Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Małek Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Protokolant referent stażysta Magdalena Klimczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 15 grudnia 2025 r. nr 0111-KDIB2-1.4010.475.2025.2.AS w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie pytania nr 1 I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W zaskarżonej interpretacji indywidualnej z dnia 15 grudnia 2025 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko E. spółki z o.o. w Ł. (spółki, skarżącej) w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych w części za prawidłowe, w części za nieprawidłowe.

We wniosku spółka wskazywała, że w 2023 r. zaczęła korzystać z zasad opodatkowania przewidzianych w rozdziale 6b u.p.d.o.p., tj. ryczałtu od dochodów spółek (estoński CIT). Uprzednio rozliczała się na zasadach ogólnych, a zysk wówczas wypracowany (w konkretnie wskazanej wysokości) został przeniesiony na kapitał zapasowy i nie został w żadnej części wypłacony. Spółka działa na rynku inwestycji budowlanych, w przyszłości będzie mieć nadwyżkę środków finansowych. Dla ich optymalnego wykorzystania rozważa udzielenie pożyczki podmiotowi powiązanemu osobowo – E. I spółce z o.o. (spółce powiązanej). Wspólnikami spółki powiązanej są w części te same osoby fizyczne, co w skarżącej (W. C., G. C. i J. C.).

Spółka powiązana nie korzysta z opodatkowania na zasadach estońskiego CIT, opodatkowana jest na zasadach ogólnych. Pożyczka zostanie udzielona w okresie opodatkowania skarżącej spółki estońskim CIT, natomiast nie zostanie ona sfinansowana z zysków wygenerowanych w tym okresie, ale w okresie poprzedzającym (co zostanie wyraźnie wskazane w umowie). Pożyczka zostanie udzielona na zasadach jakie przyjęłyby między sobą podmioty niepowiązane, w szczególności z uwzględnieniem warunków wynikających z art. 11g u.p.d.o.p. Środki z pożyczki zostaną przeznaczone na konkretną inwestycję spółki powiązanej, dzięki czemu uniknie ona finansowania zewnętrznego.

We wniosku zadano pytania:

- czy udzielenie pożyczki, finansowane z zysków wypracowanych przez spółkę przed wejściem w reżim estońskiego CIT, będzie stanowić dla spółki dochód z tytułu ukrytych zysków, o którym mowa w art. 28m ust. 1 pkt 2 oraz art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. i tym samym będzie ona podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek?

- czy otrzymana przez spółkę powiązaną i następnie zwrócona kwota pożyczki wraz z odsetkami, będzie stanowić dla spółki ukryty zysk, o którym mowa w art. 28m ust. 1 pkt 2 oraz art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. i tym samym będzie podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek?

Spółka uznała, że wypłacona przez nią pożyczka nie będzie stanowić dla niej ukrytego zysku. Jej zdaniem, skoro pożyczka jest finansowana z zysków wygenerowanych przed wejściem w reżim estońskiego CIT to oznacza, że obowiązują ją w tym zakresie zasady "klasycznego" CIT. Oceniła, że za taką interpretacją przemawia m.in. wykładnia celowościowa. Sporne świadczenie nie pozostaje poza opodatkowaniem, gdyż dochody te, osiągnięte w latach poprzedzających opodatkowanie ryczałtem, zostały już uprzednio opodatkowane podatkiem na zasadach ogólnych. We wniosku zwrócono uwagę, że pożyczka nie ma związku z prawem do udziału w zysku, nie stanowi zatem substytutu dywidendy. Środki z pożyczki spółka powiązana przeznaczy na działalność operacyjną, a pożyczka ma zostać w całości (wraz z odsetkami) zwrócona. Według spółki, intencją ustawodawcy było zaliczenie do ukrytych zysków nie wszystkich pożyczek, ale tych mających znamiona bezzwrotności, umarzanych czy udzielonych na bardzo długie okresy (w sprawie pożyczki będą udzielane na okres od roku do pięciu lat). W takiej sytuacji istnieje obawa, że pożyczki takie faktycznie służą dokapitalizowaniu danego podmiotu. Regulacje ustawowe miały na celu opodatkowanie dystrybucji zysku i wypłat równoważnych takiej dystrybucji. Nie ma przy tym znaczenia, że omawiana pożyczka zostanie udzielona przez podmiot powiązany, ponieważ transakcja zostanie zawarta na warunkach rynkowych. Pożyczka nie będzie miała charakteru ukrytych zysków, bo te powinny być ekwiwalentem dywidendy, czyli stanowić część zysku przeznaczonego do konsumpcji. Udzielenie pożyczki jest standardową umową gospodarczą i nie jest zależne od osiągnięcia zysku.

