Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 537/21 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 16 czerwca 2021 r. nr RG.6830.1.2017 w przedmiocie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów postępowania rozgraniczeniowego - w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia postanawia oddalić zażalenie

Postanowieniem z 2 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 537/21 (dalej postanowienie z 2 lutego 2022 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi A.K. (dalej skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 16 czerwca 2021 r. nr RG.6830.1.2017 (dalej postanowienie z 16 czerwca 2021 r.) w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów postępowania rozgraniczeniowego - w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia postanawia odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia z 16 czerwca 2021 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowienie z 16 czerwca 2021 r. nie ma cechy wykonalności w rozumieniu art. 61 § 1 ppsa. Postanowieniem tym nie nałożono na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy, lecz jedynie odmówiono przyznania mu uprawnienia. Do uiszczenia kosztów postępowania skarżący został obowiązany postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 14 listopada 2018 r. nr RG.6830.1.2017 (dalej postanowienie z 14 listopada 2018 r.), nie zaś postanowieniem z 16 czerwca 2021 r. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów postępowania rozgraniczeniowego, a więc należności, które zostały już wcześniej na skarżącego nałożone, nie wykreowało nowej sytuacji w sferze obowiązków skarżącego. Skutkiem postanowienia z 16 czerwca 2021 r. jest wyłącznie to, że skarżący nie może z tego uprawnienia skorzystać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej "decyzji" [winno być "postanowienia"], na podstawie art. 61 § 3 i 5 ppsa (k. 37-39 akt sądowych).

Zażalenie wywiódł skarżący, zaskarżając postanowienie z 2 lutego 2022 r. w całości, zarzucając temu postanowieniu bezzasadność, mimo wykazania przez skarżącego istnienia uzasadnionych podstaw przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego postanowienia. Postawy te mają wynikać z trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego; faktu wszczęcia i prowadzenia przez Gminę egzekucji kosztów postępowania rozgraniczeniowego, co ma spowodować negatywne skutki w postaci dalszego, znacznego pogorszenia sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego (k. 47-48 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd I instancji zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.

Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2010 s. 192; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z 23.1.1997 r. SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3/54; Z. Kmieciak, Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PiP 2003/5/26; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2021 s. 447-448, nb 2, 3). Wstrzymanie wykonania dotyczyć może jedynie sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne (B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013, uw. 7 do art. 61). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania.

Kwestia wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś obowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Sąd I instancji słusznie wskazał, że przymiotu wykonalności nie będą miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych. Tym samym wstrzymanie zaskarżonego postanowienia z 16 czerwca 2021 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 61 § 3 ppsa nie jest możliwe.

Podniesione w zażaleniu zarzuty pozostają bez wpływu na powyższe ustalenia. Trudna sytuacja materialna i rodzinna skarżącego, wszczęcie i prowadzenia przez Gminę egzekucji kosztów postępowania rozgraniczeniowego, a w konsekwencji obawy skarżącego o pogorszenie się jego sytuacji materialnej i rodzinnej nie przemawiają za uwzględnieniem zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, oddalił zażalenie.