Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi L.W. na postanowienie Wojewody z dnia 15 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie

Postanowieniem z dnia 15 października 2014 r. znak: [...] Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania L. W. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 21 maja 2014 r. Nr [...] znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn. budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową i garażem podziemnym wraz z instalacjami wewnętrznymi przy ul. P. w K..

W ocenie organu L. W. nie wskazał w ramach prowadzonego postępowania istnienia indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego jego indywidualny udział w postępowaniu administracyjnym, obok reprezentującego jego interesy zarządu wspólnoty mieszkaniowej. Jak, zdaniem organu, wynika z postępowania, L. W. jest właścicielem lokalu w budynku nr [...] przy ul. B. w K.. Budynek ten znajduje się w odległości ponad 25 m od budynku inwestora. W postępowaniu dotyczącym inwestycji objętej decyzją Prezydenta Miasta z dnia 21 maja 2014 r. Nr [...], zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali Wspólnotę Mieszkaniową Budynku nr [...] reprezentował zarząd tej wspólnoty. Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego orzeczenia o niedopuszczalności odwołania, w każdym przypadku jego stwierdzenia. Merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego przez osobę nie będącą stroną postępowania administracyjnego skutkowałoby nieważnością wydanej decyzji administracyjnej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożył L. W. zarzucając, iż nie ma znaczenia argument organu wydającego zaskarżone decyzję, czy zarząd wspólnoty, której skarżący członkiem prawidłowo i wystarczająco zabezpiecza, interes prawny skarżącego, czy też jest przeciwnie. Istotne jest w ocenie skarżącego, że taki interes prawny jemu przysługuje, co winno prowadzić do umożliwienia mu udziału w postępowaniu. Organ wybiórczo i dowolnie uznaje interes prawny zarządu wspólnoty, innych jej członków, odmawiając prawa udziału w postępowaniu skarżącemu z powołaniem się na odległość mieszkania skarżącego od budynku inwestora.

Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla je, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl natomiast art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (postanowieniem określonym w art. 134 k.p.a.) wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Z redakcji zacytowanego art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. wynika, że tzw. podstawa wznowieniowa jest odrębną od naruszenia prawa materialnego i innego naruszenia przepisów postępowania, przesłanką do uchylenia zaskarżonego aktu i tak jak naruszenie prawa materialnego, jak też inne naruszenie przepisów postępowania, uwzględniana jest przez sąd administracyjny z urzędu. Jak bowiem wynika z wcześniej przytoczonych przepisów, sąd administracyjny zobowiązany jest z urzędu dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, w kontekście wszystkich obowiązujących przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, że w myśl art. 145 p.p.s.a., w przypadku naruszenia przez organ prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd administracyjny zobligowany jest do uchylenia zaskarżonego aktu nawet bez konieczności dokonywania oceny, czy stwierdzone uchybienie miało i ewentualnie jaki wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Jak wynika z treści tego przepisu, dokonanie takiej oceny jest konieczne jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.), czy też w wypadku naruszenia innych przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.).

Przechodząc do niniejszej sprawy należy wskazać, że wydając zaskarżone w niniejszym postępowaniu sądowym postanowienie, Wojewoda [...] doręczył je wyłącznie organowi I instancji oraz odwołującemu. Pominął natomiast wszystkie pozostałe strony postępowania administracyjnego, w tym m.in. inwestora. Jest to wada postępowania, obligująca Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Należy bowiem podkreślić, że możliwe jest, iż w wyniku postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą L. W., zostanie mu przyznany przymiot strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym o pozwolenie na budowę. Rozstrzygnięciem sądu organy byłyby związane, przy czym zapadłoby ono bez udziału pozostałych stron postępowania, które pozbawione zostałyby możliwości zgłaszania i przedstawiania argumentów przeciwnych niż podnosi skarżący i nie mieliby żadnego wpływu na zajęcie stanowiska, co do tego że L. W. nie przysługuje przymiot strony. Z uwagi na powyższe, zaskarżone postanowienie, powinno być doręczone wszystkim stronom toczącego się postępowania administracyjnego. Brak takiego doręczenia jest naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkuje jego uchyleniem.

W tej części rozważań dodać również należy, że art. 131 k.p.a. obliguje organ, który wydał decyzję do zawiadomienia wszystkich stron postępowania administracyjnego o wniesieniu odwołania. Przepis ten dotyczy wszystkich odwołań i w związku z tym również o sposobie załatwienia odwołania wszystkie stronny winny wiedzieć, co dokonywane jest poprzez doręczenie aktu administracyjnego wydanego w związku z wpłynięciem tego odwołania.

Powyższe uchybienie nie jest jedynym, które daje podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela bowiem poglądu zaprezentowanego w wyroku przywołanym przez organ. Ustalenie kręgu stron postępowania należy bowiem każdorazowo do organu, który jest zobligowany na podstawie wszystkich istotnych przesłanek dokonać oceny, którym podmiotom, w określonym postępowaniu administracyjnym przymiot strony przysługuje, a obowiązku tego organ nie może przerzucać na strony. W niniejszej sprawie, ogólnikowe stwierdzenie, że budynek, w którym zamieszkuje skarżący oddalony jest od terenu inwestycji o ponad 25 metrów, nie daje podstaw do wyrażenia oceny, że organ należycie ustalił i rozważył wszystkie okoliczności, mające wpływ dla ustalenia, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony. Zaznaczyć też należy, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę, krąg stron ustala się na podstawie art. 28 prawa budowlanego, a nie art. 28 k.p.a. Istotne jest zatem, czy nieruchomość określonego podmiotu znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, a nie czy członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże ogólnie rozumiany interes prawny do udziału w postępowaniu, o czym stanowi przywołany wyrok.

Kończąc należy też dodać, że zaskarżone postanowienie zapadło również z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. W myśl poglądu zawartego w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. (OPS 16/98, ONSA 1999/4/119, Prok.i Pr.-wkł. 1999/10/40, Wokanda 1999/11/35) oraz utrwalonego i jednoznacznego orzecznictwa, stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., a nie w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a.

W ponownym postępowaniu organ zastosuje się do przedstawionych powyżej poglądów, ustali i oceni, czy nieruchomość skarżącego (nie będąca nieruchomością wspólną) znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt. 20 w zw. z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego i wyda stosowny akt administracyjny, uwzględniając aktualne okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Wydany akt, doręczy przy tym wszystkim stronom toczącego się postępowania o pozwolenie na budowę.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a.