego stanu faktycznego nie zostały spełnione powyższe przesłanki. Co istotne, dalej w pkt 4 studium: "w uzasadnionych przypadkach dopuszcza się realizację pojedynczych nowych zagród, związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego". Tym samym co do zasady w studium wprowadzono dorozumiany zakaz zabudowy na gruntach rolnych, przewidując od powyższego wyjątki w uzasadnionych wypadkach. Zdaniem Organu, w niniejszej sprawie nie zachodzi taki wyjątek, w szczególności że w trakcie sporządzania studium oraz projektu planu miejscowego, uwag takich nie zgłaszali sami skarżący. Wyjątki nie mogą być traktowane rozszerzająco.

Zdaniem organu skoro działka skarżących położona jest na terenie rolnym, a ustalenia studium są dla organów gminy wiążące, to oczywistym jest, że mogła zostać zakwalifikowana jako teren rolniczy z zakazem zabudowy.

Rada Gminy przyjmując powyższe ograniczenia zwróciła uwagę, że przyjęte ustalenia nie ograniczają możliwości prowadzenia na nieruchomościach działalności produkcyjnej w rolnictwie, ponieważ gospodarka rolna może być prowadzona, tylko jest ograniczona do wartości progowych określonych w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Niewątpliwie wprowadzony zapis, dotyczący zakazu lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów odrębnych, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego, został ujęty jako jedna z zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego. Dlatego też tego typu zakaz mieści się w ramach władztwa planistycznego gminy.

Nadto rolniczy sposób zagospodarowania stanowi utrzymanie dotychczasowego charakteru zagospodarowania, a gospodarka rolna może być prowadzona na wiele sposobów niekoniecznie musi wiązać się z zabudową, co powoduje, że ustalony w planie zakaz ogranicza jedynie intensywność zagospodarowania.

Organ stanowczo podkreślił, że powyższe ustalenia planistyczne zostały poprzedzone analizą i rozważeniem zarówno interesu publicznego jak i interesów prywatnych właścicieli. W rezultacie, uchwalony plan jest zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł.. Konieczność wykluczenia możliwości zabudowy działki skarżących zakładano już na tym etapie planowania planistycznego, czego skarżący nie kwestionowali. Kwestią zasadniczą jest związanie organu planistycznego ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, na co zwracają uwagę sami skarżący w treści skargi.

Organ wskazał, że wprowadzenie zakazu zabudowy nie narusza nieproporcjonalnie uprawnień właścicielskich skarżących. Plan w obrębie działki skarżących zrealizował wytyczne wynikające ze Studium. Organ zaznaczył, że jest mu znana koncepcja przekroczenia władztwa planistycznego i pod tym kątem przeprowadzona została pogłębiona analiza, podczas której nie uznano aby zachodziły takie oto szczególne okoliczności, które pozwalałyby uznać, iż w niniejszym przypadku restrykcyjne ograniczenie zagospodarowania działki poprzez zakaz zabudowy stanowiłoby niedopuszczalną ingerencję w prawo własności.

Jak słusznie zwrócili uwagę skarżący w MPZP Gminy Ł. przewidziano również tereny zabudowy związanej z rolnictwem, oznaczone na rysunku planu symbolem RZ. Organ w sposób zrównoważony i zgodny z zapisami Studium sporządził plan miejscowy zmierzając do osiągnięcia celów planistycznych.

Zdaniem organu przyjęte zapisy w MPZP Gminy Ł. odpowiadają prawu, ustalone zostały z poszanowaniem przysługującego gminie władztwa planistycznego oraz zasady proporcjonalności.

W swojej skardze (sprawa II SA/Kr 1221/24) złożonej na podstawie art. 93 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę w części to jest :

- § 12 pkt 3 uchwały w zakresie słów "z zastrzeżeniem terenów 145MN,147MN,196MN,197MN,198MN,306MN dla których dopuszcza się utrzymanie dotychczasowego przeznaczenia",

- załącznika nr 1 do uchwały w części dotyczącej terenów oznaczonych jako 145MN, 147MN,196MN,197MN,198MN oraz 306MN – w zakresie w jakim tereny te pokrywają się z zaznaczonym złożem kopalin ("granica udokumentowanych złóż surowców 1-Z. , 2-M.

- § 10 ust 5 uchwały – w zakresie słów "poprzedzenia ratowniczymi badaniami archeologicznymi wszelkich zamierzeń inwestycyjnych oraz ".

