Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), Protokolant st.spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2023 r. sprawy ze skargi I. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 19 marca 2023 r. nr 718/102/2022-1 w przedmiocie przyznania kategorii naukowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz skarżącego I. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

1. Zaskarżoną decyzją z 19 marca 2023 r. nr 718/102/2022-1, Minister Edukacji i Nauki utrzymał w mocy swoją decyzję z 26 lipca 2022 r. nr 718/102/2022 w przedmiocie przyznania kategorii naukowej.

2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie rzeczy.

2.1. Komisja Ewaluacji Nauki (dalej: KEN, Komisja) przeprowadziła ewaluację jakości działalności naukowej Instytutu [...] (dalej: [...] Instytut, strona skarżąca) za lata 2017-2021 na podstawie zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, zwanym dalej "systemem POL-on", informacji dotyczących działalności Instytutu, według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r., dostępnych w tym systemie na dzień 31 stycznia 2022 r. Komisja dokonała odrębnej oceny działalności naukowej Instytutu w dyscyplinie naukowej filozofia w każdym z powyższych kryteriów, a opinie i stanowiska zostały wprowadzone do systemu POL-on. Na podstawie wyników ewaluacji Komisja podjęła uchwałę nr 21/2022 z 9 czerwca 2022 r., w której zaproponowała przyznanie [...] w dyscyplinie filozofia kategorii naukowej B. Komisja określiła kategorię naukową proponowaną dla Instytutu w dyscyplinie naukowej filozofia na podstawie porównania przyznanych mu ocen, w ramach poszczególnych kryteriów ewaluacji, z odpowiednimi wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B+ i B, stosując algorytm określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Do porównania zastosowano próg pełnego przewyższania G, ustalony przez Komisję uchwałą nr 15/2022 z dnia 27 kwietnia 2022 r. w wysokości 0,3. Biorąc pod uwagę przesłanki określone w § 26 ust. 2 rozporządzenia, Komisja uchwałą nr 15/2022 z 27 kwietnia 2022 r. określiła proponowane wartości referencyjne dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych. Przewodniczący Komisji przedstawił zestaw proponowanych wartości referencyjnych Ministrowi. Na podstawie powyższej propozycji, biorąc pod uwagę specyfikę prowadzenia działalności naukowej w tych dyscyplinach, w dniu 13 maja 2022 r. Minister ustalił wartości referencyjne dla kategorii naukowych A, B+ i B dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych. Dla dyscypliny naukowej filozofia wartości referencyjne wynoszą:

– kryterium I "Poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej": OIA = 191,905 pkt, OIB+ = 147,439 pkt, OIB = 93,612 pkt,

– kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych": OIIA = 15,162 pkt, OIIB+ = 11,649 pkt, OIIB = 7,396 pkt,

– kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki": OIIIA = 78,72 pkt, OIIIB+ = 60,48 pkt, OIIIB = 38,4 pkt.

2.2. Decyzją z 26 lipca 2022 r. nr 718/102/2022, wydaną na podstawie art. 269 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, z późn. zm.; dalej: p.s.w.n.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.; dalej: k.p.a.), Minister Edukacji i Nauki (dalej: Minister, organ) przyznał Instytutowi kategorię naukową B w dyscyplinie filozofia – wskazując, że kategorię przyznaje się na okres do dnia, w którym decyzja o przyznaniu kategorii naukowej w ramach kolejnej ewaluacji stanie się ostateczna. W przypadku gdy Instytut nie będzie objęty kolejną ewaluacją w danej dyscyplinie, traci kategorię naukową z końcem roku, w którym rozpoczęła się ta ewaluacja.

2.2.1. Minister ustalił, że w tym przypadku przewidziana przez przepisy liczba N=37,19, zaś w ocenie Instytutu w ramach kryterium I uwzględnionych mogło być nie więcej niż 105,57 udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 661; dalej: rozporządzenie). Minister podał, że udziały jednostkowe poszczególnych autorów publikacji uwzględnionych w ewaluacji, a także wartość punktowa tych udziałów zostały obliczone w sposób prawidłowy, zgodnie z rozporządzeniem. Przy ustalaniu wartości punktowej uwzględniono właściwe wykazy czasopism naukowych oraz wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe, tj.:

– w przypadku artykułów naukowych opublikowanych w ostatecznej formie w latach 2017 i 2018 – wykaz czasopism naukowych ogłoszony komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 stycznia 2017 r.,

– w przypadku artykułów naukowych opublikowanych w ostatecznej formie w latach 2019-2021 – ostatni wykaz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych, sporządzony i udostępniony przez Ministra w okresie objętym ewaluacją, tj. wykaz ogłoszony komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 1 grudnia 2021 r., ze zmianami i sprostowaniem z dnia 21 grudnia 2021 r.,

– w przypadku monografii naukowych wydanych w latach 2017-2021 – ostatni wykaz wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe, sporządzony i udostępniony przez Ministra w okresie objętym ewaluacją, tj. wykaz ogłoszony komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 lipca 2021 r.

Organ wyjaśnił, że na podstawie informacji wprowadzonych do systemu POL-on, algorytm optymalizujący, o którym mowa w § 24 ust. 1 rozporządzenia, dokonał wyboru osiągnięć stanowiących podstawę ewaluacji. W ocenie w kryterium I uwzględniono tylko osiągnięcia naukowe wskazane w opisany powyżej sposób. W ślad za Komisją, Minister stwierdził, że punktacja dla osiągnięć zaakceptowanych przez Komisję została ustalona w sposób prawidłowy, zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami. Równocześnie, Minister zgodził się z oceną Komisji, że niektóre zgłoszone przez Podmiot osiągnięcia nie spełniają warunków określonych w rozporządzeniu. Biorąc pod uwagę informacje wprowadzone przez Podmiot do systemu POL-on, Minister stwierdził, że Komisja zasadnie nie uwzględniła w ewaluacji:

– 4 artykułów naukowych/monografii naukowych o numerach ID: 219556392, 240747593, 241698891, 248652502 uznając, iż osiągnięcia te nie miały związku z zatrudnieniem autora/współautora w [...] lub odbywaniem przez niego kształcenia w szkole doktorskiej prowadzonej przez [...]. Na podstawie danych w systemie POL-on stwierdzono, że data publikacji jest wcześniejsza niż data zatrudnienia pracownika będącego autorem lub współautorem publikacji w ewaluowanym [...] lub rozpoczęcia kształcenia w szkole doktorskiej;

– artykułu naukowego o numerze ID: 219556392 uznając, iż osiągnięcia to nie jest merytorycznie związane z badaniami naukowymi lub pracami rozwojowymi prowadzonymi w [...] w ramach ewaluowanej dyscypliny;

– 13 artykułów naukowych/monografii naukowych o numerach ID: 381883, 496436, 39202335, 39213248, 46359242, 46382888, 120690370, 219548925, 220796013, 220808488, 220832429, 220832584, 256964117 uznając, iż wprowadzone przez [...] do systemu POL-on informacje charakteryzujące dane osiągnięcie są niepełne lub niezgodne ze stanem faktycznym;

– 3 artykułów naukowych/monografii naukowych o numerach ID: 219548925, 220821120, 220832429 uznając, iż osiągniecia te nie pochodzą z okresu objętego ewaluacją – zostały opublikowane w ostatecznej formie poza tym okresem;

– 22 artykułów naukowych/monografii naukowych o numerach ID: 39197950, 39201877, 39209903, 322052, 469327, 33906982, 34678045, 39209905, 39212915, 39213248, 39236980, 39237497, 46382888, 120690370, 219556392, 220771947, 220779856, 220796013, 220808488, 220821120, 220832584, 256964117, uznając, iż nie spełniają one kryteriów określonych w § 9 i 10 rozporządzenia, odpowiednio dla artykułu naukowego i monografii naukowej;

Minister podzielił stanowisko Komisji i przyjął, że w ramach oceny kryterium I (poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej), Instytutowi przyznano łącznie 5.160 punktów, a zgodnie z zależnością określoną przez § 21 rozporządzenia, ocena Instytutu w ramach tego kryterium wyniosła QI = 138,75.

2.2.2. W kryterium II (efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych), Minister podał, że Komisja pozytywnie zaopiniowała 19 projektów, przyznając 1.728,43 punktu, a ustalając punktację stosowano przeliczniki punktowe określone w § 22 ust. 4 rozporządzenia, z uwzględnieniem zwiększeń punktacji wynikających z ust. 6. Komisja nie uwzględniła jednego projektu o numerze ID: 140301375, stwierdzając, że projekt nie obejmuje badań naukowych lub prac rozwojowych. Minister podzielił stanowisko Komisji i uznał, że ww. projekt nie może zostać uwzględniony, gdyż nie spełnia warunków określonych w § 22 rozporządzenia. W ocenie Ministra, Instytut nie wykazał przychodów z tytułu komercjalizacji i świadczenia usług badawczych. Reasumując, łącznie, za osiągnięcia [...] w ramach kryterium II ewaluacji przyznano 1.728,43 punktu, a ocena w kryterium II ewaluacji, ustalona zgodnie z zależnością określoną w § 22 ust. 9 rozporządzenia, wyniosła QII = 46,48.

2.2.3. Minister wskazał, że w ramach oceny w kryterium III (wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki), Instytut przedstawił 2 opisy wpływu oraz 3 dodatkowe opisy wpływu, które wszystkie podlegały ocenie Komisji i ekspertów. Organ przytoczył oceny ekspertów i wskazał, że ocena Instytutu w III kryterium ewaluacji, ustalona – zgodnie z § 23 ust. 11 rozporządzenia – jako średnia arytmetyczna uzyskanych ocen opisów wpływu, wynosi QIII = 8.

2.2.4. Minister wyjaśnił, że całkowity wynik punktowy porównania ocen, jakie Podmiot uzyskał w poszczególnych kryteriach z tytułu prowadzenia działalności naukowej w dyscyplinie filozofia, z każdą z odpowiednich wartości referencyjnych, został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom ewaluacji – zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Dla dyscypliny filozofia wagi te wynoszą:

1) kryterium I "Poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej" – 70;

2) kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" – 10;

3) kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki" – 20.

Dokonane z uwzględnieniem powyższych wag porównanie ocen uzyskanych przez Instytut w dyscyplinie filozofia według poszczególnych kryteriów z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej A dało całkowity wynik punktowy -80, porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B+ dało całkowity wynik punktowy -24,7, a porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B dało całkowity wynik punktowy 60. Uzyskane wyniki punktowe, zgodnie z § 27 rozporządzenia, stanowiły podstawę do zaliczenia działalności naukowej Instytutu w dyscyplinie filozofia do kategorii naukowej B. Po przeanalizowaniu sprawy Minister stwierdził, że ocena została przeprowadzona przez Komisję zgodnie z przepisami ustawy i rozporządzenia, zaakceptował w całości wyniki oceny osiągnięć naukowych Podmiotu w ewaluowanej dyscyplinie i nie przedstawił uwag do jej wyników. W ocenie Ministra, wynik przeprowadzonej oceny pozwala na przyznanie Instytutowi kategorii naukowej B w dyscyplinie filozofia.

2.3. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, [...] wniósł o uchylenie ww. decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez wydanie decyzji przyznającej Instytutowi kategorii zgodnej z faktycznymi wartościami referencyjnymi jednostki przedstawionymi w niniejszym wniosku, tj. QI = 233,1, kryterium II, tj. QII = 47,48, oraz kryterium III, QIII = 98. Zdaniem strony skarżącej, wartości znacząco przewyższają wartości referencyjne wyznaczone przez Ministra dla dyscypliny filozofia dla jednostek w kategorii A, w związku z tym wniesiono o nadanie Instytutowi kategorii A+, ewentualnie kategorii A.

2.3.1. [...] wskazał, że w module System Ewaluacji Dorobku Naukowego, zwanym dalej "SEDN", Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, punktacja wielu zgłoszonych monografii i rozdziałów w monografiach jest zaniżona. Wniósł o uwzględnienie w ocenie poprawnej punktacji osiągnięć naukowych: monografii, rozdziałów w monografiach, redakcji naukowej monografii, przekładów i edycji naukowych tekstów źródłowych, opublikowanych w wydawnictwach zaklasyfikowanych na poziomie I i II wykazu wydawnictw publikujących recenzowane publikacje naukowe, zgodnie z komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 lipca 2021 r. Instytut wskazał, że zaraportował informacje o ww. osiągnięciach do modułu Polska Bibliografia Naukowa, zwanego dalej "PBN", zgodnie ze stanem faktycznym, wybierając podczas wprowadzania danych jeden z proponowanych różnych wariantów nazw wydawnictw z wbudowanego słownika. Wbrew oczekiwaniom, system inaczej obsługiwał jednak nazwy czasopism (poprawnie rozpoznawanych na podstawie podpowiedzi ze słownika), a inaczej nazwy wydawnictw. Podmiot poinformował, że błąd ten został wykryty już po wprowadzeniu danych, w okresie, kiedy już nie była możliwa ich korekta. Zdaniem Podmiotu, "W efekcie tego błędu również pozbawiono praktycznego sensu poprawę listy zgłoszonych do ewaluacji zdarzeń już po automatycznej optymalizacji.". Skutkiem tego, np. publikacje autorstwa pracowników Podmiotu, wydane w wydawnictwach z poziomu II były oceniane jako publikacje z wydawnictw spoza wykazu Ministra, a w dalszej kolejności zostały nieprawidłowo zastąpione niżej punktowanymi publikacjami przez algorytm optymalizacyjny. Podmiot zaznaczył, że "dane w systemie zostały zgłoszone w zgodzie ze stanem faktycznym i tylko błędne, ewidentnie niezaplanowane działanie systemu spowodowało systematyczne zaniżenie punktacji". Ponadto, Podmiot wniósł o przypisanie pełnej punktacji osiągnięciom (artykułom naukowym, monografiom i rozdziałom w monografiach), które zostały przez Komisję odrzucone z powodu uznania, że nie spełniały kryteriów określonych w rozporządzeniu. Podmiot przedstawił listę osiągnięć naukowych do ponownej oceny w procesie odwoławczym i wniósł o jej uznanie jako podstawy do ewaluacji w kryterium I, powołując się na art. 7 k.p.a. w zw. z art. 354 ust. 1 p.s.w.n. oraz w nawiązaniu do § 2 ust. 23 rozporządzenia". Podmiot wyjaśnił, że lista ta "stanowi korektę w stosunku do optymalizacji algorytmicznej opartą na tej zasadzie, że błędnie punktowane osiągnięcia naukowe pracowników naukowych zastąpiły inne, niżej punktowane osiągnięcia po skorygowaniu punktacji błędnie przypisanej w systemie SEDN zgodnie z obowiązującymi wykazami". Na ww. liście umieszczono także osiągnięcia, które zostały przez Komisję zakwestionowane, ale Podmiot wniósł o ich ponowne rozpatrzenie, a także "wcześniej nieprzedstawiane do oceny pozycje o dużej wartości naukowej, z uwzględnieniem prawidłowo ustalonych udziałów jednostkowych dla autorów pracujących w dyscyplinie filozofia". Podmiot nadmienił, że "W ten sposób koryguje się też usterki w systemie PBN powstałe m.in. wskutek edycji rekordów w systemie PBN przez przedstawicieli innych jednostek naukowych." Równocześnie Podmiot zaznaczył, że termin 21 dni od otrzymania wykazu osiągnięć wybranych w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego, określony w § 24 rozporządzenia, na wskazanie najkorzystniejszych publikacji, należy rozumieć jako instrukcyjny, a nie zawity. Przepisy rozporządzenia, w ocenie Podmiotu, nie mogą bowiem ograniczyć ustawowych uprawnień do odwołania od wyniku postępowania administracyjnego. Podmiot wskazał, że "Istotą przedmiotowego postępowania administracyjnego było i jest wydanie przez właściwy organ administracji decyzji w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej na podstawie art. 265 i nast. ustawy, a celem Instytutu jest uzyskanie prawidłowych i zgodnych z prawdą podstaw do wydania ww. decyzji w systemie informatycznym, prowadzonym na podstawie przepisów aktu niższego rzędu, tj. rozporządzenia.".

