Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Op 24/14 w sprawie ze skargi W.Z. w przedmiocie świadczeń rodzinnych postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Op 24/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę W.Z. w przedmiocie świadczeń rodzinnych. Powyższe postanowienie wraz z uzasadnieniem doręczone zostało skarżącemu w dniu 27 czerwca 2014 r.

W dniu 18 lipca 2014 r. działająca jako pełnomocnik skarżącego, jego matka K.Z. przesłała do tut. Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika.

Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy ustanowił skarżącemu adwokata, wyjaśniając, że złożony wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek o udzielenie pomocy w zakresie częściowym, obejmującym wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ponieważ skarżący został z mocy samej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwolniony od kosztów sądowych.

Pismem z dnia 3 września 2014 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 15 września 2014 r., co potwierdza data prezentaty (k. 49 akt sąd.), Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu dla skarżącego w osobie adwokata R.G..

W dniu 22 września 2014 r. pełnomocnik złożył osobiście w tut. Sądzie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 czerwca 2014 r. wraz ze skargą kasacyjną. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego podał, że informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie odebrał w dniu 16 września 2014 r. Uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej wynika zatem z okoliczności obiektywnych, ponieważ o fakcie ustanowienia go pełnomocnikiem dowiedział się już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazał przy tym, że składając skargę kasacyjną zmieścił się w wymaganym według orzecznictwa terminie 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało uwzględnić.

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.).

Rozpoznając przedmiotowy wniosek w kontekście powyższego uregulowania zauważyć trzeba, że jakkolwiek wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika złożone w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie wpływa na bieg tego terminu, to okoliczność ta może stanowić jedną z podstaw uzasadniających złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, wyd. 5, Warszawa 2012 r., s. 479-480). Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie oznacza bowiem możliwości podjęcia przez niego natychmiastowego działania w imieniu strony. Dlatego przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie, kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia. Możliwość ta wyznacza zatem czas ustania przyczyny uchybienia terminowi. W tej kwestii Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony w trybie art. 244 P.p.s.a. miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12; z dnia 12 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 243/11 oraz z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnotować również trzeba, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 (sentencja wyroku ogłoszona w Dz. U. z 2013 r., poz. 1004), stwierdził, że art. 87 § 1 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że - w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 P.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Tak rozumiany przepis jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego dopiero w dniu 16 września 2014 r., z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], powziął wiadomość o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. Natomiast w dniu 22 września 2014 r. pełnomocnik skarżącego złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, którego upływ - biorąc pod uwagę datę doręczenia odpisu postanowienia stronie - nastąpił z dniem 28 lipca 2014 r. Wprawdzie liczony arytmetycznie termin 30 dni do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął bieg w dniu 28 czerwca 2014 r. i upływał w niedzielę w dniu 27 lipca 2014 r., jednak zgodnie z art. 83 § 2 P.p.s.a., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Wobec tego, koniec terminu został przesunięty na mocy tego przepisu na poniedziałek - 28 lipca 2014 r.

Jednocześnie pełnomocnik dokonał czynności, której terminowi uchybił, składając skargę kasacyjną.

Na podstawie powyższych okoliczności stwierdzić należy, że przyczyna uchybienia terminu ustała najwcześniej w dniu, w którym pełnomocnik dowiedział się o wyznaczeniu go do tej funkcji; od tego też momentu miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy, czyli w dniu 16 września 2014 r. Złożenie przez pełnomocnika skarżącego w dniu 22 września 2014 r. żądania przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej, czyli w terminie trzydziestu dni od zawiadomienia go o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu, a jednocześnie w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, oznacza, że termin do dokonania tej czynności, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a., został zachowany.

Reasumując, Sąd uznał, że pełnomocnik skarżącego wykazał brak winy w uchybieniu terminowi, a nadto dochował wszystkich pozostałych wymogów, jakim powinien odpowiadać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, w zakresie zachowania terminu złożenia tego wniosku oraz dokonania wraz z wnioskiem czynności, której nie dokonał w terminie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.