Na uzasadnienie wskazano, że zgodnie z postanowieniami art. 95 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2023 r ., poz. 633) udokumentowane złoża kopalin podlegają ochronie w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego na zasadach określonych w ustawie i w przepisach ustawy z dnia 27 marca 2023 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r ., poz. 977,1506,1597,1688,1890,2029) w celu zabezpieczenia możliwości ich eksploatacji lub wykorzystania. Art. 95 ust 2 ustawy nakazuje aby określając ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów ogólnych gmin oraz planów zagospodarowania przestrzennego województw uwzględniać występowanie złóż oraz struktur, o których mowa w ust 1 oraz potrzebę zapewnienia możliwości ich wydobycia lub wykorzystania. Ustalenia te muszą uwzględniać ochronę złóż kopalin oraz obszaru wymagającego ochrony przed działaniem uniemożliwiającym zagospodarowanie złoża kopaliny. W ocenie strony skarżącej ustalenia planu , zamieszczone w § 12 pkt 3 uchwały (wraz z adekwatną częścią załącznika graficznego), które dopuszczają utrzymanie dotychczasowego przeznaczenia terenu MN sprzeczne są z przytoczonymi przepisami prawa. Wyznaczenie terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN) w obszarze udokumentowanych złóż kopalin nie zabezpiecza możliwości ich eksploatacji i wykorzystania w przyszłości. Z przepisów prawa wynika konieczność ochrony złóż kopalin, niezależnie od tego czy już podlegają eksploatacji czy też mogą być w przyszłości eksploatowane , poprzez zagospodarowanie miejsc ich występowania w sposób nieograniczający ich potencjalnej eksploatacji, co z kolei implikuje zakaz zabudowy. W orzecznictwie podkreśla się, że zagospodarowanie terenów położonych na obszarze złoża powinno uwzględniać istnienie złoża tak, aby możliwa była jego eksploatacja w przyszłości. Plan miejscowy ma obowiązek nie tylko uwzględniać istneienie udokumentowanego złoża, ale ma czynić to w celu jego ochrony i zapewnienia eksploatacji tego złoża w przyszłości. Dokonywane przez ustawodawcę zmiany przepisów odnoszących się do udokumentowanych złóż kopalin zmierzały do coraz szerszego , realnego, zapewnienia ochrony możliwości eksploatacji tych złóż.

Dalej zdaniem strony skarżącej sprzeczne z prawem jest również wyrażenie "poprzedzenia ratowniczymi badaniami archeologicznymi wszelkich zamierzeń inwestycyjnych oraz " zawarte w § 10 ust 5 uchwały, z którego wynika nałożenie obowiązku poprzedzenia ratowniczymi badaniami archeologicznymi wszelkich zamierzeń inwestycyjnych. Artykuł 31 ust 1a ustawy z dnia 23 lipca 2003 r o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2022 r ., poz. 840 ze zm.) określa w jakich przypadkach osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna ma obowiązek przeprowadzenia badań archeologicznych. W tym kontekście kwestionowane zapisy planu narzucają niezgodny z przepisami prawa obowiązek każdorazowego przeprowadzenia tych badań. Art. 31 ust 2 tej ustawy określa organ właściwy (jest nim wojewódzki konserwator zabytków) do wydania decyzji ustalającej zakres i rodzaj badan archeologicznych. Kwestionowane ustalenia planu zdaniem strony skarżącej stanowią tym samym nieuprawnioną ingerencję w zakres kompetencji przysługujących wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków. Te uchybienia jak stwierdza strona skarżąca są istotne , a termin do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego we własnym zakresie upłynął.

Rada Gminy Ł. wniosła o oddalenie skargi. Wskazano, że przy sporządzaniu planu dążono do spełnienia przesłanki wymagań urbanistycznych i architektonicznych, jak i zaspokojenia potrzeb publicznych i prywatnych. U podstaw inicjatywy planistycznej legł interes społeczny, czyli zobiektywizowane potrzeby społeczności lokalnej. Organ mając na względzie ochronę złóż ujawnił je w planie- złoże M. na powierzchni 15,6 ha, a złoże Z. na powierzchni 31 ha. Organ odwołał się do regulacji art. 71 i 72 ust 1 ustawy prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r poz. 1232 ze zm.). Co istotne zdaniem organu ustawodawca nie nakazuje w tych regulacjach bezwzględnej ochrony złóż. Natomiast traktuje je jako jeden z zasobów środowiska, którym gospodarowanie winno podlegać zasobom zrównoważonego rozwoju i cechować się racjonalnością. Jak wskazuje literatura i praktyka przez "racjonalną gospodarkę zasobów środowiska" o której mowa w art. 72 ust 1 ustawy Poś., tylko wyjątkowo uznaje się blokowanie zmian w zagospodarowaniu, motywowane występowaniem nieudokumentowanych złóż kopalin. Zdaniem organu na kanwie niniejszej sprawy taki wyjątkowy przypadek nie występuje.

