Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. i A. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 624/23 o wezwaniu K. K. i A. K. do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w sprawie ze skargi P. D., A. D., M. D., P. D., M. D., K. K., A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Pismem z dnia 1 marca 2023 r. P. D., A. D., M. D., P. D., M. D., K. K. i A. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2023 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Do skargi dołączono dowód uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Nadawcą przelewu był A. K.

Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odrębnymi zarządzeniami z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 624/23, wezwał każdego ze skarżących do uiszczenia wpisu sądowego do skargi w kwocie 200 zł stosownie do § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie". Skarżący K. K. i A. K. zostali wezwani do uiszczenia ww. wpisu solidarnie.

Zażalenie na powyższe zarządzenie wnieśli K. K. i A. K. W uzasadnieniu postulowali, aby uznać dokonany przez A. K. wpis na konto bankowe WSA w Warszawie w kwocie 200 zł, jako solidarny wpis od wszystkich współskarżących i potraktować złożoną skargę jako pisma wnoszonego przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne i podlegają jednej opłacie. Nadto, gdyby Sąd jednak uznał, że wymagane jest uiszczenie wpisu od każdego współskarżącego odrębnie, składający zażalenie wnieśli, aby wpis uiszczony przez A. K. potraktować jako uiszczony solidarnie w imieniu K. K. i A. K.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 230 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: "P.p.s.a.", od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis. Do pism, o których mowa w tym przepisie należy między innymi skarga. W przypadku gdy skarga nie została należycie opłacona, zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem odrzucenia skargi uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, ponieważ wobec braku opłaty Sąd nie podejmie żadnej czynności.

W art. 214 § 2 P.p.s.a. uregulowano przypadek opłacania pisma, wnoszonego przez kilka osób, w sytuacji gdy w sprawie występuje kilka podmiotów w charakterze skarżącego (art. 51 P.p.s.a.). Osoby, których uprawnienia lub obowiązki są wspólne, wnosząc jedno pismo, uiszczają jedną opłatę. Natomiast, jeżeli te osoby, mają odrębne uprawnienia lub obowiązki, wniesienie przez kilka osób jednego pisma powoduje konieczność uiszczenia opłaty przez każdą z tych osób oddzielnie w zależności od indywidualnego uprawnienia lub obowiązku. W takiej sytuacji do uiszczenia opłaty należy wezwać każdą z tych osób. Wynikająca z art. 214 § 2 P.p.s.a. zasada, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki zawiązane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Opłata ta obciąża wówczas te osoby solidarnie, co oznacza, że jej uiszczenie przez jedną z tych osób zwalnia pozostałe z obowiązku uiszczenia opłaty. (por. postanowienie NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II GZ 292/14, LEX nr 1530512).

Natomiast w przypadku tzw. współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Wbrew twierdzeniu podniesionym w zażaleniu, uprawnienia lub obowiązki skarżących związane z przedmiotem zaskarżenia nie są wspólne. Skarżący są bowiem właścicielami różnych działek znajdujących się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.

Sytuacja, na którą powołuje się skarżący w zażaleniu miałaby miejsce wówczas, gdy przedmiotem skargi byłoby wspólne uprawnienie wszystkich skarżących, np. w sytuacji gdyby sprawa dotyczyła jednej działki, której skarżący byliby współwłaścicielami. Natomiast, jeżeli każdemu ze skarżących przysługuje prawo własności do innej działki, uznać należy, że każdy z nich reprezentuje w sprawie swój własny interes prawny, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą oni osiągnąć jest dla nich wspólny (por. postanowienie NSA z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt I OZ 673/11, LEX nr 1068646). Czym innym jest zaś podobieństwo sytuacji faktycznej i prawnej skarżących, jakie zachodzi w niniejszej sprawie. Jedną opłatę wnosi się wówczas, gdy współuczestnictwo oparte jest na tym samym, a nie takim samym prawie (por. postanowienie NSA z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1182/09, LEX nr 601114).

W związku powyższym należy wskazać, że w niniejszej sprawie po stronie skarżących występuje współuczestnictwo, jednak ma ono charakter formalny. Taki rodzaj współuczestnictwa nie został objęty regulacją art. 214 § 2 P.p.s.a. Wspólność celów nie jest tożsama ze wspólnością praw lub obowiązków w rozumieniu art. 214 § 2 P.p.s.a.

Jednakże w sytuacji skarżących K. K. i A. K. Sąd pierwszej instancji, wzywając ich do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi zarządzeniem z dnia 9 maja 2023 r., pominął okoliczność, że A. K. uiścił już wymagany wpis od skargi w wysokości 200 zł, o czym świadczy załączone do skargi potwierdzenie wykonania przelewu (k-7 akt WSA). Nie było zatem podstaw prawnych do ponownego wzywania tych skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego, gdyż takowy został już przez jednego z nich uiszczony. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zgodnie z metodyką pracy sędziego, w sytuacji, gdy skargę wnosi więcej niż jedna osoba, a wpis zostaje uiszczony tylko przez jedną z tych osób, to sąd winien wezwać skarżących do wskazania w imieniu którego z nich wpis został uiszczony ze wskazaniem, że w przypadku nie wskazania tej okoliczności w terminie 7 dni, uiszczony wpis zostanie zaliczony jako wniesiony przez jednego, konkretnego skarżącego wymienionego w skardze (por. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1611/17, LEX nr 2434215). W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd pierwszej instancji nie wystosował powyższego wezwania do żadnego ze skarżących, a nadto bezzasadnie wezwał K. K. i A. K. do ponownego uiszczenia solidarnie wpisu od skargi. Tym samym zaskarżone zarządzenie z dnia 9 maja 2023 r., jako pozbawione podstaw prawnych w stosunku do K. K. i A. K., należało uchylić.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 198 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.