Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. O. Spółki z o.o. w D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1779/18 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi C. O. Spółki z o.o. w D. G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na urządzanie gier na automatach przez sieć internet postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie

Postanowieniem z dnia 2 października 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił C. O. Spółce z o.o. w D. G. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2019 r. wydanego w sprawie skargi spółki na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na urządzanie gier na automatach przez sieć Internet.

Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 4 września 2019 r. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej podnosząc, że nie została spełniona przesłanka do zastosowania fikcji doręczenia. Pełnomocnik podniósł, że przesyłka zawierająca zarządzenie Sądu z dnia 24 czerwca 2019 r. miała być awizowana w dniu 10 lipca 2019 r. W tym czasie, od dnia 4 lipca do dnia 11 lipca 2019 r. pełnomocnik spółki przebywał na urlopie zaś jego kancelaria była nieczynna. Po powrocie z urlopu, w dniu 12 lipca 2019 r., pełnomocnik udał się do placówki pocztowej w celu odebrania wszystkich awizowanych pod jego nieobecność przesyłek jednakże wśród odebranej korespondencji nie znajdowała się przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Wnioskodawca wskazał, że w związku z tą sytuacja złożył skargę na działalność placówki pocztowej.

Sąd I instancji uznał, że argumentacja pełnomocnika strony nie mogła stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu. Nie dopatrzył się bowiem braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu uznając, że można mu było przypisać niedbalstwo w starannym prowadzeniu własnych spraw. Za nieskuteczną Sąd uznał argumentację odnośnie przebywania pełnomocnika strony na urlopie, wskazując, że od profesjonalnego pełnomocnika wymagana jest rzetelność przy prowadzeniu spraw oraz większa staranność niż u innych uczestników postępowania.

Zażaleniem C. O. Spółka z o.o. w D. G. – jej pełnomocnik – zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu:

- rażący błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia, wyrażający się w przyjęciu, że podstawą złożonego wniosku o przywrócenie terminu była awizacja przesyłki sądowej spowodowana pobytem pełnomocnika na urlopie, podczas gdy powyższe nie polega na prawdzie albowiem podstawą złożenia przedmiotowego wniosku było niewydajnie pełnomocnikowi listu przez pracownika P. P.;

- rażące naruszenie art. 73 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), poprzez nałożenie przez Sąd na pełnomocnika, nieznanego ustawie obowiązku zapewnienia, aby w czasie jego nieobecności w kancelarii korespondencja mogła być odbierana, np. poprzez ustanowienie pełnomocnika substytucyjnego do doręczeń.

Podnosząc te zarzuty strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie stronie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd postanowi o przywróceniu terminu na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynność w postępowaniu przed sądem bez swojej winy.

Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., strona domagająca się przywrócenia uchybionego terminy, powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

W przedmiotowej sprawie, Sąd I instancji dokonując oceny wniosku pełnomocnika skarżącej spółki o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionej w sprawie skargi kasacyjnej, swoje orzeczenie oparł na stwierdzeniu niedbalstwa i niestarannego prowadzenia spraw przez profesjonalnego pełnomocnika strony, który przebywając na urlopie wypoczynkowym nie podjął działań zmierzających do ewentualnego podejmowania kierowanej do niego korespondencji. Taki stan spowodował, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że brak było podstaw do uznania, iż uchybienie terminowi nastąpił z przyczyn niezawinionych po stronie pełnomocnika strony skarżącej.

Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić.

Na kanwie przywołanych na wstępie przepisów, co słusznie wskazał Sąd I instancji, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, że oceniając brak winy w uchybieniu terminu sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności jakiej można domagać się od strony dbającej należycie o swoje interesy.

Analiza wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej i materiału dowodowego, jaki pełnomocnik przedłożył wraz z wnioskiem, w aspekcie motywów objętego zażaleniem postanowienia, wskazują, że Sąd I instancji nie dokonał pełnej i wnikliwej oceny okoliczność podniesionych we wniosku, które zdaniem pełnomocnika strony miały wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.