Organ rozpoczął rozważania od przytoczenia treści art. 11c, art. 11a ust. 1 pkt 4, ust. 2, art. 28c pkt 1, art. 28m ust. 1 pkt 2, ust. 3 pkt 1, ust. 4 pkt 3, art. 28n ust. 1 pkt 2 i art. 28t ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Wskazał, że przedmiotem opodatkowania w systemie ryczałtu jest co do zasady efektywna dystrybucja zysku ze spółki do jej udziałowca, akcjonariusza czy wspólnika, przy czym przepisy uwzględniają różne formy dystrybucji. Intencją ustawodawcy jest uwzględnienie w katalogu dochodów do opodatkowaniem także innych, alternatywnych do dywidendy, czyli tzw. ukrytych zysków. Zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. opodatkowaniu ryczałtem podlega m.in. dochód odpowiadający wysokości ukrytych zysków (dochód z tytułu ukrytych zysków). Przez ukryte zyski rozumie się świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne lub częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem, bezpośrednio lub pośrednio, jest udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem, w szczególności kwotę pożyczki (kredytu) udzielonej przez podatnika udziałowcowi, akcjonariuszowi albo wspólnikowi, w tym za pośrednictwem tworzonych z zysku funduszy, lub podmiotowi powiązanemu z udziałowcem, akcjonariuszem lub wspólnikiem oraz odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty od pożyczki (kredytu) udzielonej przez te podmioty podatnikowi.

W odniesieniu do pytań spółki organ stwierdził, że obowiązek zapłaty ryczałtu od dochodów spółek należy łączyć z momentem dokonania wypłaty, wydatku lub wykonania świadczenia. Wykładnia u.p.d.o.p. nie daje podstaw do uzależnienia powstania obowiązku podatkowego od momentu udzielenia pożyczki. Jeżeli do wypłaty pożyczki (kredytu) dochodzi w trakcie opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek, to zdarzenie takie będzie stanowić ukryty zysk, bowiem dochodzi do wypływu środków w trakcie stosowania ryczałtu od dochodów spółek. Pożyczka udzielona udziałowcowi, akcjonariuszowi albo wspólnikowi, lub podmiotowi powiązanemu z wyżej wymienionymi będzie stanowić dochód z tytułu ukrytych zysków. Nie ma przy tym znaczenia, z jakich środków pożyczka jest udzielana. Zatem w niniejszej sprawie pożyczka na rzecz spółki powiązanej będzie dla spółki dochodem z tytułu ukrytych zysków i tym samym będzie podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek. Na powyższe nie wpływa fakt, że pożyczka zostanie sfinansowana z zysków zatrzymanych z lat ubiegłych, tj. z okresu poprzedzającego okres opodatkowania ryczałtem.

Z tych przyczyn organ uznał stanowisko spółki w zakresie pierwszego ze stawianych pytań za nieprawidłowe.

W odniesieniu do drugiego z pytań organ wskazał, że stosownie do art. 28m ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p., do ukrytych zysków nie zalicza się kwoty pożyczki (kredytu) zwróconej przez podatnika udziałowcowi akcjonariuszowi lub wspólnikowi lub podmiotowi powiązanemu, z wyłączeniem odsetek, prowizji, wynagrodzeń i opłat. Skoro zwrot kapitału pożyczki uzyskanej od udziałowca lub podmiotu powiązanego nie stanowi dochodu z ukrytych zysków, to tym bardziej uzyskanie takiego finansowania nie będzie zaliczane do zdarzeń powodujących tego typu opodatkowanie. Są to czynności ze sobą powiązane i jedna nie może funkcjonować bez drugiej. Zatem również zwrot kwoty pożyczki otrzymany od podmiotu powiązanego nie będzie stanowił ukrytych zysków.

Wobec tego stanowisko spółki w zakresie pytania drugiego organ ocenił jako prawidłowe.

