III SA/Kr 1037/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-04	
Data wpływu	2025-07-23	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Jakub Makuch /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki
Renata Czeluśniak /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6205 Nadzór sanitarny	
Hasła tematyczne	Inspekcja sanitarna	
Skarżony organ	Inspektor Sanitarny	
Treść wyniku	oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; Art. 3, art. 134, art. 119, art. 120, art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 416; Art. 36; Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 1130; ; Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A sp. z o. o. z siedzibą w B. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 27 maja 2025 r. znak NS.906.32.2025 w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności dokonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego oddala skargę.	
Uzasadnienie
Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: MPWIS), decyzją z dnia 27 maja 2025 r. znak NS.906.32.2025 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572) oraz w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 36 ust. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 416), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 21 marca 2025r. strony skarżącej - A. Sp. z o. o. od decyzji płatniczej z dnia 10 marca 2025 r., nr 282/NS/215/2025, znak: NZ.90830.4.431.2024 Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej (dalej: PPIS), mocą której PPIS w Limanowej obciążył stronę skarżącą., opłatą w kwocie 397,00 zł, za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego polegające na analizie dokumentacji w celu opracowania rozstrzygnięcia w postaci postanowienia nr 438/2024 z dnia 5 grudnia 2024 r., znak: NZ.90830.4.431.2024, dotyczącego uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 4MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce ewidencyjnej nr [...], obręb M., gm. L., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 21 listopada 2024 r. do PPIS w Limanowej wpłynął wniosek, złożony przez działającą z upoważnienia Wójta Gminy L. A. M. - Podinspektora w Wydziale Geodezji, Planowania Przestrzennego i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy Limanowa, w sprawie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 4MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce ewidencyjnej nr [...], obręb M., gm. L. Do wniosku dołączono: projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy znak: [...], wraz z załącznikami tj. ustaleniami analizy urbanistycznej, analiza funkcji, cech zabudowy zagospodarowania terenu (Załącznik nr 1) i załącznikiem graficznym (Załącznik nr 2 - kopia mapy ewidencyjnej w skali 1:1000). W odpowiedzi na ww. wniosek PPIS w Limanowej w dniu 5 grudnia 2024 r. wydał postanowienie nr 438/2024, znak: NZ.90830.4.431.2024 rozstrzygając o uzgodnieniu projektu decyzji będącej przedmiotem wniosku, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych bez zastrzeżeń. Równocześnie skierował do strony skarżącej, będącego inwestorem ww. zamierzenia inwestycyjnego, zawiadomienie z dnia 17 lutego 2025 r., o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności wynikające z zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz o zebraniu materiału dowodowego, z pouczeniem o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów.

Postanowienie z dnia 5 grudnia 2024 r., znak: NZ.90830.4.431.2024 zostało skutecznie doręczone inwestorowi w dniu 9 grudnia 2024 r., a zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie nałożenia opłaty zostało skutecznie mu doręczone w dniu 20 lutego 2025 r.

W następstwie powyższego PPIS w Limanowej wydał decyzję płatniczą z dnia 10 marca 2025 r., nr 282/NS/215/2025, znak: NZ.90830.4.431.2024, w sprawie ustalenia opłaty za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego związane z analizą dokumentacji w przedmiocie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego, zakończonego wydaniem postanowienia nr 438/2024, z dnia 5 grudnia 2024 r., znak: NZ.90830.4.431.2024. Decyzja płatnicza wydana została na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, natomiast wysokość opłaty ustalono na podstawie przepisów § 2-6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 2010.36.203) oraz Zarządzenia nr 2/2024 Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Limanowej z dnia 19 lutego 2024 r. w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez PPIS w Limanowej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.

Zgodnie z powyższymi przepisami PPIS w Limanowej ustalił następującą kalkulację opłaty: koszty bezpośrednie - 316,44 zł (w tym: średnie wynagrodzenie pracowników wykonujących kontrolę i analizę dokumentacji według stawki godzinowej ustalonej jako 105,48 zł/godzinę za jednego pracownika (105,48 zł x 3 godz.) oraz koszty pośrednie - 80,34 zł (narzut liczony jako stosunek procentowy kosztów pośrednich do ww. kosztów bezpośrednich w wysokości 25,39%).

W konsekwencji tej kalkulacji suma opłaty za czynności kontrolne w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego w związku z postępowaniem administracyjnym zakończonym wydaniem postanowienia z dnia 5 grudnia 2024 r., znak: NZ.90830.4.431.2024, wyniosła ogółem 396,78 zł - po zaokrągleniu 397 zł. W decyzji płatniczej wysokość ustalonej opłaty zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych.

Organ wskazał, że zarządzenie nr 2/2024 Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Limanowej z dnia 19 lutego 2024 r. w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego - znajduje się w aktach sprawy.

Decyzja płatnicza z dnia 10 marca 2025 r. została skutecznie doręczona inwestorowi w dniu 17 marca 2025 r.

W dniu 24 marca 2025 r. strona skarżąca, wniosła odwołanie od ww. decyzji zarzucając naruszenie:

art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zw. z art. 3 ust. 1a u.p.i.s. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że w niniejszej sprawie organ może pobrać na wyżej wskazanej podstawie opłatę, podczas gdy organ nie przeprowadził badań laboratoryjnych i nie podjął innych czynności faktycznych, poprzedzających dokonanie przez niego uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, które uzasadniałyby nałożenie żądanej opłaty;

art. 36 ust. 2 u.p.i.s. poprzez jego niezastosowanie i pominiecie, że opłaty o której mowa w art. 36 ust. 1 u.p.i.s. nie pobiera się, jeśli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, a tym samym, że taka opłata może być nałożona tylko w przypadku wykrycia uchybień w zakresie przepisów higieniczno-sanitarnych, a nie za sporządzenie postanowienia uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy,

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości.

MPWIS ustalił stan faktyczny w sprawie i dokonał jego oceny prawnej i wskazał, że działając zgodnie z art. 10 § 1 oraz art. 79a k.p.a., skierował do strony skarżącej, zawiadomienie z dnia 15 kwietnia 2025 r., o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie, jak również wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i złożenia stosownych oświadczeń w powyższej sprawie. Skarżący, nie skorzystał z tej możliwości.

Organ podkreślił, że nie ulega wątpliwości, że sprawa wszczęta wnioskiem strony skarżącej o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, w tym również uzgodnienie projektu decyzji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, zgodnie z art. 3 pkt 1a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy do zadań wykonywanych w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, o których mowa w art. 36 ust. 1 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy Państwowej Inspekcji Sanitarnej opłaty za badania laboratoryjne i inne czynności są pobierane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej od podmiotów, które podlegają zapobiegawczemu nadzorowi sanitarnemu, w związku z planowaną działalnością oraz są zobowiązane, w trakcie prowadzenia tej działalności, do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W przedmiotowej sprawie podmiotem zobowiązanym do przestrzegania wymagań higienicznych i sanitarnych dotyczących ww. zamierzenia inwestycyjnego jest Inwestor, czyli strona skarżąca.

Zaskarżona decyzja w przedmiocie nałożenia opłaty, jak już na wstępie zaznaczono, wydana została na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, natomiast wysokość opłaty ustalono na podstawie przepisów § 2-6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Zarządzenia nr 2/2024 z dnia 19 lutego 2024 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Limanowej w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, będącego aktem wewnętrznym.

Organ powołał § 2 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia i podkreślił, że wskazane natomiast powyżej zarządzenie nr 2/2024 z dnia 19 lutego 2024 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Limanowej w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, jest aktem wewnętrznym wydanym na podstawie § 6 ww. rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej i stanowi wskazówki do wyliczenia wynagrodzenia pracownika, o którym mowa w § 3 rozporządzenia.

Organ podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, PPIS w Limanowej wskazał konkretne dokumenty, które podlegały analizie, a w efekcie stanowiły podstawę do wydania merytorycznego stanowiska w sprawie. Do dokumentów tych, w przedmiotowej sprawie zaliczono: projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy znak: [...] wraz z załącznikami. Wskazana analiza polegała na ocenie informacji zawartych w przedłożonej dokumentacji w odniesieniu do wpływu planowanych zamierzeń na życie i zdrowie ludzi oraz zgodności z obowiązującymi przepisami prawa w odniesieniu do wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zatem opłata, o której mowa w zaskarżonej decyzji została ustalona za konkretne czynności tj. analizę, załączonej do wniosku w przedmiocie uzgodnienia dokumentacji, co wynika również z przedstawionej w decyzji kalkulacji kosztów. W ocenie MPWIS, koszty związane z wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zostały szczegółowe wskazane i opisane, co spełnia wymogi dla ustalenia opłaty. Została też wskazana podstawa prawna ich naliczenia.

Wobec powyższego zdaniem organu należy uznać, że nałożona opłata została ustalona właściwie, w oparciu o przepisy powszechnie obowiązujące, jak również wewnętrzne PPIS w Limanowej.

Organ podkreślił, że obowiązek pobierania opłat za czynności wykonane w ramach sprawowania zapobiegawczego nadzoru sanitarnego nie jest uznaniowy lecz wynika wprost z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Tryb i zasady ustalania opłat zostały natomiast określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Podjęte przez organ szczebla powiatowego Państwowej Inspekcji Sanitarnej czynności obejmujące analizę i weryfikację przedłożonego wniosku oraz kontrolę i ocenę ww. załączonych dokumentów do wniosku, w odniesieniu do wpływu planowanego przez stronę zamierzenia inwestycyjnego na życie i zdrowie ludzi oraz zgodności z obowiązującymi przepisami prawa w odniesieniu do wymagań higienicznych i zdrowotnych, mieszczą się w pojęciu "innych czynności", o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Wskazał, że przepisy ustawy z dnia 27 marca 2023 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w art. 53, odnoszącym się do wskazania właściwości organu PIS jako organu uzgadniającego (ust. 4 pkt 2a), czy trybu wydania uzgodnienia (ust. 5) nie przewidują zwolnienia od ponoszenia opłat.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga A. sp. z o.o. w B., w której strona skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zmierzające do wyjaśnienia kwestii czy zapoznanie się z kompletem dokumentacji przedłożonej do organu l instancji celem przygotowania postanowienia

rozstrzygającego w sprawie mieści się w katalogu "innych czynności", o jakich mowa

w przepisie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (dalej: "u.p.i.s.);

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji, pomimo, że wydana została ona z naruszeniem przepisów prawa;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 36 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z art. 3 ust. 1a u.p.i.s poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że w niniejszej sprawie organ może pobrać na wyżej wskazanej podstawie opłatę, podczas gdy organ nie przeprowadził badań laboratoryjnych i nie podjął innych czynności faktycznych, poprzedzających dokonanie przez niego uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, które uzasadniałyby nałożenie żądanej opłaty.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji MPWIS w całości oraz poprzedzającej ją decyzji PPIS w Limanowej z dnia 10 marca 2025 roku w całości.

Zdaniem strony skarżącej nie istnieją podstawy do uznania, że samo wskazanie dokumentów podlegających analizie stanowi jednocześnie wskazanie w jaki sposób podjęte czynności przekraczały standardowe koszty związane z wydaniem postanowienia w przedmiocie uzgodnienia. Organ określił wysokość stawki godzinowej na 105,48 zł, jednak w świetle § 3 pkt 1 rozporządzenia nie zostało dostatecznie wyjaśnione, na jakiej podstawie określono stawkę godzinową. Stawka za 1 godzinę pracy wyliczona na podstawie średniego wynagrodzenia pracowników wraz z pochodnymi od wynagrodzenia jest wyłącznie powtórzeniem przepisu rozporządzenia.

Nie zostało też w ogóle wyjaśnione, a to w kontekście § 4 rozporządzenia, w jaki sposób ustalono narzut w wysokości 25,39% jako stosunek kosztów pośrednich do kosztów bezpośrednich. Przy ustalaniu tej wartości organ powołał się na treść Zarządzenia nr 34/2021 Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Limanowej z dnia 4 października 2021 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej, w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Zarządzenia tego nie włączono jednak do akt administracyjnych sprawy, zatem nie można skontrolować czy jego zapisy są zgodne z treścią cytowanego rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 27 maja 2025 r. znak NS.906.32.2025 utrzymująca w mocy decyzję płatniczą z dnia 10 marca 2025 r., nr 282/NS/215/2025, znak: NZ.90830.4.431.2024 Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej obciążającą stronę skarżącą opłatą w kwocie 397 zł za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2024 r., poz. 416; dalej ustawa).