2.3.2. Instytut podważył również ocenę Komisji dotyczącą projektu "Humanistyka i nauki społeczne dla społeczeństwa i przedsiębiorczości", przedstawiając we wniosku informacje i wyjaśnienia potwierdzające, zdaniem Podmiotu, naukowy charakter projektu. Równocześnie, Podmiot podtrzymał wszystkie argumenty i fakty przedstawione w opisach wpływu złożonych do ewaluacji, podkreślając równocześnie, że organ nie przedstawił jasnych reguł oceny. Opublikowanie na stronie Ministerstwa oraz na innych stronach internetowych "Podręcznika dla ekspertów oraz dla ewaluowanych podmiotów w zakresie opisu wpływu działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki", brak jasnego statusu prawnego ww. podręcznika, a także niepewność co do jego znaczenia w okresie ewaluacji była, zdaniem Podmiotu, sprzeczna z zasadami postępowania administracyjnego. W opinii Podmiotu, ustalenie w ww. "Podręczniku", że ocena opisu wpływu społecznego powinna być dokonana "tylko i wyłącznie na podstawie informacji, które są w nim zawarte", stoi w sprzeczności z zasadami postępowania administracyjnego, zgodnie z którymi obowiązek podjęcia w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy spoczywa na organie. Podmiot podkreślił "obowiązek uznania przez organ administracji tych przesłanek zasięgu wpływu, znaczenia wpływu oraz interdyscyplinarności, które zostały przez [...] przedstawione do ewaluacji w systemie SEDN oraz zaakceptowania przez organ administracji definicji, wskaźników i przejawów zasięgu/znaczenia/interdyscyplinarności wpływu przyjętych przez [...] (art. 7a k.p.a.). Definicje przyjęte przez [...] w opisach wpływu wskazują np., że dla zasięgu i znaczenia wpływu społecznego mają znaczenie cytowania prac akademickich oraz obecność określonych publikacji i badań w debacie publicznej.". Podmiot wskazał także na "konieczność rozpatrzenia przez organ administracji dodatkowych argumentów i faktów dotyczących zasięgu wpływu, znaczenia wpływu oraz interdyscyplinarności, przedstawionych poniżej przez [...] - z uwagi na nie transparentność i brak stabilnych zasad oceny podczas postępowania w I instancji (art. 78 k.p.a.).". Równocześnie, Podmiot wskazał na wynikający z § 23 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia "fakultatywny charakter oceny większej liczby wpływów niż wynikającej z § 23 ust. 1" i wniósł o "pominięcie w ocenie osiągnięć [...] w kryterium III dwóch zgłoszonych dodatkowych osiągnięć i umożliwienie [...] przedstawienia do ewaluacji naukowej jednostki w kryterium III trzech osiągnięć.".

2.4. Zaskarżoną decyzją z 19 marca 2023 r. nr 718/102/2022-1, Minister utrzymał w mocy swoją decyzję z 26 lipca 2022 r. nr 718/102/2022.

2.4.1. Na wstępie organ wyjaśnił, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został przekazany do zaopiniowania przez Komisję. Komisja dokonała ponownej oceny osiągnięć Podmiotu uwzględnianych w ewaluacji, a także odniosła się do zarzutów i argumentów wniosku. Porównanie wyników ponownej oceny z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B+ i B wykazało, że Podmiotowi w dyscyplinie filozofia powinna zostać przyznana kategoria naukowa B i taką kategorię Komisja zaproponowała uchwałą nr 30/2022 z 8 grudnia 2022 r.

2.4.2. Organ podał, że na podstawie art. 324 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669, z późn. zm.), ewaluacja jakości działalności naukowej przeprowadzana w 2022 r. obejmowała lata 2017-2021, a zgodnie z art. 274 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n., ewaluacja należy do zadań Komisji. Wyjaśnił, że Komisja zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia przeprowadziła ewaluację na podstawie zawartych w systemie POL-on informacji dotyczących działalności strony skarżącej, według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r., dostępnych w tym systemie na dzień 31 stycznia 2022 r. Podkreślono, że "kierownik podmiotu" złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 354 ust. 4 p.s.w.n., potwierdzające, iż dane wprowadzone do systemu POL-on są zgodne ze stanem faktycznym. Podkreślono, że postępowanie w sprawie przyznania kategorii naukowej jest sformalizowane, a jego zasady zostały szczegółowo uregulowane w rozporządzeniu, tworząc specyficzną procedurę opartą na gromadzeniu materiału dowodowego i dokumentowaniu wyników kompleksowej oceny w postaci elektronicznej w systemie POL-on, wykorzystywanym w procesie ewaluacji. Zakres danych wprowadzanych do systemu POL-on został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie danych przetwarzanych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on (Dz. U. z 2022 r. poz. 700). Podstawę faktyczną wydawanych decyzji stanowią dane wprowadzone przez podmioty do systemu POL-on, w określonym przepisami terminie. W ocenie Ministra, jest to szczególna, normatywna postać podkreślanego w orzecznictwie poglądu, iż strona nie może zachowywać się biernie przy ustalaniu stanu faktycznego. Wskazana norma gwarantuje sprawność i jednolitość wyników postępowania co do wszystkich porównywanych w ramach dyscypliny podmiotów.

2.4.3. Odnosząc się do zarzutów dotyczących ograniczenia ustawowych uprawnień do odwołania od wyniku postępowania, Minister podkreślił, że to ustawodawca w art. 267 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. zobowiązał Ministra do określenia w rozporządzeniu rodzajów osiągnięć uwzględnianych w ewaluacji, szczegółowych kryteriów i sposobu oceny osiągnięć, sposobu określania kategorii, a także sposobu przeprowadzenia ewaluacji. W § 2 ust. 1 rozporządzenia Minister określił, że Komisja przeprowadza ewaluację na podstawie informacji zawartych w systemie POL-on, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok jej przeprowadzenia, dostępnych w systemie POL-on 31 stycznia roku, w którym ewaluacja jest przeprowadzana. W świetle obowiązujących przepisów, materiał dowodowy powinien być zatem w całości dostępny w systemie POL-on w terminach wskazanych w rozporządzeniu. Prowadząc postępowanie dotyczące przyznania kategorii naukowej w ewaluowanej dyscyplinie, Minister wziął pod uwagę cały materiał dowodowy zgromadzony w systemie POL-on. Organ podkreślił, że obowiązek organu do gromadzenia i poszukiwania dowodów nie może być uznany za nieograniczony. Nie można żądać, aby organ podejmował szczególne dochodzenie w celu wykrycia informacji dotyczących osiągnięcia naukowego lub jego autora, których sam podmiot ewaluowany – zobowiązany przepisami ustawy do rzetelnego, prawidłowego i terminowego wprowadzania danych do systemu POL-on – nie sprawozdał i nie przedstawił. Dotarcie do prawdy materialnej następuje dzięki zgromadzeniu odpowiedniego materiału dowodowego, a następnie jego ocenie, a – jak wskazano wyżej – materiał ten ma być zgromadzony w systemie POL-on, do którego dane w zakreślonym przepisami terminie sprawozdaje sam podmiot. Minister podkreślił, że – zgodnie z art. 354 ust. 2 p.s.w.n. – za prawidłowość i rzetelność danych oraz terminowość ich wprowadzania do systemu POL-on odpowiada osoba kierująca danym podmiotem. Skoro ewaluacja przeprowadzana jest wyłącznie na podstawie osiągnięć sprawozdanych w systemie POL-on, podmiot powinien dołożyć szczególnej staranności we wprowadzaniu do tego systemu niezbędnych danych. Wobec tego Podmiot nie może pozostawać w tym zakresie bierny i nie wprowadzić do systemu POL-on prawidłowych i rzetelnych informacji o swoich osiągnięciach naukowych, oczekując, iż to Minister sam je zgromadzi na potrzeby ewaluacji z innych źródeł. Należy bowiem zauważyć, że Minister nie może ani uzupełnić w systemie POL-on informacji o działalności naukowej Podmiotu, ani skorygować danych wprowadzonych przez Podmiot w sposób błędny lub niekompletny. Wynika to z art. 343 ust. 2, art. 345 ust. 2 i art. 346 ust. 4 p.s.w.n. Innymi słowy, Komisja i Minister mogą wywodzić określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyłącznie na podstawie informacji dostępnych w systemie POL-on.

2.4.4. Następnie Minister wyjaśnił, że ewaluacja została przeprowadzona w związku ze spełnieniem przez Podmiot warunku określonego w art. 265 ust. 4 p.s.w.n. Na podstawie danych wprowadzonych przez Podmiot do systemu POL-on ustalono, że według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r. liczba osób zatrudnionych w Podmiocie i prowadzących działalność naukową w dyscyplinie filozofia, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie, wynosiła 38,08, a zatem – zgodnie z art. 265 ust. 4, w związku z art. 265 ust. 1 p.s.w.n. – działalność naukowa prowadzona w Podmiocie w tej dyscyplinie podlegała ewaluacji z mocy prawa. W celu ustalenia liczby osiągnięć podlegających ocenie w poszczególnych kryteriach, na podstawie danych z systemu POL-on ustalono liczbę pracowników prowadzących w Podmiocie działalność naukową w dyscyplinie filozofia, którzy wskazali tę dyscyplinę w oświadczeniu, o którym mowa w art. 343 ust. 7 p.s.w.n., oraz złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 265 ust. 5 p.s.w.n., zwaną dalej "liczbą N". Minister stwierdził, że liczbę N ustalono prawidłowo, jako średnią arytmetyczną liczby tych pracowników w poszczególnych latach z okresu objętego ewaluacją, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, z uwzględnieniem udziału czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie. Wyjaśniono, że liczbę osób prowadzących w Podmiocie działalność naukową w dyscyplinie filozofia w 2017 r. ustalono, zgodnie z § 34a rozporządzenia, na podstawie liczby pracowników zaliczonych według stanu na dzień 31 grudnia 2017 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87) do osób uczestniczących w realizacji badań naukowych lub prac rozwojowych, z uwzględnieniem dyscyplin wskazanych przez tych pracowników w oświadczeniu, o którym mowa w art. 219 ust. 11 ustawy wprowadzającej. Do liczby osób prowadzących działalność naukową w danej dyscyplinie naukowej w 2017 r. nie wliczono pracowników naukowo-technicznych i inżynieryjno-technicznych. Udział czasu pracy osoby prowadzącej działalność naukową w danej dyscyplinie w 2017 r. ustalono według stanu na dzień 31 grudnia 2018 r. Minister podał, że zgodnie z danymi w systemie POL-on, liczba tych pracowników prowadzących działalność naukową w Podmiocie w dyscyplinie filozofia według stanu na 31 grudnia w poszczególnych latach objętych ewaluacją wynosiła: w 2017 r. – 37, w 2018 r. – 36,33, w 2019 r. – 35,8, w 2020 r. – 38,75, w 2021 r. – 38,08. Na podstawie powyższych danych ustalono, że liczba N=37,19. Podmiot nie wniósł zastrzeżeń co do prawidłowości ustalenia liczby N.

2.4.5. Następnie Minister wskazał, że poziom naukowy prowadzonej działalności naukowej (kryterium I) ocenia się uwzględniając osiągnięcia naukowe wskazane w § 8 rozporządzenia, tj. artykuły naukowe, monografie naukowe, rozdziały w monografiach naukowych i redakcje naukowe tych monografii, przyznane patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe oraz wyłączne prawa hodowców do odmian roślin. Organ wyjaśnił zasady ustalania jednostkowego udziału każdego autora w danej publikacji oraz dodał, że zgodnie z § 17 ust. 5 rozporządzenia, suma udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych uwzględnianych w ocenie w dyscyplinie naukowej filozofia nie mogła być większa niż 3-krotność liczby N, czyli 111,57. Przy czym zgodnie z § 17 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia, wartość ta została zmniejszona o 6, gdyż 2 pracowników prowadzących działalność naukową w dyscyplinie filozofia nie upoważniło Podmiotu do wykazania do celów ewaluacji żadnej z publikacji naukowych, o których mowa w § 8 pkt 1 albo 3 albo w § 12 ust. 6 rozporządzenia. Dlatego też w ocenie Podmiotu w ramach kryterium I uwzględnionych mogło być nie więcej niż 105,57 udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia. Po zapoznaniu się z oceną dokonaną przez Komisję Minister stwierdził, że udziały jednostkowe poszczególnych autorów publikacji uwzględnionych w ewaluacji, a także wartość punktowa tych udziałów zostały obliczone w sposób prawidłowy, zgodnie z rozporządzeniem. Przy ustalaniu wartości punktowej stosowano art. 324 ust. 2-2b ustawy wprowadzającej oraz odpowiednie przepisy rozporządzenia, uwzględniając właściwe wykazy czasopism naukowych oraz wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe, tj.:

– w przypadku artykułów naukowych opublikowanych w ostatecznej formie w latach 2017 i 2018 – wykaz czasopism naukowych ogłoszony komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 stycznia 2017 r.,

– w przypadku artykułów naukowych opublikowanych w ostatecznej formie w latach 2019-2021 – ostatni wykaz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych, sporządzony i udostępniony przez Ministra w okresie objętym ewaluacją, tj. wykaz ogłoszony komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 1 grudnia 2021 r., ze zmianami i sprostowaniem z dnia 21 grudnia 2021 r.,

– w przypadku monografii naukowych wydanych w latach 2017-2021 – ostatni wykaz wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe, sporządzony i udostępniony przez Ministra w okresie objętym ewaluacją, tj. wykaz ogłoszony komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 lipca 2021 r.