W skardze na powyższą interpretację indywidualną E. spółka z o.o. w Ł. zaskarżyła ją w części, w jakiej organ uznał jej stanowisko za nieprawidłowe. W tej części domagała się uchylenia zaskarżonego aktu, a ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. przez ich błędną wykładnię, polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że udzielenie pożyczki, która zostanie sfinansowana z zysków zatrzymanych, powstałych przed opodatkowaniem ryczałtem i realizacja tego świadczenia w okresie opodatkowania ryczałtem, polegająca na oddaniu środków pieniężnych do dyspozycji spółce powiązanej, będzie podlegała opodatkowaniu ryczałtem, podczas gdy przy zastosowaniu prawidłowej wykładni opartej na wykładni systemowej i celowościowej przepisów prawa materialnego należy przyjąć, że takie dysponowanie środkami pozostaje poza zakresem opodatkowania ryczałtem, a co za tym idzie pożyczka jest nieoprocentowana;

- art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. przez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że samo udzielenie pożyczki skutkuje powstaniem dochodu z tytułu ukrytych zysków, z pominięciem ustawowych przesłanek warunkujących taką kwalifikację, w szczególności przesłanki wykonania świadczenia w związku z prawem do udziału w zysku oraz przesłanki, że świadczenie to jest inne niż podzielony zysk, podczas gdy prawidłowa wykładnia powołanych przepisów wymaga każdorazowego łącznego zbadania czy dane świadczenie mieści się w definicji ukrytych zysków określonej w art. 28m ust. 3, czy zostało ono wykonane w związku z prawem do udziału w zysku oraz czy stanowi ono świadczenie inne niż podzielony zysk;

- art. 120 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania, polegający na pominięciu aktualnego i ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych odnoszącego się do tożsamej problematyki prawnej, bez merytorycznego odniesienia się do argumentacji prezentowanej w tych orzeczeniach;

- art 14c § 1 i 2 O.p. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej interpretacji w sposób niepełny i nieprzekonujący, polegający na braku rzeczywistego odniesienia się do kluczowych elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego, w szczególności do źródła finansowania świadczenia w postaci zysków wypracowanych przed objęciem ryczałtem od dochodów spółek, wyodrębnionych w kapitale własnym i przeniesionych na kapitał zapasowy, a także na pominięciu aktualnego kierunku wykładni prezentowanego w korzystnych orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych wydanych w analogicznych stanach faktycznych.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że fakt sfinansowania pożyczki wyłącznie ze środków stanowiących zysk wypracowany przez skarżącą przed objęciem jej opodatkowaniem ryczałtem ma w sprawie istotne znaczenie. Ryczałt od dochodów spółek nie jest bowiem podatkiem od czynności wypłat czy transferów pieniężnych jako takich, lecz reżimem opodatkowania ściśle powiązanym z zyskiem netto wypracowanym w okresie jego obowiązywania. Spółka wskazała na brzmienie art. 7aa ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.d.o.p., nakazującym podatnikowi wyodrębniać zyski sprzed opodatkowania ryczałtem. Nie można zatem przyjmować, że źródło finansowania świadczenia pozostaje bez znaczenia. Skarżąca podniosła też, że jeżeli świadczenie jest finansowane z wyodrębnionych starych zysków, to jego opodatkowanie ryczałtem jako ukrytego zysku prowadzi do niedopuszczalnego podwójnego opodatkowania tych samych dochodów. Opodatkowanie ukrytych zysków ma zapobiegać podwójnemu opodatkowaniu, a nie służyć objęciem ryczałtem dochodów, które nie zostały osiągnięte w okresie podlegania temu reżimowi. W skardze przywołano poglądy orzecznictwa, zgodnie z którymi skoro zyski wypracowane przez podatnika przed objęciem opodatkowaniem ryczałtem mogą zostać wypłacone wspólnikom w formie dywidendy bez powstania obowiązku zapłaty ryczałtu, to tym bardziej nie jest dopuszczalne objęcie ryczałtem świadczenia polegającego na czasowym udostępnieniu tych samych środków w formie pożyczki.