Dodatkowo zauważono, że tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zlokalizowane w granicach udokumentowanych złóż kopalin , wyznaczone zostały już w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. wsie : Ł., B., M., S., W. Ł. , przyjętym Uchwałą nr IV/23/03 Rady Gminy Ł. z dnia 17 marca 2003 r. Na podstawie art. 17 pkt 6 lit a procedowany plan miejscowy przedłożony został do zaopiniowania właściwych organów administracji geologicznej w zakresie udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Marszałek Województwa Małopolskiego w piśmie z dnia 24 kwietnia 2023 r zaopiniował negatywnie projekt procedowanego planu miejscowego w zakresie wód podziemnych i geologii złóż. W związku z powyższym organ planistyczny wprowadził niezbędne zmiany do procedowanego planu miejscowego, wyjaśniając z organem opiniodawczym, że wskazane tereny przeznaczone są pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na mocy uchwały nr IV/23/03 Rady Gminy Ł. z dnia 17 marca 2003 r w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. wsie: Ł. , B., M., S., W. Ł. i są sukcesywnie zabudowywane. Po wprowadzeniu zmian organ planistyczny ponownie zwrócił się do Marszałka Województwa Małopolskiego, jako właściwego organu administracji geologicznej w zakresie udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych o zaopiniowanie projektu planu miejscowego, który organ zaopiniował bez uwag, na podstawie art. 25 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Co istotne, ustawa prawo geologiczne i górnicze wskazuje na ochronę złóż, a nie na konieczność likwidacji terenów już zainwestowanych i przeznaczonych pod takie zainwestowanie. Organ podkreśla, że ochrona udokumentowanych złóż kopalin przewidzianą w art. 95 ust 1 Pgg nie oznacza obowiązku ukształtowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w taki sposób , aby umożliwić natychmiastową eksploatację złoża. Jak wskazuje się w piśmiennictwie przepis art. 125 ustawy Poś wskazuje, że złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, zgodnie z zasadami ogólnymi prawa ochrony środowiska. Taki zapis jednak nie stanowi o konieczności jego eksploatacji zaraz po fakcie udokumentowania. Ustawa nie stanowi, że należy dostosować plan na potrzeby natychmiastowej eksploatacji złóż po ich udokumentowaniu. Dalej, że koszty ewentualnych zabezpieczeń przed negatywnymi skutkami takich oddziaływań mogą w niektórych przypadkach czynić wydobycie kopalin nieopłacalnym. (Złoża kopalin i ich wydobywanie a planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. M. Wiland, Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN).

Zdaniem Rady Gminy w art. 72 ust 1 i 2 Poś tylko przykładowo wymieniono działania służące utrzymaniu równowagi przyrodniczej i racjonalnego gospodarowania gruntami. Celem tych działań jest ochrona środowiska i zapewnienie zrównoważonego rozwoju w rozumieniu art. 3 pkt 50 Poś. Ustawodawca godząc się z postępującym rozwojem społecznym i gospodarczym , jednocześnie określa granice i warunki tego rozwoju chroniące środowisko- także dla przyszłych pokoleń. Celem ustawy jest zapobieganie degradacji i ochrona środowiska. W tym przede wszystkim kontekście odczytywać należy także przepisy ustawy, które odnoszą się do eksploatacji złóż. Nie wynika z nich w żaden sposób obowiązek przeznaczenia rozpoznanego złoża do eksploatacji, czy określenia terminu, w którym będzie to możliwe.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa przez § 10 ust 5 uchwały – w zakresie słów "poprzedzenia ratowniczymi badaniami archeologicznymi wszelkich zamierzeń inwestycyjnych oraz" organ stwierdził że odpowiada on prawu. Plan w takim kształcie został uzgodniony na podstawie art. 17 pkt 6 lit b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z Małopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w trybie art. 25 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wskazuje organ art. 31 ust 1 a ustawy z dnia 23 lipca 2003 r o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami określa kto ma pokryć koszty badań a nie w jakich przypadkach osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna ma obowiązek przeprowadzania badań archeologicznych. Nie można uznać by Rada Gminy nakazując prowadzenie prac ziemnych pod nadzorem archeologicznym przekroczyła kompetencje wynikające z art. 15 ust 2 pkt 4 ustawy o planowaniu w związku z art. 19 ust 3 ustawy o ochronie zabytków.

Jednocześnie dodatkowo wskazano, że organ planistyczny podejmie działania poprzez podjęcie uchwały i wyeliminowanie powyższego zapisu, po uzgodnieniu z właściwym konserwatorem zabytków, przy procedowaniu zmiany obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która jest planowana.

Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r zarządzono połączenie sprawy II SA/Kr 1221/24 do sprawy II SA/Kr 1169/24 celem wspólnego prowadzenia i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Kr 1169/24.

Rozpoznając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Na podstawie art.1 § 1 i § 2 z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola legalności obejmuje m.in. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej i polega na badaniu zgodności kwestionowanego skargą aktu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).

Kontrola legalności w niniejszej sprawie dotyczy uchwały Rady Gminy Ł. podjętej w dniu 22 stycznia 2024 r., nr LXXI 11/554/24 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. w miejscowości Ł., M. i W. Ł..

