Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległego podatku I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A. K. wynagrodzenie w kwocie [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia B. B. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia 6 sierpnia 2012 r., [...] o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku z dnia 28 grudnia 2011r.,(w postanowieniu omyłkowo wskazano "2012 r.") w sprawie umorzenia zaległego podatku.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, iż w dniu 28 grudnia 2011 r. B. B. złożył do Wójta Gminy wniosek o umorzenie zaległego podatku powołując się na swoją trudną sytuację finansową.

Wobec treści wniosku Wójt Gminy wezwał podatnika do uzupełnienia jego braków formalnych poprzez wskazanie, o jaki rodzaj pomocy określonej w art. 67 ustawy z 29.08.1997 r., Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 749 – "Op.") , podatnik się ubiega oraz wskazania przedmiotu sprawy - tj. o jaką zaległość i w jakiej wysokości wnioskuje. Wezwanie wysłane na adres wskazany we wniosku, pozostało bezskuteczne.

Decyzją z dnia 21 lutego 2012 r., Wójt Gminy odmówił B. B. umorzenia zaległego podatku. Decyzję doręczono na adres wskazany we wniosku. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania B. B. decyzją z dnia 30 maja 2012 r., [...] uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wójt Gminy ponownie rozpoznając sprawę wezwał B. B. do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie, czy podanie z dnia 28 grudnia 2011r. należy traktować jako rozszerzenie zakresu żądania z dnia 16 grudnia 2011 r., (wcześniej złożonego wniosku o umorzenie zaległego podatku), czy jako nowe żądanie.

Pismem z dnia 4 lipca 2012 roku B. B. wyjaśnił, że intencją wniosku było złożenie nowego żądania.

Pismem z dnia 5 lipca 2012 r. Wójt Gminy wezwał podatnika do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie za jakie okresy i w jakim zakresie, w całości czy części domaga się on umorzenia zaległości podatkowych oraz do wskazania, o jaki rodzaj pomocy określonej w art. 67 b § 1 Op. wnosi, zakreślając 7 dni na uzupełnienie braków pod rygorem pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie wysłane na adres wskazany we wniosku pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 12 lipca 2012 r. oraz 19 lipca 2012 r., nie zostało odebrane, skutek doręczenia nastąpił w dniu 26 lipca 2012 roku. Zakreślony termin upłynął w dniu 3 sierpnia 2012 roku.

Wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2012 r., Wójt Gminy pozostawił wniosek B. B. bez rozpatrzenia. Postanowienie doręczono w dniu 22 sierpnia 2012 r. na adres wskazany we wniosku, w miejscu podpisu odbiorcy - widnieje podpis "B.".

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem B. B. w terminie wniósł zażalenie zarzucając organowi podatkowemu " nieprawidłowości w postępowaniu", nie precyzując na czym one polegały.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając zażalenie podatnika w pierwszej kolejności podzieliło stanowisko organu I instancji, iż inicjujący postępowanie w sprawie wniosek z dnia 28 grudnia 2012 roku zawierał brak formalny polegający na niewskazaniu treści żądania tj. za jakie okresy oraz w jakim zakresie - w całości, czy części podatnik wnioskuje o umorzenie, tym bardziej mając na uwadze fakt, iż złożył kilka wniosków o udzielenie ulgi w postaci "umorzenia zaległego podatku" i każdy precyzował jako nowy wniosek.

Wobec nieuzupełnienia braku formalnego wniosku i niesprecyzowania jego zakresu, pomimo wezwania i informacji z dnia 28 maja 2012 r., o treści art. 67b Op. niemożliwym stało się ustalenie treści żądania podatnika i ustalenie zakresu sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do stanowiska organu I instancji podało, że niesprecyzowanie o jaki rodzaj pomocy określonej w art. 67 b § 1 Op. chodzi nie jest brakiem formalnym, lecz okolicznością podlegającą ustaleniu w toku postępowania merytorycznego o udzielenie ulgi. W tym zakresie oświadczenie podatnika może być pomocne, lecz nie jest rozstrzygające. Podatnik miał obowiązek wskazać, której z ulg wskazanych w art. 67a Op. żąda tj. czy domaga się umorzenia zaległości, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty zapłaty podatku, i w jakim zakresie.