2.4.6. Wyjaśniono, że na podstawie informacji wprowadzonych do systemu POL-on, algorytm optymalizujący, o którym mowa w § 24 ust. 1 rozporządzenia, dokonał wyboru osiągnięć stanowiących podstawę ewaluacji, w sposób zapewniający uzyskanie maksymalnego wyniku punktowego. Minister podniósł, że 10 lutego 2022 r. Podmiot otrzymał w systemie POL-on wykaz osiągnięć wybranych w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Zgodnie z § 24 ust. 3 rozporządzenia, kierownik Podmiotu mógł wskazać do oceny inne osiągnięcia niż wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Podmiot nie skorzystał z tej możliwości. W ocenie w kryterium I uwzględniono tylko osiągnięcia naukowe wskazane w opisany powyżej sposób. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej dotyczącej wyboru osiągnięć stanowiących podstawę ewaluacji, Minister stwierdził, że sprawozdawanie osiągnięć do systemu POL-on, moduł PBN, w sposób zgodny z wytycznymi zamieszczonymi w tym systemie pozwalało uniknąć zarówno pomyłek, jak i nieuwzględnienia ważnych dla Podmiotu osiągnięć publikacyjnych. Podmiot wskazał, że "Podczas wprowadzania danych system PBN proponował różne warianty nazw wydawnictw ze wbudowanego słownika, z czego operatorzy systemu korzystali". W ocenie Ministra jednak system nie proponował wariantów nazw wydawnictwa, gdyż zapamiętuje nazwy wydawnictw, jakie podmioty systemu szkolnictwa wyższego i nauki wprowadziły dotychczas, sprawozdając swoje osiągnięcia, dlatego wyświetlał te spośród nich, dla których ciąg znaków (liter) był tożsamy. Gdyby Podmiot, sprawozdając dane o publikacji, wybrał wydawnictwo z załączonej w systemie, oznaczonej symbolem, listy wydawnictw ujętych w sporządzonym przez Ministra wykazie, problem identyfikacji wydawnictwa nie pojawiłby się. Należy pamiętać, że system POL-on nie służy wyłącznie gromadzeniu danych na potrzeby ewaluacji – zawiera również inne informacje wykorzystywane zarówno w licznych postępowaniach administracyjnych, jak też do celów statystycznych i sprawozdawczych, dlatego koniecznym jest pozostawienie możliwości dowolnego wpisywania nazw wydawnictw i wydawców. Organ wyjaśnił, że od 1 kwartału 2021 r., a więc rok przed rozpoczęciem ewaluacji, Podmiot miał dostęp do danych sprawozdanych przez siebie w systemie POL-on – były one widoczne zarówno w module PBN, jak i SEDN. W module SEDN prezentowano dane o publikacji wraz z przypisaną punktacją dla wszystkich udziałów jednostkowych osób, które oświadczyły to osiągnięcie na rzecz Podmiotu. Podmiot mógł zatem – a nawet powinien – zweryfikować poprawność wprowadzonych informacji przed złożeniem przez kierownika Podmiotu w styczniu 2022 r. oświadczenia, że dane są poprawne i zgodne ze stanem faktycznym. Wszystkie korekty danych w module PBN były codziennie automatycznie aktualizowane w module SEDN, a zatem Podmiot – widząc niewłaściwą punktację przypisaną do sprawozdanego osiągnięcia – powinien dokonać odpowiedniej korekty danych przed rozpoczęciem ewaluacji. W ocenie Ministra, zapewniono podmiotom wystarczający czas na sprawdzenie poprawności i kompletności danych, umożliwiając równocześnie skorygowanie błędnych informacji. Organ wskazał, że od października 2021 r. udostępniano podmiotom podlegającym ewaluacji robocze wykazy osiągnięć wybranych w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Podmiot miał zatem co najmniej kilka miesięcy przed rozpoczęciem ewaluacji, by zauważyć brak w tym zestawieniu istotnych dla siebie publikacji, podjąć działania wyjaśniające i skorygować dane w systemie. Ponadto, po rozpoczęciu ewaluacji i otrzymaniu w dniu 10 lutego 2022 r. wykazu osiągnięć wybranych ostatecznie w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego, kierownik Podmiotu miał 21 dni na wskazanie innych osiągnięć – nie był to termin jedynie instrukcyjny. To, które z osiągnięć naukowych sprawozdanych przez Podmiot w systemie POL-on podlegały ocenie w ewaluacji, zależało wyłącznie od decyzji kierownika Podmiotu. Mógł on albo zaakceptować osiągnięcia wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego, albo w ich miejsce wskazać inne spośród sprawozdanych w systemie POL-on. Nie było zatem żadnych przeszkód, by Podmiot wskazał te publikacje, które uznał za słuszne. Podmiot nie skorzystał z żadnej z tych możliwości.

2.4.7. Minister wskazał, że jak Podmiot słusznie zauważył we wniosku, przepisy rozporządzenia nie mogą "ograniczyć ustawowych uprawnień do odwołania od wyniku postępowania administracyjnego". W ocenie Ministra okoliczność taka nie zachodzi w tym przypadku – Podmiot ma pełne prawo do odwołania od wyniku postępowania, z którego zresztą skorzystał. Nie oznacza to jednak, że Podmiot ma prawo do zgłoszenia w ramach postępowania odwoławczego nowych osiągnięć, nieujętych w wykazie przedstawionym przez Podmiot do oceny w terminie określonym w rozporządzeniu. Przyjęcie interpretacji proponowanej przez Podmiot oznaczałoby, że można przedstawić do oceny w terminie wskazanym w rozporządzeniu jakiekolwiek osiągnięcia, a po przeprowadzeniu ich oceny przez Komisję zastąpić publikacje negatywnie ocenione innymi, w tym także tymi niesprawozdanymi do systemu POL-on w terminie do 31 stycznia 2022 r. lub skorygowanymi po tym terminie itd. Ocena Podmiotu w kryterium I została przeprowadzona na podstawie zaakceptowanego przez kierownika Podmiotu wykazu osiągnięć. Na etapie ponownego rozpatrywania sprawy nie jest już możliwe wskazywanie innych publikacji i zastępowanie nimi osiągnięć przedstawionych do ewaluacji w opisany powyżej sposób. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ocenie mogą zostać poddane tylko osiągnięcia naukowe podlegające ocenie w trakcie rozpatrywania sprawy w I instancji. Ponadto, w ocenie Ministra, przychylenie się do wniosku Podmiotu pozostawałoby ponadto, zdaniem Ministra, w sprzeczności z zasadą równego traktowania podmiotów. W przypadku wszystkich 1.145 postępowań zakończonych wydaniem decyzji przyznającej kategorię naukową, Komisja przeprowadziła ocenę na podstawie osiągnięć sprawozdanych w systemie POL-on do 31 stycznia 2022 r., których wykaz kierownik ewaluowanego podmiotu przedstawił w lutym 2022 r. w omówiony wyżej sposób. Nie ma żadnego uzasadnienia dla indywidualnego traktowania Podmiotu i uznania, że w jego przypadku termin na dokonywanie korekt i wybór osiągnięć, na podstawie których dokonywana jest ocena, powinien być przedłużony o 5 miesięcy, do 24 sierpnia 2022 r. (data wniosku).

2.4.8. Podmiot we wniosku zakwestionował ocenę Komisji w odniesieniu do 5 osiągnięć o numerach ID: 34678045, 392129, 120690370, 220808488 i 241698891, a ponadto wniósł o uwzględnienie w ewaluacji 25 publikacji niewybranych w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego z powodu niewłaściwej punktacji w module SEDN, o numerach ID: 46359248, 325392, 48781106, 325391, 424384, 382870, 382878, 325394, 219514505, 470668, 470670, 325393, 383405, 383411, 197646, 470679, 469346, 322033, 493530, 117933159, 421465, 263831, 220821696, 222093014 i 384677, a także dodanie 10 artykułów naukowych o numerach ID: 487295, 39236934, 421043, 220796225, 472862, 39237072, 220809594, 279949, 27702827 i 384070. Rozpatrując ponownie sprawę, zgodnie z przedstawionymi wyżej wyjaśnieniami, Komisja dokonała ponownej oceny tylko tych osiągnięć, które podlegały ocenie w I instancji, ze szczególnym uwzględnieniem 5 publikacji, których ocena została przez Podmiot zakwestionowana, a także pozostałych 25 negatywnie ocenionych w I instancji, do oceny których Podmiot nie zgłosił we wniosku zastrzeżeń. Komisja zamieściła swoje stanowisko w odniesieniu do poszczególnych osiągnięć w systemie POL-on, w module SEDN. Minister podzielił stanowisko Komisji.

– Minister uznał, że punktacja dla osiągnięć zaakceptowanych przez Komisję została ustalona w sposób prawidłowy, zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami. W ocenie Ministra, Komisja zasadnie ponownie pozytywnie oceniła 10 osiągnięć o numerach ID: 197663, 220779783, 33906975, 34686612, 299145, 325405, 39235622, 39235623, 39237050, 46318856, pod warunkiem zmiany roku publikacji i uwzględniła odrzucony uprzednio artykuł o numerze ID: 39202335. Osiągnięcie to zostało w I instancji ocenione negatywnie z powodu błędnie wprowadzonych do systemu POL-on danych charakteryzujących to osiągnięcie.

– Równocześnie, Minister zgodził się z Komisją, że ocena dodatkowych osiągnięć zgłoszonych przez Podmiot we wniosku nie jest możliwa. Podmiot mógł wskazać ww. publikacje do oceny w lutym 2022 r., kwestionując równocześnie przypisaną im punktację. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że Podmiot wskazał dodatkowo 20 monografii, 5 rozdziałów w monografiach i 10 artykułów, zastępując nimi osiągnięcia zgłoszone do oceny w I instancji, a obowiązujące przepisy przewidują zarówno dla pracowników, jak i całego Podmiotu limity możliwych do wykazania udziałów jednostkowych, ograniczając przy tym dodatkowo udziały jednostkowe w monografiach, redakcjach monografii i rozdziałach w monografii. Zgodnie z § 17 ust. 7 rozporządzenia, suma udziałów jednostkowych w monografiach naukowych, których całkowita wartość punktowa wynosi nie więcej niż 120 punktów, i redakcjach naukowych takich monografii, uwzględnianych w ocenie, nie może być większa niż 20% 3-krotności liczby N, która w Podmiocie wynosi 111,57.

– Ponadto, odnosząc się do stanowiska Podmiotu dotyczącego uznania, że nadanie numeru DOI jest wystarczające dla uznania, że jest to ostateczna wersja osiągnięcia, a zatem spełnia ono kryteria określone w rozporządzeniu, należy zauważyć, że zgodnie z § 11 ust. 3 rozporządzenia, w ewaluacji istotna jest data opublikowania osiągnięcia w ostatecznej formie. Nie można zgodzić się z opinią Podmiotu, że nadanie publikacji numeru DOI przez czasopismo jest wystarczające, gdyż jest to wersja ostateczna osiągnięcia. W przywołanym przepisie rozporządzenia nie chodzi bowiem o ostateczną wersję artykułu (taką, której forma i treść nie ulegnie już zmianie), ale o jego opublikowanie w ostatecznej formie, właściwej dla danego czasopisma. Każda publikacja ma jedną ostateczną formę bez względu na to, czy jest publikowana w wersji papierowej, czy elektronicznej. Publikacja w ostatecznej formie oznacza, że w przypadku artykułu opublikowanego w czasopiśmie naukowym umieszczone są w nim informacje o numerze czasopisma, do którego dany artykuł został przyporządkowany, oraz związany z tym faktem rok publikacji, a ponadto powinny być umieszczone numery stron. Przywołane we wniosku nadanie artykułom przed 2022 r. numeru DOI nie oznacza ich opublikowania w ostatecznej formie – nadanie numeru DOI jest aktem rejestracji (zanim ukaże się publikacja) gwarantującym m.in. prawa autorskie itd.

– Równocześnie, Minister przyjął stanowisko Komisji, która ponownie stwierdziła, że niektóre zgłoszone przez Podmiot osiągnięcia nie spełniają warunków określonych w rozporządzeniu. Biorąc pod uwagę informacje wprowadzone przez Podmiot do systemu POL-on, Minister stwierdził, że w ewaluacji nie można uwzględnić: artykułu naukowego o numerze ID: 496436, gdyż nie jest on związany z badaniami naukowymi w dyscyplinie filozofia, 16 artykułów naukowych o numerach ID: 34678045, 39212915, 322052, 469327, 33906982, 39197950, 39201877, 39209903, 39209905, 39213248, 39236980, 220771947, 220779856, 220796013, 220832584 i 39237497, gdyż nie spełniają one kryteriów określonych w § 9 rozporządzenia, 2 artykułów naukowych o numerach ID: 240747593, 248652502 i rozdziału w monografii o numerze ID: 241698891, gdyż osiągnięcia te nie miały związku z zatrudnieniem autora w Podmiocie lub odbywaniem przez niego kształcenia w szkole doktorskiej prowadzonej przez Podmiot. Ponadto, Komisja uznała, że w przypadku 6 artykułów naukowych o numerach ID: 381883, 120690370, 220808488, 220821120, 220832429, 256964117, wprowadzone przez Podmiot do systemu POL-on informacje charakteryzujące te osiągnięcia są niepełne lub niezgodne ze stanem faktycznym, w przypadku 2 monografii o numerach ID: 219556392, 219548925 i 2 redakcji monografii o numerach ID: 46382888, 46359242 – nie zostały spełnione kryteria określone w § 10 rozporządzenia albo wprowadzone przez Podmiot do systemu POL-on informacje charakteryzujące dane osiągnięcie są niepełne lub niezgodne ze stanem faktycznym.

W związku z powyższym, liczba punktów za uwzględnione w ocenie udziały jednostkowe w publikacjach po ponownej ocenie wyniosła ostatecznie 5 260 punktów.

Dodano również, że podmiot nie wykazał takich osiągnięć, jak przyznane patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe oraz wyłączne prawa hodowców do odmian roślin. W związku z powyższym, w ramach oceny w kryterium I Podmiotowi w dyscyplinie filozofia po ponownej ocenie przyznano łącznie 5.260 punktów. Ocena Podmiotu w kryterium I ewaluacji, ustalona po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z zależnością określoną § 21 rozporządzenia, wyniosła QI = 141,44.

2.4.9. Odnośnie kryterium II, Podmiot zakwestionował ocenę odrzuconego przez Komisję w I instancji projektu o numerze ID: 140301375. Podmiot wskazał, że projekt został uzyskany w wyniku konkursu NCBiR, miał charakter naukowy, gdyż jego celem była zasadnicza zmiana jakości kształcenia doktorantów przez ich obligatoryjny udział w badaniach naukowych. Podmiot przedstawił szczegółowe informacje o ww. projekcie, wskazując, że założone w projekcie rozwijanie zainteresowań i kompetencji badawczych doktorantów dokonywało się w rezultacie realizacji ich badań, przez włączanie kadry Podmiotu i zagranicznych badaczy w krytyczne opiniowanie wyników tych badań, służyło pogłębianiu badań przez doktorantów podczas ich wizyt studyjnych w wybranych zagranicznych ośrodkach akademickich oraz w trakcie letnich szkół organizowanych w ramach omawianego projektu na temat badań doktorantów. W opinii Podmiotu, zmiana programu kształcenia doktorantów finansowana z ww. projektu miała charakter badawczy i związany z nią szerszy profil kompetencyjny absolwentów. Podmiot zaznaczył, że realizacja badań była wspierana bezpośrednio w postaci środków na indywidualne granty badawcze dla poszczególnych doktorantów (w wysokości do 15.000 złotych). Żadne środki z omawianego projektu nie były wykorzystywane na koszty zarządzania czy administracyjne, a podnoszenie jakości i efektywności kształcenia na studiach doktoranckich odbywało się bezpośrednio w postaci udziału doktorantów w badaniach naukowych. W ocenie Podmiotu, "W analizie eksperckiej popełniono błąd fałszywej alternatywy, zakładając, że finansowane mogą być albo same działania dydaktyczne, albo działania badawczo-naukowe. Jedno jednak nie wyklucza drugiego, a realizowany w Szkole Nauk Społecznych projekt, wpisany w klasyczną tradycję kształcenia wyższego, opartą na założeniach Humboldtowskiego uniwersytetu i jego doskonałości naukowej, łączył oba aspekty jako nieodzowne i komplementarne części.". Komisja ponownie zapoznała się danymi sprawozdanymi w systemie POL-on oraz dodatkowymi informacjami i wyjaśnieniami Podmiotu. Komisja zwróciła uwagę na wymogi formalne dotyczące ww. projektu, według których projekt "może obejmować swoim zakresem merytorycznym wyłącznie działania dotyczące tworzenia i realizacji wysokiej jakości programów doktoranckich i działań uzupełniających". Ponadto Komisja zauważyła, że z załączonego streszczenia projektu wynika, że projekt miał na celu zwiększenie jakości i efektywności kształcenia na studiach doktoranckich prowadzonych w Podmiocie, a zatem projekt nie obejmuje badań naukowych ani prac rozwojowych w rozumieniu ustawy. Tym samym Komisja uznała, że projekt nie spełnia kryteriów § 22 rozporządzenia i nie może zostać zakwalifikowany do ewaluacji. W związku z powyższym, po przeprowadzeniu ponownej oceny Komisja podtrzymała stanowisko z I instancji i spośród wykazanych przez Podmiot w systemie POL-on osiągnięć ponownie pozytywnie zaopiniowała 19 projektów, przyznając za nie 1.728,43 punktu. Wyjaśniono, że ustalając punktację stosowano przeliczniki punktowe określone w § 22 ust. 4 rozporządzenia, z uwzględnieniem zwiększeń punktacji wynikających z ust. 6. Minister podzielił stanowisko Komisji i uznał, że ww. projekt nie może zostać uwzględniony, gdyż nie spełnia warunków określonych w § 22 rozporządzenia. Dodano, że podmiot nie wykazał przychodów z tytułu komercjalizacji i świadczenia usług badawczych. Łącznie, za osiągnięcia Podmiotu w ramach kryterium II ewaluacji przyznano 1.728,43 punktu., wobec czego ocena Podmiotu w kryterium II ewaluacji, ustalona po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z zależnością określoną § 22 ust. 9 rozporządzenia, wyniosła QII = 46,48.