Podstawą uwzględnienia skargi na uchwałę dotyczącą planu jest wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego oraz przekroczenie przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 u.p.z.p., władztwa planistycznego. Szczegółowe zasady oraz tryb podejmowania uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawarte zostały w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 70 poz. 717,ze zm., w brzmieniu podlegającym zastosowaniu do procedury planistycznej zakończonej uchwaleniem zaskarżonej uchwały, dalej "u.p.z.p."). Regulacje te bezwzględnie wiążą radę gminy w stanowieniu prawa miejscowego, a konsekwencje ich niedotrzymania, określił sam ustawodawca w art. 28 u.p.z.p. Z mocy przywołanego przepisu, naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Z treści art. 28 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że przewiduje on trzy rodzaje wad planu miejscowego (jak też studium) powodujących jego nieważność, tj. naruszenie zasad sporządzania planu, istotne naruszenie trybu (procedur) jego sporządzania oraz naruszenie właściwości organów uczestniczących w procesie jego sporządzania.

Tryb sporządzania planu odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu, a skończywszy na uchwaleniu planu. Zaniechanie którejś z czynności może stanowić istotne naruszenie trybu, skutkujące nieważnością uchwały w całości lub części.

Natomiast pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać ze sporządzeniem aktu planistycznego, a więc merytoryczną zawartością aktu planistycznego (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej.

W pierwszej kolejności trzeba odnieść się do legitymacji skarżących E. Z. i P. Z. do wywiedzenia skargi. Skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2024.609 t.j. z dnia 2024.04.22) Stosownie do tej normy prawnej każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest, zatem przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego i otwiera drogę do jej merytorycznej oceny. Ocena ta zaś dotyczy charakteru naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego występuje wówczas, gdy jest ono konsekwencją naruszenia obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego lub procesowego).

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, opub. w OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 364/04, opub. w Lex nr 173736). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem, stąd w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, opub. w LEX nr 171196; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1127/05, opub. w LEX nr 194894). O powodzeniu skargi z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przesądza wykazanie, albo przynajmniej wskazanie przez skarżącego naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego lub chociażby prawa chronionego w drodze ustawy, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Interes ten powinien być jednak bezpośredni i realny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt OSK 715/05, opub. w LEX nr 192482; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01, opub. w Lex nr 53376; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt II SA 1933/95, opubl. w ONSA z 1996 r., nr 4, poz. 170; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 764/06 i sygn, akt II SA/Bk 763/05).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie skarżący – jako właściciele nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną numer [...]., o pow. 0,9468 ha położonej w miejscowości W. Ł., w obszarze obowiązywania zaskarżonej uchwały wykazali swą legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący są również właścicielami innych nieruchomości o nr [...] o pow. 0,6122 ha i nr [...] o pow. 1 ha objętych ustaleniami zaskarżonego planu.

Jest to interes indywidualny, bezpośredni i realny, wynikający z normy obowiązującego prawa ( art. 31 ust 3 Konstytucji RP, art. 140 Kodeksu cywilnego.), naruszony aktem prawa miejscowego. To stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszących skargę otwiera im drogę do merytorycznego rozpoznania skargi ( wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1539/09) i przyznaje skarżącym legitymację do jej wniesienia na podstawie art. 6 ust. 1 i ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm) , w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej uchwały.

Podnoszone zarzuty skargi nie mają charakteru proceduralnego - związanego z trybem uchwalania uchwały planistycznej, a jedynie merytoryczny - który odnosi się wyłącznie do sfery naruszenia interesu prawnego skarżących związanego z wykonywaniem ich prawa własności (art. 28 ust 1 u.p.z.p. w zw. z art. 140 kodeksu cywilnego).

Skarga Wojewody Małopolskiego wywiedziona jest w oparciu o art. 93 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym i również dotyczy merytorycznej zawartości aktu planistycznego oraz zawartych w nim ustaleń.

Podstawą uwzględnienia skargi na uchwałę dotyczącą planu jest wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy interes prawny lub uprawnienie skarżącego zostaje naruszony, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym władztwa planistycznego. Wadliwymi ustaleniami planu będą, zatem wyłącznie te jego ustalenia, które naruszają przepisy prawa oraz te, które są wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień.

Sąd rozpoznający niniejszą skargę, wbrew zarzutom obu skarg nie stwierdza by zaskarżone ustalenia planu naruszały obiektywny porządek prawny, bądź podjęte były z przekroczeniem przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 u.p.z.p., władztwa planistycznego.

Z przepisów art. 9 ust. 4, art. 14 ust 5, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. (w brzmieniu z dnia 2023.05.23 Dz. U. 2023.977 podlegającym zastosowaniu do procedury planistycznej zakończonej uchwaleniem zaskarżonej uchwały) wynika obowiązek organów planistycznych do zachowania zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Przepis art. 9 ust. 4 u.p.z.p. stanowi, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 1 u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem. Plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. ( art. 20 ust. 1 zd. 1 )

Stosownie do art. 28 ust. 1 u.p.z.p. naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.

Zasady sporządzania planu miejscowego dotyczą treści merytorycznej, a więc obejmują badanie zawartości planu miejscowego, braku naruszenia treści planu miejscowego w stosunku do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, stanowiska organów uzgadniających i opiniujących, zakresu stosowania władztwa planistycznego oraz standardów dokumentacji planistycznej.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.z.p. w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zwanego dalej "studium".

