Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. S. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1712/08 o odmowie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową i myśliwską postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym

Pismem z dnia 30 lipca 2009 r. J. S. - skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 30 czerwca 2009 r. odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 12 stycznia 2009 r. W zażaleniu skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wykonując zarządzenie z dnia 6 sierpnia 2009r. skarżący w dniu 19 sierpnia 2009 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, załączając również kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w R. [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. akt [...] orzekającego rozwód małżeństwa skarżącego i jego byłej żony oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz małoletnich [...] świadczeń alimentacyjnych w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie.

Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, osiągając dochód miesięczny brutto w wysokości 1000 złotych.

Skarżący posiada jednopokojowe mieszkanie o powierzchni 24 m2. Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni około 60 ha, na które uzyskał pomoc finansową ze środków Unii Europejskiej w łącznej wysokości 36.816 zł (załączono kopie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2009 r. i z dnia [...] lutego 2009 r. potwierdzających powyższe).

Posiada 50% udziałów w "S." Sp. j. z siedzibą w D., której działalność w okresie od stycznia do grudnia 2008 r., przy przychodach w wysokości 3.119.161,19 zł przyniosła stratę w wysokości 483.265 zł (załączono kopię zaświadczenia firmy [...]).

Z załączonego przez skarżącego zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wydanego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. wynika, że w 2008 r. skarżący uzyskał dochód netto w wysokości 11.510 zł.

Skarżący, dokumentując swoją sytuację finansową nadesłał również kopie dwóch umów, które potwierdzają zaciągniecie przez skarżącego w Banku [...] kredytów obrotowych związanych z prowadzoną przez niego działalnością rolniczą na łączną kwotę 130.000,00 zł. Ponadto skarżący wskazał, iż spłata kredyt na zakup gruntów zaciągnięty w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kwocie 20.153,80 (załączono terminarz spłaty rat ww. kredytu – k. [...] akt sądowych).

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 października 2009 r., doręczonym skarżącemu w dniu 26 października 2009 r., odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu odmowy przyznania prawa pomocy, wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., wskazano, że skarżący nie wykazał, iż przy osiąganych dochodach, nie był w stanie zgromadzić środków niezbędnych do dochodzenia praw przed sądem administracyjnym.

W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, że prowadzone przez skarżącego P. "S." Sp. j. przy znacznym przychodzie w wysokości 3.119.161 złotych poniosła stratę, jednakże skala prowadzonej przez spółkę działalności uwidacznia znaczny poziom przychodów. Tym samym, fakt wystąpienia w roku 2008 straty nie stanowi argumentu przemawiającego za brakiem możliwości pokrycia przez skarżącego kosztów sądowych. Ponadto, skarżący pomimo strat poniesionych przez ww. spółkę, według załączonego zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego, w 2008 r. uzyskał dochód w wysokości 11.510, 02 zł netto. Dodatkowo skarżący posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 60 ha, które, według jego oświadczenia, "nie jest prowadzone, odłogowane". Pomimo tego skarżący uzyskał środki z Unii Europejskiej na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich w kwocie 36.816 zł. W świetle oświadczenia skarżącego o nieprowadzeniu gospodarstwa rolnego, należało domniemać, iż omawiane środki dotychczas nie zostały przez skarżącego wykorzystane na cele związane z działalnością rolniczą.

Podnoszona przez skarżącego kwestia konieczności spłacania kredytów bankowych nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że strona nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Korzystanie z kredytu bankowego nie oznacza, że skarżący nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów procesu. (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2001 r. sygn. akt II SA/Po 2914/01). Ta okoliczność świadczy o tym, że skarżący posiada zdolność płatniczą. W przedmiotowej sprawie jeden z kredytów obrotowych na kwotę 50.000 zł został zaciągnięty przez skarżącego w czerwcu 2009 r., a więc już po złożeniu przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym to wniosku wskazywał na swoją bardzo trudna sytuację materialną. Nie można dać wiary, iż bank udzielił ww. kredytu osobie pozostającej w trudnej sytuacji materialnej, a tym samym nie mającej zdolności płatniczej.

Pismem z dnia 2 listopada 2009 r. skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 października 2009 r.

W uzasadnieniu wniosku podał, że przychód z prowadzonej działalności nie odzwierciedla jej rentowności, a tym bardziej osiąganych dochodów. Skarżący potwierdził, że w 2008 r. uzyskał dochód w kwocie 11 tysięcy złotych, lecz był on osiągnięty z innych źródeł m.in. z gospodarstwa rolnego i w całości przeznaczony na utrzymanie rodziny i alimenty. Przyznane dopłaty unijne przyznane w celu utrzymania gruntu przeznaczył na utrzymanie kultury agrarnej ziemi oraz zapłatę podatków od gruntu. Skarżący podkreślił, że uzyskany kredyt nie stanowi o zdolnościach płatniczych skarżącego, gdyż kredyt rolny uzyskuje się pod zastaw przyszłych płatności z Unii Europejskiej i na spłatę wcześniej pobranego kredytu. Kredyty uzyskane na potrzeby gospodarstwa celem uzyskania dopłat nie pozostają do dowolnej dyspozycji osoby, która je otrzymuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, tj. żadnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem, np. osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osób ze względu na okoliczności pozbawione środków do życia. W przeciwnym wypadku, strona powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005 r., str. 593).

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy uznać, że sytuacja finansowa skarżącego nie pozwala na pozytywne rozstrzygnięcie złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, że źródłem utrzymania skarżącego są dochody osiągane z tytułu prowadzenia gospodarstwa, na poziomie 1000 złotych miesięcznie. Z zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych (k. [...] akt sądowych) wynika, że w roku podatkowym 2008 skarżący uzyskał dochód w wysokości 11.510 złotych, pomimo strat jakie przyniosła spółka, w której skarżący posiada udziały. Oznacza to, że skarżący nie jest osobą pozbawioną jakichkolwiek środków do życia, a dla takich właśnie osób przewidziana jest pomoc państwa w postaci przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Powyższą okoliczność wyklucza również informacja podana w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, z której wynika, iż skarżący, osiągając zadeklarowany we wniosku dochód z gospodarstwa w wysokości 1.000 złotych jest w stanie ponosić ciążący na nim obowiązek alimentacyjny w wysokości 1.350,00 złotych miesięcznie. W aktach sprawy nie ma informacji, która wskazywałaby na zaleganie przez skarżącego z ww. zobowiązaniami pieniężnymi, jak również opłatami wynikającymi z posiadania mieszkania.

Przy ocenie sytuacji finansowej skarżącego nie można pominąć również faktu, że załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy kserokopie umów o kredyty obrotowe, na podstawie których skarżący uzyskał łącznie kredyt w wysokości 130.000,00 złotych (k. [...] i [...] akt sądowych), jak również informacja o spłacaniu przez skarżącego kredytu na zakup gruntów, którego rata kwartalna na dzień rozpatrywania sprzeciwu wynosi 470 złotych (k. [...] akt sądowych), świadczą o zdolnościach płatniczych skarżącego, tj. posiadanych środkach, które pozwalają na wywiązywanie się z zobowiązań w stosunku do kredytodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2005 r. sygn. akt II GZ 56/05, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r. sygn. akt I OZ 83/06).

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłanki, które pozwalają Sądowi na pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

W tej sytuacji, w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.