Skarżąca argumentowała też, że pożyczka może zostać uznana za ukryty zysk wyłącznie wtedy, gdy jej udzielenie pozostaje w funkcjonalnym związku z prawem do udziału w zysku, a więc gdy stanowi substytut dywidendy lub inną formę dystrybucji zysku wynikającą z relacji właścicielskiej. Konieczne jest zatem każdorazowo ustalenie czy pożyczka została udzielona "zamiast" wypłaty zysku, czy też ma rzeczywiste uzasadnienie gospodarcze. W niniejszej sprawie organ w ogóle nie przeprowadził analizy tej przesłanki, ograniczając się do stwierdzenia, że pożyczka została udzielona podmiotowi powiązanemu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w zaskarżonym akcie. Podkreślił, że istotą modelu estońskiego CIT jest odroczenie opodatkowania dystrybuowanego zysku do dnia podjęcia uchwały o przeznaczeniu tego zysku i wypłat równoważnych takiej dystrybucji. Jeżeli do wypłaty pożyczki dochodzi w trakcie opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek, to zdarzenie takie będzie stanowić ukryty zysk, bowiem dochodzi do wypływu środków w trakcie stosowania tej metody opodatkowania. Nie ma przy tym znaczenia, z jakich środków pożyczka ta została sfinansowana. Ta kwalifikacja jest istotna dla ustalenia dochodu z tytułu zysku netto. Transakcja opisana we wniosku jest świadczeniem dokonanym w związku z prawem do udziału w zysku przez podmiot powiązany i będzie formą analogiczną do dystrybucji zysku (dywidendy). W odniesieniu do zarzutów o charakterze procesowym organ wskazał m.in., że przywoływane przez stronę wyroki sądów nie mają charakteru wiążącego, ponieważ nie są prawomocne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona interpretacja indywidualna nie jest zgodna z prawem.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej: p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla ten akt, stosując odpowiednio przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tzn. jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W myśl art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania bądź dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest zaś związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przytoczony przepis wyznacza granice rozpoznania skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie i stanowi, że sąd administracyjny jest związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bada więc prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II; Lex 2021).

W niniejszej sprawie skarżąca objęła skargą wyłącznie tę część interpretacji, która została rozstrzygnięta negatywnie przez organ, tj. w zakresie pytania nr 1. Sformułowała w skardze w szczególności zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 28m ust. 1 pkt 2 i art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p.), ale wskazała także na naruszenie art. 14c § 1 i 2 O.p. oraz art. 120 i art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 14h tej ustawy przede wszystkim przez brak odniesienia się do wszystkich elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego, jak też brak uwzględnienia wyników utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych.

Specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, że organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego (opisu zdarzenia przyszłego) przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku - winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i § 2 O.p.).

Istota sporu sprowadzała się do oceny, czy w przedstawionych przez skarżącą realiach zdarzenia przyszłego udzielona przez nią pożyczka na rzecz podmiotu powiązanego będzie stanowiła ukryty zysk w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p., a tym samym będzie stanowić podstawę opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek (estoński CIT). Chodziło przede wszystkim o dokonanie oceny, czy pożyczka taka (udzielona na warunkach rynkowych, na obiektywnie niedługi czas i w celu dokonania konkretnej inwestycji przez spółkę powiązaną – pożyczkobiorcę, co wynika z przedstawionego stanu faktycznego) będzie uznana za świadczenie pozostające w związku z prawem do udziału w zysku (co zdaniem skarżącej ma istotny wpływ na wynik sprawy), ale też czy fakt sfinansowania tej pożyczki z zysków zatrzymanych pochodzących z lat ubiegłych (sprzed przystąpienia przez spółkę do reżimu opodatkowania estońskim CIT) i wyodrębnionych księgowo ma wpływ na ocenę sprawy, tj. czy w takiej sytuacji opisana we wniosku dyspozycja zyskami z lat ubiegłych może być oceniana w świetle art. 28m ust. 1 pkt 2 i art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p.

Podkreślenia wymaga, że celem wprowadzenia przepisów o ukrytych zyskach była próba wyeliminowania przez ustawodawcę pewnych, sztucznych/fikcyjnych działań spółek polegających na wypłacie zysków w formie innej niż dywidenda. Intencją ustawodawcy było więc uwzględnienie w katalogu dochodów do opodatkowania także innych, alternatywnych do dywidendy świadczeń dokonanych na rzecz udziałowców, akcjonariuszy albo wspólników lub podmiotów powiązanych bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tymi udziałowcami, akcjonariuszami, wspólnikami, (tzw. ukryte zyski). Wypłata ukrytych zysków oznacza powstanie dla spółki odpowiadającego im dochodu, podlegającego opodatkowaniu ryczałtem (wyrok WSA w Gdańsku z 18 października 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 917/22).

Zdaniem strony, źródło pochodzenia pożyczki ma zasadnicze znaczenie dla oceny sprawy, tj. dla uznania, że wypłata takiego świadczenia w okresie opodatkowania estońskim CIT stanowi ukryty zysk. Uznanie bowiem, że taka dyspozycja będzie stanowiła podstawę opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek spowoduje dwukrotne opodatkowanie tego samego zysku – raz przed przyjęciem przez spółkę estońskiego CIT (kiedy zysk ten powstał i kiedy spółka rozliczała podatek na zasadach ogólnych), drugi raz w sytuacji udzielenia (wypłaty) pożyczki z tych środków – jako zysku ukrytego. Poza tym, zdaniem spółki, opisana we wniosku pożyczka nie ma związku z prawem do udziału w zysku, zostanie zwrócona spółce wraz z odsetkami, nie będzie spożytkowana na cele konsumpcyjne, ale na inwestycję i działania operacyjne spółki powiązanej.

W ocenie organu, wskazywane przez spółkę okoliczności nie mają znaczenia dla oceny przedstawionego zdarzenia przyszłego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Pożyczka została wymieniona w przepisie art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. (w pkt 1) jako źródło ukrytego zysku, z którego dochód – zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. - podlega opodatkowaniu ryczałtem. Żadne więc eksponowane przez stronę warunki, w których pożyczka taka będzie udzielona, nie mają znaczenia dla przyjęcia, że świadczenie takie stanowić będzie ukryty zysk, podlegający opodatkowaniu ryczałtem z uwagi na fakt, że wypłata tego świadczenia następuje w okresie opodatkowania spółki estońskim CIT.

W ocenie Sądu, rację w powstałym sporze – choć nie w pełnym zakresie argumentacji – przyznać należy stronie skarżącej. Organ nie uwzględnił bowiem istotnej z punktu widzenia opodatkowania okoliczności dotyczącej źródła finansowania pożyczki (co wyraźnie wynika z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego) oraz przyjętego w spółce sposobu rachunkowego ujęcia zysków zachowanych z lat poprzedzających okres rozliczania się spółki ryczałtem od dochodów spółek.

Zauważyć trzeba, że zagadnienie dotyczące kwalifikacji prawnopodatkowej udzielonych podmiotowi powiązanemu pożyczek, na tle przepisów regulujących tzw. CIT estoński, tj. art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p., było już przedmiotem analizy sądów administracyjnych i wywołało rozbieżności w orzecznictwie. W części zapadłych w tych sprawach orzeczeń wyrażono stanowisko, że pomimo, iż w przepisie art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. wskazano na otwarty katalog świadczeń, które mogą zostać uznane za dochód z tytułu ukrytych zysków i wskazane zostały przykłady transakcji traktowanych jako taki dochód, wśród których wymieniono pożyczki, to jednak ocena, czy określone świadczenie spełnia warunki do uznania go za dochód z tytułu ukrytego zysku, powinna zostać dodatkowo przeprowadzona w oparciu o przesłanki wynikające ze zdania wstępnego przepisu art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p., gdyż dochód z tytułu ukrytego zysku nie obejmuje świadczeń, które nie są wykonane w związku z prawem do udziału w zysku. W tę linię orzeczniczą wpisują się wyroki powołane w niniejszej sprawie przez skarżącą (zob. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 12 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 93/23 i z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1566/23; wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 251/24; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 817/24).

Aktualnie w judykaturze przeważa jednak stanowisko odmienne (na które powołano się w odpowiedzi na skargę), w ramach którego przyjmuje się, że ustawodawca wskazując w art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. na pożyczkę jako źródło ukrytego zysku nie wprowadził dodatkowych kryteriów dla takiej kwalifikacji, m.in. warunku braku rynkowości pożyczki czy jakichkolwiek innych przesłanek, od których uzależniłby konieczność zaliczenia pożyczki do ukrytych zysków. Dotyczy to również warunku wykonania tego świadczenia w związku z prawem do udziału w zysku. Zdaniem sądów administracyjnych, z uwagi na systematykę analizowanego przepisu, nie można doszukiwać się konieczności badania takich warunków w części wstępnej tego przepisu (zob. m. in. wyroki WSA w Łodzi: z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 838/22; z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 228/23; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2494/23; z dnia 16 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2440/23; z dnia 25 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 552/24; z dnia 10 października 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1792/24; wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Po 804/23; z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 122/24; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2024r., sygn. akt I SA/Bd 42/24).

Sąd przychyla się do drugiego z przytoczonych wyżej stanowisk, podzielając w całości i przyjmując jako własne argumenty i wnioski prezentowane w ramach tej linii orzeczniczej. Obecnie, oprócz wskazanych powyżej judykatów, takie stanowisko zaprezentowane zostało także przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt II FSK 797/24, na który powołała się także na rozprawie pełnomocnik organu.

W wyroku tym NSA stwierdził, że istotą modelu estońskiego CIT jest odroczenie opodatkowania do momentu dystrybucji zysku na rzecz właścicieli. Tym momentem jest nie tylko data podjęcia uchwały o wypłacie dywidendy, lecz także wszelkie inne wypłaty równoważne takiej dystrybucji. W katalogu dochodów do opodatkowania niezbędne jest zatem uwzględnienie także innych niż dywidenda świadczeń dokonanych na rzecz udziałowców/akcjonariuszy lub podmiotów powiązanych bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tymi udziałowcami/akcjonariuszami. Są to tzw. ukryte zyski. Wypłata ukrytych zysków oznacza powstanie dla spółki odpowiadającego im dochodu, podlegającego opodatkowaniu ryczałtem.

Zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód odpowiadający wysokości ukrytych zysków (dochód z tytułu ukrytych zysków). Z kolei w myśl art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p., przez ukryte zyski, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne lub częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem, bezpośrednio lub pośrednio, jest udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem, w szczególności (pkt 1) kwotę pożyczki (kredytu) udzielonej przez podatnika udziałowcowi, akcjonariuszowi albo wspólnikowi, w tym za pośrednictwem tworzonych z zysku funduszy, lub podmiotowi powiązanemu z udziałowcem, akcjonariuszem lub wspólnikiem oraz odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty od pożyczki (kredytu) udzielonej przez te podmioty podatnikowi.

Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, iż przy takiej redakcji przepisu art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. uznać należy, iż pożyczka udzielona podmiotowi powiązanemu w okresie opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek z zasady stanowi ukryty zysk w rozumieniu tego przepisu. Okoliczność, że dane świadczenie mieści się w zakresie zastosowania któregokolwiek z punktów zawartych w wyliczeniu sformułowanym w art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. stanowi warunek wystarczający do uznania tego świadczenia za ukryty zysk. Ustawodawca wprowadził bowiem w analizowanej regulacji dwie grupy świadczeń, które: 1) zawsze stanowią "ukryte zyski", niezależnie od jakichkolwiek okoliczności (art. 28m ust. 3 pkt 1-12 u.p.d.o.p.); 2) nigdy nie stanowią "ukrytych zysków", niezależnie od jakichkolwiek okoliczności (art. 28m ust. 4 u.p.d.o.p.). Wskutek zawierania umów pożyczek dochodzi do redystrybucji zysków wypracowanych w spółce na rzecz podmiotów powiązanych bez konieczności wypłaty zysku, który byłby opodatkowany, przy czym bez wątpienia wykorzystuje się tu powiązania występujące między podmiotami. Fakt późniejszego zwrotu pożyczki nie ma dla tej oceny żadnego znaczenia, bowiem wskutek udzielania takich pożyczek między podmiotami powiązanymi dochodzić może do finansowania działalności innych podmiotów bez konieczności wyposażania ich we właściwy majątek czy kapitał niezbędny do prowadzenia działalności operacyjnej. Wskutek wykorzystania wzajemnych powiązań dochodzi do dystrybucji zysku bez konieczności jego opodatkowania.

Z tego względu za nieuzasadnione uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. w zakresie braku uwzględnienia przez organ przy ocenie prawnopodatkowej pożyczki takich okoliczności, jak jej rynkowy charakter, krótki okres finansowania, przeznaczenie na inwestycję, czy wreszcie brak związku z prawem do udziału w zyskach. Przesłanki te są bowiem irrelewantne dla oceny, że dyspozycja majątkowa w postaci udzielenia spółce powiązanej pożyczki stanowi dla spółki udzielającej pożyczki (opodatkowanej ryczałtem) ukryty zysk. Ostatnia ze wskazanych cech ukrytych zysków (związek z prawem do udziału w zysku) została zresztą, w ocenie Sądu, wadliwie odczytana przez skarżącą. Nie chodzi bowiem o wyłącznie takie przesunięcia majątkowe pomiędzy podmiotami powiązanymi, których wielkość jest proporcjonalna do wielkości udziałów (jak przy dywidendzie), ale o wszelkie dyspozycje majątkowe, które bezpośrednio lub pośrednio wynikają z faktu posiadania udziałów (a zatem także z prawa do udziału w zysku). W niniejszej sprawie ten związek świadczenia z tytułu pożyczki z powiązaniami udziałowymi spółek (stron umowy pożyczki) jest w ocenie Sądu oczywisty i wyraźny. To z tego właśnie względu (z uwagi na właścicielskie powiązania osobowe) skarżąca, która nie jest podmiotem finansowym, ale spółką developerską, zdecydowała o takim sposobie wsparcia spółki powiązanej wskazując równocześnie, że dzięki temu działaniu spółka powiązana uniknie procedury (jak też części kosztów) związanej z udzieleniem jej kredytu bankowego. Z kolei przeprowadzona z finansowania z pożyczki inwestycja spółki będącej pożyczkobiorcą w oczywisty sposób przełoży się na zysk tej spółki, a tym samym i na zysk jej wspólników, posiadających równocześnie prawa właścicielskie w spółce będącej pożyczkodawcą.

Okolicznością charakteryzującą niniejszą sprawę jest jednak ta, że pożyczka (która z istoty rzeczy stanowi ukryty zysk opodatkowany ryczałtem) zostanie udzielona przez skarżącą spółce z nią powiązanej ze środków będących zyskami z lat, w których skarżąca była opodatkowana na zasadach ogólnych. Jak podkreślono w opisie zdarzenia przyszłego, środki te zostały wyodrębnione w kapitale własnym spółki księgowo, zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7aa ust. 1 pkt 2 oraz art. 28d ust. 1 pkt 2 lit a) u.p.d.o.p. Z przepisów tych wynika, że intencją ustawodawcy było wyraźne oddzielenie zysków wypracowanych w okresie opodatkowania ryczałtem od zysków wypracowanych w innym okresie, z uwagi na odmienną zasadę ich opodatkowania. Opisany w art. 7aa u.p.d.o.p. sposób rozpoznania przychodów i kosztów spółki przechodzącej na rozliczenia w systemie estońskiego CIT jest niczym innym jak rozpoznaniem dla celów podatkowych tzw. różnic przejściowych. Jest to pojęcie z zakresu rachunkowości, związane z wyliczeniem podatku odroczonego. Podatek odroczony jest narzędziem, które służy do zniwelowania w wyniku finansowym netto tych przychodów i kosztów, które rozpoznaje się w innym momencie według przepisów bilansowych, a innym według przepisów podatkowych (zob. Komentarz P. Małecki, M. Mazurkiewicz, CIT, Podatki i rachunkowość, wyd. XVI WKP 2025).

Powyższe konkluzje potwierdza brzmienie uzasadnienia do przepisów wprowadzających rozdział 6b u.p.d.o.p., w którym wskazano, że: "Intencją projektodawcy jest opodatkowanie dystrybucji zysku (już w momencie podjęcia uchwały o celu przeznaczeniu tego zysku) i wypłat równoważnych takiej dystrybucji, w tym między innymi świadczeń dokonanych na rzecz udziałowców (akcjonariuszy) lub podmiotów powiązanych bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tymi udziałowcami (akcjonariuszami) (tzw. ukryte zyski) (...) Opodatkowaniu ryczałtem podlegają bowiem tylko zyski wypracowane w okresie tego opodatkowania również w sytuacji, gdy zostaną przeznaczone na pokrycie strat powstałych sprzed tego okresu. Wyróżnienie tych zysków zapewnia warunek wyodrębnienia w kapitale własnym, tworzonym zgodnie z ustawą o rachunkowości, pozycji zysków i strat wypracowanych w okresie opodatkowania ryczałtem i okresie opodatkowania podstawowym podatkiem CIT, określony w art. 7aa ust. 1 pkt 2 oraz w art. 28d ust. 1 pkt 2 i 3 skierowany do podatników wybierających ryczałt jako forma opodatkowania dochodów z działalności".

