III OZ 81/26 - Postanowienie

Data orzeczenia	2026-03-17	
Data wpływu	2026-02-11	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Wyłączenie sędziego	
Sygn. powiązane	II SAB/Bd 158/23	
Skarżony organ	Prezes Sądu	
Treść wyniku	Oddalono zażalenie	
Powołane przepisy	Dz.U. 2026 nr 0 poz 143; art. 19; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 października 2025 r. sygn. akt II SAB/Bd 158/23 w przedmiocie wniosku o wyłącznie sędziego WSA Jerzego Bortkiewicza, sędziego WSA Joanny Brzezińskiej, sędziego WSA Joanny Janiszewskiej-Ziołek oraz sędziego WSA Haliny Adamczewskiej-Wasilewicz od orzekania w sprawie ze skargi J.N. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Bydgoszczy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.	
Uzasadnienie
Skarżący J.N. wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Bydgoszczy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W toku postępowania skarżący wystąpił o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego WSA Jerzego Bortkiewicza, sędziego WSA Joanny Brzezińskiej, sędziego WSA Joanny Janiszewskiej-Ziołek oraz sędziego WSA Haliny Adamczewskiej-Wasilewicz.

Postanowieniem z 20 października 2025 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił wyłączenia sędziów od orzekania w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał okoliczności, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie.

Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.).Funkcją instytucji wyłączenia sędziego jest ochrona wymiaru sprawiedliwości oraz unikanie sytuacji, które mogłyby postawić sędziego (z przyczyn przez niego niezawinionych, a nawet od niego niezależnych) pod zarzutem kierowanych pod jego adresem nieuzasadnionych zarzutów o brak bezstronności. Podstawą wyłączenia mogą być zatem stosunki o charakterze emocjonalnym między sędzią a stroną, ale też osobiste powiązania gospodarcze, np. powiązania majątkowe, kredytowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2023 r. III OZ 451/23). Wyłączenie sędziego na tej podstawie uwarunkowane jest wystąpieniem wątpliwości popartych konkretnymi faktami. O potrzebie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie może więc decydować samo subiektywne odczucie strony co do jego stronniczości.

Skarżący domagając się wyłączenia sędziów wskazał, że wyznaczone do składu orzekającego osoby zostały powołane na urząd sędziego w procedurach przeprowadzonych z udziałem niekonstytucyjnie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Wniosek o wyłączenie nie zawierał zatem wskazania zindywidualizowanych okoliczności mogących sugerować istnienie relacji łączącej tych sędziów z którąkolwiek ze stron postępowania mogących wskazywać na potencjalny brak jego bezstronności w rozpoznaniu sprawy, lecz jedynie zmierzał do generalnego zakwestionowania dopuszczalności orzekania przez sędziów we wszelkich sprawach z udziałem organów administracji publicznej. Z tego względu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. O potrzebie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie może więc decydować samo subiektywne odczucie strony co do jego stronniczości, czy też, jak w tej sprawie, niewłaściwy sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów, powołując się przy tym na argumenty wskazane w oświadczeniu sędziów, a nie na argumenty skarżącego. Skarżący nie powołał się bowiem we wniosku na żadną ustawową przesłankę wyłączenia. Zgodnie natomiast z art. 20 § 1 p.p.s.a., składając wniosek o wyłączenie sędziego należy uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Przepis powyższy nie stanowi o jakichkolwiek przyczynach, lecz o przyczynach wskazanych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Jednocześnie oświadczenia złożone w tej sprawie przez sędziów, z których wynika, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego co do jego prawdziwości.

Argumentacja zmierzająca do uznania, że osoba powołana na stanowisko sędziego przez tzw. "nową KRS" nie jest sędzią w świetle prawa, nie mogła odnieść zamierzonego skutku. W istocie zmierza do rozszerzenia bezwzględnych przesłanek wyłączenia sędziego (art. 18 p.p.s.a.) o przesłankę nieznaną ustawie, co jak wskazano powyżej jest niedopuszczalne. W rozpatrywanej sprawie zarzucana wadliwość procesu powołania sędziego, nie prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziowskiej. Skarżący nie wyjaśnił, w jaki sposób kwestia ta mogłyby znaleźć przełożenie na bezstronność sędziego. Brak wskazania wątpliwości odnoszących się do bezstronności sędziego w danej sprawie sądowoadministracyjnej powoduje, że wniosek o wyłączenie na tak sformułowanej podstawie jest bezzasadny.

Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia