Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Op 250/14 w sprawie ze skargi J. M. na czynność Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów w ewidencji oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. M. na czynność Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów karnych w ewidencji oddalił skargę.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w Opolu pismem z 28 listopada 2013 r. zwrócił się do Starosty Kluczborskiego o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami przez J. M.o oraz o skierowanie na badania psychologiczne.

Komendant poinformował, że ww. otrzymał łącznie 28 punktów karnych za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 22 maja 2012 r. do 2 kwietnia 2013 r.

W dniu 27 lutego do Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu wpłynęło pismo pełnomocnika J. M., w którym wnosi on o zmniejszenie liczby posiadanych przez stronę punktów karnych o 6 w związku z odbytym przez stronę szkoleniem.

Do wniosku dołączono zaświadczenie wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego we Wrocławiu o odbyciu przez skarżącego w dniu 15 lutego 2014 r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zaskarżoną czynnością z dnia [...] marca 2014 r. Opolski Komendant Wojewódzki Policji w Opolu odmówił J. M. zmniejszenia liczby punktów karnych wobec odbycia w dniu 15 lutego 2014 r. szkolenia.

W uzasadnieniu podał podstawy prawne oraz stwierdził, że odbycie szkolenia w dniu 15 lutego 2014 r. nie spowodowało zmniejszenia liczby otrzymanych punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, ponieważ przed rozpoczęciem szkolenia wnioskodawca dopuścił się naruszeń za które suma punktów przekroczyła 24.

Pismem z 17 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącego wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmniejszenie o 6 liczby punktów w ewidencji prowadzonej na podstawie przepisów art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zaskarżonej czynności zarzucił m.in. naruszenie § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w związku z art. 130 ust. 3 Prawo o ruchu drogowym poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmniejszenie liczby punktów karnych w ewidencji.

Opolski Komendant Wojewódzki Policji w Opolu w odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia 26 czerwca 2014 r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Z treścią ww. czynności nie zgodził się J. M. zaskarżając ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w związku z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez ich niezastosowanie i błędną kwalifikację stanu faktycznego prowadzącą do przyjęcia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmniejszenie o 6 liczby otrzymanych przez skarżącego punktów karnych w ewidencji prowadzonej na podstawie przepisu art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Nadto zarzucił też naruszenie art. 2 w zw. z 92 ust. 1 Konstytucji RP przez zastosowanie w sprawie § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych, w sytuacji gdy upoważnienie ustawowe wynikające z art. 130 ust. 4 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym nie obejmuje wprowadzenie dalszych ograniczeń w sferze zmniejszenia liczby punktów karnych otrzymanych przez kierowcę w ewidencji prowadzonej na podstawie przepisu art. 130 ww. ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę.

W swoich rozważaniach Sąd pierwszej instancji wskazał, że materialnoprawną podstawą kontrolowanej czynności stanowił przepis art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U.2012 r., poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej ustawą, który w ust. 1 przewidywał, że policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.

Zgodnie z ust. 2 art. 130 ustawy punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 punktów.

Sąd zaznaczył, że w art. 130 ust 3 ustawy przewidziana została przez ustawodawcę możliwość uczestniczenia przez kierowcę wpisanego do ewidencji w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Sąd wskazał też, że Minister Spraw Wewnętrznych działając na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy wydał w dniu 25 kwietnia 2012 r. rozporządzenie w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 2012 r., poz. 488) w którym w § 8 ust. 6 zawarł przepis, że odbycie szkolenia nie spowoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24.

Następnie Sąd zaznaczył, że kwestią sporną pozostaje zagadnienie związane z okresem, w jakim istnieje możliwość zmniejszenia liczby punktów karnych otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego stąd dla prawidłowego ustalenia relacji pomiędzy przepisem art. 130 ust. 3 i 4 ustawy koniecznym jest uwzględnienie przepisu art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, który wprowadza obowiązek poddania się badaniu psychologicznemu przez kierowcę, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy oraz art. 114 ust. 1 lit. b ustawy, który wprowadza obowiązek poddania się przez kierowcę kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, w przypadku gdy przekroczył liczbę 24 punktów karnych.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że interpretacja normy zawartej w § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w kontekście jej zgodności z delegacją ustawową, przy zastosowaniu wykładni przepisów art. 130 ust. 4 w zw. z art. 114 ust. 1 lit. b i art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy prowadzi do konkluzji, że nie wykracza on poza granice upoważnienia.