Ukryte zyski jako dochód podlegający opodatkowaniu ryczałtem zostały wskazane w drugim punkcie art. 28m ust. 1 u.p.d.o.p. Wyjaśnienie tego pojęcia znajduje się w ustępie trzecim tego artykułu. Już samo takie usytuowanie definicji wskazuje, że pojęcie to ("ukryte zyski") nie odnosi się do całej ustawy, ale tylko do dochodów podlegających opodatkowaniu ryczałtem, zawartych w rozdziale 6b ustawy. Dlatego dochód z ukrytych zysków w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 2 oraz art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. (jako alternatywa dla podstawowej kategorii opodatkowania - na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.) mogą stanowić wyłącznie zyski (dochody), które zostały wypracowane przez podatnika ryczałtu, w okresie, w którym miały do niego zastosowanie przepisy rozdziału 6b u.p.d.o.p. Wynika to z art. 28n ust. 1 i 3 u.p.d.o.p. Pierwszy z przepisów wymienia jako podstawę opodatkowania ryczałtem te zdarzenia, które mają miejsce w okresie podlegania opodatkowaniu ryczałtem, zaś w ust. 3 wskazano na sytuację wyjątkową, gdy przy obliczaniu podstawy opodatkowania uwzględnia się zdarzenia zaistniałe przed pierwszym rokiem opodatkowania ryczałtem (jeżeli rozliczenie tych zdarzeń jest kontynuowane zgodnie z przyjętymi przez podatnika zasadami rachunkowości, np. dotyczy to odpisów amortyzacyjnych).

Rację należy przyznać skarżącej, ze inna interpretacja ww. przepisów prowadzi do podwójnego opodatkowania tych samych dochodów. Należy bowiem zauważyć, ze dochody z lat poprzedzających opodatkowanie spółki ryczałem podlegały już opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

W istocie rzeczy taka konstatacja wynika także ze stwierdzeń samego organu zawartych w zaskarżonej interpretacji. Na str. 17 bowiem wskazano, że "Fakt czy dany wydatek (świadczenie) jest sfinansowany zyskiem pochodzącym sprzed opodatkowania ryczałtem czy też po wyborze tej formy opodatkowania pozostaje bez znaczenia w kontekście kwalifikacji do ukrytych zysków. Ta kwalifikacja jest istotna dla ustalenia dochodu z tytułu zysku netto". Zysk netto w estońskim CIT to wynik finansowy netto ustalany na podstawie przepisów o rachunkowości, który podlega opodatkowaniu ryczałtem dopiero w momencie jego faktycznej dystrybucji (wypłaty) lub przeznaczenia na pokrycie strat. Zysk netto w estońskim CIT, będący podstawą opodatkowania przy wypłacie dywidendy, ustala się zgodnie z przepisami o rachunkowości, a nie podatkowymi (art. 28c pkt 4 u.p.d.o.p.). To zysk z ksiąg rachunkowych, który podlega opodatkowaniu ryczałtem dopiero w momencie faktycznej wypłaty wspólnikom. Zysk pozostawiony w spółce nie jest opodatkowany. Z kolei dochodem z tytułu zysku netto jest suma zysków netto osiągniętych w każdym roku podatkowym stosowania opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej te zyski nie były zyskami podzielonymi lub nie zostały przeznaczone na pokrycie straty. Dochód ten podlega opodatkowaniu ryczałtem w przypadku podatnika, który zakończył już opodatkowanie w formie ryczałtu (art. 28m ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.p. – zob. rozdział 10 Przewodnika do Ryczałtu od dochodów spółek z 23 grudnia 2021 r.).

Z uwagi na powyższe nie jest prawidłowe stanowisko organu interpretacyjnego, zgodnie z którym obowiązek zapłaty ryczałtu od dochodów spółek należy łączyć jedynie z momentem wykonania świadczenia (wypłaty kwoty pożyczki). Jest to co prawda zasada, jednak na tle przedstawionych regulacji ustawy podatkowej istotne znaczenie ma okoliczność, że pożyczka – niespornie udzielona w okresie podlegania opodatkowaniu ryczałtem - została sfinansowana z zysków zatrzymanych z lat ubiegłych (poprzedzającym okres opodatkowania skarżącej spółki ryczałtem od dochodów spółek). Ta okoliczność powoduje, że opisanego w zdarzeniu przyszłym świadczenia nie można uznać za ukryty zysk, który podlegałby opodatkowaniu ryczałtem. Sąd przyłącza się w tym względzie do stanowiska wyrażonego przez sądy administracyjne w wyrokach sygn. akt III SA/Wa 2455/24, I SA/Łd 805/24 i I SA/Kr 397/25.

Powyższą ocenę organ będzie zobowiązany uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz §2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1687).