Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 3057/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi [A.] w W. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 3057/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił [A.] w W. (dalej: skarżąca lub Uczelnia) przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu WSA wskazał, iż zarządzeniem z dnia 14 grudnia 2016 r. strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone w dniu 20 grudnia 2016 r.

Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącej z uwagi na nie uiszczenie wpisu sądowego od skargi.

W piśmie z dnia 2 lutego 2017 r. strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając wniosek strona skarżąca wskazała, że powodem nieuiszczenia w terminie wpisu sądowego od skargi było odebranie wezwania przez pracownika Uczelni - G. N., która nie przekazała sprawy pełnomocnikowi R. Z.. Skarżąca wskazała, że ww. pracownik został zwolniony dnia 31 stycznia 2017 r. Ponadto, że w okresie od 19 grudnia do 8 stycznia 2017 r. w Uczelni obowiązywała, zgodnie z harmonogramem roku akademickiego, przerwa świąteczna. Wszyscy pracownicy administracji i dydaktyczni mieli dni wolne. Z uwagi na ostry wirus grypy pracownik Uczelni R. Z. nie był w stanie dokładnie sprawdzić korespondencji przychodzącej i zweryfikować ewentualnych zaniedbań zwolnionego pracownika dziekanatu.

Strona skarżąca wskazała, że o terminie wymaganej wpłaty Uczelnia dowiedziała się z postanowienia z dnia 20 stycznia 2017 r. odrzucającego skargę. Do wniosku został załączony dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą nie mogły stanowić podstawy do jego uwzględnienia. Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

W ocenie Sądu I instancji, wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało prawidłowo wysłane na wskazany przez stronę adres i skutecznie doręczone. WSA podniósł przy tym, iż skarżąca tego nie kwestionowała. Odnosząc się do twierdzenia, że w okresie od 19 grudnia 2016 r. do 8 stycznia 2017 r. wszyscy pracownicy administracyjny i dydaktyczni mieli dni wolne, Sąd I instancji wskazał, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka została doręczona w dniu 20 grudnia 2016 r., nie była awizowana, a odbierający ją pracownik (G. N.) posiadał upoważnienie w postępowaniu administracyjnym.

Sąd I instancji wskazał, iż nie uznano przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności jako niedających się usunąć przeszkód uniemożliwiających uiszczenie wpisu sądowego od skargi w terminie. Zdaniem WSA były one skutkiem zaniedbania działań strony skarżącej, której obowiązkiem była należyta organizacja pracy.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [A.] w W..

W uzasadnieniu zażalenia, strona skarżąca zgodziła się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż braki kadrowe Uczelni oraz zaniedbania pracownika G. N. trudno zaliczyć do niedających się przezwyciężyć przeszkód, niezależnych od strony. Podniesiono przy tym, że zima jest okresem wzmożonych zachorowań na choroby wirusowe, w tym grypę. Strona nie dołączyła dowodu na fakt choroby pełnomocnika R. Z..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony.

Instytucja przywrócenia terminu umożliwia stronie skorzystanie z uprawnień, które utraciła wskutek uchybienia terminowi procesowemu. Stwarza więc ona stronie możliwość uchylenia skutków opóźnienia w dokonaniu czynności procesowych. Jedną z koniecznych przesłanek do przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi, co literalnie wskazuje art. 87 § 2 p.p.s.a. Jak wynika z ugruntowanego w tej mierze orzecznictwa i to zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego, brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 9 sierpnia 1974 r., II CZ 149/74, OSPiKA 1975/2/39).

Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy strony, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. Strona skarżąca wskazała, że uchybienie terminowi nie było zawinione, gdyż na okoliczności nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyło się: odebranie wezwania przez pracownika Uczelni, który nie przekazał sprawy osobie odpowiedzialnej, tj. pełnomocnikowi, braki kadrowe w danym okresie oraz choroba pełnomocnika Uczelni, który nie był w stanie sprawdzić korespondencji przychodzącej i zweryfikować ewentualnego zaniedbania pracownika dziekanatu.

Należy zgodzić się z twierdzeniem Sądu I instancji, że w sprawie strona skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. Nieobecność pełnomocnika Uczelni R. Z. nie zwalnia strony skarżącej z obowiązku należytej organizacji pracy - szczególnie w kwestii tak istotnej jak prawidłowe odebranie i dalszy obieg korespondencji, co może mieć wpływ na zachowanie terminu do dokonania czynności procesowej. Nie sposób również uznać, iż braki kadrowe Uczelni oraz zaniedbania pracownika, który odebrał wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi stanowią niedające się przezwyciężyć i przewidzieć przeszkody stanowiące podstawy do przywrócenia terminu. Organizacja odbioru (obiegu) korespondencji jest kwestią wewnętrzną Uczelni, a nieprawidłowości w jej przebiegu nie mogą stanowić przesłanki do uznania braku winy strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w zażaleniu strona skarżąca zgodziła się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż braki kadrowe Uczelni oraz zaniedbania pracownika G. N. trudno zaliczyć do niedających się przezwyciężyć przeszkód, niezależnych od strony.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można także zaaprobować stanowiska skarżącej, że choroba pełnomocnika Uczelni R. Z., uniemożliwiła sprawdzenie i zweryfikowanie ewentualnego zaniedbania pracownika, który odebrał wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Okoliczność choroby pełnomocnika Uczelni nie została przez stronę skarżącą w żaden sposób uprawdopodobniona. Na potwierdzenie powyższej okoliczności skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów. Tym samym wniosek strony nie spełniał wymogów określonych w art. 87 § 2 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym to na stronie skarżącej ciążył obowiązek zapewnienia takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na niej obowiązków.

Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności należy stwierdzić, że w konsekwencji nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a.

Z tych względów zażalenie, jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.