Przepis art. 36 ust. 1 stanowi, że za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Ustęp drugi cytowanej regulacji mówi natomiast, iż za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Z kolei w art. 36 ust. 4 ustawy ustanowiono kompetencję Ministra Zdrowia do określenia sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne i inne czynności, o których mowa w ust. 1-3, z uwzględnieniem kosztów ich wykonania. W oparciu o tę delegację, Minister Zdrowia wydał 5 marca 2010 r. rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2010 r., Nr 36, poz. 203; dalej: rozporządzenie).

Z cytowanego wyżej art. 36 ust. 1 ustawy wynika ustawowa zasada ponoszenia kosztów za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem nadzoru sanitarnego (bieżącego i zapobiegawczego). Obowiązek ponoszenia tych kosztów obciąża osoby lub jednostki organizacyjne obowiązane do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W odniesieniu do nadzoru bieżącego, w przypadkach, w których w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, nie pobiera się opłat związanych ze sprawowaniem tego nadzoru (art. 36 ust. 2 ustawy). Powyższe oznacza, że w sytuacji nieobjętej regulacją art. 36 ust. 2 ustawy, tj. gdy badania laboratoryjne i inne czynności inspekcji sanitarnej nie są związane są z nadzorem bieżącym, lecz zapobiegawczym (z którym mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie - por. art. 3 pkt 2 lit. a ustawy) – odpłatność za koszt ich wykonania obowiązuje w pełnym zakresie.

Kwestia zakresu i charakteru "innych czynności", z którymi wiąże się obowiązek uiszczenia opłat odpowiadających kosztom wykonania tych czynności jest w nin. sprawie sporna.

W dotychczasowym orzecznictwie NSA wskazywano, że w zakresie kosztów "innych czynności" wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego mogą mieścić się koszty postępowania administracyjnego, rozumiane jako wydatki poniesione przez organy związane z wydaniem postanowienia lub decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA z 4 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 366/07 oraz z 18 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1071/15). W powołanych orzeczeniach akcentowano, że termin "inne czynności", o którym mowa w art. 36 ust. 1 u.p.i.s., nie został ograniczony jedynie do czynności o charakterze badawczym, analityczno-sanitarnym lub kontrolnym, lecz jego zakresem objęto wszelkie czynności (w tym techniczno-procesowe, wyjaśniające, dokumentacyjne), jeżeli tylko wykazują one związek z celami i zakresem wykonywanego nadzoru sanitarnego (np. w postępowaniu incydentalnym zmierzającym do uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych).

Z kolei w najnowszym orzecznictwie NSA wskazuje się, że wobec ustanowionej na gruncie art. 36 ust. 1 ustawy zasady odpłatności za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, brak jest jakichkolwiek normatywnych podstaw do tego, aby z zakresu "innych czynności" podlegających opłacie można było wyłączać typowe czynności procesowe związane z postępowaniem wyjaśniającym (w tym związane z zebraniem, rozważeniem i oceną całego materiału dowodowego) oraz przygotowaniem, wydaniem i doręczeniem orzeczenia (aktu) administracyjnego, jeżeli wydanie tego orzeczenia (aktu) stanowi formę wykonywania nadzoru sanitarnego (por. wyroki NSA: z 10 lipca 2025 r. II GSK 2603/24 i oraz II GSK 518/25, z 3 września 2025 r. II GSK 303/25). W kategorii tej mieszczą się zatem wszystkie "koszty poniesione" (koszty sprawowania nadzoru), a nie jakieś szczególne koszty "ponadstandardowe" (por. wyrok NSA z 3 września 2025 r., II GSK 303/25). Zakres obowiązku ponoszenia kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności jest więc względnie szeroki, obejmując w istocie całość zasadniczych kosztów działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych, o ile tylko wykazują one związek z wykonywaniem zadań z zakresu nadzoru sanitarnego (wyrok NSA z 10.07.2025 r., II GSK 518/25).