W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia było uzasadnione w związku z nieusunięciem braku formalnego w postaci wskazania: jakiej zaległości, za jaki okres wniosek dotyczy oraz czy wnioskowana ulga ma polegać na umorzeniu zaległości w całości czy w części, co w sytuacji złożenia kilku wniosków sformułowanych tożsamo uniemożliwiło ustalenie zakresu postępowania podatkowego.

W skardze na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego B. B. nie precyzując wniosków zarzucił, że "postanowienie Wójta Gminy nie zostało doręczone na zasadach KPA, ani według ordynacji podatkowej" nie wskazując na czym to uchybienie polegało.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze domagało się jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna, gdyż skarżone postanowienie prawa nie narusza.

Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 listopada 2012 r., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia 6 sierpnia 2012 r., o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku B. B. z dnia 28 grudnia 2011 r. We wniosku skarżący wniósł o umorzenie zaległego podatku ze względu na trudne warunki finansowe. Z uwagi na treść wniosku, zastosowanie w sprawie znajdowała ustawa Ordynacja podatkowa ( art. 2 § 1 pkt 1), gdzie w Dziale III, rozdziale 7a unormowano zasady udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Tym samym w niniejszej sprawie zastosowanie znalazły także przepisy Rozdziały 5 dotyczące doręczeń.

Zgodnie z art. 144 O.p. organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz (prezydent miasta), pisma może doręczać sołtys za pokwitowaniem.

Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (art. 145 § 1 Op.).

Podstawowe znaczenie w doręczeniu ma pokwitowanie, czyli pisemne potwierdzenie odbioru pisma. Jest to bowiem dowód doręczenia. Pokwitowanie stwarza domniemanie doręczenia, które może być obalone przeciwdowodem. Adresat może bowiem wykazać, np. że pismo zostało mu doręczone w innym terminie, niż ujawniony przez niego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, lub nie zostało przez niego podpisane. Brak pokwitowania, co do zasady, oznacza, że organ podatkowy nie ma dowodu na okoliczność faktycznego doręczenia pisma.

Jak wynika z akt sprawy postanowienie Wójta Gminy z dnia 6 sierpnia 2012 r. zostało doręczono przez Pocztę Polską na adres wskazany przez podatnika we wniosku w dniu 22 sierpnia 2012 r. (k. 13 akt administracyjnych). Na pokwitowaniu odbioru w polu – podpis odbiorcy widnieje nazwisko "B.". Podatnik B. B. w toku postępowania nie kwestionował prawidłowości doręczenia powyższej przesyłki, ani innych kierowanych do niego na wskazany adres w toku postępowania pism, a wszystkie pokwitowania doręczenia opatrzone są jego nazwiskiem. Należało zatem przyjąć, iż doręczenie postanowienia organu I instancji nastąpiło w trybie przepisu art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej przez operatora pocztowego.

Należy zauważyć, że skarżący w ustawowym terminie składał przysługujące mu w toku postępowania środki zaskarżenia (odwołanie, zażalenie).

Jeśli nawet przyjąć, (czego skarżący nie podnosi), iż pokwitowanie odbioru przesyłki przez umieszczenie w polu podpisu odbiorcy wyłącznie nazwiska podatnika bez jego imienia, lub doręczenie nastąpiło do rąk innej osoby o tym samym nazwisku, stanowi uchybienie przepisom regulującym doręczenie korespondencji, a tym samym przepisom postępowania, to nie jest to naruszenie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a wyłącznie takie naruszenie mogło stanowić postawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012, poz. 270) – dalej powoływana jako p.p.s.a.).

Wadliwe doręczenie "na zasadach KPA" (Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U 2012.98.1071)) nie mogło w sprawie mieć miejsca, gdyż przepisy tej ustawy nie znajdowały w sprawie zastosowania.

Należy dodatkowo wskazać, iż Sąd podziela argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że inicjujący postępowanie w sprawie wniosek z dnia 28 grudnia 2011 r., zawierał brak formalny, który nie został usunięty. Zgodnie bowiem z treścią art. 67a § 1 Op. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Wobec treści wniosku i mając na uwadze powyższy przepis prawa, który stanowiłby materialnoprawną podstawę wydanej decvzji , organ podatkowy zasadnie wezwał podatnika do sprecyzowania żądania i wobec niewykonania wezwania prawidłowo zastosował art. 169 § 4 Op.

Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 pkt 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461ze zm.).