2.4.10. W ramach oceny w kryterium III Podmiot zakwestionował prawidłowość oceny opisów wpływu uznając, iż przyznana punktacja nie oddaje rzeczywistego wpływu prowadzonej działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki. Podmiot podniósł niejasności interpretacyjne zasad oceny w kryterium III, wskazał na obowiązek uznania tych przesłanek zasięgu i znaczenia wpływu oraz interdyscyplinarności, które zostały przez Podmiot przedstawione w module SEDN, zaakceptowania definicji, wskaźników i przejawów zasięgu, znaczenia i interdyscyplinarności wpływu przyjętych przez Podmiot, a nie zawężonej interpretacji wpływu stosowanej przez Komisję. Ponadto, Podmiot wskazał, że był obowiązany – zgodnie z § 23 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia – przedstawić 2 opisy, a dodatkowe 3 opisy jedynie mógł, ale nie musiał zgłaszać. Podmiot wniósł zatem o pominięcie w ocenie 2 z 5 łącznie przedstawionych opisów i jako opisy wpływu podlegające ocenie w kryterium III zaliczyć:

– Wpływ badań nad religijnością Polaków na samoświadomość społeczną, kulturę intelektualną oraz wybory moralne,

– Wpływ wydania książki Andrzeja Ledera "Prześniona Rewolucja. Ćwiczenie z logiki historycznej" na samoświadomość społeczną w Polsce w grupie obowiązkowych opisów wpływów,

– Wpływ Monografii Marcina Miłkowskiego "Explaining the Computational Mind" (MIT Press 2013) jako dodatkowy opis wpływu.

Komisja dokonała ponownej oceny wszystkich 5 opisów wpływu przedstawionych przez Podmiot, a Minister przychylił się do tego stanowiska. W ocenie Ministra, Podmiot podjął decyzję o skorzystaniu z prawa do przedstawienia dodatkowych opisów wpływu, mając wiedzę wynikającą z przepisów rozporządzenia, że ocena w kryterium III ustalana jest jako średnia arytmetyczna ocen zgłoszonych opisów wpływu. Wnosząc o ponowne rozpatrzenie Podmiot chciałby zrezygnować z 2 opisów wpływu, w tym jednego zgłoszonego uprzednio do ewaluacji jako opis wymagany, a nie dodatkowy, wiedząc już, że zostały one ocenione w I instancji na 0 pkt, co skutkowało niższym wynikiem w kryterium III. Zdaniem Ministra, ocena w każdym kryterium ewaluacji powinna zostać przeprowadzona na podstawie osiągnięć wskazanych przez Podmiot w terminie do 31 stycznia 2022 r., bez pomijania osiągnięć negatywnie ocenionych w I instancji czy zastępowania ich innymi. Równocześnie Minister nie zgodził się ze stanowiskiem Podmiotu, że kryteria oceny były niejasne. Zwrócił również uwagę, że przygotowany przez Komisje "Podręcznik" służył właśnie objaśnieniu i przybliżeniu ewaluowanym podmiotom tego kryterium. Został on upubliczniony kilka miesięcy przed ewaluacją, aby pomóc podmiotom w odpowiednim przygotowaniu opisu wpływu i przedstawieniu dowodów niebudzących wątpliwości co do wystąpienia wpływu. Istotnie, materiał ten nie stanowi prawa powszechnie obowiązującego, ale pokazuje, na co eksperci zwracają uwagę w procesie oceny, co należy przedstawić w opisie, jak dokumentować wpływ, jak rozumieć i udowadniać interdyscyplinarność itp. Podmiot mógł, ale nie musiał skorzystać z tego materiału – tym niemniej zarzut, że kryteria oceny nie były znane, jest niezasadny.

2.4.11. Minister wyjaśnił, że opisy wpływu zostały ocenione przez ekspertów w sposób następujący:

1) Społeczny wpływ "Studia Logica" – ocena: 0 pkt, w tym 0 pkt za zasięg wpływu i 0 pkt za znaczenie wpływu. Oceniając ponownie opis wpływu eksperci zwrócili uwagę, że zgodnie z § 23 ust. 1a i 1b rozporządzenia, Podmiot zamieszcza dowody wpływu w terminie do dnia 15 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana ewaluacja, w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ministra, w liczbie nie większej niż 5. To Podmiot decyduje o tym, które z dowodów uważa za udowadniające w najpełniejszy sposób związek wskazanych przez sobie badań z deklarowanym wpływem i ile dowodów wskaże. Eksperci zaznaczyli, że prawodawca nie dopuszcza oparcia oceny na większej liczbie dowodów, ani na dowodach podanych w innym terminie. Dodatkowe dowody wskazane we wniosku nie zostały wobec powyższego wzięte przez ekspertów pod uwagę. Eksperci stwierdzili, że przedstawione w ww. terminie dowody nie wskazują na wpływ badań prowadzonych w Podmiocie na społeczeństwo pozaakademickie. Wszystkie cztery przedstawione dowody jedynie dokumentują fakt wydawania czasopisma naukowego (dowód 2 i 3), informują o historii i zakresie naukowym czasopisma i towarzyszących wydarzeniach naukowych (dowód 1, niesamoistny – jest to dokument sporządzony przez pracownika Podmiotu) oraz dokumentują konferencje naukowe związane z czasopismem (dowód 4), ale nie świadczą o wpływie na środowisko pozanaukowe. Przedstawione dowody wpływu, według ekspertów, nie dowodzą także, że zaistniał wpływ społeczny wyników badań prowadzonych w Podmiocie. Należy przypomnieć, że w kryterium III oceniane jest oddziaływanie społeczne na środowisko poza społecznością akademicką. W opinii ekspertów, wskazane badania naukowe mają charakter specjalistyczny, a wpływ tych konkretnych, wybranych przez Podmiot badań na obszar pozaakademicki nie został opisany ani w samym opisie, ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który podaje argumenty za wpływem czasopisma i konferencji naukowych z nim związanych, a nie wpływem wskazanych badań prowadzonych w Podmiocie. Dodatkowo, scharakteryzowanie czasopisma ,,Studia Logica" jako jednego "z najbardziej rozpoznawalnych na świecie organów popularyzujących dokonania polskiej szkoły logiki" stoi w sprzeczności z deklaracjami wydawnictwa, że jest to czasopismo publikuje teksty z logiki matematycznej w oparciu o recenzje anonimowe. Także we wniosku Podmiot argumentuje, że grupę docelową wpływu społecznego stanowią "międzynarodowe środowisko z różnych dyscyplin, przedstawiciele nauki ze wszystkich kontynentów, filozofowie, matematycy, językoznawcy, informatycy, psycholodzy, władze uniwersyteckie, studenci, przedstawiciele biznesu zainteresowani praktycznymi zastosowaniami logiki". Świadczy to ponownie o wewnątrz akademickim charakterze wpływu, zaś uprzednio przedstawione dowody nie wskazują na rzeczywisty i dający się wykazać wpływ w innych grupach społecznych. W grupie docelowej wpływu wymieniono przedstawicieli biznesu, ale takie stwierdzenie ani nie znajduje potwierdzenia w dowodach, ani nawet konkretne przykłady wpływu badań raportowanych we wskazanych publikacjach na biznes nie zostały opisane. Nie wskazano interdyscyplinarnego charakteru badań raportowanych w 3 publikacjach wskazanych przez Podmiot. Takie uzasadnienie nie zostało też dodane w uzasadnieniu odwołania, które skupia się na interdyscyplinarności czasopisma i publikowanych w nim prac naukowych, które jednak nie muszą być publikacjami pracowników Podmiotu i w większości nie są. Wobec nieznalezienia wystarczającego potwierdzenia dla zasadności istotnych elementów treści wniosku eksperci stwierdzili, że należy w pełni uznać zasadność oceny osiągnięcia dokonanej uprzednio, pozostawiając dotychczasową punktację przyznaną za ww. opis wpływu.

2) Wpływ wydania książki Andrzeja Ledera Prześniona Rewolucja. Ćwiczenie z logiki historycznej na samoświadomość społeczną w Polsce – ocena: 40 pkt, w tym 30 pkt za zasięg wpływu i 10 pkt za znaczenie wpływu. Oceniając ponownie opis wpływu eksperci zwrócili uwagę, że zgodnie z § 23 ust. 1a i 1b rozporządzenia Podmiot zamieszcza dowody wpływu w terminie do dnia 15 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana ewaluacja, w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ministra, w liczbie nie większej niż 5. To Podmiot decyduje o tym, które z dowodów uważa za udowadniające w najpełniejszy sposób związek wskazanych przez sobie badań z deklarowanym wpływem i ile dowodów wskaże. Eksperci zaznaczyli, że prawodawca nie dopuszcza oparcia oceny na większej liczbie dowodów, ani na dowodach podanych w innym terminie. Dodatkowe dowody wskazane we wniosku nie zostały wobec powyższego wzięte przez ekspertów pod uwagę. Podmiot zdecydował o przedstawieniu 2 dowodów. Dowód 1 to cytowania książki, z których nie wynika, że pochodzą one ze świata pozaakademickiego. Dowód 2 to zbiór 26 linków dokumentujących przede wszystkim spotkania na temat książki. Według ekspertów, linki 2, 5, 9, 15 i 24 dotyczą artykułów w prasie lub spotkań w 2014 r., a więc oddziaływania spoza okresu objętego ewaluacją. Z podobnego powodu nie mogą być brane pod uwagę dowody przedstawione pod linkami 10 i 12 (2015 r.) oraz 3, 16 i 26 (2016 r.). Linki 6 i 22 dotyczą spotkań w instytucie naukowym, same w sobie nie świadczą więc o wpływie na społeczeństwo pozaakademickie. Link 11, 19, 24 i 25 prowadzą do stron, które się nie otwierają i serwera, który nie istnieje. Link 1 dotyczy spotkania online, ale nie dokumentuje, ile osób wzięło udział w spotkaniu. Pozostałe linki dotyczą spotkań w Lublinie (4 i 7), Poznaniu (8), Radomiu (13), Łodzi (14), Mińsku Mazowieckim (17), Gdańsku (18), Warszawie (20) i Krakowie (23). Eksperci stwierdzili, że wykazano ponad lokalny wpływ, ale przedstawione w terminie wymaganym w rozporządzeniu dowody wpływu ogólnopolskiego, w postaci na przykład artykułów w prasie ogólnopolskiej, pochodzą sprzed okresu objętego ewaluacją. Z przedstawionych dowodów wynika, że odbyło się kilka lokalnych spotkań, ale nie pokazują one, co zmieniło się w świadomości społecznej pod wpływem książki. Same zaproszenia z kilku ośrodków świadczą niewątpliwie o zaistnieniu wpływu, ale nie o jego znaczącym charakterze. Formalne usterki drugiego z przedstawionych dowodów, w tym podanie linków do wydarzeń sprzed okresu objętego ewaluacją, dodatkowo wpływają na obniżenie oceny znaczenia wpływu. Interdyscyplinarny charakter badań i znaczenie interdyscyplinarności dla zaistnienia wpływu, w opinii ekspertów, został wykazany, co pozwoliło na przyznanie 20% premii zwiększającej punktację do wysokości 48 pkt.

3) Wpływ projektu "Warszawska Szkoła Historii Idei i jej znaczenie w humanistyce polskiej" na samoświadomość społeczną w Polsce – ocena: 0 pkt, w tym 0 pkt za zasięg wpływu i 0 pkt za znaczenie wpływu. Oceniając ponownie opis wpływu eksperci zwrócili uwagę, że zgodnie z § 23 ust. 1a i 1b rozporządzenia Podmiot zamieszcza dowody wpływu w terminie do dnia 15 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana ewaluacja, w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ministra, w liczbie nie większej niż 5. To Podmiot decyduje o tym, które z dowodów uważa za udowadniające w najpełniejszy sposób związek wskazanych przez sobie badań z deklarowanym wpływem i ile dowodów wskaże. Eksperci zaznaczyli, że prawodawca nie dopuszcza oparcia oceny na większej liczbie dowodów, ani na dowodach podanych w innym terminie. Dodatkowe dowody wskazane we wniosku nie zostały wobec powyższego wzięte przez ekspertów pod uwagę. W opinii ekspertów Podmiot w przekonujący sposób przedstawił związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy pracami Leszka Kołakowskiego a wpływem społecznym, udokumentowanym spotkaniem w Domu Spotkań z Historią (dowód 1) oraz zacytowanym zdaniem Krzysztofa Michalskiego przy okazji wydania tomu czasopisma na temat myśli Kołakowskiego (dowód 2). Nie wykazał jednak w ten sposób wpływu badań prowadzonych w Podmiocie w okresie wskazanym w rozporządzeniu. W spotkaniu Domu Spotkań z Historią nie wziął nawet udziału żaden z autorów tekstów wskazanych przez Podmiot jako podstawa wpływu, tj. 1. P. Grad (red.): Tożsamość, Tradycja, Obecność, 2. M. Janik: Ontologia polityczna Spinozy, 3. S. Wróbel: Filozof i terytorium. Polityka idei w myśli Leszka Kołakowskiego, Bronisława Baczki, Krzysztofa Pomiana i Marka J. Siemka, 4. A. Leder: Był kiedyś postmodernizm. Sześć esejów o schyłku XX stulecia, 5. S. Gromadzki, M. Miłkowski (red.), Leszek Kołakowski a filozofia. W przypadku publikacji 2 i 4 w ich opisie nie wskazano związku, nawet tematycznego, z deklarowanym wpływem, jakim jest "Wpływ projektu «Warszawska Szkoła Historii Idei i jej znaczenie w humanistyce polskiej» na samoświadomość społeczną w Polsce". Nie wyjaśniono też, jaki związek z celem samego projektu ("opracowanie zespołu archiwalnego, dokumentacja i edycja dorobku przedstawicieli Warszawskiej Szkoły Historii Idei, m. in. Leszka Kołakowskiego, Bronisława Baczki, Jerzego Szackiego, Andrzeja Walickiego, Krzysztofa Pomiana, a także upowszechnienie wyników badań nad jej znaczeniem na tle humanistyki europejskiej na arenie nie tylko ogólnopolskiej, lecz również międzynarodowej") mają prace na temat Spinozy i postmodernizmu. Dodatkowo, opisy wszystkich pięciu publikacji podają tematykę, ale nie wskazują oryginalnych tez głoszonych w pracach, które miałyby potencjalnie świadczyć, że właśnie te prace, a nie wiele innych na podobne tematy, powstałych poza Podmiotem, wywołały deklarowany wpływ. Dowód 2 to wspomniany już tom czasopisma Res Publica Nova na temat myśli Kołakowskiego. Ani w pierwotnym opisie wpływu, ani we wniosku nie pokazano związku przyczynowo skutkowego pomiędzy publikacjami 1-5 a powstaniem tego tomu. Wykazanie takiego związku przyczynowo skutkowego byłoby też trudne, gdyż tom jest pokłosiem konferencji, która odbyła się w 2016 r., a publikacje 2-5 zostały wydane w latach 2017-18. W rachubę wchodzi więc tylko wpływ publikacji 1 na powstanie tomu specjalnego. Jest to publikacja pod redakcją studenta Podmiotu. Taki wpływ jest możliwy, ale Podmiot go nie opisuje i nie buduje na nim swojej argumentacji. Kwestia ta nie jest także rozwinięta w uzasadnieniu wniosku Podmiotu. Zadaniem Podmiotu było wskazanie badań, które w najlepszy sposób wykazują związek pomiędzy prowadzonymi badaniami a deklarowanym wpływem. Znaczna część uzasadnienia skupia się na znaczeniu badań przedstawicieli Warszawskiej Historii Idei, a nie badań nad ich dorobkiem prowadzonych w Podmiocie. We wniosku Podmiot wskazuje także nowe dowody i dodaje inne publikacje jako podstawę wpływu. W ocenie mogą jednak być uwzględnione tylko te badania, które zostały jako podstawa wpływu pierwotnie wskazane. W opinii ekspertów, trudno uznać, aby przy zmianie dowodów i zmianie badań mających być podstawą wpływu ocenie podlegałby dalej ten sam opis wpływu. Rozporządzenie nie dopuszcza natomiast usuwania z oceny ani dodawania do oceny nowych opisów wpływu. Wobec nieznalezienia wystarczającego potwierdzenia dla zasadności istotnych elementów treści odwołania, eksperci stwierdzili, że należy w pełni uznać zasadność oceny osiągnięcia dokonanej uprzednio, pozostawiając dotychczasową punktację przyznaną za zgłoszony opis.

4) Wpływ Monografii Marcina Miłkowskiego Explaining the Computational Mind (MIT Press 2013) – ocena: 0 pkt, w tym 0 pkt za zasięg wpływu i 0 pkt za znaczenie wpływu. Oceniając ponownie opis wpływu eksperci zwrócili uwagę, że zgodnie z § 23 ust. 1a i 1b rozporządzenia Podmiot zamieszcza dowody wpływu w terminie do dnia 15 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana ewaluacja, w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ministra, w liczbie nie większej niż 5. To Podmiot decyduje o tym, które z dowodów uważa za udowadniające w najpełniejszy sposób związek wskazanych przez sobie badań z deklarowanym wpływem i ile dowodów wskaże. Eksperci zaznaczyli, że prawodawca nie dopuszcza oparcia oceny na większej liczbie dowodów, ani na dowodach podanych w innym terminie. Dodatkowe dowody wskazane we wniosku nie zostały wobec powyższego wzięte przez ekspertów pod uwagę. Według ekspertów, nie ulega wątpliwości, że wskazana jako wpływ dodatkowy monografia ma charakter wybitnej monografii filozoficznej. Jej wpływ na świat akademicki także nie budzi wątpliwości. Załączone w terminie wskazanym w rozporządzeniu dowody nie dokumentują jednak, w opinii ekspertów, wpływu społecznego zaistniałego w latach 2017-2021. Dowód 1 dotyczy nagrody naukowej z 2014 r., dowód 2 - nagrody naukowej z 2016 r., dowód 3 - nagrody naukowej z 2013 r., dowód 4 - wywiadu z 2014 r. Pierwsze cztery dowody nie mogą być wobec tego uwzględnione z przyczyn formalnych, pomijając nawet kwestię, czy dokumentują one wpływ na świat pozaakademicki, co jest wymagane przez prawodawcę. Dowód 5 podaje raport bibliometryczny książki, nie wskazuje jednak na zaistnienie konkretnego wpływu społecznego, a jedynie dokumentuje cytowania w publikacjach naukowych. Uzasadnienie nie dodaje wyjaśnień w kwestii wzmocnienia roli dowodu 5. Interdyscyplinarność badań została wykazana i, według ekspertów, nie budzi wątpliwości, nie wpływa jednak na ocenę, z powodu niewykazania za pomocą dowodów przedstawionych w terminie przewidzianym w rozporządzeniu związku badań z wpływem na społeczeństwo lub gospodarkę. Wobec nieznalezienia wystarczającego potwierdzenia dla zasadności istotnych elementów treści odwołania, eksperci stwierdzili, że należy w pełni uznać zasadność oceny dokonanej uprzednio, pozostawiając dotychczasową punktację przyznaną za zgłoszony opis wpływu.

5) Wpływ badań nad religijnością Polaków na samoświadomość społeczną, kulturę intelektualną oraz wybory moralne – ocena: 40 pkt, w tym 30 pkt za zasięg wpływu i 10 pkt za znaczenie wpływu. Oceniając ponownie opis wpływu eksperci zwrócili uwagę, że zgodnie z § 23 ust. 1a i 1b rozporządzenia Podmiot zamieszcza dowody wpływu w terminie do dnia 15 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana ewaluacja, w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ministra, w liczbie nie większej niż 5. To Podmiot decyduje o tym, które z dowodów uważa za udowadniające w najpełniejszy sposób związek wskazanych przez sobie badań z deklarowanym wpływem i ile dowodów wskaże. Eksperci zaznaczyli, że prawodawca nie dopuszcza oparcia oceny na większej liczbie dowodów, ani na dowodach podanych w innym terminie. Dodatkowe dowody wskazane we wniosku nie zostały wobec powyższego wzięte przez ekspertów pod uwagę. Według ekspertów, wskazany wpływ społeczny ma związek tematyczny z badaniami prowadzonymi w Podmiocie, choć nie opisano, które nowatorskie tezy zawarte w publikacjach miały decydujące znaczenie dla powstania wpływu, a popularyzatorski charakter wykładów i wielość prac opublikowanych poza Podmiotem na tak szeroko zarysowane tematy nie pozwala na łatwe zauważenie związku. Także uzasadnienie wniosku nie podaje dodatkowych argumentów za konkretnym powiązaniem. Stan taki skutkuje obniżeniem oceny związku wskazanych badań z wpływem, a tym samym oceny znaczenia wpływu badań. Podmiot zadeklarował szerokie oddziaływanie badań, ale nie wykazał takiego oddziaływania za pomocą dowodów. Załączono jedynie 3 dowody. Dowód 1 to artykuł naukowy tego samego autora, może być więc jedynie dowodem wpływu na samego siebie, a nie na świat pozaakademicki. Dowód 3 podaje wysoką liczbę odtworzeni czterech wykładów przygotowanych przez pracownika Podmiotu, nie pozwala to jednak stwierdzić, jaki zakres geograficzny miało to oddziaływanie, ani czy wykraczało poza sferę akademicką. Wątpliwości budzi też związek wykładów z tezami prezentowanymi w pracach 1-4. Związek taki nie został dodatkowo opisany w uzasadnieniu. Zadaniem Podmiotu było wykazanie związku przyczynowo skutkowego pomiędzy wskazanymi badaniami, a zaistniałym wpływem. Przykładowo, dalece nieoczywisty jest związek wykładu "Zima" z opisanymi tematami prac. W opinii ekspertów, największą wartość dowodową ma dowód 2, który zawiera linki do dwu wykładów wygłoszonych w bibliotece publicznej w Radomiu i dostępnych na kanale YouTube. Wykład został wielokrotnie odtworzony, ale same te odtworzenia nie pokazują, że słuchaczami były osoby spoza uniwersytetu. Podsumowując eksperci stwierdzili, że dowody wskazane w wymaganym w rozporządzeniu terminie poświadczają co najwyżej regionalny zasięg wpływu, o ograniczonym znaczeniu. Podmiot w uzasadnieniu skupił się na znaczeniu samych zagadnień poruszanych w publikacjach, a nie na ich roli w osiągnięciu wpływu społecznego, co jest konieczne dla wyższej oceny znaczenia wpływu. Ze względu na brak precyzyjnego wykazania związku pomiędzy tezami głoszonymi we wskazanych pracach a powstaniem wpływu, nie wykazano także, według ekspertów, interdyscyplinarności prowadzonych badań jako mającej kluczowe znaczenie na powstanie wpływu działalności naukowej na otoczenie. Wobec nieznalezienia wystarczającego potwierdzenia dla zasadności istotnych elementów treści odwołania, eksperci stwierdzili, że należy w pełni uznać zasadność oceny osiągnięcia dokonanej uprzednio, pozostawiając dotychczasową punktację przyznaną za zgłoszony opis wpływu.

W związku z powyższym, ocena Podmiotu w III kryterium ewaluacji po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ustalona – zgodnie z § 23 ust. 11 rozporządzenia – jako średnia arytmetyczna uzyskanych przez Podmiot ocen opisów wpływu, wynosi QIII = 17,60.

2.4.12. Minister podał, że Komisja ponownie określiła kategorię naukową proponowaną dla Podmiotu w dyscyplinie naukowej filozofia na podstawie porównania przyznanych mu ocen, w ramach poszczególnych kryteriów ewaluacji, z odpowiednimi wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B+ i B, stosując algorytm określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Do porównania zastosowano próg pełnego przewyższania G, ustalony przez Komisję uchwałą nr 15/2022 z 27 kwietnia 2022 r. w wysokości 0,3. Organ wyjaśnił, że wartości referencyjne oznaczają zestaw referencyjnych wartości ocen punktowych określonych dla każdego z kryteriów ewaluacji działalności naukowej, służących kwalifikacji podmiotów prowadzących działalność naukową w ramach danej dyscypliny do kategorii naukowych A, B+, B lub C. Biorąc pod uwagę przesłanki określone w § 26 ust. 2 rozporządzenia, Komisja uchwałą nr 15/2022 z 27 kwietnia 2022 r. określiła proponowane wartości referencyjne dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych. Na podstawie powyższej propozycji, biorąc pod uwagę specyfikę prowadzenia działalności naukowej w tych dyscyplinach, w dniu 13 maja 2022 r. Minister ustalił wartości referencyjne dla kategorii naukowych A, B+ i B dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych. Zgodnie z § 26 ust. 4 rozporządzenia, ustalone przez Ministra zestawy wartości referencyjnych obowiązują do czasu kolejnej ewaluacji, a zatem miały również zastosowanie w sprawie rozstrzyganej niniejszą decyzją. W tym stanie rzeczy, dla dyscypliny naukowej filozofia wartości referencyjne wynoszą:

– kryterium I "Poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej": OIA = 191,905 pkt, OIB+ = 147,439 pkt, OIB = 93,612 pkt,

– kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych": OIIA = 15,162 pkt, OIIB+ = 11,649 pkt, OIIB = 7,396 pkt,

– kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki": OIIIA = 78,72 pkt, OIIIB+ = 60,48 pkt, OIIIB = 38,4 pkt.

Całkowity wynik punktowy porównania ocen, jakie Podmiot uzyskał po ponownym rozpatrzeniu sprawy w poszczególnych kryteriach z tytułu prowadzenia działalności naukowej w dyscyplinie filozofia, z każdą z odpowiednich wartości referencyjnych, został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom ewaluacji – zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Dla dyscypliny filozofia wagi te wynoszą:

1) kryterium I "Poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej" – 70;

2) kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" – 10;

3) kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki" – 20.

Dokonane z uwzględnieniem powyższych wag porównanie ocen uzyskanych przez Podmiot w dyscyplinie filozofia według poszczególnych kryteriów z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej A dało całkowity wynik punktowy -80, porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B+ dało całkowity wynik punktowy -19,8, a porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B dało całkowity wynik punktowy 60. Uzyskane wyniki punktowe, zgodnie z § 27 rozporządzenia, stanowiły podstawę do zaliczenia działalności naukowej Podmiotu w dyscyplinie filozofia do kategorii naukowej B.

2.4.13. Po przeanalizowaniu sprawy Minister stwierdził, że ocena została przeprowadzona przez Komisję zgodnie z przepisami ustawy i rozporządzenia, zaakceptował w całości wyniki oceny osiągnięć naukowych Podmiotu w ewaluowanej dyscyplinie i nie przedstawił uwag do jej wyników. W ocenie Ministra, wynik przeprowadzonej oceny nie pozwala na podwyższenie kategorii. Odnosząc się do wniosku Podmiotu o poddanie dodatkowej ocenie eksperckiej celem przyznania kategorii naukowej A+ podniesiono, że dodatkowej ocenie eksperckiej poddawana jest działalność naukowa zaliczona do kategorii naukowej A, która uzyskała w kryterium I ocenę o wartości nie niższej niż ustalony przez Komisję próg procentowy. Oba te warunki muszą być spełnione łącznie. Działalność naukowa Podmiotu w ewaluowanej dyscyplinie nie została zaliczona do kategorii naukowej A, a całkowity wynik punktowy porównania ocen przyznanych Podmiotowi po ponownym rozpatrzeniu sprawy z zestawem wartości referencyjnych ustalonych zarówno dla kategorii naukowej A, jak i zestawem wartości referencyjnych dla kategorii naukowej B+ jest ujemny, co nie pozwala nawet na przyznanie kategorii B+. Nie został również spełniony drugi z ww. warunków, gdyż wynik uzyskany przez Podmiot w kryterium I stanowi 49% najwyższej oceny w tym kryterium i w tej dyscyplinie, która wyniosła 285,83. Ustalony przez Komisję próg procentowy kwalifikujący do oceny eksperckiej wynosi 89% najwyższej oceny w kryterium I. Biorąc powyższe pod uwagę Minister postanowił utrzymać w mocy dotychczas wydaną decyzję, którą została przyznana kategoria naukowa B w dyscyplinie filozofia.

3. Pismem z 17 kwietnia 2023 r. [...] skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz. Zarzucił Ministrowi wydanie tej decyzji z naruszeniem:

– art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;

– art. 265 ust. 6 p.s.w.n. poprzez jego niezastosowanie w wykładni przepisów § 11 ust. 1 pkt 2 i § 25 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia

– art. 265 ust. 9 p.s.w.n. poprzez jego niezastosowanie w wykładni przepisów § 9 i 10 rozporządzenia;

– § 23 ust. 7, 7a i 8 rozporządzenia przez ich niezastosowanie;

– art. 269 ust. 4 i 5 w związku z art. 269 ust. 1 p.s.w.n., w związku z art. 127 § 3 k.p.a.

– art. 75 § 1, art. 77 i art. 78 w związku z art. 136 § 1 k.p.a.

– art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a.

Strona skarżąca wniosła ponadto o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów: pisma Ministerstwa Edukacji i Nauki z dnia 9 września 2022 r. wraz z Uchwałą Nr 15/2022 Komisji Ewaluacji Nauki z dnia 27 kwietnia 2022 r. z uzasadnieniem oraz Uchwałą Nr 17/2022 Komisji Ewaluacji Nauki z dnia 9 maja 2022 r. – z załącznikami.

3.1. W odpowiedzi na skargę, Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3.2. W piśmie procesowym z 20 października 2023 r. strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko oraz wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z kolejnych dokumentów:

– listu elektronicznego Dyrektora Biura Rady Doskonałości Naukowej z 23 czerwca 2023 r. na okoliczność wadliwości systemu informatycznego Ośrodka Przetwarzania Informacji - Państwowego Instytutu Badawczego (OPI), służącego identyfikacji czasopism i wydawnictw również w celu przeprowadzenia ewaluacji i wadliwe przeprowadzenie w stosunku do Instytutu jest powodem złożenia skargi;

– decyzji OPI z dnia 14 czerwca 2023 r. odmawiającej udostępnienia informacji publicznej dotyczącej udostępnienia wykazu wszystkich uzasadnień decyzji ekspertów Komitetu Ewaluacji Nauki dotyczących zdarzeń ewaluacyjnych we wszystkich dyscyplinach naukowych, na okoliczność braku możliwości - istotnego ze względu na powołane w skardze wady postępowania przeprowadzonego w stosunku do Skarżącego Instytutu – ustalenia, czy i w jakim zakresie w ewaluacji przestrzegana była zasada równego traktowania podmiotów, przy braku przejrzystości (zrozumiałej jedynie w zakresie ochrony tajemnic prawnie chronionych) podstawowych składników oprogramowania mającego służyć wyborowi ewaluowanych publikacji oraz skutków zastosowania tego oprogramowania.

4. Na rozprawie 3 listopada 2023 r. Sąd postanowił przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów wskazanych w skardze i piśmie z 20 października 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.

5.1. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie.

6. Przedmiotem zaskarżonej decyzji było przyznanie kategorii naukowej stronie skarżącej w dyscyplinie filozofia. Zgodnie z art. 269 ust. 1 p.s.w.n., Minister, biorąc pod uwagę uchwałę KEN w sprawie proponowanych kategorii naukowych na podstawie wyników ewaluacji, w drodze decyzji administracyjnej, przyznaje kategorię naukową A+, A, B+, B albo C, przy czym kategoria A+ jest kategorią najwyższą, a kategoria C – najniższą. Wprowadzając do systemu prawnego m.in. przytoczone wyżej przepisy, projektodawca miał na uwadze, że poprzednio obowiązujące "zasady finansowania i ewaluacji działalności naukowej oraz kształtowania kariery naukowej nie są ukierunkowane na osiąganie doskonałości naukowej i tym samym przyczyniają się do pogłębiania pułapek rozwojowych".

6.1. Obowiązujące przepisy, w szczególności przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, różnicują jednostki systemu szkolnictwa wyższego ze względu na posiadaną przez nie kategorię naukową. W szczególności:

– zgodnie z art. 14 ust. 1 p.s.w.n., uczelnia jest uczelnią akademicką, jeżeli prowadzi działalność naukową i posiada kategorię naukową A+, A albo B+ w co najmniej 1 dyscyplinie naukowej albo artystycznej – a uczelnia akademicka, która w wyniku ewaluacji jakości działalności naukowej nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 14 ust. 1, staje się uczelnią zawodową w dniu, w którym decyzje o przyznaniu tej uczelni kategorii naukowych stały się ostateczne (art. 15 ust. 7 p.s.w.n.);

– zgodnie z art. 16 ust. 2 i 3 p.w.s.n., wyraz "politechnika" jest zastrzeżony dla nazwy uczelni akademickiej posiadającej kategorię naukową A+, A albo B+ w co najmniej 2 dyscyplinach w zakresie nauk inżynieryjnych i technicznych; natomiast wyraz "uniwersytet" jest zastrzeżony dla nazwy uczelni akademickiej posiadającej kategorię naukową A+, A albo B+ w co najmniej 6 dyscyplinach naukowych lub artystycznych, zwanych dalej "dyscyplinami", zawierających się w co najmniej 3 dziedzinach nauki lub sztuki, zwanych dalej "dziedzinami";

– zgodnie z art. 53 ust. 4 p.s.w.n., uczelnia, która w dyscyplinie, o której mowa w ust. 1, albo dyscyplinie wiodącej posiada kategorię naukową: 1) B - może uzyskać pozwolenie na utworzenie studiów na kierunku przyporządkowanym do tej dyscypliny oraz na określonym poziomie i profilu; 2) C albo nie posiada kategorii naukowej - może uzyskać pozwolenie na utworzenie studiów na kierunku przyporządkowanym do tej dyscypliny oraz na określonym poziomie i profilu praktycznym;

– zgodnie z art. 53 ust. 7 p.s.w.n., pozwolenia na utworzenie studiów nie wymaga utworzenie studiów na kierunku przyporządkowanym do dyscypliny, o której mowa w ust. 1, albo dyscypliny wiodącej w której uczelnia posiada kategorię naukową A+, A albo B+;

– zgodnie z art. 59 ust. 1 p.s.w.n., uczelnia akademicka posiadająca kategorię naukową A+ albo A w co najmniej 4 dyscyplinach zawierających się w co najmniej 2 dziedzinach może prowadzić indywidualne studia międzydziedzinowe;

– zgodnie z art. 185 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n., uprawnienie do nadawania stopnia doktora posiadają uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy albo instytut międzynarodowy, które w danej dyscyplinie posiadają kategorię naukową A+, A albo B+,

– zgodnie z art. 198 ust. 3 p.s.w.n., szkoła doktorska może być prowadzona przez uczelnię akademicką, instytut PAN, instytut badawczy albo instytut międzynarodowy posiadające kategorię naukową A+, A albo B+ w co najmniej 2 dyscyplinach albo kategorię naukową A+, A albo B+ w co najmniej 1 dyscyplinie i uprawnienie nadane w trybie określonym w art. 226a ust. 1 p.s.w.n. w co najmniej 1 dyscyplinie,

– zgodnie z art. 199 pkt 1 lit. "a" p.s.w.n., podmiot prowadzący szkołę doktorską traci możliwość prowadzenia kształcenia doktorantów w ramach dyscypliny, w której uzyskał kategorię naukową B albo C, i zaprzestaje kształcenia z końcem roku akademickiego, w którym wystąpiła ta okoliczność;

– zgodnie z art. 218 pkt 1 p.s.w.n., uprawnienie do nadawania stopnia doktora habilitowanego posiadają uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy albo instytut międzynarodowy, które w danej dyscyplinie posiadają kategorię naukową A+, A albo B+,

– zgodnie z art. 233 ust. 5 p.s.w.n., uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy lub instytut międzynarodowy, które w tej dyscyplinie posiadają kategorię naukową A+, A albo B+, może zgłosić kandydata na członka RDN reprezentującego daną dyscyplinę;

– zgodnie z art. 271 ust. 4 p.s.w.n., uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy oraz instytut międzynarodowy mogą zgłosić po jednym kandydacie w każdej dziedzinie, w ramach której prowadzą działalność naukową, jeżeli co najmniej w 1 dyscyplinie w danej dziedzinie posiadają kategorię naukową A+, A albo B+ albo uprawnienie nadane w trybie określonym w art. 226a ust. 1 oraz nie posiadają kategorii naukowej C;

– zgodnie z art. 327 ust. 3 p.s.w.n., uczelnia posiadająca kategorię naukową A+, A albo B+ w dyscyplinie, której dotyczy wniosek może prowadzić postępowanie nostryfikacyjne;

– zgodnie z art. 368 ust. 3 pkt 3 p.s.w.n., algorytmy podziału środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 2 lit. a-d i g p.s.w.n., uwzględniają dane dotyczące kategorii naukowych;

– zgodnie z art. 388 ust. 1 p.s.w.n., uczelnia akademicka może przystąpić do konkursu w ramach programu "Inicjatywa doskonałości - uczelnia badawcza", o ile prowadzi działalność naukową w co najmniej 6 dyscyplinach, w których przeprowadzona została ewaluacja jakości działalności naukowej, i posiada kategorię naukową A+ albo A w co najmniej połowie tych dyscyplin oraz nie posiada kategorii naukowej B ani C;

– zgodnie z art. 397 ust. 1 p.s.w.n., do konkursu w ramach programu "Regionalna inicjatywa doskonałości" może przystąpić uczelnia akademicka, która posiada kategorię naukową A+, A albo B+: a) w dyscyplinie, o której mowa w art. 396 ust. 2 pkt 2, b) w co najmniej 1 dyscyplinie zawierającej się w grupie dyscyplin, o której mowa w art. 396 ust. 2 pkt 2, oraz nie posiada kategorii naukowej C w żadnej z dyscyplin zawierających się w tej grupie.

W związku z tym należy uznać, że przyznanie kategorii naukowej ma istotne znaczenie dla funkcjonowania ewaluowanej jednostki systemu szkolnictwa wyższego. Od kategorii naukowej, w szczególności od posiadania kategorii co najmniej B+ zależą liczne uprawnienia jednostki, zarówno w zakresie organizacyjnym (możliwość wskazywania kandydatów do ogólnopolskich organów nauki), naukowym (możliwość nadawania stopni naukowych), dydaktycznym (możliwość i zasady prowadzenia studiów wyższych) oraz finansowym (zasady uczestnictwa w podziale środków finansowych i możliwość udziału w konkursach przewidzianych w ustawie).

6.2. Z przytoczonego wcześniej art. 269 ust. 1 p.s.w.n. wynika, że przyznanie kategorii naukowej ściśle wiąże się z wynikami ewaluacji działalności naukowej. Stosownie do art. 266 p.s.w.n. ewaluację przeprowadza się co 4 lata i obejmuje ona okres 4 lat poprzedzających rok jej przeprowadzenia. Przy czym zgodnie z art. 267 ust. 1 p.s.w.n., podstawowymi kryteriami ewaluacji są:

1) poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności;

2) efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych;

3) wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.

6.2.1. W art. 265 ust. 1-3 p.s.w.n. wskazano, że ewaluacji podlega jakość działalności naukowej prowadzonej przez:

1) uczelnię akademicką, instytut PAN oraz instytut międzynarodowy;

2) uczelnię zawodową, instytut badawczy oraz podmiot, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 8, posiadający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ewaluacja obejmuje osiągnięcia wszystkich pracowników prowadzących działalność naukową w podmiotach, o których mowa w ust. 1, przy czym ewaluację w stosunku do podmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, przeprowadza się na wniosek. W niniejszej sprawie, ewaluacja została przeprowadzona z urzędu, albowiem podmiotem ewaluowanym był instytut PAN.

6.2.2. Zgodnie z art. 265 ust. 4 p.s.w.n., ewaluację przeprowadza się w ramach dyscypliny w podmiocie zatrudniającym według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok przeprowadzenia ewaluacji co najmniej 12 pracowników prowadzących działalność naukową w danej dyscyplinie, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie. W ust. 5 tego przepisu przewidziano, że pracownik prowadzący działalność naukową, w terminie 14 dni od dnia zatrudnienia, nie później niż do dnia 31 grudnia roku, w którym został zatrudniony, składa oświadczenie upoważniające zatrudniający go podmiot do zaliczenia go do liczby pracowników, o których mowa w ust. 4. W przypadku zmiany dyscypliny oświadczenie składa się niezwłocznie. Oświadczenie można złożyć tylko w jednym podmiocie i w nie więcej niż 2 dyscyplinach, o których mowa w art. 343 ust. 7 i 8. Przy czym w myśl art. 265 ust. 6 i 7 p.s.w.n., ewaluacją obejmuje się osiągnięcia, które powstały w związku z zatrudnieniem lub odbywaniem kształcenia w podmiocie, a także osiągnięcia artystyczne, które powstały bez związku z zatrudnieniem lub odbywaniem kształcenia w podmiocie.

6.2.3. W art. 265 ust. 9 p.s.w.n. przewidziano, że osiągnięcie objęte ewaluacją może stanowić w szczególności:

1) monografia naukowa wydana przez wydawnictwo publikujące recenzowane monografie naukowe;

2) artykuł naukowy opublikowany w:

a) czasopiśmie naukowym publikującym recenzowane artykuły lub recenzowanych materiałach z konferencji międzynarodowej, ujętych w międzynarodowych bazach czasopism naukowych o największym zasięgu,

b) czasopiśmie naukowym będącym przedmiotem projektów finansowanych w ramach programu "Wsparcie dla czasopism naukowych", o którym mowa w art. 401.

W związku z tym w ust. 10 tego przepisu przewidziano, że wydawnictwom, czasopismom i materiałom z konferencji, o których mowa w ust. 9, przypisuje się punkty będące miarą ich renomy. Czasopismom i materiałom z konferencji przypisuje się dyscypliny naukowe. W ust. 12 zastrzeżono, że na potrzeby ewaluacji osiągnięcia jednej osoby mogą być wykazywane w ramach nie więcej niż 2 dyscyplin, przy czym dane osiągnięcie może być wykazane przez osobę będącą jego autorem tylko raz i tylko w ramach jednej dyscypliny. W ust. 13 sformułowano natomiast wymóg polegający na tym, że osoba, której osiągnięcia są wykazywane na potrzeby ewaluacji, składa oświadczenie upoważniające dany podmiot do wykazania tych osiągnięć w ramach poszczególnych dyscyplin, o których mowa w art. 343 ust. 7 i 8, a w przypadku doktoranta: w dyscyplinie, w której jest przygotowywana rozprawa doktorska, albo w jednej z dyscyplin zawierających się w dziedzinie, w której jest przygotowywana rozprawa doktorska.

6.2.4. Ustawodawca upoważnił ponadto ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do wydania rozporządzeń, w których określi:

– rodzaje osiągnięć naukowych i artystycznych uwzględnianych w ewaluacji jakości działalności naukowej, definicje monografii naukowej i artykułu naukowego, szczegółowe kryteria i sposób oceny osiągnięć, sposób określania kategorii naukowej, a także sposób przeprowadzania ewaluacji, mając na uwadze specyfikę prowadzenia działalności naukowej w ramach dziedzin, zwłaszcza w zakresie nauk społecznych, humanistycznych i teologicznych, oraz specyfikę osiągnięć, o których mowa w art. 265 ust. 8, porównywalność wyników osiąganych przez podmioty w ramach dyscyplin, a także rzetelność i przejrzystość ewaluacji;

– sposób sporządzania wykazów wydawnictw, o których mowa w art. 265 ust. 9 pkt 1, oraz sposób ustalania i przypisywania im liczby punktów, mając na uwadze uznaną renomę wydawnictw oraz ich podział na grupy odpowiadające ich randze,

– sposób sporządzania wykazów czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych, o których mowa w art. 265 ust. 9 pkt 2, oraz sposób ustalania i przypisywania im liczby punktów, mając na uwadze uznaną renomę czasopism i materiałów z konferencji.

Już na poziomie ustawy uregulowano natomiast, że ww. wykazy sporządza minister i udostępnia w BIP na swojej stronie podmiotowej. Sporządzając odpowiedni wykaz minister przypisuje czasopismom i materiałom z konferencji dyscypliny naukowe.

6.2.5. W art. 268 i 269 p.s.w.n. wymieniono dwa podmioty, które biorą udział w procedurze ewaluacji i odpowiadają za przyznanie kategorii naukowej. Pierwszym z nich jest Komisja Ewaluacji Naukowej (KEN), która podejmuje uchwałę w sprawie proponowanych kategorii naukowych na podstawie wyników ewaluacji. Pozostałe zadania KEN wymieniono w art. 274 ust. 1 p.s.w.n. i zalicza się do nich:

– przeprowadzanie ewaluacji jakości działalności naukowej, o której mowa w art. 265;

– przygotowanie projektów wykazów, o których mowa w art. 267 ust. 2 pkt 2;

– przedstawianie ministrowi propozycji kategorii naukowych dla podmiotów poddanych ewaluacji;

– sporządzanie opinii i ocen w sprawach określonych przez ministra lub z własnej inicjatywy;

– ewaluacja jakości kształcenia w szkole doktorskiej;

– sporządzanie analiz w zakresie ewaluacji jakości działalności naukowej i jakości kształcenia w szkołach doktorskich;

– współpraca z krajowymi i międzynarodowymi instytucjami zajmującymi się ewaluacją jakości działalności naukowej.