Metodyka obliczania wysokości tych kosztów określona została w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W § 2 tego aktu wskazano, iż wysokość opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Do bezpośrednich kosztów zalicza się: średnie wynagrodzenie pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych, obliczane według godzinowych stawek osobistego zaszeregowania wraz z pochodnymi od wynagrodzenia, koszty materiałowe, w tym w szczególności koszty odczynników i innych materiałów pomocniczych, przeciętne koszty związane z działalnością rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych. Z kolei do kosztów pośrednich zalicza się koszty działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności, obejmujące: średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi wraz z pochodnymi od wynagrodzenia, koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych, koszty zużytej energii elektrycznej, wody i gazu; koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury i sprzętu laboratoryjnego.

Z kolei § 6 rozporządzenia stanowi, że czas pracy pracownika niezbędny do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiący podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 pkt 1, określa dyrektor stacji sanitarno-epidemiologicznej na wniosek kierownika właściwej komórki organizacyjnej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Regulacja ta jest logiczną konsekwencją tego, że wiedzę o wysokości kosztów funkcjonowania konkretnej (tj. opiniującej) stancji sanitarno-epidemiologicznej, ma dyrektor tej jednostki. W aktach znajduje się Zarządzenie Nr 2/2024 z 19 lutego 2024 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Limanowej w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Akt ten określa stawkę godzinową pracownika stacji (105,48 zł) oraz narzut kosztów pośrednich 25,39%

W nawiązaniu do realiów kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, iż zakresem wniosku strony skarżącej objęte było żądanie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o ustaleniu warunków dla budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 4MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce ewidencyjnej nr [...], obręb M., gm. L.

Stosownie do art. 3 pkt 2 lit a ustawy, uzgadnianie przez inspekcję sanitarną dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy - stanowi przejaw zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.

Znajdujące się w aktach administracyjnych postanowienie organu I instancji z dnia 5 grudnia 2024 r. (k. 2), wskazuje, iż organ ten przeprowadził analizę przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej.

W tych warunkach i przy uwzględnieniu przedstawionej wyżej wykładni adekwatnych regulacji prawnych, w ocenie Sądu zaszły przesłanki do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 1 ustawy w wysokości przyjętej przez organ. Opłata jest ustalana nie za "uzgodnienie", czy "opinię", lecz za konkretne czynności, których wynikiem jest właśnie uzgodnienie albo opinia, bowiem istotą orzeczenia o opłacie jest wskazanie konkretnych czynności poprzedzających przedstawienie stanowiska organu. Analizując wydane w sprawie decyzje stwierdzić należy, iż zawierają one klarowną prezentację informacji o podjętych przez organ działaniach (czynnościach) pozostających w związku z istotą prowadzonego postępowania obejmującego sprawowanie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, a w następstwie których to czynności, została naliczona opłata. Organ wskazał też na konkretne dokumenty, które podlegały analizie i ocenie, a które stanowiły podstawę do wydania merytorycznego stanowiska w sprawie.

Zasadnicza wartość składowa ustalonej opłaty (koszt bezpośredni - wynoszący 316,44 zł) – obliczona została z uwzględnieniem poświęconego czasu pracy (3 h), co mieści się w granicach przyjętych w zarządzeniu i niewątpliwie uwzględnia też nakład pracy związanej z wykonanymi czynnościami. Poprawnie też określono koszty pośrednie (80,34 zł) – jako narzut liczony jako stosunek procentowy kosztów pośrednich do kosztów bezpośrednich 25,39 %.

Reasumując, przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa pozwalającego na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Zarzuty skargi Sąd uznał za nietrafne. W istocie, sprowadzają się one do zakwestionowania faktu nałożenia na stronę skarżącą opłaty poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że w niniejszej sprawie organ może pobrać opłatę.

Mając na uwadze przedstawione rozważania, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.