Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Ewa Kamieniecka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2020 r. sprawy ze skargi M. O. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oddala skargę w całości.

Skarżący – M. O. - w dniu 25 września 2019 r. (data wpływu) złożył (datowaną na dzień 16 września 2019 r.) skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy w rozumieniu przepisów ustawy

o cudzoziemcach.

W skardze zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 9, art. 12 i art. 35 § 1 i § 3 k. p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a.

Mając zaś na względzie powyższe, wniósł o:

1. stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania co skutkowało niezałatwieniem sprawy w terminie;

2. stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku;

4. przyznanie skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. i art. 154 § 6 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł;

5. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

6. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Na poparcie skargi podniesiono w szczególności, że wnioskiem z dnia 28 listopada 2017 r. skarżący wystąpił o zezwolenie na pobyt czasowy. Pełnomocnik strony skarżącej wystosował ponaglenie na niezałatwienie sprawy pismem z 28 sierpnia 2019 r. Od złożenia ponaglenia organ wysłał do skarżącego jedno wezwanie do uzupełnienia braków. Od momentu złożenia wniosku minęło ponad 21 miesięcy.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi. Podał między innymi, że pismem z dnia 23 sierpnia 2018 r. organ wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji, Szefa Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Komendanta Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej o przekazanie informacji, czy wjazd

i pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednocześnie pismem z tej samej daty przedłużono termin załatwienia sprawy oraz wezwano stronę do uzupełnienia materiału dowodowego pouczając ją o możliwości otrzymania stempla do paszportu. W dniu 30 sierpnia 2019 r. do organu wpłynęło ponaglenie pełnomocnika strony.

Pismem z 2 września 2019 r. organ poinformował pełnomocnika o wyznaczeniu nowego terminu na zakończenie postępowania w sprawie, wyznaczając go na dzień 20 września 2019 r., oraz wezwał do uzupełnienia braków materiału dowodowego. Pełnomocnik strony uzupełnił braki w materiale dowodowym w dniu 13 września 2019 r. przedkładając żądane dokumenty. Podkreślono, że w niniejszej sprawie organ postępowanie zakończył wydając w dniu 19 września 2019 roku decyzję zezwalającą skarżącemu na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP.

Zdaniem organu, nie można mówić o przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, albowiem jest ona usprawiedliwiona obiektywnymi okolicznościami z powodu napływu olbrzymiej ilości wniosków, konieczności ich rozpatrywania według kolejności, wskutek czego dochodzi do opóźnień, pomimo że organ podejmuje różnorodne działania celem zminimalizowania powstających zaległości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Według art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

§ 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec

o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Rozpoznając merytorycznie skargę w zakresie przewlekłości postępowania należy podnieść, że jak wynika z lektury akt administracyjnych sprawy - na dzień złożenia skargi postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt było już zakończone. Decyzję w sprawie wydano bowiem 19 września 2019 r.

i weszła ona do obrotu prawnego w dniu 24 września 2019 r., albowiem w tej dacie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego. Skarga do Sądu została zaś złożona w dniu następnym, to jest 25 września 2019 r.

Sąd w składzie orzekającym podziela w całej rozciągłości pogląd wyrażony

w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - z dnia 22

marca 2016 r., sygn. IV SAB/Wa 41/16 oraz z dnia 23 września 2016 r., sygn. IV SAB/Wa 180/16, a także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 21 czerwca 2017 r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 853/17. Rozważając bowiem zasadnicze zagadnienie prawne, a mianowicie, czy możliwe jest uwzględnienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, która wniesiona została do sądu administracyjnego już po wydaniu przez organ administracji decyzji kończącej postępowanie w sprawie, której dotyczy zarzut przewlekłości (tj. po załatwieniu tej sprawy), trafnie w przytoczonych wyrokach skonstatowano, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania podlega oddaleniu w razie wniesienia jej do sądu już po zakończeniu postępowania administracyjnego, w którym zarzuca się organowi przewlekłe prowadzenie postępowania. Stanowisko takie znajduje również aprobatę w doktrynie (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, wyd. 5, 2017 r. kom. do art. 149, uwaga 11.1; Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M. w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, teza 2 in fine do art. 149, LEK). Celem bowiem skargi zarówno na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (jak też na bezczynność organu), jest dyscyplinowanie organu administracji poprzez zwalczanie niepożądanego stanu polegającego na braku należytej aktywności organu oraz braku stosownej dynamiki podejmowanych czynności. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., uwzględnienie takiej skargi polega na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, a także - zgodnie z § la wskazanego przepisu - stwierdzeniu czy przewlekłość (bezczynność) miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku wniesienia skargi do sądu na przewlekłość już po zakończeniu postępowania administracyjnego, wskazana wyżej funkcja tej skargi (dyscyplinująca) nie może zostać osiągnięta, skoro akt lub czynność do wydania którego sąd mógłby zobowiązać organ administracji - został już wydany. Nadto, przyjęcie poglądu

o dopuszczalności wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania już po zakończeniu tego postępowania, prowadziłoby w konsekwencji także do trudnej do zaakceptowania sytuacji, w której przedmiotowa skarga do sądu administracyjnego mogłaby być wniesiona w dowolnym właściwie czasie, a zatem nawet wiele lat po wydaniu decyzji kończącej postępowanie. W demokratycznym państwie prawa, zasada stabilizacji stosunków prawnych odgrywa niebagatelne znaczenie i trudno doszukać się racji przemawiających, w ocenianym przypadku, za dopuszczalnością czynienia wyjątku od tej zasady. Także kwestia dotycząca ewentualnej odpowiedzialności cywilnej za szkodę spowodowaną przewlekłością postępowania administracyjnego nie uzasadnia możliwości skutecznego wnoszenia przedmiotowej skargi do sądu administracyjnego po zakończeniu postępowania administracyjnego. Strona bowiem, która należycie dba o własne interesy, winna bez zwłoki wykorzystywać przysługujące jej instrumenty prawne zwalczania przewlekłości postępowania. Odbywać się to więc winno do czasu zakończenia tego postępowania administracyjnego. Nie sposób przy tym premiować strony, która zwleka ze skargą na przewlekłość, inicjując postępowanie sądowe już po wydaniu przez organ administracji decyzji kończącej prowadzone postępowanie. Nie można przy tym nie zauważyć, że w rozpatrywanym przypadku, na podstawie pisma organu z 2 września 2019 r., pełnomocnik skarżącego posiadał uprzednio wiedzę, że postępowanie ma się zakończyć do 20 września 2019 r.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.