Drugim organem zaangażowanym w tę procedurę jest minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, który w myśl przytoczonego wcześniej art. 269 ust. 1 p.s.w.n. w drodze decyzji administracyjnej przyznaje kategorię naukową A+, A, B+, B albo C, biorąc pod uwagę uchwałę KEN w sprawie proponowanych kategorii naukowych na podstawie wyników ewaluacji. Z przepisów tych wynika zatem, że to KEN prowadzi ewaluację działalności naukowej, lecz rezultat tej ewaluacji, tj. kategorię badawczą przyznaje Minister "biorąc pod uwagę uchwałę KEN".

7. W uzasadnieniu projektu ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym wyjaśniono, że "do postępowań w sprawie przyznania kategorii naukowej – z uwagi na specyfikę procesu ewaluacji jakości działalności naukowej – nie będą mieć zastosowania przepisy art. 10, art. 35-37, art. 61 § 4, art. 79a, art. 81 oraz art. 96a-96n Kodeksu postępowania administracyjnego".

7.1. Rozwiązanie to znalazło się w art. 270 p.s.w.n. Z redakcji tego przepisu wynika przede wszystkim, że ustawodawca uznał, że postępowanie w sprawie przyznania kategorii naukowej jest prowadzone w standardowych rygorach ogólnego postępowania administracyjnego. W szczególności, ustawodawca nie określił bowiem, że przepisy k.p.a. stosuje się w tym postępowaniu "odpowiednio" lub też "w zakresie nieuregulowanym" w p.s.w.n. lub innych aktach normatywnych, w tym rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 267 ust. 2 p.s.w.n. Innymi słowy, do postępowania takiego jak kontrolowane stosuje się wszystkie normy Kodeksu postępowania administracyjnego z wyłączeniem następujących, precyzyjnie określonych przepisów, tj.: art. 10 k.p.a. (przewidującego obowiązki organów administracji w zakresie zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu), art. 35-37 k.p.a. (regulujących terminy załatwienia spraw i umożliwiających stronie ponaglenie organu), art. 61 § 4 k.p.a. (nakazujący zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania administracyjnego), art. 79a k.p.a. (nakładający na organ obowiązek wskazania niespełnionych przesłanek do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony), art. 81 k.p.a. (uzależniającego uznanie okoliczności za udowodnioną od możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do przeprowadzonych dowodów) oraz art. 96a-96n k.p.a. (regulujących prowadzenie mediacji w postępowaniu administracyjnym). Poza tym szczegółowym wyłączeniem ww. przepisów, ustawodawca zmodyfikował również termin zaskarżenia decyzji wydanej przez ministra. W art. 269 ust. 4 p.s.w.n. określił bowiem, że od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji - a nie 14 dni, jak to jest zgodnie z art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. Jednak nawet w art. 129 § 3 k.p.a. przewidziano, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy wniesienia odwołania (odpowiednio: wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Ponadto w art. 269 ust. 5 p.s.w.n. przewidziano dodatkowe stadium postępowania odwoławczego, albowiem przepis ten przewiduje, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest opiniowany przez KEN w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku przekazanego przez ministra.

7.2. W związku z tym, w ocenie Sądu, do postępowania takiego, jak kontrolowane, należy stosować wszelkie standardy ogólnego postępowania administracyjnego, z wyłączeniem tych regulacji k.p.a., które zostały wyłączone lub zmodyfikowane na mocy art. 270 lub 269 ust. 4 p.s.w.n. Minister słusznie wskazywał, że w art. 267 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia m.in. szczegółowych kryteriów i sposobu oceny osiągnięć, sposobu określania kategorii naukowej, a także sposobu przeprowadzania ewaluacji. Taki zakres spraw przeznaczonych do regulacji w drodze rozporządzenia nie skutkuje jednak ograniczeniem stosowania przepisów k.p.a., skoro rozporządzenie to – zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP – jest wydawane "na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania". W ślad za orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, w doktrynie prawa wskazuje się, że "akt wykonawczy do ustawy nie może w sposób samoistny zmieniać ani modyfikować treści norm zawartych w aktach hierarchicznie wyższych. Zmiana albo modyfikacja taka jest możliwa jedynie wówczas, gdy jest to wyraźnie wyrażone w przepisie upoważniającym. (...) Rozporządzenie nie może (...) uzupełniać ustawy, rozbudowywać przesłanek zrealizowania jakiejś normy prawnej określonej w ustawie lub takich elementów procedury, które nie odpowiadają jej ustawowym założeniom. Modyfikacja czy uzupełnianie ustawy w drodze rozporządzenia nie mogą być usprawiedliwiane tym, że w przepisie upoważniającym zawarte zostało sformułowanie «określa szczegółowe zasady i tryb postępowania» (TK – P 16/09, zob. też TK – U 2/08, U 12/13, SK 11/98)" (P. Radziewicz [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, red. P. Tuleja, Warszawa 2023, art. 92).

7.3. W świetle art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sędziowie sądów administracyjnych i asesorzy sądowi w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Z zasady podległości sędziów i asesorów sądowych tylko Konstytucji i ustawom wynika zdolność Sądu do odmowy zastosowania obowiązującego przepisu podustawowego (zob. wyrok NSA z 29.06.2023 r., III OSK 432/22, LEX nr 3576349), zatem to stosując rozumowanie a minori ad maius nie może budzić wątpliwości, że tym bardziej Sąd jest uprawniony i zobowiązany do interpretowania przepisu niższego rzędu (np. rozporządzenia) w zgodzie z przepisem wyższego rzędu (np. ustawy). Działanie takie należy do podstawowych zasad wykładni systemowej jako nakaz respektowania hierarchii aktów normatywnych, której urzeczywistnienie w stosowaniu prawa polega na obowiązku interpretowania przepisów aktów normatywnych niższego rzędu w zgodzie z treścią przepisów aktów normatywnych wyższego rzędu (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 130). Stanowisko to jest w pełni uznawane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2013 r. sygn. akt

I FSK 897/12, wyrok WSA w Warszawie z 28 października 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1272/20 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nakaz poszukiwania takiego rezultatu wykładni, który nie ogranicza skuteczności normy wyższego rzędu, spoczywa nie tylko na sądach, lecz na wszystkich organach władzy publicznej, które stosują normy prawne, a nie konkretne jednostki redakcyjne aktów normatywnych, z których dopiero normy te są wywodzone. Obowiązek ten spoczywa również na Ministrze i to również w sytuacji, w której stosuje normy prawne wynikające m.in. z aktów normatywnych, których opracowywaniem zajmował się obsługujący go urząd.

7.4. Istotnym obszarem sporu w niniejszej sprawie była kwestia zakresu uprawnień strony i kompetencji organu w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Należy zatem podnieść, że przepisy p.s.w.n. nie wyłączyły stosowania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w sprawach przyznania kategorii naukowej. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Istotą omawianej zasady nie jest więc zasadniczo kontrola zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu (we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) wobec rozstrzygnięcia organu administracji I instancji (por. wyrok NSA z 30.11.2017 r., II GSK 431/16, LEX nr 2431223). W przypadku kontroli rozstrzygnięcia organu dokonywanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zasada dwuinstancyjności doznaje jedynie tego ograniczenia, że nie dochodzi do przekazania kompetencji orzeczniczej organowi wyższego stopnia, ale ponowne rozpoznanie sprawy staje się obowiązkiem tego samego organu, który wydał kwestionowane orzeczenie. W konsekwencji, w postępowaniu wszczętym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie będą miały w ogóle zastosowania przepisy dotyczące odwołań od decyzji, na gruncie których, regulując kolejne etapy postępowania odwoławczego ustawodawca odniósł się do relacji między organem pierwszej i drugiej instancji w zakresie dotyczącym: 1) pośredniego trybu wnoszenia środka zaskarżenia - art. 129 § 1 k.p.a.; 2) uprawnień autokontrolnych organu pierwszej instancji - art. 132 k.p.a.; 3) obowiązku przesłania środka zaskarżenia (odwołania) wraz z aktami sprawy - art. 133 k.p.a.; 4) trybu przeprowadzenia dodatkowego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego – art. 136 in fine k.p.a.; 5) uprawnień kasacyjnych organu wyższego stopnia - art. 138 § 2 k.p.a. W postępowaniu "odwoławczym" tego rodzaju, organ rozpoznaje sprawę na nowo, korzystając ze swoich kodeksowych kompetencji.

7.5. Należy podkreślić, że z art. 7 i art. 77 oraz art. 80 k.p.a. wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego. Zakres poszukiwanych dowodów wyznacza norma prawa materialnego, mająca podlegać konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym. W przypadku przyznania kategorii naukowej, zakres ten wyznacza w szczególności art. 267 ust. 1 p.s.w.n. Celem postępowania dowodowego w ramach tej procedury jest zatem rzetelne i wyczerpujące ustalenie poziomu naukowego/artystycznego działalności prowadzonej przez podmiot ewaluowany, finansowych efektów badań naukowych i prac rozwojowych tego podmiotu oraz wpływu działalności naukowej ww. podmiotu na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki. Wszystkie przepisy proceduralne regulujące sprawy związane z ewaluacją działalności naukowej, należy interpretować i stosować zgodnie z celem tej instytucji, która zawiera się w samej jej definicji. Ma to być zatem zobiektywizowana ocena działalności naukowej jednostki systemu szkolnictwa wyższego. Nie można w związku z tym zaakceptować stanowiska organu, co do tego, że techniczne rozwiązania zawarte w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej, można rozumieć jako regulacje ograniczające zobiektywizowaną ocenę działalności naukowej. Wymaga podkreślenia, że ewaluacja jednostek nauki i szkolnictwa wyższego nie jest celem samym w sobie, ale ma służyć budowie transparentnej, quasi-hierarchicznej struktury jednostek systemu szkolnictwa wyższego, według kryterium jakości działalności naukowej. Zatem przepisy proceduralne, w tym regulacje ww. rozporządzenia powinny być stosowane przede wszystkim w celu jak najdokładniejszego i jak najbardziej rzetelnego ustalenia jakości działalności naukowej. W tym stanie rzeczy, nie jest niczym niestandardowym postępowanie strony, która zaskarżając pierwotne orzeczenie Ministra, przedstawia wnioski dowodowe zmierzające do podważenia ustaleń faktycznych organu leżących u podstaw decyzji pierwszoinstancyjnej. W art. 78 k.p.a. przewidziano bowiem, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Obowiązujące prawo nie wyłącza możliwości przeprowadzania nowych dowodów w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro strona zgłasza takie dowody, to organ nie może się przed nimi zasłaniać argumentacją związaną z brakiem po stronie organu nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów. W niniejszej sprawie, strona skarżąca nie oczekiwała bowiem od organu aby z własnej inicjatywy i w bliżej nieokreślonym kierunku poszukiwał nowych dowodów, lecz samodzielnie zgłosiła takie dowody. Nie było zatem podstaw do odmowy uwzględnienia ich w ustalaniu podstawy faktycznej decyzji, o ile dotyczyły one faktów związanych z działalnością naukową podmiotu.

7.6. Zdaniem Sądu, § 24 ust. 3 rozporządzenia, przewidujący możliwość zgłoszenia do ewaluacji innych osiągnięć naukowych niż wyselekcjonowane przez algorytm optymalizujący, stanowi istotny element poprzedzający procedurę ewaluacji. Ustawodawca w art. 267 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. odróżnił bowiem kryteria i sposób oceny osiągnięć od sposobu przeprowadzenia ewaluacji oraz w ogóle nie przekazał do regulacji w drodze rozporządzenia sposobu przyznawania kategorii naukowej. Gdyby przyjąć, jak chce tego Minister, że termin z § 24 ust. 3 rozporządzenia miałby mieć charakter ostateczny i po jego upływie niemożliwa byłaby modyfikacja osiągnięć naukowych przedstawianych do ewaluacji, to w zasadzie bezcelowe byłoby prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania kategorii naukowej. Postępowanie administracyjne z samej swej istoty polega zarówno na gromadzeniu materiału dowodowego, jak i na jego ocenie przez pryzmat adekwatnej normy prawa materialnego. Ze stanowiska Ministra wynika tymczasem, że wszystko co istotne dla wyniku tej sprawy odbywa się nie tylko bez udziału właściwego organu (bo w systemie informatycznym), ale również, że organ nie może w zasadzie prowadzić żadnego postępowania dowodowego i musi się opierać na dowodach zgromadzonych przed tym postępowaniem i poza nim. Takie stanowisko nie przystaje do standardów postępowania administracyjnego, w którym strona jest uprawniona do zgłaszania wniosków dowodowych, a organ zobowiązany do wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i przeprowadzenia jego oceny. O ile zatem strona skarżąca domaga się przeprowadzenia oceny na podstawie osiągnięć, o których mowa w § 11 rozporządzenia, to rzeczą organu jest rozpatrzenie, czy osiągnięcia te spełniają wymogi z § 8-10 rozporządzenia, a w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, uwzględnienie ich w ewaluacji w ramach adekwatnego kryterium.

7.7. W przepisach rozporządzenia zawarto szereg regulacji przewidujących udział "ekspertów" w procedurze ewaluacji. W szczególności:

– § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia określa przeprowadzenie oceny nie więcej niż pięciu monografii naukowych przez ekspertów powoływanych przez ministra na wniosek Przewodniczącego KEN;

– § 23 ust. 6 i 7 rozporządzenia przewiduje, że opisy wpływu uwzględniane w ocenie są oceniane przez ekspertów powoływanych przez ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji, przy czym organ wskazuje jednego z nich jako eksperta wiodącego.

W aktach kontrolowanego postępowania zabrakło informacji na temat danych ekspertów wyłonionych do oceny. Na rozprawie, pełnomocnik organu wyjaśnił, że personalia ekspertów nie są "zwyczajowo" udostępniane stronie postępowania – podmiotowi ewaluowanemu, aby zminimalizować zagrożenie pozaprawnego oddziaływania na eksperta. I choć takie podejście organu wydaje się być spójne intelektualnie, to jednak de lege lata nie przystaje do standardów postępowania administracyjnego. Choć rozporządzenie posługuje się inną nomenklaturą, to zadania eksperta w kontrolowanym postępowaniu odpowiadają kodeksowemu pojęciu "biegłego", o którym mowa w art. 84 § 1 k.p.a. Podobnie, jak biegły w przypadku o którym mowa w tym przepisie, ekspert w procedurze ewaluacji wykonuje funkcję dzielenia się z organem posiadanymi przez siebie wiadomościami specjalnymi. Choć KEN składa się z m.in. przedstawicieli jednostek szkolnictwa wyższego, to jej członkowie nie muszą in gremio posiadać specjalistycznej wiedzy z zakresu wszystkich poszczególnych dyscyplin nauki. Skoro zatem w postępowaniu ewaluacyjnym ekspert wykonuje funkcję biegłego, to na mocy art. 84 § 2 k.p.a. należy do niego stosować art. 24 k.p.a., a zwłaszcza § 3 tego przepisu, który umożliwia stronie złożenie wniosku o wyłączenie od udziału w postępowaniu. W sytuacji, w której strona postępowania nie zna personaliów eksperta, nie może ocenić, czy ekspert podlega wyłączeniu. Nie może również skonfrontować merytorycznych kwalifikacji osoby powołanej do zadań eksperta w zakresem jego udziału w postępowaniu, a mianowicie nie może sprawdzić, czy wskazana przez organ osoba rzeczywiście posiada kwalifikacje gwarantujące, że dysponuje ona wiedzą ekspercką w zakresie związanym z dyscypliną podlegającą ewaluacji. Obiektywnie rzecz biorąc, możliwa jest sytuacja, w której organ popełni błąd lub omyłkę i wskaże do udziału w postępowaniu w charakterze eksperta osobę, która nie posiada kwalifikacji do wykonywania takich zadań albo która nie powinna uczestniczyć w ocenie danej jednostki z uwagi na wystąpienie przesłanek z art. 24 k.p.a. Sąd nie może zatem zaakceptować jako zgodnej z prawem sytuacji, w której istotny wpływ na wynik ewaluacji mają eksperci, których personalia zostały ukryte przed stroną bez wyraźnej podstawy ustawowej. Z całą pewnością w niniejszej sprawie podstawą taką nie był art. 74 § 1 k.p.a., albowiem nie wykazano, aby omawiane informacje były niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", ani też aby istniał ważny interes państwowy, ze względu na który organ wyłączy dostęp do akt sprawy w tym zakresie. Z brzmienia przepisów k.p.a. wprost wynika, że zasadą jest jawność akt postępowania administracyjnego, natomiast organ administracji publicznej może ograniczyć prawo wglądu do akt sprawy wyłącznie w sytuacji, gdy przepis ustawy pozwala na takie ograniczenie. Wobec powyższego, Sąd uznał, że obowiązujące przepisy wymagają udostępnienia stronie całości akt postępowania, w tym danych pozwalających na identyfikację ekspertów, co stanowi dodatkową gwarancję bezstronności eksperta i rzetelności przeprowadzonej ewaluacji, jak również są wymagane z perspektywy konstytucyjnej i kodeksowej zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do prawa i organów państwa.

