Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. L. na niewykonanie przez Senat Akademii [...] w W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 600/19 oddala skargę.

S. L. pismem z dnia 2 czerwca 2022 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Senat Akademii [...] w W. dalej: "Senat", lub "organ", wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dalej: "WSA

w Warszawie" z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 600/19.

Skarżący wskazał, że w wyroku tym Sąd nakazał Senatowi rozpatrzenie jego wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego i wyznaczenie promotora w terminie miesięcznym, i to w stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 kwietnia 2019 r.

Zawnioskował, aby Sąd nakazał Senatowi wszczęcie przewodu doktorskiego

w dyscyplinie prawo oraz wyznaczenie na promotora rozprawy doktorskiej dr hab. I. K. i zobowiązał do przeprowadzenia postępowania o nadanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych w terminie 3 miesięcy od momentu wydania wyroku przez Sąd lub alternatywnie przyznał sumę pieniężną w wysokości 25 000 zł.

Skarżący wniósł ponadto, aby Sąd przyjął wszystkie dowody i wyjaśnienia wskazane w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 3577/21. Podtrzymał wszystkie twierdzenia i wywody przedstawione w tej sprawie i wniósł o ich potraktowanie tak, jakby dotyczyły tej sprawy.

Uzasadniając skargę podniósł, że Sąd w wyroku z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 600/19 zobowiązał Senat do wydania decyzji o wszczęciu przewodu doktorskiego i wyznaczeniu promotora na podstawie przepisów prawa obowiązujących do dnia 30 kwietnia 2019 r. w terminie miesięcznym. Organ nie zastosował się w całości do prawomocnego wyroku Sądu. Senat od trzech lat od złożenia wniosku, a od 1,5 roku od momentu wydania wyroku, nie wydaje decyzji

w sprawie, co jest niedopuszczalne, ponieważ decyzja winna być wydana bez zbędnej zwłoki w terminie krótszym niż miesiąc. Senat przekroczył ten termin czterdziestokrotnie.

Skarżący stwierdził, że wobec zaniechań organu nie może dostać pracy, ponieważ nie ma stosownego stopnia naukowego. Równocześnie jest zasłużonym naukowcem, który opublikował 4 książki i 36 artykułów naukowych, bierze udział

w konferencjach międzynarodowych, jest ekspertem Komisji Europejskiej

i uczestniczy w zespołach badawczych. Jednak bez stopnia naukowego doktora nie może znaleźć zatrudnienia. Jest to sytuacja bardzo poważna, która uniemożliwia mu dalszy rozwój a nawet normalne i stabilne życie. Nadto, poniósł koszty w wysokości

4 700 zł w celu wydania wyników badania objętych rozprawą doktorską, gdyż z roku na rok wyniki tych badań ulegają dezaktualizacji. Wydana publikacja jest dostępna: [...].

Skarżący wyraził wolę, aby Sąd procedował zarówno w oparciu o niniejszą, jak

i poprzednią skargę oraz dowody tam wskazane, ponieważ stan faktyczny i prawny nie zmienił się w stosunku do jego poprzednich twierdzeń.

W odpowiedzi na skargę Senat wniósł o oddalenie w całości skargi na niewykonanie wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 600/19.

Wskazał, że w przywołanym wyroku Sąd przyjął, iż datą wszczęcia przewodu doktorskiego był dzień wpływu do Akademii [...], dalej: "A[...]", wniosku przekazanego za pośrednictwem operatora pocztowego, tj. 30 kwietnia

2019 r.

Wyjaśnił, że zgodne z art. 179 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U.

z 2018 r. poz. 1669 z późn. zm.), w przewodach doktorskich, postępowaniach habilitacyjnych i postępowaniach o nadanie tytułu profesora wszczętych w okresie od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, do dnia 30 kwietnia 2019 r. stopień lub tytuł nadaje się na podstawie przepisów dotychczasowych, z tym że: (...) w uczelni stopień nadaje: a) do dnia 30 września 2019 r. - rada jednostki organizacyjnej, b) od dnia 1 października 2019 r. - organ, o którym mowa w art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy, o której mowa w art. 1. Przywołany art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574 z późn. zm.) stanowi, że stopień naukowy albo stopień w zakresie sztuki nadaje, w drodze decyzji administracyjnej (...) w uczelni - senat lub inny organ uczelni, o którym mowa w art. 28 ust. 4. Określenia właściwości organów właściwych w postępowaniach awansowych dokonuje Założyciel Uczelni, w Statucie. Obowiązujący Statut Akademii [...], stanowiący załącznik do uchwały nr [...] sp. z.o.o. z dnia [...] grudnia 2021 r. (dostępny: [...]) przyznaje kompetencje w zakresie postępowań awansowych radom naukowym dyscyplin (§ 37 ust. 1 pkt 3).

