Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia N. P. i L. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 78/20 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi N. P. i L. R. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 19 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości i umorzenia postępowania w sprawie przyznania nieruchomości zamiennej za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Postanowieniem z 27 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 12 stycznia 2021 r. oddalił skargę N. P. i L. R. na opisaną w sentencji decyzję Wojewody Podlaskiego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżących (ustanowionemu na zasadzie prawa pomocy) w dniu 24 lutego 2021 r. W dniu 24 marca 2021 r. pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku, która została oceniona jako sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. Odpisy przedmiotowej opinii zostały doręczone skarżącym 14 kwietnia 2021 r. W dniu 14 maja 2021 r. skarżące nadały na adres sądu, osobiście przez nie sporządzoną, skargę kasacyjną od ww. wyroku, która została odrzucona postanowieniem sądu z 25 maja 2021 r. Pismem z 15 czerwca 2021 r. wicedziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w B. zawiadomił adwokata A. K. o wyznaczeniu w miejsce adwokata Piotra B. do prowadzenia przedmiotowej sprawy. Pełnomocnik ten 14 sierpnia 2021 r. wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku sądu. Została ona odrzucona postanowieniem sądu z dnia 16 września 2021 r., zaś zażalenie wywiedzione na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 16 grudnia 2021 r. I OZ 515/21, doręczonym pełnomocnikowi 24 grudnia 2021 r. W dniu 31 grudnia 2021 r. pełnomocnik nadał na adres sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wskazując w jego uzasadnieniu, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy skarżących, tj. z powodu braku jednoznacznej regulacji ustawowej, która wymagała interpretacji. Pełnomocnik wskazał ponadto, że złożył skargę kasacyjną w terminie 30 dni od daty zawiadomienia go o wyznaczeniu do prowadzenia przedmiotowej sprawy w ramach prawa pomocy, zaś wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu, tj. od daty zaznajomienia się pełnomocnika z ostatecznym rozstrzygnięciem o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Datę tę w jego ocenie należy uznać za datę ustania przyczyny uchybienia terminu, którą była interpretacja art. 177 § 1 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że wbrew twierdzeniu pełnomocnika, najpóźniejszym dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia przez niego terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, był dzień, w którym wniósł on skargę kasacyjną (tj. 14 sierpnia 2021 r.). Z tego też względu WSA stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony w dniu 31 grudnia 2021 r. jest spóźniony, i jako taki podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 P.p.s.a.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżących złożył zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Spóźniony zaś lub z mocy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym (art. 88 P.p.s.a.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 P.p.s.a., jest aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia, czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem. Jeżeli zatem od postanowienia o odrzuceniu skargi (skargi kasacyjnej) złożone zostało zażalenie, to termin 7-dniowy z art. 87 § 1 P.p.s.a., przewidziany na złożenie wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu, zaczyna swój bieg od daty doręczenia postanowienia Sądu II instancji rozstrzygającego kwestię uchybienia terminu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II GZ 222/12, z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II GZ 1355/16, z dnia 23 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 207/17, z dnia 27 października 2017 r. sygn. akt II OZ 1267/17, z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt II GZ 866/17 oraz z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt II GZ 128/21; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 września 2021 r., odrzucające skargę kasacyjną z powodu niedochowania ustawowego terminu do jej wniesienia. Zdecydował się na wniesienie takiego środka zaskarżenia, pozostając w przekonaniu, że postanowienie Sądu I instancji jest błędne i że skarga kasacyjna została złożona w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt I OZ 515/21 r. oddalił wniesione zażalenie, tym samym prawomocnie przesądził, iż do uchybienia terminu doszło. W tej sytuacji, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wyznaczała data doręczenia stronie skarżącej odpisu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2021 r. Odpis tego orzeczenia został doręczony pełnomocnikowi skarżących 24 grudnia 2021 r., a więc siedmiodniowy termin zakreślony w art. 87 § 1 P.p.s.a. upływał 31 grudnia 2021 r. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik skarżących wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożył 31 grudnia 2021 r., a więc z zachowaniem terminu do dokonania tej czynności. Sąd I instancji nie miał zatem podstaw do zastosowania art. 88 P.p.s.a. i odrzucenia wniosku jako spóźnionego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.