Ustalenia studium określające kierunki zagospodarowania przestrzennego ( jego perspektywy) a także same uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego mają wiążące znaczenie dla organu gminy przy sporządzaniu planu miejscowego. (art. 9 ust. 4 u.p.z.p.). Niezgodność planu miejscowego z ustaleniami studium skutkuje tym, że dochodzi do naruszenia zasad sporządzenia planu miejscowego.

Chociaż studium nie ma mocy aktu powszechnie obowiązującego, nie jest aktem prawa miejscowego, to, jako akt planistyczny określa politykę przestrzenną gminy i bezwzględnie wiąże organy gminy przy sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia planu miejscowego są konsekwencją zapisów studium ( z uzasadnienia wyroku NSA w Warszawie z 25 kwietnia 2012 r sygn.II OSK 329/12).

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie tylko jest aktem określającym założenia lokalnej polityki przestrzennej, lecz także zawiera ustalenia wiążące przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz elementy regulacyjne w postaci lokalnych zasad zagospodarowania. Studium jest aktem wewnętrznie obowiązującym w gminie. Studium ma być z założenia aktem elastycznym, który stwarzając nieprzekraczalne ramy swobody planowania miejscowego, pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych. ( Komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, 7. Wydanie C.H. Beck , Warszawa 2013, str. 79-81)

Analiza ustaleń obowiązującego Studium Uwarunkowań I Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Ł. - uchwała o zmianie nr XXXIX/300/21 z dnia 26 kwietnia 2021 r oraz ich konfrontacja z ustaleniami kwestionowanego planu zagospodarowania przestrzennego prowadzi do wniosku, że ustalenia planu w zaskarżonym zakresie są zgodne ze studium.

Wbrew twierdzeniom skarg nie ma sprzeczności ze studium ,w szczególności zachowano wymóg art. 9 ust 4 u.p.z.p. przy ustaleniach planistycznych zaskarżonych § 1 ,§ 6 pkt 27 i § 44 – "tereny rolnictwa z zakazem zabudowy oznaczone RN "i części graficznej planu , w jednostce urbanistycznej 175 RN , gdzie obowiązuje zakaz zabudowy, są zgodne z zapisami studium 28R rola.

Tereny RN w planie odzwierciedlają i konkretyzują zapisy studium, bowiem studium statuuje dorozumiany zakaz zabudowy gruntów rolnych, przewidując konkretne wyjątki, a skarżący takich wyjątków nie spełniają ( w żaden sposób tego nie wykazali). Te wyjątki to: dopuszczenie istniejącej zabudowy zagrodowej z możliwością modernizacji i wymiany substancji mieszkaniowej (pkt 1a Rola R), dopuszczenie nowej zabudowy zagrodowej dla gospodarstw powyżej 40 dużych jednostek przeliczeniowych ((DPJ) pkt 1b Rola R) i w uzasadnionych przypadkach dopuszcza się realizację pojedynczych nowych zagród związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. (str 129 studium Rola (R) pkt 4)

Sposób sformułowania ustaleń planu w zaskarżonym zakresie mieści się w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego. Oprócz terenów RN ustalono przeznaczenie terenów RZ (zabudowy zagrodowej). To wszystko świadome i dopuszczalne zabiegi prawodawcy lokalnego.

W studium , oprócz terenów rolnych (R) wydzielono z kolej obszary zabudowy wiejskiej MR z funkcjami rolniczymi ( m inn zabudowa zagrodową) i nierolniczymi ( m inn zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna )

W ten sposób osiągnięto cele określone w studium:

- kompromis między presją urbanizacyjną a potrzebami ochrony środowiska

- konieczność zachowania stanu środowiska przyrodniczego

W zgodzie z kierunkami i zasadami kształtowania rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej ,mając na uwadze racjonalne wykorzystanie rolniczej przestrzeni produkcyjnej, aby konsekwentnie zwiększać areały gospodarstw rolnych, w tym poprawiać ich strukturę obszarową i przeciwdziałać rozdrobnieniu gospodarstw rolnych.

W studium wyraźnie dostrzeżono (str 39) zagrożenia rolniczej przestrzeni produkcyjnej, które mają charakter ilościowy i jakościowy. Zagrożenia ilościowe wyrażają się w zmniejszaniu powierzchni użytkowej rolniczo w następstwie przejmowanych gruntów na cele nierolnicze. Obszar gminy Ł. charakteryzuje się średniej jakości glebami o znacznym rozdrobnieniu gruntów.

