Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak ( spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2011 r. sprawy ze skargi I. F. E. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji skargę oddala

VII SA/Wa 1289/11

UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia 11 października 2010 roku, wniesionego przez przedsiębiorstwo [...] spółkę akcyjną z siedzibą w [...], Wspólnotę [...] przy ul. [...] w [...] oraz przedsiębiorstwo [...] spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 roku Prezydenta Miasta [...] Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu handlowego wraz z wewnętrznymi instalacjami wodociągowymi, kanalizacyjnymi, elektrycznymi, wentylacyjnymi, centralnego ogrzewania, przeciwpożarowymi w parterze budynku usługowo-biurowego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] na działkach o numerach ewidencyjnych gruntów [...] wydanej na rzecz przedsiębiorstwa [...] spółki akcyjnej z siedzibą w [...], na podstawie art. 104 § 1 i § 2, art. 162 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz.1071 z późniejszymi zmianami)zwanej dalej K.p.a. odmówił wygaśnięcia decyzji.

W/w podmioty złożyły wniosek o wygaśnięcie decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 roku Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z tej przyczyny, że stała się bezprzedmiotowa z braku zawarcia cywilnoprawnej umowy najmu lokalu, wycofania zgody na składanie oświadczeń woli, a także z tego powodu, że leży to w zdaniem wnioskodawców w interesie stron oraz w interesie społecznym.

Zdaniem Prezydenta to, że [...] S.A. z siedzibą w [...], która była adresatką decyzji nr. [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].08.201 Or. nie podpisała umowy najmu lokalu objętego pozwoleniem na budowę a położonego w [...] przy ul. [...] oraz że umowę najmu na przedmiotowy lokal w [...] przy ul. [...] w dniu [...].08.201 Or. zawarła inna firma nie uzasadnia stwierdzenia, że spełnione przesłanki art. 162 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w części nakazującej stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, jeżeli wynika to z przepisu prawa, albowiem obowiązek taki wskazany w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane powstaje w chwili, gdy budowa nie została rozpoczęta przed upływem trzech lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, a także gdy budowa została przerwana na czas dłuższy niż trzy lata.

1

VII SA/Wa 1289/11

Zdaniem Prezydenta decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, w tym zawarcia umowy cywilnoprawnej umożliwiającej dostęp i korzystanie z nieruchomości objętych tą decyzją, którego nie dopełnienie przez stronę wywołuje obowiązek stwierdzenia przez organ administracji publicznej wygaśnięcia takiej decyzji określony w art. 162 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Zdaniem Prezydenta nie zostały spełnione przesłanki art. 162 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, gdyż w decyzji administracyjnej nie dokonano indywidualizacji dopełnienia w wyznaczonym terminie określonych czynności, jako rodzaju zlecenia, którego nie dopełnienie przez stronę w tym terminie powoduje obowiązek stwierdzenia przez organ administracji publicznej wygaśnięcia takiej decyzji.

Prezydent stwierdził również, że wycofanie zgody przez właścicieli nieruchomości na składanie oświadczeń woli, w tym na złożenie wniosku o wydanie decyzji administracyjnej oraz złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, ważnej i obowiązującej w chwili rozpatrzenia przez tutejszy organ podania o wydanie pozwolenia na budowę, jako dokonanie czynności prawnej, do której potrzebna jest zgoda osoby trzeciej zgodnie z przepisami art. 63 § 1 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 roku Nr 16, poz. 93 z późniejszymi zmianami) nie stanowi przesłanki do żądanego stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Brak zawarcia cywilnoprawnej umowy najmu lokalu niezbędnej do wykonania robót budowlanych, których dotyczy decyzja o pozwoleniu na budowę, jeżeli jej zawarcie wynikało z umowy przedwstępnej, może stanowić podstawę wystąpienia z żądaniem jej zawarcia, którego oceny dokonać może wyłącznie sąd powszechny w świetle przepisów art. 389 i art. 390 ustawy Kodeks cywilny.

Prezydent wskazał również, że [...] S.A. nie wyraziło zgody na wygaśnięcie decyzji. Brak zgody strony, która nabyła prawo, na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron oznacza gotowość strony do wykonania tej decyzji przy czym organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może kreować, oceniać i ingerować w treść zobowiązań wynikających z postanowień uzgodnionych między stronami stosunków cywilnoprawnych, dlatego też, pomimo, że w chwili obecnej z powodu sporu stron nie istnieją możliwości wykonania decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych wydanej na rzecz przedsiębiorstwa [...] spółki akcyjnej z siedzibą w [...], z przyczyn, o których mowa powyżej, to zdaniem Prezydenta nie można stwierdzić

VII SA/Wa 1289/11

okoliczności wskazujących, że decyzja ta stała się bezprzedmiotowa, chociaż właściciele nieruchomości dokonali wycofania zgody na składanie oświadczeń woli, nie została zawarta umowa najmu oraz wskazali w swoim rozumieniu interes społeczny, a także swój interes prawny i faktyczny.

Po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. Z o.o. z siedzibą w [...] Wojewoda [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2011r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2011r. odmawiającą wygaśnięcia decyzji Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2010 roku zatwierdzającej m. innymi projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu handlowego.

