Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędzia WSA Wojciech Wycichowski (sprawozdawca) Protokolant Sekretarz sądowy Patrycja Czupyt po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi U. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2026 r. nr WOP.7721.245.2025.TA w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz skarżącej U. K. kwotę 1.477 zł (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Pismem z 9 lutego 2022 r. E. G. i J. G. (właściciele działek nr [...] i [...] oraz współwłaściciele działek nr [...], [...], [...],[...] i [...], obręb [...] w G.) wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji")

o wszczęcie postępowania w celu likwidacji samowolnie, bez pozwolenia na budowę i bez ich zgody, wykonanych instalacji (wodnej i sanitarnej) do budynku mieszkalnego przy

ul. [...] w G.

W dniu 14 września 2023 r. pracownicy PINB przeprowadził kontrolę na terenie posesji przy ul.[...] w G. W protokole z tej czynności odnotowano,

że decyzją z 13 października 2005 r. U. K. (dalej: "Skarżąca") i K. K. uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w G., zaś pismem z 28 stycznia 2011 r. PINB poinformował, że nie zgłasza sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania tego budynku. Odnotowano, że rysunek planu zagospodarowania zamieszczony w zatwierdzonym projekcie budowlanym (z lipca 2004 r.) nie zawiera trasy przyłączy wody ani kanalizacji sanitarnej.

Podczas kontroli K. K. oświadczył, że przyłącze kanalizacji sanitarnej wykonano na podstawie projektu budowalnego ze stycznia 2007 r. (okazując protokół odbioru końcowego z 30 marca 2010 r. potwierdzający dokonanie w tym dniu odbioru końcowego przyłącza kanalizacji sanitarnej). Odnośnie do przyłącza wodociągowego wpisano: "istniejące tymczasowe przyłącze wodociągowe fi 32". K. K. okazał akt notarialny z 6 czerwca 2005 r., zgodnie z którym pełnomocnik G. Sp. z o. o. (będącej właścicielem działek nr [...], [...],[...], [...], [...], [...] i [...]) ustanowił odpłatne nieograniczone w czasie prawo przebiegu w gruncie przez działki nr [...], [...] i [...] sieci kanalizacji sanitarnej fi 200 mm i długości 18 m w sposób oznaczony na załączonej do aktu mapie.

Pismem z 25 października 2024 r. PINB wystąpił do G. S.A.

(dalej: "G." S.A.), aby - w nawiązaniu do protokołu odbioru końcowego przyłącza kanalizacji sanitarnej i przyłącza wodociągowego z 30 marca 2010 r. (podpisanego m.in. przez inspektora "S") - przesłały kopię wszystkich załączników do wniosku inwestorów oraz udzieliły wyjaśnienia, na jakiej podstawie zostały wybudowane ww. przyłącza i czy inwestorzy uzyskali zgodę właścicieli lub współwłaścicieli terenu, przez które przyłącza przechodziły.

Z kolei pismem z 29 października 2024 r. PINB wystąpił do Wydziału Urbanistyki

i Architektury Urzędu Miejskiego w Gdańsku z pytaniem, czy w stosunku do nieruchomości przy ul. [...] (działka nr [...]) i sąsiednich/okolicznych działek (nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) przy ul.[...] w G. organ administracji architektoniczno-budowlanej procedował wydanie pozwolenia na budowę lub zgłoszenie zamiaru budowy przyłączy lub sieci wodnej i kanalizacji sanitarnej.

W odpowiedzi z 18 listopada 2024 r. "G." S.A. poinformowały, że podłączenie wody przy ww. adresie odbyło się na podstawie warunków technicznych z 30 czerwca 2006 r. na doprowadzenie wody na czas budowy, z istniejącego przyłącza wodociągowego do budynku przy ul. [...]. Natomiast podłączenie do kanalizacji sanitarnej zostało zaprojektowane na podstawie warunków technicznych z 27 lutego 2007 r. Zgodnie z tymi warunkami podłączenie budynku przy ul. [...] można przewidzieć do miejskiego kanału sanitarnego przebiegającego przy budynku przy ul. [...]. Poinformowano, że do wydania ww. warunków technicznych został dostarczony przez inwestora akt notarialny z 6 czerwca 2005 r. ze zgodą na przejście kanalizacji przez działki nr [...], [...] i [...]. Na podstawie ww. warunków technicznych został opracowany projekt budowlany przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego przy ul. [...] (działki nr [...] i [...]) ze stycznia 2007 r., który został uzgodniony z "G." S.A. (uzgodnienie z 9 marca 2007 r.). Projektowane rozwiązanie zostało uzgodnione jako rozwiązanie tymczasowe do czasu wybudowania docelowych sieci wodno-kanalizacyjnych w rejonie ulic [...] i [...]. Odbiór ww. przyłączy wodno-kanalizacyjnych odbył się w dniu 30 marca 2010 r. Podsumowując "G." S.A. poinformowały, że istniejące obecnie podłączenie wody i kanalizacji sanitarnej zostały wykonane jako rozwiązanie tymczasowe, zaś docelowe podłączenia wodno-kanalizacyjne powinny być zrealizowane zgodnie z ostatnimi warunkami technicznymi z 26 lipca 2021 r.