Od wyroku Sądu pierwszej instancji skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik skarżącego, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 p.p.s.a.

Wniósł też o zasądzenie kosztów postępowania.

Sądowi pierwszej instancji zarzucił w trybie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego i oparł skargę kasacyjną na podstawie naruszenia niżej wymienionych przepisów prawa :

1. obrazie przepisu art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z przepisem art. 130 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz w związku z przepisem § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z dnia 9 maja 2012 r., poz. 488), poprzez zastosowanie przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z dnia 9 maja 2012 r., poz. 488), w sytuacji, gdy przepis ten został wydany z przekroczeniem szczegółowego upoważnienia ustawowego;

2. obrazie przepisu art. 130 ust. 2 ust. 3 i 4 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej wynikającej z powołanych wyżej przepisów i przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, iż na podstawie tych przepisów wykluczona jest możliwość zmniejszenia, na skutek uczestnictwa w szkoleniu, liczby punktów karnych otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, w stosunku do kierowcy, który przekroczył liczbę 24 punktów, i tym samym przyjęciu, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z dnia 9 maja 2012 r., poz. 488) pozostaje w zgodzie z delegacją ustawową zawartą we wskazanym wyżej przepisie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Naczelny Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje :

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 189 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Autor skargi kasacyjnej zarzuca Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu obrazę przepisu art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z przepisem art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz w związku z przepisem § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych poprzez zastosowanie przepisu § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych, w sytuacji gdy przepis ten został wydany z przekroczeniem szczegółowego upoważnienia ustawowego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego interpretacja strony skarżącej co do wydania przepisu z przekroczeniem szczegółowego upoważnienia ustawowego jest nieprawidłowa.

W myśl art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania.

Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

Art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem do Spraw Transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi w drodze rozporządzenia : sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunki i sposób prowadzenia ewidencji oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia oraz podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji.

Przeprowadzając analizę czy kierowcy, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty można zmniejszyć punkty po odbytym szkoleniu trzeba, w ocenie Sądu, mieć na względzie cel wydania wspomnianego rozporządzenia jakim jest dyscyplinowanie kierujących pojazdami oraz to, że podstawową wartością, która powinna być chroniona jest bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego.

Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony przez NSA w sprawie I OSK 2057/12, że otrzymanie więcej niż 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego świadczy o wielokrotnym i uporczywym naruszeniu zasad ruchu drogowego, co uzasadnia wątpliwości co do kwalifikacji i psychologicznej zdolności do kierowania pojazdami.

Wobec tego kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty, nie może skorzystać z uprawnienia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 Prawo o ruchu drogowym.

Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega tu przekroczenia delegacji ustawowej i nie uważa, że naruszono sferę konstytucyjnych wolności i praw jednostki.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych chroni bowiem tak znaczącą wartość jaką jest bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego.

Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny uważa, że brak jest też podstaw aby uznać, że Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy art. 130 ust. 2,3 i 4 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.

Trafnie zauważa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, że dla prawidłowego ustalenia relacji pomiędzy przepisem art. 130 ust. 3 i 4 ustawy koniecznym jest uwzględnienie przepisu art. 124 ust. 1 pkt2 lit. b ustawy, który wprowadza obowiązek poddania się badaniu psychologicznemu przez kierowcę, który przekroczył 24 punkty oraz art. 114 ust. 1 lit. b ustawy, który wprowadza obowiązek poddania się przez kierowcę kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, w przypadku gdy przekroczył liczbę 24 punktów karnych.

Wykładnia systemowa i funkcjonalna przepisu art. 130 ust. 2 i 3, art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 114 ust. 1 lit. b ustawy pozwala na przyjęcie, że z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze szkolenia może skorzystać tylko i wyłącznie kierowca, który przed rozpoczęciem szkolenia nie dopuścił się naruszeń, za które suma przypisanych mu punktów karnych nie przekroczyła 24.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uważa, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów prawa materialnego.

W konsekwencji skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.