Wojewoda wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że z pisma Inwestora z dnia [...] 01.201 Ir. skierowanego do Urzędu Miasta [...] wynika, że [...]S.A. w [...] jako strona postępowania, która nabyła prawo do wykonania decyzji, odmawia wyrażenia zgody na stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji z dnia [...].08.2010r. Wojewoda wskazał również, że w art. 37 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane wyraźnie określono przypadki w jakich okolicznościach decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa. W tym przypadku takie przesłanki nie wystąpiły. Ponadto decyzja będąca przedmiotem odmowy wygaśnięcia, nie zawierała zastrzeżeń czy uwarunkowań "zawarcia umowy cywilnej umożliwiającej dostęp i korzystanie z nieruchomości", których nie dopełnienie stwarzałaby przesłanki wynikające z art. 162 § 1 pkt. 2 lub art. 162 § 2 ustawy Kpa.

W świetle przytoczonych wyżej faktów Wojewoda stwierdził, iż organ w chwili złożenia wniosku przez Inwestora i wydania pozwolenia na budowę, posiadał ważne oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast kwestia późniejszego wycofania zgody przez właścicieli nieruchomości na składanie oświadczeń woli, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Wszelkie sprawy sporne związane z zawarciem umowy najmu lokalu, należy rozstrzygać na drodze cywilnej, której oceny dokonują sądy powszechne.

Skargę do Sądu wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody [...].

Strony skarżąca wskazała w skardze, że zarówno w zgłoszonym w sprawie wniosku jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnosiła istnienie przesłanek uzasadniających wygaśnięcie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2010 roku Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na

VII SA/Wa 1289/11

wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu handlowego, a

mianowicie:

* decyzja stała się bezprzedmiotowa .albowiem spółka [...] S.A ostatecznie nie podpisała ani umowy najmu ani żadnej innej

umowy dotyczącej przedmiotowego lokalu,

* istnieje interes strony skarżącej w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji,

* istnieje także interes społeczny związany z funkcjonowaniem w

przedmiotowym lokalu sklepu spożywczego i konkurencją ze sklepem

spożywczym otwartym w niedalekiej odległości od tego miejsca przez

[...] S.A.

Zdaniem strony skarżącej organ I i II instancji całkowicie zaniedbał dokonania ustaleń faktycznych jakie istniały w dacie wydania decyzji nr. [...] przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...].08.201 Or. oraz w dacie wydawania zaskarżonej decyzji; Porównanie tychże stanów faktycznych - zdaniem strony odwołującej się - ma zasadnicze znaczenie dla oceny istnienia bądź braku możliwości zastosowania art.162 §1 pkt.1 k.p.a. Gdyby organ I i II instancji to uczynił stwierdziłby, iż [...] S.A. z siedzibą w [...], która była adresatką decyzji nr. [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].08.201 Or. zrezygnowała z podpisania umowy najmu lokalu I położonego w [...] przy ul. [...]. Uczyniła tak prawdopodobnie dlatego, iż w tym samym czasie otworzyła swój sklep w pobliżu tego miejsca.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

VII SA/Wa 1289/11

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 ustawy o

p.p.s.a.).

Wprawdzie Strona skarżąca wskazuje na zaniedbanie przez organy dokonania ustaleń faktycznych jakie istniały w dacie wydania decyzji nr. [...] przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] 08.201 Or. oraz w dacie wydawania zaskarżonej decyzji Prezydenta , ale zdaniem Sądu stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Z zawartych w skardze zarzutów wynika, że Skarżący uważa, że decyzja o pozwoleniu na budowę stała się bezprzedmiotowa albowiem firma [...] S.A. ostatecznie nie podpisała ze Skarżącym jako właścicielem lokalu ani umowy najmu ani żadnej innej umowy dotyczącej przedmiotowego lokalu.

Na wstępie wskazać należy, że w art. 162 § 1 pkt 1 i 2 są uregulowania ustanawiające trzy normy prawne, ponieważ w pkt 1 zamieszczono postanowienia odnoszące się do dwóch alternatywnych dla siebie sytuacji. Bezprzedmiotowość decyzji daje podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa, albo też po ustaleniu przez organ administracyjny, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Trzecią normę ustanawia art. 162 § 1 pkt 2 i odnosi się ona do kontroli działań zmierzających do zastosowania się do warunku dodanego do decyzji (Adamiak, Postępowanie administracyjne, n. 343-344; T. Woś, Stwierdzenie, s. 50-51)

Oceniając więc zarzuty skargi należy stwierdzić, że o ile skarżący uważa, że zastosowanie dyspozycji art. 162 § 1 k.p.a. jest możliwe również wtedy, gdy nie nakazuje tego przepis prawa, a tylko decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub w interesie strony - to należy się z taką wykładnią zgodzić pod jednym warunkiem ,że leży to w interesie wszystkich stron postępowania . Art. 162 § 1 pkt. 1 k.p.a. przewiduje dwie alternatywne sytuacje pozwalające na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, w związku z czym zaistnienie którejkolwiek z nich pozwala na zastosowanie tego przepisu. Skarżący zapomina również, że w każdej z tych dwóch alternatywnych sytuacji konieczne jest spełnienie przesłanki bezprzedmiotowości decyzji, aby móc stwierdzić jej wygaśnięcie. Samo istnienie interesu strony lub interesu społecznego nie wystarcza więc do wygaszenia decyzji. Organ administracji natomiast zasadnie przyjął, że przesłanka bezprzedmiotowości decyzji o pozwoleniu na budowę w niniejszej sprawie nie zachodzi

VII SA/Wa 1289/11

a dodatkowo stwierdził, że nie leży to w interesie jednej ze stron ,która jednoznacznie

daje temu wyraz , co uniemożliwia stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji.