7.8. Zdaniem Sądu, zarówno na organie, jak i na KEN i wspomagających ją w ocenie ekspertach spoczywa obowiązek ustosunkowania się do szczegółowych zarzutów strony związanych z przesłankami odrzucenia osiągnięć naukowych, ocen wpływów i projektów badawczych. W postępowaniu ewaluacyjnym biorą bowiem udział co najmniej 2 podmioty wyspecjalizowane w dziedzinie, której dotyczą oceniane osiągnięcia naukowe. Pierwszym z nich jest osoba, która dokonuje oceny, uwzględnianej następnie przez KEN i Ministra. Niemniej jednak również podmiot ewaluowany prowadzący działalność naukową w danej dyscyplinie posiada instytucjonalną specjalizację w tej dyscyplinie, jako jednostka zatrudniająca osoby prowadzące w niej badania naukowe. Skoro więc podmiot ewaluowany zgłasza istotne zastrzeżenia co do oceny dokonanej "w I instancji", to w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy niezbędne jest wykazanie, że zarówno ekspert, jak i KEN i wreszcie Minister, skonfrontowali swoje poglądy co do osiągnięcia naukowego z uzasadnionymi zastrzeżeniami i zarzutami podmiotu ewaluowanego. Nie jest przy tym wystarczające lakoniczne stwierdzenie o podtrzymaniu poprzedniej oceny lub proste powtórzenie pierwotnego uzasadnienia oceny. Wymóg, o którym mowa w tym akapicie wynika zarówno z określonego w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak i z gwarantowanej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania i wreszcie z art. 107 § 3 k.p.a. Przepisy te, jak już wcześniej zastrzeżono, znajdują pełne zastosowanie w postępowaniu takim, jak kontrolowane.

8. Kolejny zarzut skargi dotyczył udostępnionego do publicznego wglądu "Podręcznika dla ekspertów oraz dla ewaluowanych podmiotów w zakresie opisu wpływu działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki".

8.1. Organ wskazał, że "Podręcznik służył objaśnieniu i przybliżeniu ewaluowanym podmiotom tego kryterium. Został on upubliczniony kilka miesięcy przed ewaluacją, aby pomóc podmiotom w odpowiednim przygotowaniu opisu wpływu i przedstawieniu dowodów niebudzących wątpliwości co do wystąpienia wpływu. Istotnie, materiał ten nie stanowi prawa powszechnie obowiązującego, ale pokazuje, na co eksperci zwracają uwagę w procesie oceny, co należy przedstawić w opisie, jak dokumentować wpływ, jak rozumieć i udowadniać interdyscyplinarność itp. Podmiot mógł, ale nie musiał skorzystać z tego materiału".

8.2. Przytoczone w tym miejscu stanowisko organu zasługuje na szczególną krytykę. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem upoważnienia dla organu (ani Ministra ani KEN) do ustalania pozanormatywnych zasad sporządzania i oceny opisu wpływu działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki. Jak się wydaje, prawodawca po to wprowadził w postępowaniu ewaluacyjnym udział ekspertów, żeby opierać się – m.in. w zakresie wpływu działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki – na ich merytorycznym autorytecie w danej dziedzinie podlegającej ewaluacji. Tymczasem organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyznał, że eksperci ci nie tyle działali na podstawie własnych kompetencji, wiedzy i doświadczeniu, lecz kierowali się pozanormatywnym dokumentem, który wskazywał na co "zwracają uwagę w procesie oceny, co należy przedstawić w opisie, jak dokumentować wpływ, jak rozumieć i udowadniać interdyscyplinarność".

8.3. W związku z tym, w ocenie Sądu, w ewaluacji kryterium III nie ma najmniejszych podstaw prawnych do uwzględniania wymogów lub zaleceń wynikających z tego "podręcznika". Organ nie może wymagać od podmiotu ewaluowanego, aby dostosowywał treść składanych oświadczeń do wskazań z tego podręcznika, nie może również wywodzić dla strony negatywnych konsekwencji z powodu tego, że nie dostosowuje treści ocen wpływu do zasad wynikających z podręcznika. Również eksperci dokonując swojej oceny nie mogą kierować się tym podręcznikiem, skoro nie ma on charakteru normatywnego. Nawet gdyby dokument ten miał charakter aktu prawa wewnętrznie obowiązującego, to wciąż nie mógłby stanowić nawet ułamka podstawy prawnej działania władzy publicznej względem podmiotu ewaluowanego, co wynika wprost z art. 93 ust. 2 Konstytucji RP.

9. Wreszcie, należało odnieść się do stanowiska strony skarżącej odnośnie do wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych oraz sposobu ustalania i przypisywania liczby punktów za utwory, co stanowi zasadniczą część wyniku ewaluacji.

9.1. Z § 35 rozporządzenia wynika, że w ewaluacji przeprowadzanej w 2022 r., tj. za lata 2017-2021, liczbę punktów za:

– artykuły naukowe opublikowane w czasopismach naukowych i w recenzowanych materiałach z międzynarodowych konferencji naukowych w ostatecznej formie w latach 2019-2021, ustala się zgodnie z ostatnim wykazem czasopism,

– monografie naukowe wydane przez wydawnictwa zamieszczone w wykazie tych wydawnictw, opublikowane w ostatecznej formie w latach 2017-2021, ustala się zgodnie z ostatnim wykazem wydawnictw

sporządzonym i udostępnionym przez ministra w okresie objętym ewaluacją. Jednak zasady te zostały wprowadzone do systemu prawnego w drugiej połowie przedostatniego roku, za który była realizowana ewaluacja, tj. 22 sierpnia 2020 r., na mocy rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 31 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej (Dz. U. poz. 1352). Zgodnie bowiem z pierwotny brzmieniem tego rozporządzenia, także do pierwszej ewaluacji miało się stosować § 11 ust. 3 rozporządzenia, który przewiduje, że liczbę punktów za osiągnięcia naukowe, o których mowa w § 8 pkt 1 i 3, ustalać się miało zgodnie z ostatnim wykazem czasopism i ostatnim wykazem wydawnictw, sporządzonymi i udostępnionymi przez ministra w roku kalendarzowym, w którym dana publikacja naukowa została opublikowana w ostatecznej formie, właściwej dla danego czasopisma albo wydawnictwa, a jeżeli w roku opublikowania publikacji naukowej nie był sporządzany i udostępniany właściwy wykaz – zgodnie z ostatnim wykazem sporządzonym i udostępnionym w latach poprzednich.

9.2. Jak wynika z informacji zamieszczonych w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w warunkach art. 267 ust. 3 p.s.w.n., w latach 2017-2021 opublikowane zostały następujące wykazy czasopism i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych (dostępne pod adresem: https://www.gov.pl/web/nauka/ujednolicony-wykaz-czasopism-naukowych):

1) z 31 lipca 2019 r.,

2) sprostowanie ww. wykazu z 1 sierpnia 2019 r.,

3) z 18 grudnia 2019 r.

4) z 9 lutego 2021 r.

5) z 18 lutego 2021 r.

6) z 1 grudnia 2021 r.

7) zmiana i sprostowanie ww. komunikatu 21 grudnia 2021 r.

Ponadto, w okresie podlegającym ewaluacji opublikowano następujące wykazy wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe (dostępne pod adresem https://www.gov.pl/web/nauka/wykaz-wydawnictw-publikujacych-recenzowane-monografie-naukowe2):

1) z 18 stycznia 2019 r.

2) z 17 grudnia 2019 r.

3) z 29 września 2020 r.

4) z 29 września 2020 r.

5) z 22 lipca 2021 r.

9.3. Sąd zauważa, że sporządzenie wykazu i umieszczenie na nim konkretnego czasopisma/materiałów/wydawnictwa, następuje poza postępowaniem uregulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym Sąd nie miał kognicji do oceny prawidłowości sporządzonych wykazów. Co więcej, art. 265 ust. 10 p.s.w.n. przewiduje, że wydawnictwom, czasopismom i materiałom z konferencji przypisuje się punkty będące miarą ich renomy. W związku z tak określonym przez ustawodawcę kryterium decydującym o liczbie punktów przypisywanych danej pozycji, sądowa kontrola takiego wykazu musiałaby ograniczyć się do kwestii proceduralnych, skoro sąd administracyjny, jako sąd prawa, kontroluje zgodność działalności organów administracji publicznej z prawem i nie posiada kompetencji merytorycznych do określania renomy wydawnictwom, czasopismom i materiałom z konferencji. Tylko na marginesie należy zauważyć, że tak sformułowane kryterium przyznawania punktów poszczególnym publikatorom w zasadzie w ogóle wymyka się spod jakiejkolwiek kontroli jako szczególnie subiektywne i w związku z tym, w zasadzie obiektywnie nieweryfikowalne.

9.4. Skoro jednak rozwiązanie przewidujące, że do artykułów z lat 2019-2021 oraz monografii z lat 2017-2021, stosuje się ostatni wykaz ogłoszony w okresie ewaluacji, zostało zamieszczone w rozporządzeniu, to Sąd uznał za zasadne przeprowadzenie testu legalności tego rozwiązania. Rezultat tego testu musiał być negatywny, skoro przepis ten dopuszczał, że liczba punktów mogła wynikać z aktu Ministra, wydanego nawet na 1 dzień przed końcem okresu ewaluacji. Przepis ten zakładał, że organ ustalający wykazy, będzie mógł modyfikować wartości punktowe przyznawane poszczególnym osiągnięciom, już po ich opublikowaniu – jednak przed rozpoczęciem roku, w którym formalnie dokonywana jest ewaluacja. Ponadto, wprowadzenie tego przepisu do systemu prawa "pod koniec" okresu ewaluacji sprawiło, że podmioty ewaluowane nie miały pewności co do obowiązujących zasad oceniania osiągnięć naukowych, a pewność tę zyskały dopiero w roku, w którym ewaluację przeprowadzono. Publikując swoje osiągnięcia naukowe nie wiedziały, jakie ostatecznie punkty zostaną przyznane w drodze ewaluacji.

9.5. Tymczasem, jak wynika ze stanowiska Trybunału, wynikająca z art. 2 Konstytucji RP zasada ochrony interesów w toku zapewnia ochronę jednostki w sytuacjach, w których rozpoczęła ona określone przedsięwzięcia na gruncie dotychczasowych przepisów. Chociaż zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego, na ustawodawcy ciąży szczególny obowiązek ochrony interesów w toku w sytuacji wystąpienia następujących przesłanek: "1) przepisy prawa wyznaczają pewien horyzont czasowy dla realizowania określonych przedsięwzięć; 2) dane przedsięwzięcie ma charakter rozłożony w czasie; 3) jednostka faktycznie rozpoczęła realizację danego przedsięwzięcia w okresie obowiązywania danej regulacji" (sygn. K 45/01). Z doktryny wynika m.in., że "Interesy w toku są określonymi stanami faktycznymi, podlegającymi ochronie z uwagi na zasadę zaufania obywateli do prawa. Na pewno nie są ekspektatywami. Nie przesądzają bowiem i nie zabezpieczają prawa. Nie prowadzą również do jego nabycia" (M. Jackowski, Ochrona praw nabytych w polskim porządku konstytucyjnym, Warszawa 2008, s. 116). Obowiązkiem prawodawcy, ze względu na ochronę interesów w toku, jest ustanowienie przepisów, które umożliwią dokończenie przedsięwzięć rozpoczętych stosownie do przepisów obowiązujących w chwili ich rozpoczynania albo stworzą inną możliwość dostosowania się do zmienionej regulacji prawnej (zob. np. wyrok TK z 5 stycznia 1999 r., sygn. akt K 27/98, OTK ZU nr 1/1999, poz. 1).

9.6. Zdaniem Sądu, regulacje dotyczące zasad obliczania wartości punktowych ww. osiągnięć naukowych, zastosowane przy ewaluacji strony skarżącej, naruszają wynikająca z art. 2 Konstytucji RP zasada ochrony interesów w toku. W ocenie Sądu, na gruncie tej zasady konstytucyjnej niedopuszczalne jest, aby o tym, jakie wartości punktowe zostaną przyznane poszczególnym osiągnięciom i na jakich zasadach się to dokona, rozstrzygał przepis prawa wprowadzony w toku ewaluacji. Skoro ewaluacja obejmuje konkretny, wieloletni okres, to oznacza to, że przepisy prawa wyznaczają pewien horyzont czasowy dla realizowania określonych przedsięwzięć, tj. publikowania artykułów naukowych, monografii i materiałów konferencyjnych podlegających ocenie. Oczywistym jest, że działalność naukowa polegająca na publikacji ww. utworów, ma charakter rozłożony w czasie, skoro obejmuje przeprowadzenie badań naukowych, spisanie ich rezultatów, wybór czasopisma/wydawnictwa, w którym wyniki badań naukowych zostaną opublikowane. Nie ma również wątpliwości, że podmiot ewaluowany prowadzi działalność naukową w trybie ciągłym, a zatem rozpoczął realizację danych przedsięwzięć w okresie obowiązywania poprzedniej regulacji.

9.7. Pomimo tego, że § 35 rozporządzenia narusza, zdaniem Sądu, ww. zasadę, uwzględniając ten pogląd w kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd musiał wziąć pod uwagę, że nie jest możliwe, aby sąd administracyjny mocą swojego wyroku ustanawiał szczegółowe rozwiązania "zastępujące" te, które wynikają z § 35 rozporządzenia. Organ wskazywał bowiem, że zmiany w wykazach czasopism i wydawnictw nie polegały na obniżeniu wartości punktowych przyznawanych poszczególnym jednostkom, a na dodawaniu kolejnych czasopism/wydawnictw i zwiększaniu wartości punktowych. Zatem odmowa zastosowania § 35 rozporządzenia, skutkująca nakazem zastosowania zasady ogólnej z § 11 ust. 3 rozporządzenia, prowadziłaby do pogorszenia sytuacji strony skarżącej względem pozostałych podmiotów ewaluowanych, skoro cała ewaluacja została oparta o zestawy wartości referencyjnych ustalone z uwzględnieniem § 35 rozporządzenia. Osiągnięciom strony przyznano by wówczas niższą liczbę punktów niż osiągnięciom innych podmiotów ewaluowanych, opublikowanym w tym samym czasie w tych samych wydawnictwach i czasopismach. Sąd administracyjny nie może natomiast orzekać na niekorzyść strony skarżącej (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

10. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Rzeczą organu będzie obecnie rozpoznanie sprawy na skutek wniosku strony skarżącej, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku.

Biorąc to pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji.