Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą K. a Starostą L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o przeniesienie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Starostę K. jako organ właściwy w sprawie 7 6

I OW 316/17

UZASADNIENIE

Starosta K., działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § i pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą K. a Starostą L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku pani B. S., opiekuna prawnego całkowicie ubezwłasnowolnionego Pana M. J., mieszkańca Domu Pomocy Społecznej w L. w sprawie przeniesienia do Domu Pomocy Społecznej w S..

W uzasadnieniu organ podniósł, że B. S. pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., zwróciła się do Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w L. o przeniesienie jej podopiecznego – M. J., który jest osobą posiadającą znaczny stopień niepełnosprawności orzeczony na stałe, do Domu Pomocy Społecznej w S.. Wniosek ten został umotywowany potrzebą umieszczenia podopiecznego w placówce przeznaczonej wyłącznie dla mężczyzn, z uwagi na jego problemy z wyrażaniem i panowaniem nad emocjami, co bezpośrednio zagraża mieszkańcom i personelowi, zwłaszcza kobietom.

Wniosek został skierowany do Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w L. - podległego Powiatowemu Centrum Pomocy Rodzinie w L.. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w L., działające z upoważnienia Starosty L., na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. 2017 poz. 1868), pismem z dnia [...] marca 2017 r., przekazało wniosek do rozpatrzenia Dyrektorowi Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K., działającemu z upoważnienia Starosty K., na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym. Podniosło, że zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OW 195/14), sprawa dotycząca przeniesienia do innego domu pomocy społecznej jest sprawą de facto o umieszczenie w domu pomocy społecznej w innej miejscowości i w związku z tym, na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku jest Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. - działający z upoważnienia Starosty K..

Ze stanowiskiem tym jednak nie zgodził się podmiot działający z upoważnienia wnioskodawcy, wskazując w piśmie dnia [...] sierpnia 2017 r., że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 930), właściwość miejscową gminy, zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby, ubiegającej się o świadczenie. Zwrócono również uwagę, że w tym przypadku nie ma zastosowania art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, gdyż przepisu tego nie stosuje się do spraw związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej. Dlatego też w niniejszej sprawie nie ma zastosowania szczególny tryb, w którym właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu.

Jednocześnie wskazano, że z zawiadomienia Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w L. z dnia [...] marca 2017 r. wynika, iż M. J. został umieszony w Domu Pomocy Społecznej, na podstawie skierowania wydanego przed dniem [...] stycznia 2004 r. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 155 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w takich przypadkach decyzje zmieniające decyzje o odpłatności i o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje starosta właściwy ze względu na położenie domu. Dlatego też organem właściwym do rozpoznania wniosku B. S. jest, ze względu na położenie domu pomocy społecznej, w którym przebywa M. J., Starosta L..

W odpowiedzi na wniosek Starosta L. wniósł o wskazanie, jako organu właściwego Starostę Powiatu K.. W uzasadnieniu organ podniósł, że ustawa o pomocy społecznej nie normuje odrębnie "przeniesienia" do innego domu pomocy społecznej. W tej sytuacji sprawa przeniesienia do innego domu pomocy społecznej jest w istocie sprawą o umieszczenie w domu pomocy społecznej, ale innym niż ten, w którym przebywa wnioskodawca, przeważnie położonym w innej miejscowości.

Dlatego w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 59 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego właściwym do wydania decyzji jest organ gminy, prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom. Wskazał, że takie stanowisko jest również reprezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2005 r., sygn. I OW 103/05, postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. akt I OW 195/14).

Organ stwierdził, że osoba, której sprawa dotyczy przebywa obecnie w Domu Pomocy Społecznej w L.. Placówka ta znajduje się na terenie Powiatu L., a Dom Pomocy w S. położony jest na terenie Powiatu K.. W związku z powyższym zasadnym jest stanowisko, że organem właściwym do rozpoznania wniosku M. J., reprezentowanego przez opiekuna prawnego B. S., o "przeniesienie" go do Domu Pomocy w S., jest Starosta Powiatu K., prowadzący tę placówkę, a nie Starosta Powiatu L..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Właściwość miejscową gminy, zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm.), ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa w art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Nie dotyczy to jednak spraw związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy). Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania". Zgodnie z art. 155 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, w stosunku do osób umieszczonych w domu pomocy społecznej, na podstawie skierowania wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 r., decyzje zmieniające, decyzje o odpłatności i o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje starosta właściwy ze względu na położenie domu.

Jak wynika z akt sprawy, M. J. do domu opieki społecznej został skierowany po raz pierwszy na mocy decyzji Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] marca 1991 r.

Skoro zatem decyzja wskazana została wydana przed dniem [...] stycznia 2004 r., to zgodnie z art. 155 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej powinien wydać starosta właściwy ze względu na położenie domu.

Z tego względu na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.