Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 621/10 w zakresie odrzucenia skargi S. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] września 2010 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę S. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania M. P. i G. P. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 listopada 2010 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 7 odpisów tej skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone w dniu 24 listopada 2010 r. Mimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie nadesłał odpisów skargi. Skarżący wniósł jedynie w dniu 27 listopada 2010 r. wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania w całości. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 grudnia 2010 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 oraz § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Skarżący podniósł, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym znosi obowiązek uiszczania kosztów postępowania w sprawie oraz zapewnia profesjonalną pomoc prawną przez zastępstwo nieporadnej strony w każdej czynności procesowej. Należy zatem uznać, że zarządzenie w zakresie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej odpisów obciążało już nie stronę, a jej pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy. Pełnomocnik ma możliwość skutecznego działania od momentu udzielenia mu pełnomocnictwa, a w obecnym stanie prawnym moment ten należy liczyć od zawiadomienia adwokata przez władze samorządu o wyznaczeniu go do prowadzenia sprawy.

W piśmie uzupełniającym (złożonym w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej) skarżący zarzucił dodatkowo naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych skargi i odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277 ze zm.) w związku z art. 65 § 2 p.p.s.a. poprzez wyszczególnienie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dwóch pism sądowych pomimo tego, że przewidziany powołanym rozporządzeniem wzór zwrotnego potwierdzenia odbioru nie przewiduje takiej możliwości. Skarżący podniósł, że otrzymał jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu, natomiast nie otrzymał zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisów skargi. Informacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, iż jedna przesyłka zawiera dwa pisma Sądu nie jest wystarczającym dowodem tego, że skarżący otrzymał też drugie pismo. Podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru stanowi jedynie pokwitowanie i ma tylko takie znaczenie, że danego dnia adresat otrzymał przesyłkę od oznaczonego nadawcy w danej dacie. Strona nie otrzymuje kopii "zwrotki" i nie może po otwarciu listu zweryfikować jego zawartości ze specyfikacją na "zwrotce". Praktykę wpisywania na "zwrotce" informacji o pismach stanowiących zawartość przesyłki uznać należy za błędną. Przewidziany wzór zwrotnego potwierdzenia odbioru nie przewiduje możliwości wpisania w niego spisu zawartości. Samo sformułowanie "rodzaj przesyłki" określa ogólną kategorię i nie sposób przypisywać mu desygnatów szczegółowych, jak sprecyzowanie jakie pisma i czego dotyczące przesyłka zawiera.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym w związku z art. 65 § 2 p.p.s.a., formułującego tezę o niedopuszczalności łączenia w jednej przesyłce kilku pism sądowych, należy uznać ten zarzut za chybiony. Zgodnie z art. 65 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Do doręczania pism przez pocztę w postępowaniu sądowym stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (art. 65 § 2 p.p.s.a.). Zastosowanie znajdują więc przepisy, wydanego na postawie art. 131 § 2 k.p.c., rozporządzenia wykonawczego Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, dalej: rozporządzenie. Dla prawidłowego doręczenia pisma przez pocztę istotne jest przede wszystkim, żeby pismo zostało wysłane jako list polecony za potwierdzeniem odbioru (§ 2 ust. 2 rozporządzenia), a do przesyłki został dołączony formularz potwierdzenia odbioru, w którym winna zostać wskazana data przesyłki, sygnatura akt sprawy oraz rodzaj przesyłki (§ 2 ust. 4, wzór formularza potwierdzenia odbioru). Przesyłka taka może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany, jak w niniejszej sprawie, na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2000 r., I CZ 87/00, lex nr 548760, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2000 r., sygn. II CKN 483/2000 nie publ., postanowienie SN z dnia 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt I CZ 38/00, Biul. SN 2000, nr 5, poz. 15). Zatem dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru.

W rozpoznawanej sprawie skarżący w dniu 24 listopada 2010 r. osobiście odebrał przesyłkę zawierającą odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz wezwanie do złożenia 7 odpisów skargi, co wynika jednoznacznie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, własnoręcznie przez niego podpisanego (k.13 akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) Własnoręczny podpis odbioru przesyłki pocztowej jest potwierdzeniem okoliczności faktycznego jej otrzymania i prowadzi do domniemania prawidłowego doręczenia zawartych w niej dokumentów opisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki. Tym samym należy uznać, że wymogi prawidłowego doręczenia zostały zachowane. Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru, stanowi dokument urzędowy, potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Adresat przesyłki, który stwierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1929/09). W interesie odbierającego przesyłkę było sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczynił, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia przesyłki w dniu 24 listopada 2010 r. zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu i wezwanie do złożenia 7 odpisów skargi. Mając powyższe względy na uwadze należy również uznać za nietrafny zarzut naruszenia art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oparty na twierdzeniach, że przesyłka zawierała jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu, a brak było wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej 7 odpisów. W okolicznościach tej sprawy nie można uznać za wiarygodne, że skarżący nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych skarg. Przyjęcie dopuszczalności kwestionowania doręczenia przesyłki poprzez gołosłowne twierdzenie o niepełnej zawartości przesyłki prowadziłoby do tego, że każdy odbiorca przesyłki mógłby podnosić, że nie otrzymał żadnego dokumentu, co w konsekwencji podważałoby zasady funkcjonowania procedur sądowych.

Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., który sprowadza się do twierdzenia strony, że skoro skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 7 odpisów skargi, to termin do uzupełnienia tego braku powinien być liczony od dnia zawiadomienia adwokata o tym, że został wyznaczony do prowadzenia tej sprawy. Wezwanie do nadesłania 7 odpisów skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 listopada 2010 r. i od tego dnia rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do uzupełnienia tego braku skargi, który upłynął z dniem 1 grudnia 2010 r. Wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie przerywa biegu tego terminu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.