Natomiast w odpowiedzi z 19 listopada 2024 r. Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w Gdańsku poinformował, że nie wydał pozwolenia na budowę oraz nie przyjął zgłoszenia zamiaru budowy przyłączy lub sieci wodnej i kanalizacji sanitarnej

w stosunku do nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] w G. (działki nr [...]i [...]) oraz sąsiednich/okolicznych działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], obręb [...].

Decyzją z 30 października 2025 r. PINB, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.) - dalej: "Prawo budowlane", nakazał U. K. rozbiórkę przyłącza wodociągowego usytuowanego na terenie działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] (obręb [...] w G.) oraz przyłącza kanalizacji sanitarnej usytuowanego na terenie działek nr [...], [...]

i [...] (obręb [...] w G.) stanowiących przyłącza mediów do budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w G.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji opisał przebieg postępowania wskazując m.in., że pismem z 25 marca 2025 r. wezwał U. K. do przedłożenia dowodu

w postaci zgody (dokumentów w formie pisemnej) wszystkich współwłaścicieli działek

nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...] w G., sformułowanej w sposób jednoznaczny, z której będzie wynikać, że wyrażają oni zgodę na poprowadzenie przyłączy wodnego i kanalizacji sanitarnej obsługujących budynek mieszkalny przy ul. [...] w G. przez teren stanowiący ich własność. PINB wskazał, że pomimo wydłużenia terminu U. K. nie przedłożyła żadnego dokumentu potwierdzającego zgodę aktualnych współwłaścicieli działek na przebieg przyłączy przez teren będący ich własnością.

Odwołując się do treści przepisów art. 29 ust. 1 pkt 23 i art. 29a ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego oraz orzecznictwa sądów administracyjnych organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że wykonując przyłącze wodociągowe inwestor musi wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na całym obszarze, w jakim przyłącze ma być zrealizowane. Podkreślono, że brak dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wadliwością nieusuwalną, chyba że w trakcie procedury legalizacyjnej inwestor takie prawo uzyska. Zatem przed wydaniem decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego bada, czy jej adresat posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie ma bowiem podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie

w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego wyłączyć uprawnienie do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji wskazał, że inwestorzy ani w trakcie budowy budynku mieszkalnego i przyłączy nie mieli ani obecnie nie mają do działek, przez które przechodzą oba przyłącza (poza działkami nr [...], [...] i [...] wskazanymi w akcie notarialnym z 6 czerwca 2005 r.) żadnych praw, z których mogliby wywodzić uprawnienie do dysponowania tymi działkami na cele budowlane. Zwrócono uwagę, że inwestor (aktualna właścicielka) nie przedłożyła zgody aktualnych współwłaścicieli działek na żądanie organu, natomiast E. G. i J. G. (właściciele i współwłaściciele części działek, przez które przebiegają przyłącza) we wszystkich swoich pismach wyrażali swój sprzeciw i brak zgody na usytuowanie przyłączy na terenie ich własności.

Podsumowując PINB podniósł, że fakt realizacji przyłączy po działkach, do których inwestorzy nie dysponowali nieruchomością na cele budowlane przesądza, iż po pierwsze: inwestycja ta była nielegalna - sprzeczna z przepisami, po drugie: brak możliwości legalizacji tych robót budowlanych.

W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez U. K. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: "PWINB", "organ odwoławczy") decyzją z 29 stycznia 2026 r. utrzymał ją w mocy.

