Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant Referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi M.U. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Komendanta Głównego Policji, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego M.U. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., wydanym na podstawie § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), z dniem [...] września 2010 r. obniżył M.U. dodatek służbowy o 30% otrzymywanej stawki, tj. do kwoty 595 zł miesięcznie, zaś na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., rozkazowi nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Powyższy rozkaz organ uzasadnił faktem przebywania policjanta na długotrwałych zwolnieniach lekarskich od [...] czerwca 2009 r. do [...] grudnia 2009 r. oraz od [...] maja 2010 r. do [...] sierpnia 2010 r. i nierealizowaniem przez niego zadań i czynności wynikających z karty opisu stanowiska pracy [...].

Natomiast nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności rozkazu uzasadniono interesem społecznym tożsamym z interesem służby.

W odwołaniu od powyższego rozkazu M.U. zarzucił mu błędne ustalenia faktyczne oraz prawne polegające na przyjęciu, że przebywanie przez policjanta na zwolnieniu lekarskim z powodu złego stanu zdrowia, jest podstawą do negatywnej oceny jego pracy, a w konsekwencji uzasadnionym przypadkiem dającym podstawę do obniżenia dodatku służbowego.

Ponadto podniósł, że nie zachodzi żadna z przesłanek nadania rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności.

W związku z tym wniósł o jego uchylenie w całości i wstrzymanie jego wykonania.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym, przysługuje dodatek funkcyjny. Z treści art. 104 ust. 3 wynika natomiast, że na stanowiskach innych niż wymienione w ust. 2, policjant za należyte wykonywanie obowiązków służbowych może otrzymać dodatek służbowy. Szczegółowo sprawę dodatków do uposażenia reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.). I tak, w myśl § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia, przyznanie dodatku służbowego oraz jego wysokość uzależnione są od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru i zakresu oraz rodzaju i poziomu posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych. Z § 9 ust. 5 wynika natomiast, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu, a przepisy § 8 ust. 5-8 stosuje się odpowiednio. Stosownie do § 8 ust. 5 pkt 2 dodatek funkcyjny można, w zależności od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych, obniżać nie więcej niż o 30% otrzymywanej stawki.

Organ podniósł, że analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż dodatki do uposażenia przysługują za faktyczne wykonywanie obowiązków lub pełnienie służby na stanowisku, z którym dodatek jest związany, nie zaś z tytułu mianowania na określone stanowisko.

Tymczasem z uwagi na nieobecność policjanta w służbie z powodu choroby w okresach od [...] czerwca do [...] grudnia 2009 r. oraz od [...] maja 2010 r. do chwili obecnej, wskazane zadania są realizowane przez innych policjantów [...].

Organ zauważył również, że zgodnie z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, w razie choroby, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego, policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Bezspornym jest natomiast, w jego ocenie, że nierealizowanie zadań służbowych przez kilka miesięcy jest zmianą, mającą wpływ na wysokość dodatku służbowego, której wysokość w odniesieniu do M.U. jest jedną z wyższych w Policji na stanowisku [...].

Odnosząc się do zarzutów odwołania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że przyczyną obniżenia policjantowi dodatku służbowego nie był fakt popełnienia przez niego przewinienia dyscyplinarnego lub stwierdzenie w okresowej ocenie czy opinii służbowej niewywiązywania się z obowiązków służbowych, które to okoliczności stanowią odrębną przesłankę obniżenia bądź cofnięcia dodatku służbowego.

Powodem natomiast nadania rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności był ważny interes tożsamy z interesem służby, przejawiający się koniecznością niezwłocznego dostosowania otrzymywanej przez M.U. kwoty dodatku służbowego do wymogów określonych przepisami prawa.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.U. zarzucił jej:

1. naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 121 ust. 1 ustawy o Policji i uznanie, że przepis ten jest podstawą prawną do obniżenia skarżącemu dodatku służbowego, a nadto § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego poprzez uznanie, że zostały szczególnie uzasadnione okoliczności pozwalające obniżyć skarżącemu dodatek służbowy,

2. naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie treści art. 10 k.p.a., polegające na niezawiadomieniu skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz uniemożliwienie mu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; art. 7, art. 77 poprzez nierozpatrzenie i niezbadanie w sposób wyczerpujący przez organ odwoławczy wszystkich wskazanych naruszeń przepisów oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie właściwej podstawy prawnej i uzasadnienia.

Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniósł w szczególności, że wskazany przez organ art. 121 ust. 1 ustawy o Policji jest przepisem mającym na celu ochronę pobieranego przez funkcjonariuszy Policji uposażenia m.in. w okresie choroby, pod działaniem pracodawcy zmierzającym do jej pozbawienia.

Nie można go uznać za podstawę prawną do pozbawienia policjanta prawa do dodatku służbowego tylko z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim i w sytuacji, kiedy nie zaszły zmiany mające wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Natomiast § 9 ust. 5 powołanego rozporządzenia taką podstawę mógłby stanowić tylko wtedy, kiedy istniałaby prawomocna opinia zawierająca negatywną ocenę pracy funkcjonariusza.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne, zaś zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

W myśl przepisu art. 104 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny. Na stanowiskach innych niż wymienione w ust. 2 policjant za należyte wykonywanie obowiązków służbowych może otrzymywać dodatek służbowy (ust. 3). Z kolei art. 104 ust. 6 stanowi delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, do określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad otrzymywania oraz wysokości dodatków do uposażenia, o których mowa w ust. 1-4, uwzględniając ich rodzaj i charakter, przesłanki przyznawania lub podwyższania na stałe lub na czas określony, warunki obniżania lub cofania oraz stanowiska uprawniające do dodatku funkcyjnego. W wykonaniu m.in. powyższej delegacji ustawowej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.).

Zgodnie z treścią § 9 ust. 5 powołanego rozporządzenia, w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu. Przepisy § 8 ust. 5-8 sotsuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 6. Stosownie natomiast do przepisu § 8 ust. 5 pkt 2, dodatek funkcyjny można w zależności od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych obniżać nie więcej niż 30% otrzymywanej stawki, z zastrzeżeniem ust. 8.

Powyższe przepisy stanowiły podstawę prawną do obniżenia M.U. – [...], dodatku służbowego o 30% otrzymywanej stawki, z uwagi na przebywanie od [...] czerwca do [...] grudnia 2009 r. oraz od [...] maja 2010 r. na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, a tym samym nierealizowanie przez niego zadań i czynności służbowych. Należy jednak zauważyć, że ustawa o Policji w przepisie art. 121 ust. 1 stanowi, że w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego, policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Niewątpliwie przepis powyższy ma charakter gwarancyjny i chroni policjanta w wymienionych w nim sytuacjach, przed nieuzasadnionym obniżeniem składników uposażenia.

Organy orzekające w sprawie błędnie zatem przyjęły, że nierealizowanie obowiązków służbowych przez policjanta z powodu choroby jest okolicznością mającą wpływ na wysokość dodatku służbowego. Tego rodzaju wykładnia jest nieuprawniona, a ponadto pozostaje w sprzeczności z funkcją ochronną omawianego przepisu, mającego zastosowanie m.in. w razie choroby policjanta.

W ust. 2 art. 121 ustawy o Policji zawarta została wprawdzie delegacja dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, może w drodze rozporządzenia, ograniczyć w całości lub w części wypłatę niektórych dodatków do uposażenia w okresie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, uwzględniając rodzaje i wysokość dodatków, których wypłata podlega ograniczeniu w razie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawia policjanta bez przydziału służbowego, a także właściwość organów w tych sprawach. Jednakże ww. minister nie skorzystał do chwili obecnej z tej delegacji ustawowej i nie wydał przepisów wykonawczych, które regulowałyby powyższe kwestie.

W tej sytuacji zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy rozkaz personalny obniżający skarżącemu dodatek służbowy, została wydana z naruszeniem art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co podniósł skarżący.

Nie sposób natomiast zgodzić się z zarzutami skargi dotyczącymi naruszenia przepisów postępowania, w szczególności z zarzutem naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem obniżenia dodatku służbowego policjanta w razie choroby, zaś postępowanie dowodowe sprowadza się do wykazania, że z powodu choroby policjant nie realizuje obowiązków służbowych, która to okoliczność jest bezsporna.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152, zaś o kosztach na podstawie art. 200 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 grudnia 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).