Rada Naukowa Dyscypliny Nauki Prawne - zgodnie z powołanymi przepisami - zastąpiła zatem z dniem [...] października 2019 r. Senat, jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy S. L. o wszczęcie przewodu doktorskiego.

Tak więc przedmiotowa sprawa winna być rozpatrzona z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, natomiast organem właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Rada Dyscypliny Nauki Prawne A[...].

Organ podał, że pismem z dnia 24 czerwca 2019 r. Rektor - Przewodniczący Senatu - zawiadomił S. L., że zgodnie z art. 179 ust. 5 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w okresie od dnia

1 maja 2019 r. do dnia 30 września 2019 r. nie wszczyna się postępowań w sprawie nadania stopnia doktora, a tym samym czynności związane ze złożonym wnioskiem

o wszczęcie przewodu doktorskiego zostaną podjęte po upływie ustawowego okresu karencji, tj. po dniu 30 września 2019 r.

W dniu 1 sierpnia 2019 r. S. L. złożył do WSA w Warszawie skargę na bezczynność Senatu w związku z nierozpatrzeniem jego wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego. Postępowanie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 600/19 zobowiązującym Senat do rozpoznania wniosku z dnia 26 kwietnia 2019 r. w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

W dniu 4 marca 2020 r. Przewodniczący Rady Dyscypliny [...] wezwał S. L. do usunięcia braku formalnego poprzez złożenie rozprawy doktorskiej wraz z pozytywną opinią "promotora" lub "promotorów". Pismo nie zostało odebrane przez S. L., a brak formalny nie został usunięty. W związku

z powyższym w dniu [...] czerwca 2020 r. Przewodniczący Rady Dyscypliny [...] zawiadomił S. L. o pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania.

S. L. pismem z dnia 21 września 2021 r. złożył skargę do WSA

w Warszawie na niewykonanie prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 600/19. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2022 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę.

Pismem z dnia 24 marca 2022 r. S. L. wezwał Senat do wykonania prawomocnego wyroku z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 600/19.

W wyniku powtórnej analizy żądań S. L., dokonanej w związku

z zainicjowanym postępowaniem sądowoadministracyjnym, Rada Dyscypliny [...] dostrzegła, że pozostawienie wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego bez rozpoznania nastąpiło w oparciu o stwierdzenie wystąpienia braków formalnych, wywiedzionych ze stanu prawnego obowiązującego od 30 września 2019 r. Tymczasem prawomocny wyrok WSA w Warszawie można odczytywać jako obligujący organ do zastosowania przepisów poprzedniego stanu prawnego, a to

w związku z przyjęciem przez Sąd poglądu, że do wszczęcia postępowania doszło

w dniu 30 września 2019 r.

W związku z tym, pismem z dnia 14 kwietnia 2022 r. S. L. został poinformowany, że jego wniosek o wszczęcie przewodu doktorskiego zostanie rozpoznany na posiedzeniu Rady Dyscypliny [...] w dniu [...] kwietna

2022 r. Jednocześnie Przewodniczący Rady zwrócił się do prof. dr hab. I. K. - osoby wskazanej przez S. L. jako kandydatki na promotorkę –

o potwierdzenie woli objęcia funkcji promotora. Pismem z dnia 20 kwietnia 2022 r. prof. I. K. poinformowała, że nie wyraża zgody na pełnienie tej funkcji.

Następnie Rada uchwałą nr [...] zdecydowała o wezwaniu wnioskującego do usunięcia braku formalnego, polegającego na dołączeniu informacji o przebiegu przewodu doktorskiego, jeżeli kandydat ubiegał się uprzednio o nadanie stopnia doktora. W odpowiedzi wnioskujący złożył oświadczenie, zgodnie z którym dotychczas nie doszło do wszczęcia jego przewodu doktorskiego.

Działając w trybie art. 79a i art. 10 § 1 k.p.a., znajdującego zastosowanie

w sprawie, zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych

i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789 z póżn. zm.), pismem z dnia 27 maja 2022 r. S. L. został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów

i materiałów oraz o przesłankach zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W szczególności wnioskujący został wezwany do przedstawienia kandydatury promotora. S. L. nie odpowiedział na doręczone mu pismo.

Rada zajęła się sprawą wszczęcia przewodu doktorskiego S. L. na kolejnym posiedzeniu, w dniu [...] czerwca 2022 r. W głosowaniu wzięło udział 28 członków Rady. Oddano 2 głosy "za" wszczęciem przewodu doktorskiego, 25 głosów "przeciw" i jeden głos "wstrzymujący się". Tym samym Rada odmówiła wszczęcia przewodu doktorskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329

z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Wyjaśnić przy tym należy, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi

w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, co wprost wynika z treści powołanego przepisu.

W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że skarżący dopełnił tej czynności, kierując do Senatu pismo z dnia 24 marca 2022 r., zawierające stosowne wezwanie. Tym samym należy przyjąć, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na niewykonanie wyroku przez Senat jest dopuszczalna.