Skarżący nie wyjaśnił w skardze, dlaczego ostateczną Prezydenta Miasta [...] dla inwestycji polegającej na przebudowie lokalu handlowego wraz z wewnętrznymi instalacjami wodociągowymi, kanalizacyjnymi, elektrycznymi, wentylacyjnymi, centralnego ogrzewania, przeciwpożarowymi w parterze budynku usługowo-biurowego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] uważa za bezprzedmiotową, wszak firma [...] S.A. może w każdym momencie wyrazić wolę podpisania ze Skarżącym jako właścicielem lokalu umowy najmu lub innej umowy dotyczącej przedmiotowego lokalu.

Decyzja będąca przedmiotem odmowy wygaśnięcia, nie zawierała zastrzeżeń czy uwarunkowań "zawarcia umowy cywilnej umożliwiającej dostęp i korzystanie z nieruchomości", których nie dopełnienie stwarzałaby przesłanki wynikające z art. 162 § 1 pkt. 2 lub art. 162 § 2 ustawy Kpa. Natomiast kwestia późniejszego wycofania zgody przez właścicieli nieruchomości na składanie oświadczeń woli, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Wszelkie sprawy sporne związane z zawarciem umowy najmu lokalu, należy rozstrzygać na drodze cywilnej, której oceny dokonują sądy powszechne.

Należy więc, zgadzając się z ze stanowiskiem organów odmawiających wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta [...] wyjaśnić, że zagadnienie bezprzedmiotowości decyzji wiąże się z istnieniem stosunku administracyjnoprawnego, a więc z istnieniem jego przedmiotu, podmiotów oraz obowiązków i uprawnień stron. Należy przytoczyć w tym miejscu stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 września 2008r. IISA/Ke 383/08 LEX nr 519040,który w uzasadnieniu do wyroku analizuje istotę bezprzedmiotowości w postępowaniu administracyjnym wskazując, że "bezprzedmiotowość wynika z "ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej "z powodu utraty bytu prawnego przez jego podmiot, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonywanie decyzji czy też zmiany w stanie prawnym, o ile powoduje on taki skutek (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa 2005, s. 777). Bezprzedmiotowość powstaje w sytuacji, gdy "niemożliwe stało się zrealizowanie celu, jaki organ administracji miał na względzie przy jej wydaniu" (wyrok NSA z dnia 11 października 1985 r., SA/Wr 556/85, ONSA 1985, nr 2, poz. 21).

VII SA/Wa 1289/11

Sytuacje, w których odpada taki cel, są bardzo zróżnicowane. Najogólniej można je rozważać w aspekcie podmiotowym i w aspekcie przedmiotowym. Bezprzedmiotowość o charakterze podmiotowym polega na tym, że przestaje istnieć podmiot stosunku prawnego. Sytuacja taka ma miejsce wtedy, gdy następuje śmierć podmiotu uprawnionego (np. śmierć osoby, która uzyskała pozwolenie na broń), zmiana (przekształcenie) podmiotu uprawnionego (np. zmiana przedsiębiorcy, któremu udzielono zezwolenia na sprzedaż alkoholu) lub likwidacja uprawnionej jednostki organizacyjnej (np. likwidacja podmiotu dysponującego pozwoleniem budowlanym). Do grupy tej należy zaliczyć także utratę przez stronę kwalifikacji niezbędnych do wykonywania określonej funkcji. Bezprzedmiotowość przedmiotowa oznacza z kolei, że przestaje istnieć przedmiot stosunku prawnego. Ta postać bezprzedmiotowości może zaistnieć np. w razie zniszczenia rzeczy, przekształcenia jej, rezygnacji uprawnionego z realizacji uprawnienia".

Żadna ze wskazanych sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodzi. Istnieją nadal wszystkie elementy stosunku administracyjnoprawnego, które stały się podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie świadczy w szczególności o zniknięciu przedmiotu tamtego stosunku prawnego, powołany w skardze fakt uchylania się adresata decyzji o pozwoleniu na budowę od zawarcia umowy najmu lub innej stosownej umowy upoważniającej inwestora do rozpoczęcia realizacji budowy.

Należy na koniec zauważyć, że ponieważ decyzja z dnia nie stała się bezprzedmiotowa, to nie miało dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia ustalenie, czy stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji leżało w interesie społecznym lub w interesie strony.

Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponieważ jednocześnie brak jest w sprawie okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a.