Skarżący są łącznie właścicielami terenu o pow. ok. 2,5 ha leżących w granicach zaskarżonego planu, a teren nie jest zabudowany. W terenie zabudowy budownictwa mieszkaniowego skarżący mają swój dom mieszkalny (oświadczenie pełnomocnika skarżących na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r k - 187) Skarżący nie wykazali ani w trakcie prowadzonej procedury planistycznej ani postępowania sądowego, by miał miejsce uzasadniony przypadek do nie ustanawiania i wyznaczenia na terenie działki [...] terenu o przeznaczeniu rolnym (175RN) z zakazem zabudowy. Uzasadniony przypadek powinien być wyrazisty i wykazany przez stronę racjonalną argumentacją. W rozpoznawanej sprawie taki uzasadniony przypadek nie zachodzi. W tej sytuacji zaskarżone ustalenia planu nie były ani nadmierne ani nieproporcjonalne, a miały merytoryczne uzasadnienie. W planie zostały wyznaczone tereny zabudowy związanej z rolnictwem oznaczone na rysunku planu symbolem RZ (§ 6 pkt 28 w zw. z § 45 mpzp Gminy Ł.).

Prawo własności wynikające z Konstytucji RP nie jest prawem bezwzględnym, a doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń. Wprowadzenie kwestionowanego zakazu w planie miejscowym nie stanowi przejawu nadużycia władztwa planistycznego w kontekście zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), obowiązku ochrony prawa własności i innych praw majątkowych (art. 21 ust. 1 oraz art. 64 Konstytucji RP). Ustalenia planu nie naruszają powszechnie obowiązujących przepisów prawa

Wbrew twierdzeniom skargi zaliczenie działki nr [...] do terenów RN znajduje racjonalne uzasadnienie. Działka [...] w W. Ł. (przywoływana w skardze), która znajdowała się w obszarze studium w terenie R przylega bezpośrednio do działki [...] MR, stąd uzasadnione jej zakwalifikowanie w planie do terenów RZ przylegających bezpośrednio do terenu MN. Przedmiotowa działka o nr [...] nie przylega bezpośrednio do terenu MN, a leży w kompleksie rolnym o takim samym przeznaczeniu. Jak trafnie wskazuje organ w rozpoznawanej sprawie trudno dopatrzyć się wyjątkowej sytuacji umożliwiającej zaliczenie działki skarżących w planie do terenów RZ . Skoro działka skarżących położona jest w terenie rolnym, to mogła zostać zakwalifikowana jako teren rolniczy z zakazem zabudowy. Rada Gminy nawiązuje w ten sposób do kierunkowego programu ochrony tego obszaru przed zabudową, przywiązanie znacznej uwagi do konieczności utrzymania stanu zachowania środowiska przyrodniczego opierającego się na założeniu, że elementami szkieletowymi jest dbanie o rozwój rolnictwa ekologicznego (6.2 Studium) Przyjęty rolniczy sposób zagospodarowania stanowi utrzymanie dotychczasowego charakteru zagospodarowania, a sama gospodarka rolna wbrew twierdzeniom skargi może być prowadzona na wiele sposobów i niekoniecznie musi wiązać się z zabudową zagrodową. W planie dla terenów RN dopuszczalna jest jako przeznaczenie uzupełniające : infrastruktura techniczna (z wyłączeniem gruntów rolnych klasy I - III) i urządzenia wodne , co powoduje że ustalony w planie zakaz ogranicza jedynie intensywność zagospodarowania, a nie ingeruje w istotę prawa własności.

Dokonane ustalenia planistyczne, wyznaczenie terenów również tych RN i RZ, a także granice ich obowiązywania zostały poprzedzone analizą i rozważaniem zarówno interesu publicznego oraz interesów prywatnych właścicieli. Skarżący na etapie prac planistycznych nie zgłaszali konieczności wykluczenia możliwości zabudowy, ani nie wskazywali konkretnych okoliczności, które mogły to uzasadniać. Wbrew twierdzeniom skargi ustalenia planu nie są ani bezpodstawne, ani niezrozumiałe, czy też chaotyczne. Ustalenia planu są przemyślane i powiązane z warunkami otoczenia, a także potrzebami publicznymi. Nie stanowią też nieproporcjonalnej ingerencji w prawo własności skarżących. Zakwestionowane ustalenia planu mieszczą się w granicach przysługującego władztwa planistycznego.

Wbrew twierdzeniom skargi samo zaliczenie gruntów do kategorii RIVa nie jest w żadnej mierze decydującą przesłanką do zniesienia nałożonego zakazu zabudowy. Z tych względów wniesiona skarga E. Z. i P. Z. podlega oddaleniu.

Przechodząc do skargi Wojewody Małopolskiego stwierdzić należy, że jak stanowi art. 95 ustawy z 9 czerwca 2011 r prawo geologiczne i górnicze (Dz.U.2023.633 t.j. z dnia 2023.04.03 w brzmieniu mającym zastosowanie do procedury planistycznej zaskarżonej uchwały) udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych, a także udokumentowane kompleksy podziemnego składowania dwutlenku węgla, w celu ich ochrony ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa.

Ujawnione złoża są w sposób wystarczający chronione w ustaleniach zaskarżonego planu, a ustalenia zamieszczone w § 12 pkt 3 uchwały (wraz z adekwatną częścią załącznika graficznego), które dopuszczają utrzymanie dotychczasowego przeznaczenia terenu MN nie są sprzeczne z przytoczonym przepisem prawa.

