Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie załatwienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: I. odrzucić skargę; II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odmówiło Z. R. (dalej: skarżący) stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] września 2019 r., nr [...].

Pismem z dnia 2 stycznia 2020 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. polegającą na niezałatwieniu przez ten organ w ustawowym terminie, wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej w pierwszej instancji wyżej wymienionym postanowieniem z dnia [...] października 2019 r.

W skardze skarżący złożył wniosek o zwolnienie z kosztów i ustanowienie adwokata z urzędu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność nie wniósł ponaglenia dotyczącego tego, że Kolegium nie załatwiło w ustawowym terminie wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy załatwionej w pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] października 2019 r.

Na podstawie zarządzenia Sędziego z dnia 27 lutego 2020 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem jej odrzucenia - poprzez złożenie dowodu wniesienia ponaglenia na niezałatwienie sprawy przez Kolegium. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 marca 2020 r. (k.15 akt sądowych).

Od dnia 31 marca 2020 r. miał zastosowanie przepis art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ), zgodnie z którym bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na okres stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

Jak wynika z art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875), termin do dokonania powyższych czynności zaczął biec od dnia 24 maja 2020 r.

W wymaganym terminie 7 dni (do dnia 1 czerwca 2020 r.) nie uzupełniono wskazanego braku formalnego skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie, o czym stanowi art. 52 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści powyższych przepisów wynika, że w razie pozostawania przez organ administracji publicznej w bezczynności, droga sądowa staje się dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego.

W myśl art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Przy czym ponaglenie wnosi się: 1/ do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, 2/ do organu prowadzącego postepowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia, o czym stanowi dalej § 3 art. 37 k.p.a.

Złożenie skargi na bezczynność organu jest więc możliwe dopiero po wcześniejszym wniesieniu ponaglenia do organu administracji publicznej w trybie art. 37 k.p.a.

A zatem, zanim skarżący wniesie skargę do sądu na bezczynność organu, musi wykorzystać przysługujący mu środek prawny w postaci ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie, złożony do organu administracji publicznej odpowiedniego stopnia. Również z treści art. 53 § 2b p.p.s.a. wynika, że uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Należy przy tym podkreślić, że to na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że przed złożeniem skargi skierowała do właściwego organu ponaglenie.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że przed wniesieniem skargi skarżący nie wniósł wymaganego ponaglenia. Skarżący nie przedstawił bowiem dokumentu, na podstawie, którego można byłoby uznać, że faktycznie zwracał się do właściwego organu z ponagleniem. Takiego dokumentu brak jest również w aktach administracyjnych przekazanych przez organ wraz ze skargą.

Tym samym, skarżący przed zainicjowaniem przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego, nie wyczerpał wskazanego trybu ponaglenia Kolegium. Tymczasem dopiero wyczerpanie tego trybu uprawnia Sąd do badania zasadności skargi.

Natomiast skarga nie poprzedzona ponagleniem nie może być merytorycznie rozpoznana przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. I OSK 7/10 i z dnia 8 października 2013 r. sygn. II OSK 2232/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl tego przepisu Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).

W tej sytuacji skarga jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., podlegała odrzuceniu bez badania jej zasadności merytorycznej i słuszności podnoszonych argumentów, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia

Jednocześnie trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.

Jednakże w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie

w razie oczywistej bezzasadności skargi.

O oczywistej bezzasadności skargi można mówić natomiast wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 37/13 oraz z dnia

5 marca 2013 r., sygn. akt I OZ 152/13 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został zawarty w skardze niedopuszczalnej, podlegającej odrzuceniu. Stanowiło to więc o oczywistej bezzasadności skargi, co tym samym obligowało Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 247 p.p.s.a.,

o czym orzeczono w punkcie II sentencji niniejszego postanowienia.