Przechodząc do meritum sprawy, należy podkreślić, że przepis art. 154 p.p.s.a. jest podstawą wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonał wyroku sądowego. Zasadniczą przesłanką do zastosowania tego przepisu i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że organ nie wykonał wyroku sądu.

Należy też przypomnieć, że celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienie sprawy – zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Zagwarantowanie go stronom postępowań administracyjnych, które pomimo uwzględnienia ich skarg na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w dalszym ciągu nie uzyskują załatwienia ich spraw, uzasadnia to, że wyrok w zakresie zobowiązującym do załatwienia sprawy, pomimo swojej prawomocności, nie jest wykonany. Strona nie ma bowiem innych środków prawnych służących przymuszeniu biernego organu do załatwienia jej sprawy. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie

w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", SIP LEX oraz wyrok BNSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, Lex nr 57180).

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 600/19 zobowiązał Senat do załatwienia wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. o wszczęcie przewodu doktorskiego w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym Sąd przyjął, że datą wszczęcia przewodu był dzień wpływu do A[...] wniosku przekazanego za pośrednictwem operatora pocztowego, tj. 30 kwietnia 2019 r.

Zgodnie z art. 179 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 z późn. zm.) w przewodach doktorskich, postępowaniach habilitacyjnych

i postępowaniach o nadanie tytułu profesora wszczętych w okresie od dnia wejścia

w życie ustawy, o której mowa w art. 1, do dnia 30 kwietnia 2019 r. stopień lub tytuł nadaje się na podstawie przepisów dotychczasowych, z tym że: (...) w uczelni stopień nadaje: a) do dnia 30 września 2019 r. - rada jednostki organizacyjnej b) od dnia 1 października 2019 r. - organ, o którym mowa w art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy,

o której mowa w art. 1. Ustawodawca wyraźnie zatem postanowił, że niezależnie od tego, który - stary, czy nowy - stan prawny ma znaleźć zastosowanie, właściwość organu rozpatrującego ma zostać określona według odrębnej reguły.

Przywołany art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi, że stopień naukowy albo stopień w zakresie sztuki nadaje, w drodze decyzji administracyjnej (...) w uczelni - senat lub inny organ uczelni, o którym mowa w art. 28 ust. 4. Ten z kolei przepis stwierdza, że: "zadanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, może być wykonywane przez inny określony w statucie organ uczelni, o którym mowa w art. 17 ust. 2.

Z powołanych przepisów wynika jednoznacznie, że określenia właściwości organów właściwych w postępowaniach awansowych dokonuje Założyciel Uczelni,

w Statucie. Obowiązujący Statut A[...], stanowiący załącznik do uchwały nr [...] Zarządu [...] sp. z.o.o. z dnia [...] grudnia 2021 r. wszedł w życie w dniu 1 października 2019 r. i przyznaje kompetencje w zakresie postępowań awansowych radom naukowym dyscyplin (§ 37 ust. 1 pkt 3), których właściwość dookreśla się według kryterium dyscypliny naukowej, której ma dotyczyć rozprawa doktorska.

Rada Naukowa Dyscypliny [...] - zgodnie z powołanymi przepisami - zastąpiła zatem z dniem 1 października 2019 r. Senat, jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy S. L. o wszczęcie przewodu doktorskiego.

WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 600/19 stwierdził bezczynność Senatu i to właśnie Senat został zobowiązany przez Sąd do załatwienia sprawy. Jednak rację ma organ, że

w przypadku interwencji ustawodawcy, polegającej na odebraniu organowi właściwości (umożliwieniu uczelniom przeniesienie właściwości na inny organ), należy uznać, że zobligowanym do wykonania wyroku został organ, który jest następcą prawnym poprzedniego organu. Zatem skoro Senat został pozbawiony kompetencji ustawowej do rozparzenia sprawy z wniosku skarżącego o wszczęcie przewodu doktorskiego, to organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy jest Rada Dyscypliny [...].

Tak więc, brak właściwości Senatu do rozpatrzenia sprawy z wniosku skarżącego o wszczęcie przewodu doktorskiego czyni skargę na niewykonanie przez ten organ prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 600/19 nieuzasadnioną.

Należy zauważyć, że skarżący w skardze z dnia 2 czerwca 2022 r., jako organ skarżony wskazał Senat, pomimo iż wcześniej pismem z dnia 28 kwietnia 2022 r. został poinformowany przez Prorektora ds. [...] Kadry A[...] (uzupełnionym pismem z dnia 27 maja 2022 r.) o zmianach we właściwości organu, który ma rozpatrzyć jego sprawę oraz, że do jej rozparzenia właściwa jest Rada [...].

Tak więc skarżący miał możliwość ochrony swoich praw, wywodzonych

z wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 600/19, poprzez złożenie skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku przez organ właściwy, tj. Radę [...] A[...].

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.