Organ planistyczny rozważał obowiązki nałożone przez ustawodawcę w kontekście wynikającym z art. 72 ust 1 i 125 ustawy z 27 kwietnia 2001r prawo ochrony środowiska ( Dz.U. z 2001. 62.627 ze zm. ), konieczności odwołania się do zasady zrównoważonego rozwoju, a także ochrony środowiska, racjonalnego gospodarowania zasobami kopalin oraz kompleksowym ich wykorzystaniem. W prognozie oddziaływania na środowisko udokumentowane złoża surowców naturalnych zostały szczegółowo opisane ( k. 532 dokumentacji planistycznej)

Ochrona złóż kopalin niezależnie od tego czy już podlegają one eksploatacji, czy w przyszłości mogą być eksploatowane nie polega na ustanowieniu bezwzględnego zakazu zabudowy terenu na którym występuje złoże. Uchwalone ustalenia planu nie wykluczają przyszłej eksploatacji złoża. Jednocześnie brak przepisów prawa, które zobowiązywały organ do takiego ukształtowania planu miejscowego, by umożliwić natychmiastową eksploatację złoża kopaliny. Gospodarowanie zasobami naturalnymi powinno cechować się racjonalnością z uwzględnieniem zasady zrównoważonego rozwoju. Ustalenia planu muszą również uwzględniać kolizje interesów publicznego, społecznego i ewentualnego przedsiębiorcy zajmującego się wydobywaniem kopalin. Należy w tej sytuacji wyważyć zarówno interes publiczny, jak i interes właściciela nieruchomości, w tym także właściciela złoża kopaliny. Organ w tym względzie musi przestrzegać przepisów prawa w tym art. 21 i 64 Konstytucji RP.

Te wszystkie okoliczności zostały w wystarczającym stopniu rozważone przez organ planistyczny. Wprowadzenie zakazu zabudowy na terenie na którym występują oba złoża (łącznie 46,6 ha) byłoby dotkliwym naruszeniem własności w rozumieniu art. 64 ust 3 Konstytucji RP.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy mieć na względzie , że złoża surowców Z. i M., to kopaliny ilaste ceramiki budowlanej, nadające się do produkcji cegły pełnej, a częściowo do produkcji wyrobów drążonych i cienkościennych.

Te złoża surowców nie należą do złóż strategicznych o których mowa w nowym art. 95 a ustawy prawo geologiczne i górnicze (Dz.U.2024.1290 t.j. z dnia 2024.08.26) dodanym przez art. 1 pkt 92 ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. (Dz.U.2023.2029) zmieniającej ustawę z dniem 28 października 2023 r.

Art. 95 a ustawy prawo geologiczne i górnicze stanowi, że Gmina uwzględnia złoża strategiczne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w którym wprowadza zakaz trwałej zabudowy lub innego zagospodarowania obszarów tych złóż w sposób, który wyłączyłby możliwość zagospodarowania złoża strategicznego w przyszłości, z uwzględnieniem warunków, o których mowa w art. 94a ust. 12.

Złożem strategicznym - jest złoże kopaliny, które ze względu na jego znaczenie dla gospodarki lub bezpieczeństwa kraju podlega szczególnej ochronie prawnej (art. 6 ust 1 pkt 19 obecnie obowiązującej ustawy). Uznanie złoża kopaliny za złoże strategiczne następuje w drodze decyzji Ministra właściwego do spraw środowiska (art. 94a ust 1 i 2 ustawy), który prowadzi wykaz złóż strategicznych (art. 94c ustawy)

Jak stanowi art. 15 ust 2c ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu obowiązującym od 28 października 2023 r) - W planie miejscowym uwzględnia się obszar, na którym znajdują się udokumentowane złoża kopaliny, wskazując:

1) nazwę złoża kopaliny albo nazwę ujęcia wód leczniczych, wód termalnych lub solanek;

2) granicę występowania złoża kopaliny albo położenie ujęcia wód leczniczych, wód termalnych lub solanek.

W tych okolicznościach stwierdzić należy że kwestionowane ustalenia planu miejscowego są zgodne z prawem podlegającym zastosowaniu do procedury planistycznej zaskarżonej uchwały. Co istotne tereny MN należały już wcześniej do zagospodarowanych, w związku z tym utrzymano przeznaczenie dotychczasowe. Choć nie ma w planie potrzeby zastosowania zakazu zabudowy, ale konieczna jest bieżąca aktualizacja planu pod kątem zmieniającej się sytuacji górniczo-geologicznej, bez względu na rodzaj prowadzonej eksploatacji. Informacje o zagrożeniu (występowanie zapadlisk, płytkich wyrobisk lub deformacji nieciągłych) pozwoli właścicielom budynków na ich zabezpieczenie, a ewentualni inwestorzy będą świadomi występujących zagrożeń i uwzględnią to w swoich zamierzeniach inwestycyjnych - zastosują odpowiednie zabezpieczenie, bądź zmienią plany inwestycyjne. W ten sposób również chroniony jest obszar złoża przed zagospodarowaniem.

Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został uzupełniony o uwagi przedstawione w piśmie Marszałka Województwa Małopolskiego 24.04.20023 r a następnie ponownie przedstawiony do opiniowania Geologowi Wojewódzkiemu pismem z dnia 10 maja 2023 r., który nie przedstawił stanowiska w terminie, co było równoznaczne z zaopiniowaniem projektu (art. 25 ust 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) W uchwalonym planie miejscowym w jego części tekstowej § 12 pkt 3 wymieniono udokumentowane złoża kopalin Zaborówka (ID złoża 5241) i Mszanka (ID złoża 2143) podlegające ochronie na podstawie odrębnych przepisów, a w części graficznej wyznaczono granicę udokumentowanych złóż surowców (1- Z. , 2-M.

Na koniec stwierdzić należy, że w swojej skardze wywiedzionej w trybie nadzoru, Wojewoda Małopolski nie wskazał z jakich konkretnie przepisów prawa zakaz zabudowy w terenie złoża miałby wynikać.

Jak stanowi § 10 ust 5 ustaleń zaskarżonej uchwały – Na terenie objętym planem zlokalizowane są stanowiska archeologiczne dla których ustala się strefę archeologiczną "W" dla stanowisk archeologicznych, dla których ustala się obowiązek poprzedzenia ratowniczymi badaniami archeologicznymi wszelkich zamierzeń inwestycyjnych oraz postępowania zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Wbrew kolejnemu zarzutowi skargi Wojewody Małopolskiego kwestionowane wyrażenie § 10 ust 5 uchwały – w zakresie słów " poprzedzenia ratowniczymi badaniami archeologicznymi wszelkich zamierzeń inwestycyjnych oraz " nie jest niezgodne z prawem. To wyrażenie należy przecież wiązać bezpośrednio z art. 31 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie t.j. Dz. U. z 2022 r ., poz. 840 ze zm), który stanowi, że :

1a. Osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, która zamierza realizować:

1) roboty budowlane przy zabytku nieruchomym wpisanym do rejestru lub objętym ochroną konserwatorską na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub znajdującym się w ewidencji wojewódzkiego konserwatora zabytków albo

2) roboty ziemne lub dokonać zmiany charakteru dotychczasowej działalności na terenie, na którym znajdują się zabytki archeologiczne, co doprowadzić może do przekształcenia lub zniszczenia zabytku archeologicznego

- jest obowiązana, z zastrzeżeniem art. 82a ust. 1, pokryć koszty badań archeologicznych oraz ich dokumentacji, jeżeli przeprowadzenie tych badań jest niezbędne w celu ochrony tych zabytków.

2. Zakres i rodzaj niezbędnych badań archeologicznych, o których mowa w ust. 1a, ustala wojewódzki konserwator zabytków w drodze decyzji, wyłącznie w takim zakresie, w jakim roboty budowlane albo roboty ziemne lub zmiana charakteru dotychczasowej działalności na terenie, na którym znajdują się zabytki archeologiczne, zniszczą lub uszkodzą zabytek archeologiczny.

3. Egzemplarz dokumentacji badań, o których mowa w ust. 1a, podlega po ich zakończeniu nieodpłatnemu przekazaniu wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków.

Z treści art. 31 ust 1 a ustawy wynika, że dotyczy on kwestii finansowania badań archeologicznych i ich dokumentacji , natomiast ust 2 stanowi o zakresie i rodzaju niezbędnych badań archeologicznych, które należą do wyłącznej kompetencji wojewódzkiego konserwatora zabytków.

W zaskarżonej uchwale odwołano się zatem jedynie do ogólnych i podstawowych standardów "ratowniczych badań archeologicznych", a ustalenie to nie narusza w żaden sposób uprawnień Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wynikających bezpośrednio z art. 31 ust 2 ustawy, który przecież każdorazowo decyduje o zakresie i rodzaju niezbędnych badań archeologicznych, na terenie na którym znajdują się zabytki archeologiczne. Użycie sformułowania ustala się obowiązek poprzedzenia ratowniczymi badaniami archeologicznymi - powinien być wykładany jedynie w ten sposób, że o ich rodzaju i zakresie decyduje wyłącznie wojewódzki konserwator zabytków, oraz odwołuje się do postępowania zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co w żaden sposób nie stanowi o wadliwości tego ustalenia i sprzeczności z prawem.

Strona skarżąca nie wskazała w skardze jakie istotne wątpliwości interpretacyjne wywołuje to ustalenie planu. W okresie sporządzania planu Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków uzgadniał plan (w trybie art. 17 pkt 6 lit b ustawy, pismo z dnia 12 kwietnia 2023 r.) w zakresie swojej właściwości rzeczowej i nie kwestionował jego ustaleń (art. 25 ust 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a dokonana zmiana planu miała charakter porządkujący i dostosowujący do istniejącego stanu faktycznego i prawnego.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26), orzekł jak w sentencji wyroku oddalając obie wniesione skargi.