Sąd przyjął bowiem, o czym już była mowa, że wynikiem uchybienia terminu była nieobecność pełnomocnika strony w kancelarii – pod adresem, na który skierowana została korespondencja oraz nieustanowienie pełnomocnika substytucyjnego, który mógłby odbierać korespondencję w imieniu pełnomocnika spółki podczas jego nieobecności.

Jakkolwiek, pogląd o konieczności szczególnej staranności w przypadku podmiotów profesjonalnie trudniących się pomocą prawną w prowadzeniu spraw ich mandatów jest słuszny, to zastosowanie tejże zasady nie może pozostawać w oderwaniu od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy i przyczyn ległych u podstaw zaistniałego uchybienia w czynnościach procesowych.

W przedmiotowej sprawie, co wynika wprost z treści motywów wniosku o przywrócenie terminu, pełnomocnik wskazał, że do uchybienia terminu doszło wskutek niepozostawienia mu awizo dotyczącego przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej – nie miał on wiedzy o fakcie pozostawienia awizo zaś podjęte przez niego działania nie doprowadziły do doręczeniu mu przesyłki zawierającej rzeczone wezwanie. Na tę okoliczność, która jest okolicznością kluczową dla stwierdzenia zawinienia lub braku winy w uchybieniu terminu w tej sprawie, pełnomocnik spółki przedłożył szereg dokumentów.

Analiza tych dowodów ma zasadnicze znacznie w świetle regulacji z art. 73 § 1 – 3 p.p.s.a. dla stwierdzenia, czy istotnie uchybienie terminu nacechowane było winą poprzez zaniedbanie pełnomocnika strony, czy też uchybienie nastąpiło z przyczyn przez niego niezawinionych.

Istotnym jest bowiem, w świetle twierdzeń wniosku i związanych z nim dokumentów, że pierwsze awizo zostało pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej dla adresu kancelarii pełnomocnika spółki, w dniu 10 lipca 2019 r. Powtórnej awizacji, zgodnie z informacjami zawartym na kopercie zawierającej wezwanie, dokonano w dniu 18 lipca 2019 r.

Wedle twierdzeń pełnomocnika, po zakończonym z dniem 11 lipca 2019 r. urlopie, w dniu 12 lipca 2019 r., dokonał on odbioru korespondencji skierowanej do jego kancelarii. Na potwierdzenie tej okoliczności został przedłożony szereg dokumentów.

Jak wynika z powołanych już motywów zaskarżonego postanowienia, Sąd I instancji nie podjął się analizy tychże dokumentów w powiązaniu z podniesionymi we wniosku twierdzeniami. Brak jest bowiem jakiejkolwiek wzmianki w uzasadnieniu postanowienia o przedłożonych wraz z wnioskiem dokumentach i odpowiedzi P. P. na skargę, jaką pełnomocnik spółki złożył w związku z procedurą operatora pocztowego pozostawienia powiadomienia o próbie doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie. Brak jest również jakiejkolwiek oceny tychże dowodów w aspekcie twierdzeń pomieszczonych w motywach wniosku, jak również w aspekcie wynikającego z art. 73 § 1 p.p.s.a. czternastodniowego terminu pozostawienia pisma w placówce pocztowej, które jak należy wnioskować z informacji zawartych na kopercie zawierającej wezwanie, miało miejsce w związku z pierwotną niemożliwością doręczenia korespondencji adresatowi.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji uchylając zaskarżone postanowienie Sądu I instancji i przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania.

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku strony o przywrócenie uchybionego termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, Sąd I instancji dokona oceny wniosku wraz z powiązanymi z nim dokumentami, biorąc pod rozwagę terminy przewidziane powołanym art. 73 p.p.s.a. w aspekcie działań pełnomocnika spółki, o których mowa we wniosku.