W uzasadnieniu PWINB opisał dotychczasowy przebieg postępowania podzielając następnie stanowisko PINB, że inwestorzy nie wykonali przyłączy w oparciu o tryb art. 29a Prawa budowlanego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że tymczasowe przyłącze wodociągowe i kanalizacji sanitarnej (wykonane wyłącznie na czas budowy budynku na działce nr [...], który został oddany do użytkowania w 2011 r.) funkcjonują do dnia dzisiejszego - nie mogą być w takim przypadku uznane jako wykonane legalnie w oparciu o dyspozycję art. 29a Prawa budowlanego. Zatem w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z robotami budowlanymi (budowa urządzeń budowlanych - przyłączy, o których mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego).

PWINB przytoczył następnie treść przepisów art. 50 ust. 1 oraz art. 51 ust. 1 i 7 Prawa budowlanego oceniając, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem,

o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, tj. z robotami budowlanymi wykonanymi bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia (również bez zastosowania procedury art. 29a Prawa budowlanego).

Odwołując się do judykatury organ odwoławczy podniósł, że w przypadku kiedy roboty budowlane wykonane były samowolnie - w procedurach art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do ustalenia, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaś pominięcie ustaleń w kwestii powiązania prawa zobowiązanego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z zakresem robót objętych decyzją stanowi o poważnych uchybieniach mających wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie wskazano, że pismem z 25 marca

2025 r. PINB wezwał U. K. do przedłożenia zgody wszystkich współwłaścicieli działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] na wykonanie przedmiotowych przyłączy, która takiej zgody nie przedstawiła.

Zdaniem PWINB ponieważ inwestor przedmiotowych robót budowlanych nie może wykazać swojego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - z uwagi na brak możliwości zalegalizowania wykonanych robót - należało (na podstawie art. 51

ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) nakazać inwestorowi rozbiórkę przyłączy na terenie działek, na których inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym: "organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego". PWINB podkreślił, że w sprawie znajduje zastosowanie nakaz rozbiórki wykonanych przyłączy, bowiem zaniechanie dalszych robót budowlanych spowodowałoby, że przyłącza w dalszym ciągu by istniały w tej lokalizacji, natomiast doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego nie jest w tym przypadku możliwe (przyłącza poprzednio nie istniały).

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu PWINB podniósł, że w sprawie jednoznacznie wykazano, iż roboty budowlane polegające na budowie przyłączy do budynku na działce nr [...] wykonano w warunkach samowoli budowlanej, bez dokonania zgłoszenia, również - wbrew twierdzeniom strony - nie dopełniono w tym przypadku procedury art. 29a Prawa budowlanego. Skutkowało to zastosowaniem procedury "naprawczej" (art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego), w trakcie której organ zbadał m.in. posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania ww. nieruchomościami na cele budowlane. Zwrócono uwagę, że współwłaściciele działek sąsiednich, tj. E. G. i J. G., jednoznacznie wskazują, że nie wyrażali i nie wyrażają zgody na posadowienie przyłączy na terenie działek będących ich współwłasnością

i żądają ich usunięcia. Za niezasadne uznano tym samym żądanie strony, aby w sprawie powoływać świadków dla ewentualnego wykazania, że inwestor posiadał ustną zgodę właścicieli tych działek na wykonanie przedmiotowych przyłączy.

Podsumowując PWINB podniósł, że w zaistniałej sytuacji doprowadzenie przyłączy do stanu zgodnego z przepisami może nastąpić jedynie poprzez ich rozbiórkę.

W skardze na decyzję organu odwoławczego U. K., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego

w postaci:

1. art. 29a ust. 1 i 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu,

że przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne zrealizowane w trybie art. 29a Prawa budowlanego (bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia) podlegają kontroli organów nadzoru budowlanego w zakresie posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy realizacja przyłączy w tym trybie nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, nie wymaga oświadczenia

o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, a kwestie prawa do gruntu rozstrzygane są na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków;

2. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nakazaniu rozbiórki przyłączy jako wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), podczas gdy budowa przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych

w trybie art. 29a Prawa budowlanego z mocy prawa nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, a zatem nie zachodzi przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej: "k.p.a.", poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności pominięcie zgłoszonych przez Skarżącą wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków (K. K, M. Ś. i W. P.) w celu ustalenia faktu wyrażenia przez współwłaścicieli działek ustnej zgody na posadowienie przyłączy, co stanowiło kluczowe ustalenie faktyczne dla oceny prawa do dysponowania nieruchomością;

2. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji,

w szczególności brak merytorycznego odniesienia się do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") powoływanych przez Skarżącą w toku postępowania (z 20 października 2022 r. sygn. akt II OSK 1603/21 i z 27 września 2016 r. sygn. akt

II OSK 852/15 ), które w sposób odmienny od stanowiska organów interpretują zakres kompetencji organów nadzoru budowlanego przy przyłączach realizowanych w trybie art. 29a Prawa budowlanego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że fundamentalnym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest prawidłowa kwalifikacja prawna wykonanych przyłączy. Zwrócono uwagę,

że budowa przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Podkreślono, że Prawo budowlane daje inwestorowi możliwość realizacji przyłączy bez zgłoszenia. Skorzystanie przez inwestora z procedury określonej w art. 29a Prawa budowlanego powoduje, że realizacja przyłącza odbywa się bez udziału i wiedzy organu administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor ma prawo wyboru jednej z procedur,

tj. na dokonanie zgłoszenia lub bez dokonania zgłoszenia.

Zdaniem strony skarżącej organy błędnie przyjęły, że w niniejszej sprawie nie wykonano przyłączy w trybie art. 29a Prawa budowlanego, opierając to ustalenie wyłącznie na fakcie, że przyłącza miały charakter "tymczasowy". Tymczasem zarówno przyłącze wodociągowe, jak i sanitarne zostały wykonane w uzgodnieniu z przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym ("G. S.A.), na podstawie wydanych warunków technicznych

i przy ich odbiorze przez gestora sieci. W ocenie strony skarżącej okoliczności te wskazują jednoznacznie, że wymogi art. 29a ust. 1 i 2 Prawa budowlanego zostały spełnione.

Odwołując się do orzecznictwa sądowego podniesiono, że w przypadku realizacji przyłącza bez pozwolenia oraz zgłoszenia, skoro organy administracji publicznej nie uczestniczą w procederze przyłączania do sieci, to również nie weryfikują prawidłowości podjętych w tym względzie czynności. Kompetencja organu administracji publicznej w tym zakresie sprowadza się jedynie do ustalenia, czy przyłącze zostało wykonane legalnie -

a więc z zachowaniem warunków z art. 29a ust. 1 Prawa budowlanego. O legalności przyłącza w takiej sytuacji przesądza więc samo ustalenie, że inwestor zrealizował je

w ramach unormowanej tam procedury. Stron skarżąca zarzuciła, że w niniejszej sprawie organy zamiast ograniczyć się do ustalenia, czy przyłącza zrealizowano w ramach procedury art. 29a Prawa budowlanego (co wynika z materiału dowodowego), wkroczyły

w domenę kompetencji sądów powszechnych, badając kwestię prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - zagadnienie, które przy trybie art. 29a Prawa budowlanego nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego.

Zarzucono, że organy obu instancji nie odniosły się do wskazywanego przez Skarżącą orzecznictwa, zaś organ odwoławczy ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że Skarżąca nie dopełniła procedury art. 29a Prawa budowlanego, nie wyjaśniając jednak, które konkretnie wymogi tego przepisu nie zostały spełnione, mimo że z materiału dowodowego wynika realizacja przyłączy w uzgodnieniu z "G." S.A.

W ocenie strony skarżącej konsekwencją błędnej interpretacji charakteru inwestycji jest przyjęcie przez organy stanowiska, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. wykonanie robót budowlanych bez wymaganej decyzji

o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia. Stanowisko to uznano za wewnętrznie sprzeczne - skoro budowa przyłączy zgodnie z art 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę, a inwestor ma prawo wyboru trybu realizacji (zgłoszenie albo tryb uproszczony z art. 29a), to brak zgłoszenia sam w sobie nie oznacza samowoli budowlanej - oznacza jedynie wybór procedury art. 29a Prawa budowlanego.

Końcowo zarzucono, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art 78 § 1 k.p.a., gdyż Skarżąca w toku postępowania złożyła wnioski dowodowe

o przesłuchanie w charakterze świadków K. K., M. Ś.

i W. P. - w celu ustalenia faktu wyrażenia ustnej zgody przez współwłaścicieli działek na posadowienie przyłączy. PINB zaniechał przeprowadzenia tych dowodów, a PWINB zaakceptował to zaniechanie, uznając je za "niezasadne" bez merytorycznego wyjaśnienia. Tymczasem tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie musi wynikać z dokumentu pisemnego - może być oparty na umowie ustnej, a nawet konkludentnej. Podkreślono, że organy administracji zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu powinno być uwzględnione, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.). Tym samym, odmowa przesłuchania świadków bez dostatecznego uzasadnienia stanowi istotne naruszenie procedury administracyjnej.

PWINB w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został

w skardze podniesiony.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 29 stycznia 2026 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku z 30 października 2025 r. nakazującą U.K. rozbiórkę przyłącza wodociągowego usytuowanego na terenie działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] (obręb [...] w G.) oraz przyłącza kanalizacji sanitarnej usytuowanego na terenie działek nr [...], [...] i [...] (obręb [...] w G.) stanowiących przyłącza mediów do budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w G.

Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest art. 51 ustawy z dnia

7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.), który stanowi,

że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji

o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające

z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (ust. 1). Po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa

w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję o: 1) zatwierdzeniu projektów, o których mowa w ust. 1

pkt 3, oraz 2) pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - jeżeli roboty budowlane nie zostały zakończone (ust. 4). W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 5).

Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu naprawczym zależy od wyników postępowania wyjaśniającego. W prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu organ nadzoru budowlanego, po dokonaniu stosownych ustaleń, ocenia, czy zaistniał stan niezgodny z prawem w efekcie działań inwestora, skutkujących naruszeniem przepisów prawa. Jeżeli okaże się, że nie ma możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego wydaje jedną z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Natomiast jeżeli w wyniku prowadzonego postępowania okaże się, że jest możliwe doprowadzenie prowadzonych, bądź już wykonanych robót budowlanych, do stanu zgodnego z prawem, a nie zaistniał przypadek istotnego odstępstwa od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę, wówczas organ jest obowiązany, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, które mają doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem (zob. wyrok NSA z 30 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 1159/20, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Istnieje też trzecia możliwość, gdy organ nadzoru budowlanego uzna, że sporne roboty nie zostały wykonane w okolicznościach, o których mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie ma wówczas podstaw do wydania jakiegokolwiek nakazu z art. 51

ust. 1 Prawa budowlanego, bo nie ma potrzeby bądź możliwości doprowadzenia robót wykonanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 do stanu zgodnego z prawem.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem - decyzje wydawane w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego podejmowane są

w sytuacjach, gdy nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których mowa

w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy. W judykaturze podkreśla się też, że aby doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego powinien stosować środek najmniej restrykcyjny dla strony, ponieważ w żadnym z trybów (legalizacyjnym czy naprawczym) nie chodzi o wymierzenie stronie dolegliwości za naruszenie przepisów Prawa budowlanego, tylko uzyskanie stanu zgodnego z prawem (zob. wyrok NSA

z 8 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 620/20).

Należy podkreślić, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów prawa budowlanego, dlatego należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez przepisy, pozwalające na legalizację obiektu. Tego rodzaju sankcji nie można stosować zwłaszcza w tych sytuacjach, w których nie do końca jest jednoznaczny i jasny stan faktyczny sprawy. W postępowaniu w przedmiocie orzeczenia rozbiórki organy nadzoru budowlanego zobowiązane są zatem do szczególnie starannego i dokładnego wyjaśnienia wszystkich aspektów faktycznych i prawnych sprawy (zob. wyroki: WSA

w Olsztynie z 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 526/17, WSA w Łodzi z 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 744/17, czy WSA we Wrocławiu z 23 lutego 2023 r. sygn. akt

II SA/Wr 523/22).

Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej

w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31.

W judykaturze jednolicie wskazuje się, że naruszenia Prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/6/89, wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10).

Powyższe oznacza, że ustalenia, czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji Prawa budowlanego, w tym w szczególności, czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie wybudowania danego obiektu.

Jak już wyżej wskazano - dla sprawy, której przedmiotem jest ocena legalności zabudowy, istotne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, albowiem pozwala to na dokonanie adekwatnej kwalifikacji prawnobudowlanej zabudowy, a następnie oceny, czy jej realizacja wymagała wcześniejszego zgłoszenia, czy pozwolenia na budowę, czy też mamy do czynienia z zabudową niepodlegającą reglamentacji Prawa budowlanego. Wreszcie, prawidłowe ustalenia faktyczne determinują warunki legalizacji, w tym wysokość opłaty legalizacyjnej stanowiącej warunek sine qua non skutecznego procesu legalizacji oraz uwarunkowania ewentualnej rozbiórki.

Ze względu na charakter rozbiórki jako sankcji prawnej pociągającej za sobą najbardziej dotkliwe dla tzw. samowolnika skutki faktyczne, jej zastosowanie wymaga wszechstronnych i niewątpliwych ustaleń oraz oceny stanu faktycznego z uwzględnieniem wszystkich kontekstów prawnych niezbędnych do tego, aby inwestor, który znalazł się

w sytuacji odbiegającej od wzorca normatywnego, mógł rzeczywiście skorzystać

z dobrodziejstwa legalizacji oferowanej przez prawo, a nie wskutek wieloaspektowości tego procesu napotykał tylko na bariery w realizacji swojego uprawnienia. To organy nadzoru budowlanego kształtują postępowanie legalizacyjne, w toku którego również i inne uprawnione organy podejmują działania jurysdykcyjne niezbędne dla skutecznej legalizacji (warunki zabudowy, decyzja środowiskowa) i powinny postrzegać je w całokształcie okoliczności sprawy. W takich sytuacjach organy administracji publicznej powinny ze starannością realizować obowiązki wynikające z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Weryfikacja zapadłych w sprawie rozstrzygnięć doprowadziła Sąd do wniosku,

że powyższym zadaniom organy obu instancji nie sprostały, prowadząc postępowanie

z naruszeniem wskazanych wyżej reguł procesowych. Organy nie wykonały bowiem swojego podstawowego obowiązku, tj. nie ustaliły w sposób niewątpliwy czy sporne przyłącza zostały wykonane w warunkach z art. 29a Prawa budowlanego. Zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nie daje jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie.

W myśl art. 29a Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie realizacji spornych inwestycji) budowa przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (ust. 1). Do budowy, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy prawa energetycznego albo

o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (ust. 2). Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli inwestor dokonał zgłoszenia, o którym mowa w art. 30

(ust. 3).

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym

w dacie realizacji spornych inwestycji) pozwolenia na budowę nie wymagała budowa przyłączy do budynków: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych.

Budowa przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego mogła zatem nastąpić na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie zgłoszenia tej inwestycji właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej albo w sposób, o którym mowa w art. 29a ust. 1 Prawa budowlanego. Wybór jednej z tych alternatywnych form realizacji przyłącza został pozostawiony inwestorowi (zob. wyrok WSA w Szczecinie

z 13 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 726/13).

Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w Gdańsku z 19 listopada 2024 r. wynika, że organ ten nie wydał pozwolenia na budowę oraz nie przyjął zgłoszenia zamiaru budowy przyłączy lub sieci wodnej i kanalizacji sanitarnej w stosunku do nieruchomości znajdującej się przy

ul. [...] w G. (działki nr [...] i [...]) oraz sąsiednich/okolicznych działek nr [...], [...], [...], [...],[...], [...] i [...], obręb [...].

Powyższa informacja zdaje się potwierdzać stanowisko strony skarżącej, że budowa spornych przyłączy nastąpiła w trybie art. 29a Prawa budowlanego. Tym samym, podstawowym zadaniem organów nadzoru budowlanego w niniejszym postępowaniu było ustalenie czy budowa przyłączy została poprzedzona sporządzeniem planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 29a ust. 1 Prawa budowlanego).

W piśmiennictwie wskazuje się, że plan sytuacyjny to opracowany na mapie odpowiadającej warunkom wskazanym w art. 29a ust. 1 Prawa budowlanego dokument pozwalający precyzyjnie ustalić w terenie miejsce tzw. wpięcia przyłącza do istniejącej sieci wodociągowej oraz przebieg przyłącza (rurociągu) do instalacji wewnętrznej odbiorcy, uzgadniany przed przystąpieniem do robót z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym pod względem warunków technicznych podłączenia, stosownie do zapisów regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, o którym mowa w art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2024 r., poz. 757 ze zm.) - dalej: "u.z.z.w.". Plan sytuacyjny może wykonać osoba nieposiadająca uprawnień do projektowania. Powinien on jednak uwzględniać wymogi zawarte w warunkach przyłączenia otrzymanych od gestorów sieci, np. miejsce lokalizacji wodomierza, czy przekroje rur (tak: A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz do art. 29a, pod red. A. Plucińskiej - Filipowicz, LEX/el. 2023).

Plan sytuacyjny musi być opracowany na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej (mapy do celów projektowych) spełniających wymogi określone w ustawie

z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie realizacji przyłączy oraz w obowiązującym wówczas rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia

21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz. U. z 1995 r. Nr 25,

poz. 133).

W judykaturze wskazuje się, że budowa przyłącza na podstawie planu sytuacyjnego sporządzonego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub na podstawie mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz przy zastosowaniu przepisów u.z.z.w. następuje bez dokonywania jakichkolwiek czynności przed organami administracji architektoniczno-budowlanej i bez ich ingerencji, a zatem zwolniona jest z reglamentacji przepisami prawa budowlanego (zob. wyrok NSA

z 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 929/14).

Analiza przepisów u.z.z.w. stosowanych do budowy przyłącza realizowanej w trybie art. 29a ust. 1 Prawa budowlanego pozwala przyjąć, że plan sytuacyjny to opracowany na mapie odpowiadającej warunkom wskazanym w art. 29a ust. 1 Prawa budowlanego dokument pozwalający precyzyjnie ustalić w terenie miejsce tzw. wpięcia przyłącza do istniejącej sieci wodociągowej oraz przebieg przyłącza (rurociągu) do instalacji wewnętrznej odbiorcy, uzgadniany przed przystąpieniem do robót z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, pod względem warunków technicznych podłączenia, stosownie do postanowień regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków,

o którym mowa w art. 19 u.z.z.w. Skoro zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy dostarczanie wody odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usługi, zaś przedsiębiorstwo to jest obowiązane do zawarcia takiej umowy z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy (art. 6

ust. 2) oraz jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się

o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług (art. 15 ust. 4), to inwestor realizuje przyłącze w oparciu o projekt sporządzony przez jednostkę uprawnioną do wykonywania prac geodezyjnych na mapie określonej w art. 29a Prawa budowlanego, w uzgodnieniu wyłącznie z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. Finalnym dokumentem potwierdzającym przyłączenie do sieci wodociągowej jest, stosownie do art. 6 ust. 1 u.z.z.w., umowa o zaopatrzenie w wodę, w oparciu o którą odbywa się dostawa wody (zob. wyrok NSA z 27 września 2016 r. sygn. II OSK 852/15).

Wszelkie relacje występujące po złożeniu przez inwestora wniosku o przyłączenie do sieci są co prawda kształtowane prawem miejscowym (regulaminem) i przepisami u.z.z.w., ale zachodzą między równorzędnymi podmiotami (tj. przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym i odbiorcą), bez ingerencji organów administracji publicznej. Wszelkie zatem nieprawidłowości w tym zakresie pozostają poza kontrolą organów administracji publicznej. A zatem, jeżeli budowa przyłącza odbywa się według procedury przewidzianej w art. 29a Prawa budowlanego, a w wyniku jej realizacji dochodzi do naruszenia praw innych osób, np. właścicieli nieruchomości sąsiednich, przez które przyłącze przebiega, to kwestia ta w kontekście uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest rozstrzygana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r., poz. 795) oraz przepisy, do których odsyła art. 29a ust. 2 Prawa budowlanego - w tym przypadku u.z.z.w. (zob. wyrok NSA

z 27 września 2016 r. sygn. akt II OSK 852/15).

W związku z powyższym należy przyjąć, że w przypadku realizacji przyłącza

w trybie art. 29a Prawa budowlanego organy administracji publicznej nie uczestniczą

w procedurze przyłączania do sieci wodociągowej, a w konsekwencji nie weryfikują prawidłowości podjętych w tym względzie czynności. O legalności przyłącza w takiej sytuacji przesądza samo ustalenie, że inwestor zrealizował je w ramach unormowanej tam procedury (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 13 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 824/20).

Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zwrócić uwagę, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 14 września 2023 r. K. K. oświadczył, iż przyłącze kanalizacji sanitarnej wykonano na podstawie projektu budowalnego ze stycznia 2007 r. (okazano w tym zakresie protokół z 30 marca 2010 r. potwierdzający dokonanie w tym dniu odbioru końcowego przyłącza kanalizacji sanitarnej). Odnośnie zaś do przyłącza wodociągowego wpisano: "istniejące tymczasowe przyłącze wodociągowe fi 32". K. K. okazał również akt notarialny z 6 czerwca 2005 r., zgodnie z którym pełnomocnik G. Sp. z o.o. (będącej właścicielem działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]) ustanowił odpłatne nieograniczone w czasie prawo przebiegu w gruncie przez działki nr [...], [...]

i [...] sieci kanalizacji sanitarnej fi 200 mm i długości 18 m w sposób oznaczony na załączonej do aktu mapie.

Okoliczności wskazywane przez K. K. potwierdziły również G. S.A., które w piśmie z 18 listopada 2024 r. poinformowały, że podłączenie wody przy ul. [...] w G. odbyło się na podstawie warunków technicznych z 30 czerwca 2006 r. na doprowadzenie wody na czas budowy, z istniejącego przyłącza wodociągowego do budynku przy ul. [...]. Natomiast podłączenie do kanalizacji sanitarnej zostało zaprojektowane na podstawie warunków technicznych z 27 lutego 2007 r. Zgodnie z tymi warunkami podłączenie budynku przy ul. [...] można przewidzieć do miejskiego kanału sanitarnego przebiegającego przy budynku przy ul. [...]. Poinformowano, że do wydania ww. warunków technicznych został dostarczony przez inwestora akt notarialny z 6 czerwca 2005 r. ze zgodą na przejście kanalizacji przez działki nr [...], [...] i [...]. Na podstawie ww. warunków technicznych został opracowany projekt budowlany przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego przy ul. [...] (działki nr [...] i [...]) ze stycznia 2007 r., który został uzgodniony z "G." S.A. (uzgodnienie z 9 marca 2007 r.). Odbiór ww. przyłączy wodno-kanalizacyjnych odbył się w dniu 30 marca 2010 r.

W przypadku jednoznacznego ustalenia, że inwestorzy dochowali warunków

z art. 29a ust. 1 Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego będą zobowiązane do uznania, iż realizacja przyłączy nie wymagała zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 Prawa budowlanego. Jeśli natomiast okaże się, że warunki te nie zostały dochowane, wówczas istnieje podstawa do stwierdzenia, że realizacja przyłączy wymagała zgłoszenia, a jego ewentualny brak podlegałby naprawieniu na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Należy podkreślić, że jedynie spełniając przesłanki z art. 29a ust. 1 Prawa budowlanego inwestor jest zwolniony z obowiązku dokonania zgłoszenia budowy przyłączy, o którym mowa w art. 30 Prawa budowlanego.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy. PWINB posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.

Ponownie rozpoznając sprawę PWINB będzie związany oceną prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku dotyczącą wykładni art. 29a Prawa budowlanego dokonanej na tle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Organ odwoławczy dokona weryfikacji legalności zrealizowanych przez inwestorów przyłączy, rozstrzygając w sposób przekonujący i jednoznaczny, czy został spełniony warunek

z art. 29a ust. 1 Prawa budowlanego, tj. czy budowa przyłączy została poprzedzona sporządzeniem planu sytuacyjnego, o którym mowa w tym przepisie. PWINB uzupełni materiał dowodowy o brakujące dokumenty, tj. mapę zasadniczą przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, umowę dotyczącą warunków dostawy wody, protokołów sprawdzenia wykonania robót oraz informacji dotyczącej przyłącza kanalizacji sanitarnej. Po uzupełnieniu materiału dowodowego PWINB oceni, czy wykonanie spornych przyłączy nastąpiło w warunkach art. 29a Prawa budowlanego, po czym wyda stosowne rozstrzygnięcie. W ponownie prowadzonym postępowaniu również Skarżąca będzie zobowiązania do aktywności dowodowej poprzez dostarczenie odpowiedniej dokumentacji we wskazanym wyżej zakresie.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r.,

poz. 215), zasądzając od PWINB na rzecz strony skarżącej kwotę 1.477 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi (500 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (960 zł)

i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Przyznając pełnomocnikowi Skarżącej wynagrodzenie w podwójnej wysokości Sąd uwzględnił zarówno charakter niniejszej sprawy, jak i nakład pracy pełnomocnika, w tym m.in. stawiennictwo na rozprawie.[pic]